Thực tế đối với trẻ 24 – 36 tháng tuổi qua quan sát giờ học và giờ chơicủa trẻ, tôi thấy các cháu rất thích giao tiếp, thích được trò chuyện, thích đượcnói, nhưng ngôn ngữ của trẻ còn nh
Trang 21 Mở Đầu 1.1 Lý do chọn đề tài
Sinh thời Bác Hồ muôn vàn kính yêu của chúng ta đã dạy:
“Vì lợi ích mười năm trồng cây.
Vì lợi ích trăm năm trồng người.”
Thực hiện lời dặn dò của Bác, sự nghiệp trồng người luôn được Đảng vàNhà nước ta quan tâm từ ngàn đời nay Đất nước có phồn vinh thịnh vượng haykhông chính là nhờ vào giáo dục Giáo dục sẽ đưa tri thức con người vươn xa ratầm thế giới Mỗi cấp học đều đóng vai trò quan trọng khác nhau trong hệ thốnggiáo dục quốc dân, trong đó giáo dục mầm non là nền móng đầu tiên trong việchình thành cho trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người, nó là tiền đềcho mọi sự phát triển, là một bước ngoặt vô cùng quan trọng, nó quyết định rấtlớn đến tương lai của đứa trẻ Hiện nay đất nước ta đang trong thời kỳ hội nhập
và phát triển Vì thế, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là một nhiệm
vụ cần thiết và cấp bách đối với hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và giáodục mần non nói riêng Để đạt được mục tiêu đó, ngành học giáo dục luôn cóphương châm đổi mới phương pháp, biện pháp dạy học để đào tạo nên nhữngthế hệ mầm non tương lai của đất nước phát triển một cách toàn diện về thểchất, tình cảm, đạo đức, trí tuệ và thẩm mỹ
Trong chương trình giáo dục mầm non nói chung, với trẻ 24-36 tháng tuổinói riêng thì mỗi giáo viên đều phải quan tâm đến tất cả các hoạt động của trẻ
Vì các hoạt động trong trường mầm non đều đóng một vai trò then chốt, trong
đó không thể thiếu được hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ Lứa tuồi 24-36tháng tuổi là thời kì phát triển ngôn ngữ, bởi ngôn ngữ là phương tiện để giaotiếp là phương tiện để phát triển tư duy, là công cụ hoạt động trí tuệ và làphương tiện để giáo dục tình cảm, thẩm mỹ cho trẻ Như vậy ngôn ngữ có vaitrò to lớn trong cuộc sống đối với trẻ Đặc biệt phát triển ngôn ngữ một cách có
hệ thống cho trẻ ngay từ nhỏ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng Không có ngônngữ không thể giao tiếp được, thậm chí không thể tồn tại được nhất là trẻ em,một sinh thể yếu ớt cần được chăm sóc, bảo vệ của người lớn Ngôn ngữ chính
là một trong những phương tiện thúc đẩy trẻ trở thành một thành viên của xãhội, phát triển tốt ngôn ngữ cho trẻ còn góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếngViệt Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt, gópphần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ Việc phát triểnngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ giao tiếp với các hoạt độngkhác như: hoạt động nhận biết tập nói, văn học, âm nhạc, tạo hình, hoạt độngchơi thông qua hoạt động này việc cung cấp vốn từ cho trẻ được tăng lên vàluyện phát âm dạy nói đúng ngữ pháp cho trẻ
Thực tế đối với trẻ 24 – 36 tháng tuổi qua quan sát giờ học và giờ chơicủa trẻ, tôi thấy các cháu rất thích giao tiếp, thích được trò chuyện, thích đượcnói, nhưng ngôn ngữ của trẻ còn nhiều hạn chế, các cháu còn sử dụng ngôn ngữthụ động nhiều, vì thế cần phải tìm hiểu nhiều biện pháp tác động để kích thíchngôn ngữ của trẻ phát triển Hơn nữa vì trẻ còn rất nhỏ, mới đến trường nên trẻchưa có nề nếp thói quen trong việc học Một phần do bộ máy phát âm của trẻ
Trang 3chưa hoàn thiện, trẻ còn hay nói ngọng, nói dếnh, nói kéo dài, phát âm chưachuẩn, nói chưa đủ câu Nhu cầu giao tiếp của trẻ thì rất lớn nhưng khả năngdiễn đạt của trẻ còn hạn chế Bên cạnh đó một phần nào cô chưa đi sâu để nắmvững đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ, chưa chú trọng đến việc sử dụng linhhoạt các thủ thuật khi dạy trẻ, chưa tăng cường khả năng diễn đạt cho trẻ mọilúc, mọi nơi, đồ dùng trực quan để phục vụ cho dạy và học còn hạn chế, chưalàm tốt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh trong phát triển ngôn ngữcho trẻ 24 – 36 tháng tuổi Chính từ những lý do trên, năm học 2020 - 2021 tôi
