Nguyin n h i n chinh lam BDKH trai dat la do sugia tang cac boat ddng tao ra cic chat t h i i khi nha kinh, cic hoat ddng khai thac qua mde cac be hap thu va be ehUa khi nha kinh nhu sin
Trang 1Dien dan nong thon mdi BlEn DOI KHI HOU UO HHirHG THACH THITC
THIEU CUA BIEN DOI I ^ I HAU*
1 Bien doi khi hau va cac thuat nguT lien quan sit
dung
Bien ddi khi hau (BOKH) l i suthay doi eda h i thdng
gdm: khi quyen, thuy quyen, sinh quyen, thach quyen
h i i n tai v i va trong tUOng lai bdi cic nguyin nhan t u
nhien v i n h i n tao trong mot giai doan nhat djnh t d
tinh bang thap k]/ hay hang t r i i u nam SU bien ddi cd
the la thay doi thdi tiet binh quan hay thay doi sU p h i n
bd cic sU kien thdi tiet quanh mdt mde trung binh Su
the xuat hien tren toan cau Trong nhdng nam gan diy,
d i e biet trong bdi c i n h chinh sach mdi trUdng, BDKH
goi chung bang hien tugng ndng len toan cau Nguyin
n h i n chinh lam BDKH trai dat la do sugia tang cac boat
ddng tao ra cic chat t h i i khi nha kinh, cic hoat ddng
khai thac qua mde cac be hap thu va be ehUa khi nha
kinh nhu sinh khdi, rdng, cic he sinh thai bien, ven bd
v i dat lien khae
Thuat ngd BDKH cdn dugc sd dung de nhac den
nhdng trUdng hop d i e biet cua BDKH do t i c dong
cua hoat ddng con ngudi; vi du, trong Cdng Udc Khung
cOa Liin hap Quoc ve Bien doi Khi hdu (United Nations
Framework Convention on Climate Change) djnh nghia
g i i n tiep do t i e ddng cda hoat ddng eon ngUdi dan den
nhdng bien thien t u nhiin eda khi hau dUpc quan sat
nghia vdi am len toan cau
Ddng dat va sdng than khdng do nguyen nhan true
tiep t d BDKH, nhiing hau het nhdng t h i m hoa t h i i n
nguyin n h i n t d tinh trang bien ddi khi hau do chinh
eon ngudi gay n i n , lam i n h hUdng Idn den hau khap
gidi va V i i t Nam cung khdng p h i i la ngoai l i ,
Khi nang bj ton thuong do t i e ddng cda BOKH la
mde dp m i mot he thdng (tu nhien, x i hdi, kinh te) ed
the bj tdn thuong do BDKH, hoac khdng cd k h i nang
* Bai Viet c6 tham k h i o vS sCf dung cSc thong tin tCr cic hoi thSo co
hen quan den BDKH, NBD trong va ngoai ni/dc ma t i c giS tham da,
c i c Bo va m6t so t h i n g tin l(hac dang t l i tren c i c tap chf, bao d o
TS Nguyen The Binh
Phdn viin Quy hoach & Thiet keNdng nghiip
thich dng vdi nhdng t i e ddng bat loi cua BDKH CTng phd vdi BDKH la cic hoat ddng cua con ngUdi nham thich Ung va g i i m nhe tac ddng cua BDKH Thich dng vdi BDKH la su dieu chinh h i thong tU nhiin hoac eon ngudi ddi vdi h o i n cinh hoac mdi trUdng thay doi, n h i m muc dich giam k h i n i n g bj tdn dung cie cO hdi nd mang lai
Giim nhe t i c ddng cCia BDKH la cic hoat ddng nham g i i m mde dp hoac cUdng dp p h i t t h i i khi nha kinh
Kich b i n ve BDKH la g i i dinh ed eo sd khoa hge v i tinh tin cay ve su tien trien trong tUOng lai cua cic mdi quan he gida kinh te - xa hdi, GDP, p h i t t h i i khi nha kinh, BDKH va mUc nUdc bien d i n g LUu y ring, kjeh
b i n BDKH khie vdi d u b i o thdi tiet va d u bao khi hau la
nd dua ra quan diem ve mdi ring bude gida p h i t trien
va h i n h ddng
