Xác định được nhiệm vụ quan trọng đó, trong những năm qua Bộ Giáodục và Đào tạo đã từng bước cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết như: Đổi mớichương trình sách giáo khoa theo chương trình
Trang 1PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài.
Ngày nay, nhân loại đã và đang bước vào cuộc cách mạng công nghệp4.0, thời kỳ mà sự phát triển của khoa học – công nghệ đã làm thay đổi sâu sắccuộc sống sinh hoạt cũng như hoạt động sản xuất của con người.Thế kỷ của sựbùng nổ thông tin, xu thế toàn cầu hóa đã đặt ra những yêu cầu to lớn, cấp bách
về nguồn lực, trong đó đặc biệt là nguồn lực con người
Tại Hội nghị lần thứ VIII(10/2013) Ban chấp hành Trung ương Đảngkhóa XI, đã thông qua Nghị quyết số 29- NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.
Xác định được nhiệm vụ quan trọng đó, trong những năm qua Bộ Giáodục và Đào tạo đã từng bước cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết như: Đổi mớichương trình sách giáo khoa theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, đổimới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, đổi mới công tác thi…những thayđổi đó hướng đến góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo đáp ứng yêucầu hội nhập sâu rộng với khu vực và quốc tế của Việt Nam
Khẳng định tầm quan trọng của Giáo dục và đào tạo, nước ta luôn coi
“Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển”.Giáo dục phổ thông là nền tảng của hệ thống giáo dục quốcdân, trong đó giáo dục Trung học phổ thông (THPT) là cơ sở để đánh giá chấtlượng giáo dục phổ thông và là cơ sở đánh giá chất lượng đầu vào giáo dụcchuyên nghiệp
Đối với mỗi cơ sở giáo dục phổ thông, mỗi thầy giáo, cô giáo thì chấtlượng dạy – học, chất lượng giáo dục là mục tiêu hàng đầu, là nhân tố khẳngđịnh vị thế, giá trị giáo dục của nhà trường, của thầy cô đó Trong số những giátrị hướng đến không chỉ là chất lượng giáo dục mũi nhọn, giáo dục kỹ năngsống, mà công tác giáo dục đại trà, mà đặc biệt là chất lượng dạy học, ôn thi tốtnghiệp THPT.Để nâng cao chất lượng ôn thi tốt nghiệp THPT nó phụ thuộcnhiều yếu tố, trong đó chất lượng dạy học của nhà trường và chất lượng học tậpcủa học sinh là hai yếu tố tạo nên kết quả, chất lượng dạy và học Tuy nhiên, đểnâng cao chất lượng ôn thi tốt nghiệp THPT cần phải phát huy cao độ vai trò
1LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com
Trang 2công tác quản lý – vai trò Ban giám hiệu, tổ chuyên môn trong công tác chỉ đạohoạt động ôn tập phục vụ kỳ thi Trong những năm qua, Trường THPT ThạchThành 4 đã không ngừng nỗ lực khắc phục khó khăn, tập trung chỉ đạo, điềuhành toàn diện các hoạt động tại cơ sở, trong đó có công tác chỉ đạo hoạt động
ôn tập thi tốt nghiệp THPT, với kết quả thi hằng năm luôn vượt chỉ tiêu giao, vànăm sau cao hơn năm trước Từ đó vị thế của nhà trường đã được khẳng định sovới các trường trong khu vực và trên địa bàn toàn tỉnh Từ những kết quả đạtđược trong công tác quản lý hoạt động dạy ôn thi tốt nghiệp THPT, bản thân tôilựa chọn đề tài: “Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng ôn thi tốt nghiệp tại trường THPT Thạch Thành 4”.