đã chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi thông qua hoạt động nhận biết tập nói ở trường mầm non Tuy Lộc”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đề ra một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổithông qua hoạt động nhận biết tập nói ở trường mầm non Tuy Lộc
1.3 Đối tượng ngiên cứu
Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi thông quahoạt động nhận biết tập nói ở trường mầm non Tuy Lộc
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Giúp người học có kiến thức mộtcách hệ thống về quy trình điều tra khám phá trong thực tế
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, trực quan, đàm thoại,thu thập và xử lý thông tin chính xác với từng trẻ
Nhóm phương pháp quan sát, so sánh, tổng hợp: Phát triển tính tư duy vàsáng tạo ở trẻ
Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm: Tổ chức cho trẻ thực hànhluyện tập để cung cấp kiến thức và vận dụng những điều đã tiếp thu
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Tổng hợp và phân tích số liệu đãđiều tra và khảo sát
2 Nội dung 2.1 Cơ sở lý luận
Theo đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 24-36 tháng thì ở độ tuổi này nhu cầugiao tiếp của trẻ là rất lớn Trẻ có nhu cầu giao tiếp với mọi người, trẻ thích tìmhiểu những điều mới lạ trong cuộc sống xung quanh Những từ các cháu được
sử dụng hầu hết là những từ chỉ tên gọi, những gì gần gũi xung quanh mà hàngngày trẻ tiếp xúc Ngoài ra, trẻ cũng nói được một số từ chỉ hành động, chỉnhững công việc của bản thân và mọi người xung quanh, chỉ hành động củanhững con vật mà trẻ biết
Như chúng ta đã biết trẻ 24 - 36 tháng tuổi vốn từ của trẻ tuy phát triểnnhưng còn hạn chế, bộ máy phát âm của trẻ đang hoàn thiện dần nên khi trẻ nóitrẻ hay nói chậm, hay kéo dài giọng, đôi khi còn ậm ừ, ê, a, không mạch lạc Tưduy của trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ là tư duy trực quan Thời kỳ này, khả năng tri giác
về các sự vật hiện tượng bắt đầu được hoàn thiện, trẻ hay bắt chước những cửchỉ và lời nói của người khác Ngôn ngữ của trẻ chỉ được hình thành và pháttriển qua giao tiếp với con người và sự vật hiện tượng xung quanh, để thực hiệnđiều đó phải thông qua nhiều phương tiện khác nhau như qua các giờ học, các
Trang 4trò chơi, dạo chơi ngoài trời và sinh hoạt hàng ngày, rèn luyện và phát triển vốn
từ cho trẻ, tập cho trẻ biết nghe, hiểu và phát âm chính xác các âm của tiếng mẹ
đẻ, hướng dẫn trẻ biết cách diễn đạt ý muốn của mình cho người khác hiểu, vìvậy khi cho trẻ tiếp xúc với các sự vật hiện tượng thì phải cho trẻ biết gọi tên,đặc điểm của đối tượng, không những thế, giáo viên dạy trẻ biết nói câu đầy đủ,
rõ nghĩa, dạy trẻ phát âm đúng các âm chuẩn của tiếng Việt, đảm bảo cácnguyên tắc của giáo dục học, tính khoa học, tính hệ thống, tính vừa sức, tính tiếpthu
Dựa vào những cơ sở lý luận trên và thực tế tại nhóm trẻ tôi đang trực tiếpquản lý, tôi nhận thấy sự chênh lệch về vốn từ của trẻ ở cùng một độ tuổi là khálớn, vì thế tôi trăn trở và mong muốn tìm ra một số biện pháp để phát triển ngônngữ cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi một cách đồng đều và có hiệu quả cao
2.2 Thực trạng
* Thuận lợi
Trường mầm non Tuy Lộc là trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I Cơ sởvật chất và trang thiết bị tương đối đầy đủ Trường gồm có 11 nhóm, lớp (3nhóm trẻ, 1 nhón 18 -24 tháng tuổi và 2 nhón 24-36 tháng tuổi và 8 lớp mẫugiáo), các nhóm, lớp được phân chia đúng độ tuổi theo quy định
Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, khỏe và năng động, tâm huyết với nghề,
có trình độ đạt chuẩn trở lên là 100% Tư tưởng của cán bộ giáo viên rất ổnđịnh, nhiệt tình trong công tác, luôn yêu nghề, mến trẻ