Nude bien dang (NBD) la sU d i n g mUc nude eua dai dUOng t r i n toan cau, trong do khdng bao gom trieu, nude d i n g do bao Nude bien dang tai mdt vj tri n i o do
ed the cao hon hoac thap hon so vdi trung binh toan cau vi ed sU khie nhau ve nhiet do eua dai duang v i cic yeu to khie
2.Tac dong, Snh hudng cua bien doi khi hau
BDKH the hien rd nhat d sU gia tang cae h i i n tugng thdi tiet cUc doan va t h i i n tai, c i ve sd lugng lan cudng
dp Trong khi tinh trang nang ndng gay gat keo dai vao mua he keo theo ban ban d d dpi t r i n d i i n rpng, thi trong nhdng nam gan day sd eon bao ed cUdng dp manh cung xuat hien nhieu hon Nhieu con b i o cd quy dao di chuyen bat thudng, phde tap, khd du doan va mua mua b i o cung ket thuc mudn hOn
Trong khoang 1.000 nam trUde, nhiet dp be mat eua t r i i dat cd t i n g , ed g i i m nhUng khdng dang ke, ed the ndi l i dn djnh Tuy nhien, trong vdng 200 nam trd lai day, d i e biet la trong vdng may chue nam vda qua,
t h i e than d i , dau Ida, sd dung triet de eic ngudn nang lupng t d cie nhiin lieu hda thach, cung vdi eic hpat ddng cdng nghiep tang len, bat dau p h i t t h i i vao bau khi quyen mdt lUpng khiCOj, Nitodxit, M i t a n khien eho nhiet dp be mat t r i i dat ndng l i n
Theo mdt b i o c i o mdi nhat eCia to ehUe LHQ, nguyen nhan cua hien tUOng BDKH 90% do eon ngudi gay ra, ehi cd 10% la do t u n h i i n Cae chuyen gia tren
B
Trang 2cic linh vUc mdi trUdng va khi tupng thuy van cung da
n h i n djnii: nguyin nhan chinh lam BDKH t r i i dat l i do
sU gia tang cic hoat ddng tao ra cac chat t h i i khi nha
kinh Theo cac nha khoa hpc, khi hau la mde do trung
binh eua thdi tiet trong mot khoang thdi gian v i khdng
gian nhat djnh
BDKH la mot dieu cue ky nguy hiem, de dpa den sU
tdn tai eua con ngUdi t r i n t r i i dat nay Nguy hiem nhat
cao do bang tan dan den su ngap ung d cac vung dat
thap ven bien va cie d i o nhd, lam cho hang ti ngUdi cd
the chju t i c ddng khi mUc nUde bien dang cao
Theo d i n h g i i cua Ngan hang The gidi (2007), Viet
Nam la mdt trong n i m nude s i bj anh hUdng nghiim
trpng cua BDKH v i NBD, trong do vung ddng bang
sdng Hdng va sdng M i Cdng s i bi ngap nang nhat Neu
mUc NBD cao 1,0 m s i cd khoing 10% d i n sd bi anh
hudng true tiep, ton that ddi vdi GDP khoing 10% Neu
muc NBD cao 3,0 m se cd khoing 25% dan sd bi i n h
hudng trUc tiep va ton that ddi vdi GDP len tdi 25%
(J Viet Nam, theo sd Miu quan trie trong khoing
70 n i m qua (1931-2000) cho thay nhiit dp trung binh
khoing 0,20 m Hiin tupng El-Nino, La-Nina ngay cang
t i c ddng manh me den VietNam BDKH t h u e s u d i lam
i e Hit Theo tinh t o i n , n h i i t dp trung binh d Viet Nam
cd the t i n g l i n S^CvamUc nude bien ed the d i n g 1,0 m
v i o nam 2100 Neu mUc nUde bien d i n g 1,0 m, khoing
40 nghin km^ ddng bang ven bien Viit Nam s i bi ngap
hing nam, trong dd 90% dien tich vung DSCL bi ngap
Nhin tong the, kinh te - x i hoi va nen ndng nghiip
nUdc ta, cd the phac hpa mot sd tac ddng do BDKH,
NBD tren cic mat sau day:
-I-Tie ddng cda BDKH ddi vdi t h i i n tai, con ngudi,
cay trdng va vat nudi, nhU lam tang tan sd, eUdng dp,
tiet nguy hiem nhu bao, td, ldc , cac thien tai l i i n quan
den nhiet do v i mUa nhuthdi tiet khd ndng, lu lut, ngap
ung hay han han, x i m nhap man,, cic djch b i n h t r i n
ngudi, tren gia sue, gia cam v i t r i n cay trdng Thay ddi,
ddng Idn den he thdng canh t i e truyen thdng, co sd
ha tang va ddi sdng x i hdi eua ngudi dan, mdi trudng
tram trpng Cie hien tUong xdi Id va xam thUc bd bien,
eda sdng s i dien ra manh me hon
+ Tic ddng cua BDKH ddi vdi tai nguyen nudc, nhu
che do mua thay doi cd the gay lu lut nghiem trpng vao
mua mua v i han han v i o mua khd, g i y khd khan cho
viec cap nude v i tang mau thuan trong sd dung nude
+ Tic ddng cua BDKH ddi vdi ndng nghiip nhu t i e
ddng den sinh trudng, nang suit cay trdng, thdi vu gieo
trdng, l i m tang nguy co lay lan siu benh hai cay trong,
cam, lam t i n g k h i nang sinh benh, truyen dich cua gia
sue, gia cam, g i y nguy co thu hep dien ticii dat ndng
nghiip Mdt phan dang ke dien tich dat ndng nghiep
bj ngap m i n do NBD, neu khdng cd eac b i i n p h i p dng
phd thich hgp
+ Ddi vdi s i n xuat luong thue, nhat l i s i n xuat Ida
gao, dat Ida se bj thu hep do nude bien tran vao nhiem
Ig, ngot se t i c ddng Idn den he thdng canh t i e Ida, eo
sd ha tang va ddi sdng xa hdi eua ngudi d i n , cic hien tugng xdi Id v i xam thUe bd bien, eda sdng se dien ra manh me hon
+ Tie ddng cda BDKH ddl vdi l i m nghiep nhu he
sinh t h i i ven bien DBSCL bi i n h hUdng do lam g i i m
va rUng trdng tren dat bi nhiem phen Nhiit dd v i mde
dp khd han gia tang cung lam tang nguy cO chiy rUng,
p h i t trien sau benh, dich binh
+ Tie ddng cua BDKH ddi vdi thu^ sin nhu nudc
man lan siu vao ndi dia, lam mat nPi sinh sdng thich hop eua mdt sd loai thuy s i n nude ngpt Cudng dd va lupng mUa Idn lam cho ndng dp mudi g i i m di trong mdt thdi gian dan den sinh vat nude Ig v i ven bd, dac
b i i t l i nhuyen the hai vd (ngheu, ngao, so, ) bj chet do khdng chdng chju noi vdi nong dd muoi thay doi +Tie ddng cda BDKH doi vdi giao thdng v i n t i i nhu lam tang nguy cP ngap nUde cic tuyen giao thdng quan xdi I d v i can kiet cac luong dudng thdy
-I- Tie ddng cda BDKH ddi vdi cdng nghiep v i xay dUng nhu phai ddi mat nhieu hOn vdi nguy co ngap lut
v i t h i c h thUe trong tieu t h o i t nude d cic dd thj Idn va
xU ly nUdc t h i i nhiem ban t d cie khu cdng nghiip
+ Tie ddng eCia BDKH ddi vdi sUe kho§ con ngUdi
nhu n h i i t do tang, t i c ddng t i i u cue ddi vdi sdc khoe
g i i , ngudi m i e b i n h tim mach, benh than kinh; Lam sdt xuat huyet, s6 luong ngudi bj benh nhiem khuan de lay lan L i m t i n g sd ngudi chet do t h i i n tai;Tang ngheo
de bj ton thuong nhat la nhdng ndng d i n nghio, eic dan tdc thieu sd vdng sau, vung xa, ngUdi gia, t r i em
va phu nd
-1^ Bin canh dd, BDKH cung ed t i e ddng triic tiep v i gian tiep den eic hpat ddng v i n hda, du lich, thuong mai, djch vu Chiing han 6 linh vUc du Ijch, NBD i n h the bi mat di, mot sd khie bj day sau han vao dat lien, anh hudng den viec khai t h i e Cie khu du ljch sinh t h i i bien ed the bi ngap, budc p h i i di chuyen, hoat ddng kinh doanh bj ngUng t r i