Từ hoạt động quản lý để đánh giá, nâng cao chất lượng ôn thi tốt nghiệpTHPT; đánh giá chính xác, khách quan chất lượng dạy và học trong nhà trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài này Tác giả tập trung nghiên cứu, tổng kết công tác quản lý nângcao chất lượng dạy ôn thi tốt nghiệp THPT tại trường THPT Thạch Thành 4
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp khảo sát thực tế tại nhà trường, thu thập thông tin
Phương pháp so sánh, thống kê, xử lý số liệu hoạt động dạy ôn qua cácnăm học
Trang 3PHẦN 2: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận.
Giáo dục và Đào tạo luôn là trung tâm của đời sống xã hội vì nó quyếtđịnh tương lai của mỗi người và vận mệnh của mỗi quốc gia dân tộc.Thực trạngcủa nền giáo dục Việt Nam trong những năm qua, đã có nhiều đổi mới nhằmđáp ứng ngày càng tốt hơn với yêu cầu, đòi hỏi của sự phát triển.Trong số nhữnggiải pháp trong chuỗi các giải pháp hướng đến là đổi mới công tác quản lý, nângcao chất lượng dạy học
* Vậy quản lý là gì? Theo các thuyết quản lý hiện đại: “Quản lý là quá trình làm việc
với và thông qua những người khác để thực hiện các mục tiêu của tổ chức trong một ngôi trường luôn biến động”.
Theo tác giả Đặng Bảo Quốc, hoạt động quản lý là hoạt động bao gồm haiquá trình “Quản” và “lý”, tích hợp vào nhau, trong đó “Quản” có nghĩa duy trì
và ổn định hệ và “lý” có nghĩa là đổi mới hệ
Từ các nhận định trên, có thể hiểu quản lý là hoạt động, trong đó chủ thểquản lý đề ra những mục tiêu cần phải đạt được và những chủ trương, biện pháp
và kế hoạch thực hiện, lựa chọn nhân sự, huy động và sử dụng nhân lực, tài lựchiện có, tổ chức, điều hành bộ máy để thực hiện những chủ trương, biện pháp và
kế hoạch đúng đắn, hiệu quả, đạt được mục tiêu mà chủ thể quản lý đã đề ra
Như vậy, quản lý là sự tác động một cách có định hướng, có chủ đích củachủ thể quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt mục tiêu mong muốn thôngqua các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra
* Hoạt động dạy, theo từ điển tiếng Việt, “ Hoạt động là tiến hành những việc làm có
quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội”.
Hoạt động là sự tương tác tích cực giữa các chủ thể và đối tượng nhằmbiến đổi đối tượng theo mục tiêu mà chủ thể đặt ra Mục đích của quá trình chủthể tác động vào đối tượng là nhằm tạo ra sản phẩm
3LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com
Trang 4Từ những lý luận trên có thể hiểu hoạt động là những việc làm có chủđích của con người nhằm tác động vào thế giới khách quan để nhận được sựthay đổi tạo ra sản phẩm phù hợp với mục đích của con người.