Bản thân là giáo viên đứng lớp và cũng đã có kinh nghiệm trong giáo dụcphát triển ngôn ngữ cho trẻ, luôn tìm tòi vận dụng các phương pháp, hình thứcđổi mới các hoạt động nhằm thu hút trẻ tham gia
Luôn học hỏi đúc rút kinh nghiệm khi thăm lớp, dự giờ đồng nghiệp
Luôn được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường
Được sự tin tưởng và ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh
* Khó khăn
Bên cạnh những mặt thuận lợi thì trường tôi còn một số khó khăn sau:
Tuy Lộc là một xã địa bàn dân cư rộng, 90% dân số ở địa phương đều làmruộng nên kinh và đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Mặt bằng dântrí thấp nên vấn đề quan tâm đến việc học của con cái còn hạn chế, một số phụhuynh do bận rộn công việc kiếm sống nên chưa thực sự quan tâm đến việc dạy
dỗ con cái Nhiều phụ huynh còn nói tiếng địa phương
Trình độ nhận thức của một số phụ huynh còn hạn chế nên ảnh hưởng đếnviệc phối kết hợp chăm sóc giáo dục trẻ giữa gia đình và nhà trường
Ngôn ngữ của trẻ phát triển chưa đồng đều, một số trẻ ở đầu độ tuổi còn nói ngọng, nói dếnh, bập bẹ, nhút nhát, khả năng nhận thức chậm
Lứa tuổi của trẻ còn nhỏ, năm đầu tiên ra lớp nên việc sử dụng ngôn ngữ qua các hoạt động học tập và giao tiếp với cô còn rất nhiều hạn chế
Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động nhận biết còn thiếu thốn, chưa đảm bảo về kích thước, màu sắc và độ rõ nét của đối tượng
Trang 5Cơ sở vật chất tuy hàng năm nhà trường vẫn bổ sung nhưng vẫn chưa đápứng nhu cầu dạy và học cho trẻ hiện nay, một sồ đồ dùng học tập trong lớp,ngoài trời còn hạn chế.
Trẻ 24 - 36 tháng tuổi do tôi phụ trách là độ tuổi còn non nớt, có nhiều trẻcòn nói ngọng, nói lắp, nói tiếng địa phương Trẻ cùng độ tuổi nhưng khôngcùng tháng tuổi cũng gây bất lợi cho giáo viên khi tổ chức các hoạt động cho trẻ
* Kết quả khảo sát trên trẻ Bảng 1 : Kết quả khảo sát thực trạng
+ Về phía trẻ:
- Nề nếp, thói quen chưa có
- Khả năng diễn đạt còn hạn chế
- Trẻ nói lắp, nói ngọng còn nhiều
- Trẻ chưa tập trung, chưa hứng thú tham gia vào hoạt động
+ Về phía cô:
- Chưa đi sâu nghiên cứu đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ
- Đồ dùng trực quan còn sơ sài
- Sử dụng các thủ thuật khi dạy trẻ chưa linh hoạt
- Chưa chú trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua các hoạt động mọi lúc,
mọi nơi
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế
- Chưa làm tốt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh
+ Về phụ huynh:
- Phụ huynh chưa hiểu về ý nghĩa của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một vấn đề
vô cùng quan trọng nên phụ huynh chưa quan tâm đến việc phối hợp, ủng hộ giáo viên cùng chăm sóc
-giáo dục trẻ ở trường cũng như ở nhà để trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt
Từ những nguyên nhân trên tôi luôn trăn trở để tìm ra các giải pháp và biện pháp để phát triển ngôn ngữ cho trẻ như sau:
2.3 Các giải pháp thực hiện
Trang 6* Giải pháp 1: Nắm vững đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ nhà trẻ
Nghiên cứu nắm được các đặc điểm phát triển tâm sinh lý của trẻ nhà trẻ
24 - 36 tháng tuổi để có biện pháp giáo dục phù hợp: Ở giai đoạn này trẻ nảysinh nhu cầu giao tiếp với người lớn bằng ngôn ngữ nhưng do bộ máy phát âmcủa trẻ chưa hoàn thiện, trẻ còn hay nói ngọng, nói kéo dài, phát âm chưachuẩn…Nhưng nhu cầu giao tiếp của trẻ thì rất lớn, trẻ thích giao tiếp và ở độtuổi này vốn từ của trẻ phát triển rất nhanh khoảng 487 từ Đến cuối 36 tháng trẻđạt thêm 261 từ Trẻ thích được trò chuyện, có thể la hét khi vui sướng màkhông cần biết người xung quanh có thích hay không Chính vì thế cô giáo màđặc biệt là gia đình cần trò chuyện nhiều hơn với trẻ Tôi đã tận dụng tối đa thờigian để trò chuyện với nhiều trẻ ở mọi thời điểm trong ngày:
Ví dụ: Khi cho trẻ chơi thì cô có thể trò chuyện với trẻ: con đang chơi gì?