+ Nude ta ed bd bien dai 3.260 km, hon 1 trieu km2
lanh h i i , t r i n 3.000 d i o gan bd va hai quan d i o xa bd dat lien bj ngap lut, g i y khd khan eho t h o i t nude, tang
uy hiep sU an t o i n eda nhdng vung ed d i bien, l i m xdi
Id bd bien va nhiem man nguon nUdc, i n h hudng den sin xuat ndng nghiip va sinh hoat eua d i n euvung ven bien, g i y nguy ca doi vdi cae hoat ddng khai t h i e va nudi trdng, d i n h bat thuy sin eua ngU dan ven bien -I- Trong eic thap nien g i n diy, DBSCL da va dang ganh chju nhdng t i c ddng do BDKH g i y n i n , trong dd
m
Trang 3Dien dan nong thon mdi
lu ed nhdng bien ddng ngay cang Idn gida n i m lu Idn
v i lu nhd, bao nhieu va manh hon, han b i n nghiim
trpng hon, chiy rdng, sat Id bd sdng, td ldc xuat h i i n
ngay eing nguy hiem hon Chi tinh trong 10 nam qua,
do nam 2000 la lu idn ljch sd, 5 nam lien tiep cd lu dddi
trung binh; 2 lan ed bao Idn do bd va i n h hudng den
DBSCL la bao Linda nam 1997 va bao Durian nam 2006;
4 nam lien DBSCL gap han, dac biet han ket hpp ddng
chiy kiet t r i n sdng Mekong vao nam 2004; t d 16c xuat
hien nhieu va gay hau q u i nghiim trong; chiy rung x i y
ra d nhieu noi, dac b i i t dot chiy rdng Vudn Qude gia U
MinhThuong vao n i m 2002; sat Id bd sdng xiy ra vdi sd
the doi vdi vdng bien DBSCL, song vdi v i i c tang khoing
0,2 m dvung bien vinh Bac Bd (Hdn Dau) trong 50 nam
qua, ed the khang dinh la mue nude bien dDBSCL cung
da tang len
3 ChUtfng trinh muc tieu, chien lUtfc va khung
chi/cmg trinh khoa hoc cong nghe quoc gia urng pho,
gJtiiT) thieu tac dong cda bien ddi khi hau
Nhan thUerd i n h hUdng eua BDKH, Chinh phu Viet
Nam da sdm tham gia phe chuan Cdng Udc khung LHQ
thu Kyoto n i m 2002 Ngay 3/12/2007, Chinh phu da
Tai nguyen & Mdi trUdng chu tri, phdi hpp vdi cac bd,
nganh lien quan x i y dung "Chuong trinh muc t i i u qude
gia dng phd vdi BDKH toan cau"
Chuang trinh d i dupe xiy dung v i lay y kien eCia
cie nganh va cac dja phuong, sau do dupe bo sung
h o i n chinh Ngay 02/12/2008,Thu tudng Chinh phu da
ban hanh quy^t djnh sd 158/2008/QD-TTg Phi duyet
Chuang trinh muc tieu qude gia dng phd vdi bien ddi
nguyen t i c ehi dao v i pham vi thue hien chuong trinh;
Muc tieu eua ehuang trinh; Nhiim vu v i g i i i p h i p thUe
h i i n chuang trinh
BDKH v i NBD l i mot van de rat phUc tap, t i c ddng
tdi tat e i cic linh vUc, viia true tiep, vda g i i n tiep, t d
va lau dai Vi vay, Ung phd vdi BDKH va NBD can p h i i
phuong, d tat ea eac nganh t d q u i n ly t i i nguyen den
sd dung va khai t h i e tai nguyin, d tat ea cie linh vUc t d
so cap den thU cap, bang sU phoi hgp va hgp t i c chat
e h i trong mdt chien luge tong the chung d cap quoc
gia v i vdi cdng dong qude te Hay ndi mdt cich tong
khu vuc, t o i n cau v i p h i i duge coi la n h i i m vu cua c i
h i thong chinh trj, cCia toan xa hdi va mgi ngUdi d i n
tong hpp, nganh, lien nganh, vung, l i i n vung."