Cũng như các hoạt động khác hoạt động dạy là một bộ phận trong sựthống nhất của quá trình dạy học, là sự điều khiển tối ưu quá trình chiếm lĩnhkhái niệm khoa học ủa con người, bằng cách đó, mà phát triển nhân cách ngườihọc.Nói cách khác, hoạt động dạy thực chất là tổ chức, chỉ đạo và điều khiểnquá trình nhận thức của học sinh, nhằm thực hiện mục đích và các nhiệm vụ dạyhọc
Chủ thể của hoạt động dạy chính là người thầy, tập thể sư phạm; đốitượng của hoạt động dạy là hoạt động của học sinh và các quan hệ giao lưu giữachúng.Mục đích của hoạt động dạy là cải biến và hoàn thiện hoạt động nhậnthức, kỹ năng thực hành của học sinh, là hình thành và phát triển nhân cách củahọc sinh phù hợp với đòi hỏi của xã hội
Phương tiện của hoạt động dạy bao gồm những công cụ vật chất, phươngpháp, hình thức tổ chức tác động sư phạm, phẩm chất, nhân cách, năng lực sưphạm của giáo viên và đặc biệt là công tác quản lý hoạt động dạy học.Kết quảhoạt động dạy là chất lượng, trình độ mới của hoạt động và giao lưu của họcsinh đã được hình thành, kể cả chất lượng và trình độ mới về sự phát triển nhâncách của học sinh
Dạy học có hai chức năng cơ bản thống nhất với nhau, đó là truyền đạtthông tin và tổ chức, điều khiển hoạt động học.Như vậy, hoạt động dạy luônluôn tồn tại song song với hoạt động học trong quan hệ tương tác, mang tínhthống nhất biện chứng tạo nên tính toàn vẹn của quá trình dạy học
* Hoạt động dạy học là gì?Trên cơ sở phân tích hoạt động dạy, hoạt động học ở trên vàmối quan hệ tương tác giữa chúng, chúng ta thấy hoạt động dạy học là hoạt động chung bao gồm hai hoạtđộng bộ phận, đó là hoạt động dạy và hoạt động học, tương ứng với chúng là hai chủ thể “Thầy” và “trò”,hoạt động của hai chủ thể hay sự tồn tại quá trình dạy học là hai hoạt động có tính quy định lẫn nhau
Hai hoạt động này đều có những nét chung mang thuộc tính bản chất và đều cóyếu tố cấu trúc của mọi hoạt động Song trong quan hệ tương tác, khi tồn 4
Trang 5tại ở hoạt động dạy học, nó sẽ có cấu trúc riêng, vừa mang tính chất riêng lẻ củatừng hoạt động, nhưng cũng có tính đặc thù do quan hệ tương tác giữa hai hoạtđộng đem lại.
* Mối quan hệ giữa hoạt động học và hoạt động dạy Như chúng ta đã biết, hoạt độngdạy học là một hoạt động gồm hoạt động dạy và hoạt động học.Theo quan điểm của lý luận dạy học hiện đại,hoạt động dạy học được hiểu là hoạt động phối hợp tương tác và thống nhất biện chứng giữa hoạt động chủđạo của người dạy và hoạt động chủ động của người học, nhằm thực hiện mục tiêu dạy học Hai hoạt độngnày có quan hệ tương tác và thống nhất biện chứng với nhau, xen lẫn và thâm nhập vào nhau, quy định vàchi phối lẫn nhau, hoạt động này tồn tại không thể thiếu hoạt động kia
Trong mối quan hệ này hoạt động học được xem là yếu tố nội lực, hoạtđộng dạy là yếu tố ngoại lực Theo quy luật phát triển của sự vật, ngoại lực dù
có quan trọng đến đâu cũng chỉ là nhân tố hỗ trợ, thúc đẩy, tạo điều kiện, nội lựcmới là nhân tố quyết định sự phát triển của bản thân người học Sự phát triển đóđạt trình độ cao nhất khi hai yếu tố nội, ngoại lực cộng hưởng được với nhau
* Chất lượng là gì?Chất lượng là một khái niệm quen thuộc với loài người, ngay trongthời kỳ cổ đại, tuy nhiên chất lượng cũng là khái niệm gây nhiều tranh cãi
Tùy theo cách sử dụng, từ “chất lượng” mang ý nghĩa khác nhau Vớingười sản xuất, chất lượng là việc họ phải làm để đáp ứng các quy định và yêucầu do khách hàng đặt ra, để được khách hàng chấp nhận Chất lượng được sosánh với chất lượng đối thủ cạnh tranh và đi kèm theo các chi phí, giá cả
“Chất lượng là sự phù hợp với nhu cầu” (theo Juran – Giáo sư người Mỹ)
“Chất lượng là sự phù hợp với các yêu cầu hay đặc tính nhất định”, theoGiáo sư Crosby
“Chất lượng là sự thỏa mãn nhu cầu thị trường với chi phí thấp nhất” theoGiáo sư người Nhật – Ishikawa
Chất lượng là khái niệm đặc trưng cho khả năng thỏa mãn nhu cầu củakhách hàng.Vì vậy, sản phẩm hay dịch vụ nào không đáp ứng được nhu cầu củakhách hàng thì bị coi là kém chất lượng cho dù trình độ công nghệ sản xuất ra cóhiện đại đến đâu đi nữa Đánh giá chất lượng cao hay thấp phải đứng trên quan
5LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com
Trang 6điểm người tiêu dùng Cùng một mục đích sử dụng như nhau, sản phẩm nàothỏa mãn nhu cầu tiêu dùng cao hơn thì có chất lượng cao hơn.