Trẻ có thể trả lời “Bế em”, tôi nói để trẻ nhắc lại cho đủ câu: “con đang chơi bếem” Con đang xếp cái gì đó? Con xếp ngôi nhà Ngôi nhà để làm gì? Trẻ trả lờingôi nhà để cho em bé ở, các cô cấp dưỡng đang nấu món gì thế? Trẻ trả lờichúng con đang nấu cơm ạ, cơm còn có món gì nữa nhỉ? Món cá và canh ạ Côkhuyến khích trẻ trả lời nếu trẻ trả lời còn chưa đúng thì cô phải chỉnh cho trẻ đểcho trẻ phát âm lại từ đó Hoặc tôi thường trao đổi với phụ huynh khi trẻ ở nhàcần trò chuyện với trẻ nhiều hơn với ngôn ngữ thật trong sáng đúng ngữ pháp
Tôi để ý quan tâm cụ thể từng đối tượng trẻ để có biện pháp giáo dục cụ thể, saocho phù hợp với đặc điểm phát triển tâm sinh lí của từng trẻ
Ví dụ: Đối với trẻ nói ngọng tôi thường xuyên gần gũi với trẻ khuyến
khích trẻ nói nhiều, nói chuẩn, phát âm từng từ, từng câu một, không nói nhanh
để rèn luyện cho trẻ âm chuẩn, từ đó trẻ tự tin giao lưu tiếp xúc với bạn bè xungquanh và cô giáo
* Giải pháp 2: Rèn luyện nề nếp thói quen cho trẻ
Là một giáo viên phụ trách nhóm trẻ 24 - 36 tháng tuổi tôi nhận thấy ở độtuổi này trẻ rất bé bỏng cần được nâng niu chăm sóc tốt, những đặc điểm tâmsinh lý của trẻ phát triển mạnh, trẻ rất dễ bị tổn thương tâm lý Chính vì vậy màtôi thấy việc cần giáo dục đưa các cháu vào nề nếp thói quen để trẻ tham gia vàocác hoạt động trong ngày là một việc làm cần thiết và quan trọng Tôi cho trẻhay quấy khóc ngồi bên cạnh cô khi học sẽ rất phù hợp trong việc rèn nề nếpthói quen cho trẻ Khi dạy cô cho trẻ ngồi cạnh cô, cô vừa dạy vừa thể hiện cửchỉ yêu thương chia sẻ cho trẻ chỉ bằng cái xoa đầu, vuốt ve nhẹ nhàng sẽ làmcho trẻ vơi đi nỗi nhớ bố mẹ cộng với sự sáng tạo của cô trong giờ học sẽ lôicuốn trẻ vào các hoạt động với các bạn, hoặc cho trẻ nhút nhát ngồi bên cạnh trẻnhanh nhẹn, trẻ hiếu động, cá biệt ngồi bên cạnh trẻ ngoan Điều này sẽ giúp trẻnhanh chóng ngoan, nhanh ổn định vào nề nếp học tập hơn Đây là một biệnpháp quan trọng nhất trong việc rèn nề nếp thói quen ban đầu cho trẻ Tình cảmcủa cô đối với trẻ giàu cảm xúc thân thiện yêu thương như quan hệ mẹ con Biếttôn trọng và đồng cảm với trẻ tạo không khí quên mình là người lớn để thực sự
là người bạn đối với trẻ Khi trẻ có tình cảm, có hứng thú thì cô mới có thể sửdụng nghệ thuật của mình để thu hút lôi cuốn trẻ vào các hoạt động một cách dễ
Trang 7dăng Hăng ngăy câc châu đến lớp với câc hoạt động: giờ ăn, giờ ngủ, học tập vui chơi, Mọi hoạt động đều lă hoạt động để trẻ rỉn luyện nề nếp Đối với độ tuổi năy để đưa câc châu văo nề nếp thói quen không phải lă chuyện đơn giản
Thực tế câc châu còn rất bĩ chưa có ý thức giống như câc anh chị mẫu giâo điều nay cũng lă một thử thâch với cô giâo muốn tạo được thói quen cô phải gần gũi với trẻ để uốn nắn trẻ hoặc thông qua câc băi hât, băi thơ, cđu chuyện, trò chơi có nói về nề nếp, thói quen tôi có thể sử dụng để liín hệ đến bản thđn trẻ
để trẻ ngoan hơn nghe lời cô giâo, qua đó phât triển vốn từ cho trẻ, giúp trẻ nói
rõ hơn, vốn từ của trẻ phong phú hơn Ví dụ cô dạy trẻ băi hât rỉn cho trẻ thói quen khi chơi xong biết cất đồ chơi gọn găng văo đúng nơi quy định như “bạn ơihết giờ rồi, nhanh tay cất đồ chơi, nhẹ tay thôi bạn nhĩ cất đồ chơi đi năo”
Hoặc qua băi thơ “Bĩ năy bĩ ơi”:
Bĩ năy bĩ ơiĐừng chơi đất câtHêy văo bóng mâtKhi trời nắng toSau lúc ăn noĐừng co chđn chạyBuổi sâng ngủ dậyRửa mặt đânh răngSắp đến bữa ănRửa tay sạch nhĩ
Bĩ năy bĩ ơi
Hoặc băi thơ “Lời chăo”:
Đi về con chăo mẹ
Ra vườn châu chăo băÔng lăm việc trín nhăChâu lín chăo ông ạ!
Lời chăo thđn thương quâLăm mât ruột cả nhăĐẹp hơn mọi bông hoaChâu kính yíu trao tặngChỉ những người đi vắngChâu không tặng được “chăo”
Được sự giúp đỡ của cô trẻ được uốn nắn kịp thời thường xuyín liín tục
Do đó việc rỉn nề nếp thói quen trong mọi hoạt động cho trẻ mang lại hiệu quảcao hơn, câc châu ngoan có nề nếp hơn, dần dần quen với nề nếp hoạt động củanhóm
* Giải phâp 3: Sưu tầm, lăm đồ dùng đồ chơi từ câc nguyín vật liệu sẵn có, dễ kiếm để dạy trẻ
Đối với trẻ nhă trẻ phương phâp trực quan hình ảnh vô cùng quan trọng lăphương tiện giúp trẻ tiếp cận với tri thức một câch dễ dăng, giúp trẻ ghi nhớ sđuhơn vă phât triển ngôn ngữ cũng dễ dăng hơn Vì vậy tôi rất chú trọng vềphương phâp sử dụng đồ dùng dạy học để phât triển ngôn ngữ Đối với câc hoạt
Trang 8động chơi, tập có chủ đích tôi sử dụng đồ dùng đồ chơi một cách hợp lý: Đồchơi đẹp, hấp dẫn, tính chính xác cao, đồ chơi phải gần gũi với trẻ Đồ dùng đồchơi sử dụng trong các hoạt động phải phong phú lôi cuốn trẻ, cũng không quálạm dụng làm trẻ nhàm chán.
Với tình hình thực tế tại địa phương, đồ dùng đồ chơi để phục vụ cho dạy
và học còn rất thiếu thốn Vì vậy để giờ học đạt được hiệu quả cao tôi luôn cốgắng làm những đồ chơi sinh động, thu hút trẻ nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ
và mức độ an toàn trong khi sử dụng
Để giờ học đạt hiệu quả cao tôi cố gắng làm nhiều đồ dùng đồ chơi sinhđộng phục vụ các hoạt động hàng ngày cho trẻ tôi đã phải tận dụng thời gianmọi lúc mọi nơi và tranh thủ vận động phụ huynh quyên góp phế liệu để có đồdùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động học và hoạt động chơi của trẻ:
Ví dụ: Chủ đề “Những con vật đáng yêu”, tôi làm “Con lợn”:
Nguyên vật liệu để làm con lợn cần có: Vỏ hộp sữa chua, xốp, nắp chai,keo nến
Đầu tiên tôi úp 2 hộp sữa chua dán keo dính lại với nhau sau đó tôi bôikeo vào đít hộp sữa rồi dính nắp chai vào làm mũi con lợn, dùng xốp đỏ cắt vàcuốn tròn làm chân lợn dùng keo dán 4 chân vào mình lợn, làm mắt thì tôi dùngxốp màu hồng cắt 2 cái mắt tròn, màu đỏ cắt 2 cái mũi và cái miệng dùng keodán mũi và miệng vào phần nắp chai, dùng xốp màu cam cắt 2 tai và đuôi cuốicùng dùng keo dán dán tai và đuôi là xong con lợn
Cách sử dụng: Tôi sử dụng con chíp thông minh và gắn con lợn lên conchíp khi trẻ học hoặc chơi tôi có thể điều khiển con chíp di chuyển, với cách sửdụng này trẻ rất hứng thú tham gia vào các hoạt động
Chủ đề “Cây và những bông hoa đẹp”
Cách sử dụng: Tôi có thể sử dụng làm mô hình cho trẻ trò chuyện hoặccho trẻ sử dụng chơi hoạt động góc, hoạt động trải nghiệm bác nông dân trồngrau…
Ngoài ra tôi còn dùng xốp dạ các màu khác nhau để làm những miếngthanh long, dưa hấu, xoài, dâu tây,cà tím, bí xanh các loại rau củ quả và thựcphẩm khác
Hoặc tôi dùng một thùng cat tông xung quanh chiếc thùng tôi dán vềnhững đối tượng mà trẻ học trong chủ đề như đối với chủ đề “Phương tiện giaothông” tôi dán xe đạp, xe máy, ô tô, tàu hỏa, máy bay, thuyền… trẻ có thể nhận
Trang 9biết (tập nói) về các đối tượng và kết hợp phát triển vận động thể lực bằng cáchphía trên chiếc hộp tôi khoét một hình tròn phía dưới góc của hộp tôi khoét mộthình vuông để cho trẻ chơi trò chơi “Thi bỏ bóng” từ đó trẻ có thể nhận biếtđược hình tròn ở trên là để bỏ bóng, hình vuông ở dưới để nhặt bóng.