2.2 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến.
Trường THPT Thạch Thành 4 được thành lập năm 2007, đến năm học2019-2020, trải qua 13 thành lập, với quy mô trường hạng 1 khu vực Miền núi,với số học sinh ổn định hằng năm trên 800 học sinh Công tác ôn thi tốt nghiệp
là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường Ban Giám hiệu nhàtrường đẫ nỗ lực đưa ra và thực hiện các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chấtlượng dạy ôn thi tốt nghiệp THPT
Thực tiễn về công tác tổ chức ôn thi TN THPT trong những năm qua cóthể đánh giá như sau:
Đối với công tác quản lí ôn thi tốt nghiệp THPT:
Trong những năm đầu khi trường mới thành lập do cơ sở vật chất cònnhiều thiếu thốn, không đủ phòng học phải học chính khóa hai buổi nên ảnhhưởng rất lớn trong việc tổ chức học ôn thi tốt nghiệp – sau gọi là thi THPTQG
Dù rất cố gắng nhưng ít nhiều lãnh đạo nhà trường có sự lúng túng trong côngtác tổ chức ôn thi tốt nghiệp, phân hóa học sinh để tổ chức ôn tập hiệu quả
Trong những năm gần đây sự thiếu thốn về cơ sở vật chất được khắcphục Theo chủ trương đổi mới thi, đặc biệt từ năm học 2016-2017, hình thức thitrắc nghiệm được Bộ GD& ĐT áp dụng, BGH nhà trường đã có sự chủ độngđểtrong việc xây dựng kế hoạch ôn thi và thực hiện giải pháp nâng cao hiệu quả
ôn tập thi TN THPT
Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy:
Phần đa giáo viên của nhà trường có tinh thần trách nhiệm với công việc,
có tinh thần học hỏi chuyên môn nghiệp vụ, tuy vậy kinh nghiệm giảng dạychưa nhiều
Trong những năm qua, mặc dù nhà trường đã phân công giáo viên trựctiếp giảng dạy ôn thi tham gia đầy đủ các chương trình tập huấn công tác ôn thiTHPT quốc gia mà nay gọi là kỳ thi tốt nghiệp THPT Tuy nhiên, vì nhiều lý dokhác nhau nên một số giáo viên vẫn chưa theo kịp chương trình tập huấn của Bộ
Trang 7Giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức về những đổi mới trong công tác ônthi của Bộ Giáo dục- Đào tạo Nên khi được phân công ôn luyện còn chưa cóđược những phương pháp, kỹ năng ôn luyện thi tốt nghiệp THPT đạt kết quảcao.