Với hoạt động này tôi thấy trẻ hứng thú tham gia vừa cung cấp đầy đủ
vốn từ vừa phát triển vận động cho trẻ.
Tôi còn làm tranh, vẽ tranh truyện, xem tranh về các con vật để trẻ đượctrực tiếp quan sát, được sờ qua đó trẻ nói được rất nhiều sự hiểu biết của mình
về tên con vật và đặc điểm của chúng Ở đây tôi đã dạy trẻ phát triển ngôn ngữ
và phát triển kĩ năng xem sách, lật sách
Đối với trẻ mầm non môi trường hoạt động tác động rất lớn đến việc lĩnhhội tri thức của trẻ vì vậy tôi cũng luôn chú trọng đến việc trang trí nhóm lớptheo chủ đề, hình ảnh trang trí phải đẹp, gần gũi với trẻ, phù hợp nội dung chủ
đề, màu sắc thu hút trẻ mà đặc biệt là vừa tầm tay, tầm mắt trẻ để trẻ dễ lấy và
và có hiệu quả Qua quá trình đó tôi thấy trẻ hào hứng học bài hơn và thích đượcnói hơn, tính tích cực trong giờ học của trẻ mạnh dạn hơn Trong khi trẻ hứngthú tôi dần hướng trẻ vào tiết học một cách nhẹ nhàng, tự nhiên Trong quá trìnhdạy trẻ nhận biết (tập nói) tôi thường sử dụng những câu hỏi đơn giản, dễ hiểuphù hợp với lứa tuổi của trẻ
Ví dụ: Chủ đề: “Cây và những bông hoa đẹp” Đề
tài : nhận biết “Hoa hồng, hoa đồng tiền”
Chuẩn bị:
- Mô hình trồng thành vườn hoa
- Hoa hồng, hoa đồng tiền thật (cho cô và trẻ)
- Bình hoa màu đỏ, bình hoa màu vàng
Trang 10- 2 bát có nước, cánh hoa hồng, hoa đồng tiền Tiến hành hoạt động:
Hoạt động 1: Trò chơi “Trồng hoa”
- Cô và các con cùng chơi trò chơi trồng hoa
- Cô nói: “ Gieo hạt, nảy mầm, 1 nụ, 2 nụ, hoa nở Cô và các con trồng hoa, hoa đã nở rồi bây giờ chúng ta cùng nhau đi ngắm hoa nhé!”
- Chúng ta đã đến vườn hoa của bạn thỏ rồi, các con thấy vườn hoa có đẹp không? Cáccon nhớ không được hái hoa, bẻ cành, không dẫm lên bồn hoa… nhé!
- Các con biết gì về vườn hoa này không? có hoa gì? (hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền…)
Cô khái quát lại: thế các con có thích những bông hoa này không? Thấy các con ngoan bạn thỏ đã tặng cho các con một món quà (Cho trẻ về chỗ ngồi)
Hoạt động 2: Đố bé biết hoa gì?
- Để biết xem món quà của bạn thỏ tặng có gì cô cháu mình cùng mở ra xem nào, có gì các con?
- Các con hãy lấy ra cho cô bông hoa hồng
* Nhận biết hoa hồng:
Cho trẻ gọi tên “hoa hồng” (lớp, nhóm, cá nhân)
( Khi trẻ phát âm cô chú ý sửa sai cho trẻ )
- Hoa hồng như thế nào? (cô chỉ vào cánh hoa, cành, lá…cho trẻ nói tên)
- Cánh hoa hồng như thế nào? (Cánh hoa hồng tròn, màu đỏ)
- Lá hoa hồng như thế nào (lá màu xanh, có răng cưa)
- Các con ngửi xem hoa hồng như thế nào? Hoa hồng dùng để làm gì? (Cắm vào bình cho đẹp, để trang trí…)
- Đúng rồi, hoa hồng để cắm vào bình cho đẹp, để tặng bố mẹ ông bà nữa đấy Cành hoahồng có thể có gai nên khi cầm các con nhớ cẩn thận kẻo gai đâm vào tay đấy
- Bông hoa còn lại trong hộp là bông hoa gì? (Hoa đồng tiền)
* Nhận biết hoa đồng tiền:
Cho trẻ gọi tên “hoa đồng tiền” (lớp, nhóm, cá nhân)
- Ai có nhận xét gì về hoa đồng tiền? (cô chỉ vào cánh hoa, cuống, lá…cho trẻ nói tên)
- Cánh hoa đồng tiền như thế nào? (Cánh hoa đồng tiền dài, màu vàng)
- Lá hoa đồng tiền như thế nào (lá màu xanh)
( Khi trẻ phát âm cô chú ý sửa sai cho trẻ )
- Các con ngửi xem hoa đồng tiền như thế nào?
- Hoa đồng tiền dùng để làm gì? (Cắm vào bình cho đẹp, để trang trí…)
- Đúng rồi hoa đồng tiền dùng để cắm vào bình trang trí cho đẹp, tặng người thân nữa đấy
- Cho trẻ nhắc lại tên “Hoa hồng” “Hoa đồng tiền” bằng cách đưa từng bông hoa ra để trẻ nói đúng tên hoa
- Cô thấy các con học rất ngoan và rất giỏi nên cô đã tặng cho mỗi bạn một bông hoa đấy
9UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com
Trang 11- Cô nói tên bông hoa nào thì các con chọn nhanh bông hoa đó giơ nên và nói tên bông hoa đó nhé.
* Hoạt động 3: Những bông hoa đẹp Trò chơi 1: Cắm hoa ngày 8/3.
Sắp đến ngày 8/3 rồi cô cháu mình cùng chơi cắm hoa để tặng cô, tặngcác bạn gái trong lớp mình nhé !
Cô chia các con thành hai đội:
Đội hoa hồng thì cắm vào bình màu đỏ, đội hoa đồng tiền sẽ cắm vào bình màu vàng, đội nào cắm đúng đẹp đội đó sẽ chiến thắng - Cho trẻ chơi cô nhận xét, tuyên dương trẻ
Trò chơi 2:Thuyền hoa
Sáng nay lúc dạo chơi vườn trường, cô đã nhặt được nhiều cánh hoa rơixuống gốc cây, giờ cô và các con cùng làm thuyền hoa nhé!
Cô cho mỗi nhóm một bát nước và cánh hoa hồng, hoa đồng tiền trẻ thả vàonước
Cho trẻ nhận biết: Cánh hoa hồng to, cánh hoa đồng tiền nhỏ Cánh hoa hồngmàu đỏ, cánh hoa đồng tiền màu vàng
Giáo dục: Để có hoa đẹp con phải làm gì nhỉ?
Đúng rồi chúng ta phải chăm sóc bảo vệ hoa, không hái hoa, bẻ cành,giẫm đạp lên vườn hoa vì hoa làm cảnh đẹp cho mọi người ngắm đấy
Kết thúc: Cho trẻ chơi tự do.