Cụ thể:
+ Giáo viên còn lúng túng trong công tác ra đề trắc nghiệm khách quan, chưa bám vào
ma trận đề thi minh họa của Bộ
+ Công tác phối kết hợp giữa giáo viên giảng dạy với GVCN, BGH, BNN trong quản líhọc sinh nhằm nâng cao chất lượng học tâp chưa chặt chẽ hiệu quả
Đối với học sinh:
Học sinh ở trường THPT Thạch Thành 4 phần đa là học sinh dân tộc thiểu
số nằm ở 6 xã miền tây huyện Thạch Thành, năng lực học tập còn nhiều hạnchế Điểm tuyển đầu vào trường THPT Thạch Thành 4 nhìn chung là thấp, cónhững năm chỉ không liệt là trúng tuyển Nhiều em học sinhthuộc diện hộnghèo, cận nghèo nên điều kiện học tập còn nhiều khó khăn
Một bộ phận lớn học sinh chưa tích cực chủ động trong học tập và ônluyện, có tâm lí trông chờ ỉ lại vào các thầy cô Đặc biệt là từ năm 2016-2017,
Bộ Giáo Dục và Đào tạo áp dụng hình thức thi trắc nghiệm thì nhiều em có tâm
lí may rủi, hên xui
2.3 Các giải pháp quản lí đã áp dụng để nâng cao hiệu quả dạy ôn thi
Ngay từ đầu cấp học nhà trường có sự định hướng để học sinh chọn khốithi, bài thi tổ hợp theo đúng năng lực của học sinh Cơ sở ban đầu là điểm tuyểnđầu vào Những học sinh có điểm đầu vào môn Toán khá, giỏi ,nguyện vọng thiđại học liên quan đến các môn tự nhiênnhà trường sẽ tư vấn, và cho các em đăng
kí vào lớp riêng Tương tự, các em học sinh điểm đầu vào môn Văn, Anh khá
7LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com
Trang 8giỏi sẽ được tư vấn, đăng kí vào lớp riêng.Những lớp này là những lớp chọnkhối.
Đối với những học sinh còn lại sẽ được sắp xếp vào các lớp đại trà Trongquá trình học tập, qua các lần thi học sinh giỏi trường, thi khảo sát chất lượnglớp khối là những lần BGH sẽ có chỉ đạo để tư vấn định hướng cho các em lựachọn khối sẽ thi Đại học, tổ hợp thi tốt nghiệp
Đến đầu năm lớp 12, Ban Giám hiệu, Ban tuyển sinh cùng giáo viên chủnhiệm cho học sinh chọn, chốt khối thi, tổ hợp thi KHTN hoặc KHXH Trên cơ
sở đó BGHsắp xếp lại một lần nữa lớp học theo nguyện vọng khối thi đại họccũng như tổ hợp thi tốt nghiệp
Đối với trường THPT Thạch Thành 4, số học sinh chọn tổ hợp KHTNthường chỉ đủ săp xếp vào một lớp, còn đa phần là chọn tổ hợp KHXH
Căn cứ vào trình độ năng lực của học sinh, BGH, Ban tuyển sinh thườngđịnh hướng học sinh chỉ chọn một tổ hợp thi tự chọn hoặc KHTN hoặc KHXHkhông nên chọn thi cả hai tổ hợp sẽ tránh việc ôn tập không hiệu quả do việcphải ôn 6 môn thay vì 3 môn trong tổ hợp Đây là điểm khác trong chỉ đạo củaBGH nhà trường phù hợp với đối tượng học sinh
2.3.2 Xây dựng kế hoạch ôn tập theo khối, theo đối tượng học sinh:
Cùng với việc tư vấn, cho học sinh đăng kí và sắp xếp lớp, BGH nhàtrường xây dựng khung kế hoạch ôn thi THPT và chỉ đạo các tổ nhóm chuyênmôn xây dựng kế hoạch ôn tập cụ thể, chi tiết đến từng bộ môn
Kế hoạch ôn tập đảm bảo theo đúng chuẩn kiến thức kĩ năng của Bộ đồngthời chưa từng mức độ với từng nhóm học sinh Đồng thời các giáo viên chủđộng xây dựng các chủ đề ôn tập chuyên sâu Ví dụ :
(ngày,tháng) Tuần 4(12.9 đến 2 Chương I: Sự hình thành Kiến thức cơ bản theo
Tuần 6(26.9 đến 2 Chương III: Các nước Á, Kiến thức cơ bản theo
Trang 9Tuần 7 đến tuần 3 Chương IV Mỹ, Tây Kiến thức cơ bản theo
22.10.2018)
Tuần 12 đến tuần 4 Chương V, Quan hệ quốc Kiến thức cơ bản theo
17.12.2018)
Tuần 20 đến tuần 4 Luyện tập theo hệ thống
25.2.2019)
Tuần 31( Từ 20/3 2 Chương I: Sự hình thành Sử dụng hệ thống câu hỏi
với từ khóa và sơ đồ
Tuần 34 ( 10.4 đến 5 Chữa đề thi thử của Sở
Mỹ , Tây Âu, Nhật Bản
Tuần 35.( từ 17.4 5 Chương V và chương VI Sử dụng hệ thống câu hỏi
với từ khóa và sơ đồ
Tuần 37( từ 1.5 3 Phần II Chương I Việt
năm 1930.
Tuần 38(Từ ngày 3 Chương II Việt Nam từ Sử dụng hệ thống câu hỏi
với từ khóa và sơ đồ
Tuần 39(từ 15 đến 5 Chương III: Việt Nam từ Sử dụng hệ thống câu hỏi
9
Trang 10LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com
Trang 11với từ khóa và sơ đồ
Tuần 40 ( từ 22.5 5 Chương IV: Việt Nam từ Sử dụng hệ thống câu hỏi
với từ khóa và sơ đồ
Tuần 41 (từ 31.5 3 Chương V: Việt Nam từ Sử dụng hệ thống câu hỏi
với từ khóa và sơ đồ
Tuần 42 ( từ 6 đến 3 Luyện tập đề tham khảo
16.6.2019)
Bảng 1.Khung kế hoạch ôn tập của một giáo viên Lịch sử năm học 2018-2019 (i lớp đại trà)
Sau khi xây dựng kế hoạch, các giáo viên trực tiếp xây dựng giáo án ôn tập phùhợp với lộ trình ôn tập và với đối tượng học sinh từng lớp
2.3.3 Tổ chức thực hiện hiệu quả kế hoạch ôn tập:
Thứ nhất: BGH phân công chuyên môn phù hợp : Năng lực của Giáo viên
quyết định lớn chất lượng hiệu quả ôn tập Việc phân công giáo viên phù hợpvới từng đối tượng học sinh theo từng lớp.Những giáo viên có năng lực, có kinhnghiệm ôn luyện Đại học sẽ sắp xếp vào giảng dạy các lớp khối.Việc sắp xếpnhững giáo viên được phân công vào ôn luyện các lớp đại tràcũng cần hợp lí
-Thứ hai:BGH sắp xếp TKB ôn tập: số tiết ôn tập theo môn phù họp với
PPCT của các môn TKB ôn tập lệch với TKB chính khóa đảm bảo Chươngtrình chung đồng thời củng cố ôn tập kiến thức phục vụ cho kì thi
- Thứ ba:BGH phân lớp học sinh để ôn tập phù hợp.
Như đã đề cập ở phần trên:Học sinh chỉ ôn thi TN sẽ ôn tập riêng, vừa xéttốt nghiệp vừa thi ĐH- CĐ sẽ được xếp thành lớp riêng.Nhóm học sinh khá giỏitrong các lớp khối được lựa chọn để tổ chức ôn luyện riêng phấn đấu mục tiêuđạt 27 điểm của khối thi
Ở giai đoạn nước rút, những học sinh ở nhóm cuối sẽ được phụ đạo trong lớp học
chống liệt Việc tổ chức lớp chống liệt là một cách làm riêng của trường THPT Thạch Thành 4 Đồng thời
khuyến khích , động viên các giáo viên dạy tăng cường cho đối tượng học sinh yếu trên tinh thần giáo viên
dạy tự nguyện Đây là một điều mà trường THPT Thạch Thành 4 đã làm được trong 3 năm học qua
10
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com