Bằng mọi phương pháp tôi thấy trẻ phát triển đựợc ngôn ngữ và đặc biệthơn trẻ đã bước đầu tiếp thu được những kiến thức cơ bản về Tiếng Việt
* Giải pháp 5: Tăng cường khả năng diễn đạt cho trẻ
Trẻ 24-36 tháng tuổi, trẻ còn nhiều bỡ ngỡ về các hoạt động so với lứatuổi mẫu giáo Vì vậy trong sinh hoạt hàng ngày tôi chú ý rèn luyện cho trẻ biếtthể hiện một số nhu cầu ăn uống, vệ sinh bằng lời nói Gợi cho trẻ nói được tênmột số bộ phận trên cơ thể (đầu, tóc, mắt, mũi, miệng, tay, chân…), mắt để làm
gì (để nhìn), mũi để làm gì (để ngửi)…đồ chơi, hoa quả, con vật quen thuộc
Diễn đạt bằng lời nói các yêu cầu đơn giản Trả lời được câu hỏi: Ai đây? Cái gìđây? Làm gì? Qua đó cô còn lồng ghép để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Để tăng cường khả năng diễn đạt cho trẻ, tôi luôn luôn chú ý lắng nghe trẻthể hiện tình cảm suy nghĩ của mình Tôi đã áp dụng các bài tập để dạy trẻ nóichuyện lưu loát hơn theo các mức độ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp vàkịp thời chỉnh sửa các lỗi dùng từ hoặc cách diễn đạt không hợp lí Mới đầu tôihướng dẫn trẻ “Tự giới thiệu về mình, về gia đình mình” Sau đó tôi dạy trẻ sửdụng các ngôn từ trong giao tiếp hàng ngày như: Cảm ơn, xin lỗi, chào cô, cácbạn, người lớn tuổi tập cho trẻ thành phản xạ nói tự nhiên, tự tin trong giaotiếp với mọi người làm giàu vốn từ cho trẻ Dần dần tôi cho trẻ kể lại các sự vật,hiện tượng xung quanh một cách linh hoạt qua các trò chơi, câu đố từ đó giúptrẻ có khả năng diễn đạt và nói mạch lạc hơn
Là giáo viên trực tiếp dạy trẻ tôi luôn khuyến khích động viên trẻ kịp thờikhi trẻ nói các âm chuẩn, từ đúng giúp trẻ tự tin, thích thú khi giao lưu, tiếp xúc vàgiao tiếp cùng cô Mặt khác tôi thường xuyên tạo các nhóm nhỏ từ 3 - 4 trẻ và
10
Trang 12tăng dần để cho trẻ tự giao tiếp với nhau Khi trẻ nói chuyện, giao tiếp với nhautôi quan sát thấy trẻ nói chuyện cùng nhau rất tích cực, hăng say Từ đó ngônngữ của trẻ được tăng lên rất nhiều, trẻ tự tin diễn đạt nhiều hơn trước mặt mọingười Đặc biệt với hoạt động học có chủ đích tôi thường xuyên cho trẻ đọc thơ
kể chuyện, diễn đạt các câu chuyện bài thơ bằng ngôn ngữ của mình Qua đócũng rèn luyện được khả năng diễn đạt của trẻ rất tốt
Việc tăng cường rèn luyện khả năng diễn đạt cho trẻ là một việc làm hếtsức quan trọng nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách có hiệu quả cao
* Giải pháp 6: phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua các hoạt động chơi - tập có chủ đích
Qua việc nắm chắc phương pháp ở các lĩnh vực nói chung và lĩnh vựcphát triển ngôn ngữ nói riêng tôi tham khảo thêm nhiều tài liệu và nghiên cứu kỹnội dung bài dạy, chuẩn bị lời nói và soạn giáo án trước khi lên lớp một cáchkhoa học có lôgic, kết hợp giữa đồ dùng trực quan tranh ảnh, vật thật có màu sắcđẹp, chất liệu bền, với các cử chỉ âu yếm, gần gũi, lời nói nhẹ nhàng, phát âmchuẩn, chính xác, ngắn gọn, dễ hiểu, sát thực với nội dung của từng bài, từngtiết
Khi lên lớp có sử dụng các thủ thuật như: Câu đố, bài hát, bài thơ, câuchuyện ngắn hay trò chơi gây hứng thú để lôi cuốn trẻ vào giờ học Như vậy trẻtiếp thu bài thoải mái và nhẹ nhàng hơn
Ví dụ: Chủ đề “Những con vật đáng yêu”
Đề tài: nhận biết con chó, con lợnChuẩn bị:
- USB chứa clip về hình ảnh một số con vật nuôi trong gia đình - tivi
- Lô tô con chó, con lợn Rổ con Đĩa nhạc
- Tranh con chó, con lợn
- Cô cho trẻ quan sát tranh con chó
- Hỏi trẻ: Con gì đây?
Cho trẻ tập nói nhiều lần: “con chó”
Con chó kêu như thế nào?
Các con quan sát tranh con chó và chỉ cho cô xem con chó có những bộ phận gì nào? (Đầu, mình, chân; đuôi…)
Khi cô giới thiệu từng bộ phận cho trẻ tập nói nhiều lần: đầu chó; mình chó;chânchó; đuôi chó …
Cho 2- 3 trẻ lên chỉ các bộ phận của con chó
Cô cho trẻ nói lại các đặc điểm của con chó: có đầu mình chân đuôi Cô cho trẻphát âm
(Khi trẻ phát âm cô chú ý sửa sai cho trẻ)