Bg f N & MT va Bd NN & PTNT la cie Bd sdm to chdc
trien khai chuang trinh muc t i i u quoc gia Ung phd vdi
BDKH Nam 2009 2 Bd da phdi hop x i y dung v i ban
hanh "Chien lupc qude gia Ung phd v i g i i m thieu t i e
ddng eda BDKH den p h i t trien ben vdng nganh ndng
nghiep" Chien luge n i u rd cie ndi dung: BDKH va t i e
ddng eda BDKH den qua trinh p h i t trien kinh te xa hdi;
Chien lupc thich Ung va dng phd vdi BDKH, NBD; Ke hoach hanh ddng qude gia ve dng phd v i g i i m nhe t i e ddng cua BDKH, NBD; v i To chdc thUe hien chien lupc Ddng thdi Bd NN & PTNT cung da de xuat nhUng dU
an, de tai nghien edu lam rd hon t i c ddng eua NBD den nhdng linh vUe cua nganh, trong dd dac biet luu y den
t i c ddng eua NBD ddi vdi ngap lut v i x i m n h i p man, xam nhap man len sin xuat ndng-lim nghiep-thuy sin
v i ndng thdn, ndng d i n , de cap ky hon t i e ddng t i i u cue cua BDKH den cdng trinh thuy lpi (hoat ddng va van hanh he thdng h i i n ed, t i c ddng den hieu q u i cdng trinh, khd khan trong chia se va p h i n bo nguon nUde,
t i e ddng len he thong cdng trinh phdng t r i n h thien tai ddng eua BOKH)
Bd TN & MT v i Bd Khoa hoe v i Cdng nghe cung da phdi hgp dua ra mdt "Khung ehuong trinh Khoa hpc thdng tin chung ve khung chuang trinh; Muc tieu va ndi dung nghiin cdu cCia chuong trinh; Sin pham khoa hpc cdng n g h i chinh; Cae ehi tieu danh g i i chuong trinh; va dU kien nhu cau cin ddi kinh phi t d n g i n sach nha nude de thue h i i n ehuong trinh
Cac hoat ddng dng phd vdi BDKH can dUOc tien hanh cd trpng t i m , trpng diem, Ung phd vdi nhdng t i c ddng cap bich trudc mat va nhdng t i e ddng tiem tang
ve lau dai Cac nhiem vu dng phd vdi BDKH p h i i dupe Idng ghep vdi cae chien lupc, ke hoach, quy hoach p h i t trien d eac cap, cic nganh, dac b i i t la quy trinh danh
va the che chinh sich eua Nha nudc va eda nganh
De lam g i i m toe dd cCia BDKH khdng edn each n i o hon eon ngudi p h i i tiet kiem n i n g lupng, thay doi nhan thUc ve sd dung nhiin lieu, dUa cic dang n i n g lUpng khie: nang lupng nhien l i i u sinh hpc, n i n g luong gid, nang lUpng mat trdi vao thay the eic nhien lieu hda
thach nhU: than da, dau Ida Bdi viic lam dung eac loai
nhien l i i u nay dang lam phat t h i i ra khdng khi mdt lupng khi cacbon g i y h i i u dng nha kinh.Trong ndng nghiep va l i m nghiep, can n g i n chin ed hieu q u i nan chat p h i rUng, sddung phan bdn hdu code ngan c h i n
q u i trinh t h i i khi Mitan v i o khdng khi
Mat khie, can p h i i tich cue trien khai nhdng bien phap thich dng, nang cao n h i n thdc ve BOKH v i chu ddng Ung phd vdi BDKH de tranh nhdng thiet hai cd the
x i y ra Cic phuong tien truyen thdng, thdng tin cd mdt vai trd het sUe quan trgng
L i nude chiu i n h hudng n i n g ne n i n chung ta can ddng gdp v i o no luc chung eua the gidi bang cac chinh sach nham g i i m nhe t i e ddng v i thieh dng vdi BOKH; mat khae, can p h i i ed gang hon nUa de thich Ung, nhat
i i trong eac linh vUc l i p ke hoach, tang cudng kha n i n g thich dng eua cdng ddng, thi hanh nhdng chinh sach tich cue trong eac nganhi kinh te chju anh hudng cua lupng hieu qua, tiet k i i m nang lUpng, t i n g eUdng sd dung n i n g lupng tai sinh, trdng rdng va b i o ve rdng, cai tien ky t h u i t tudi t i i u trong ndng nghiep Dae biet l i can chu trgng dao tao nguon n h i n lUc cao, du k h i nang
i
Trang 4d i p dng eho cic dia phuong, co quan, ban nganh khae
nhau nham thuc hien tdt cie nhiem vu thudc Chuong
Tddd, hudng tdi hdi nhap qude te qua viic tham gia cic
dien dan hoac phoi hpp thuc hien cac de t i i khoa hpc
thudc linh vuc niy
4 Cac kjch b i n bien doi khi hau, nUdc bien dang
cho Viet Nam
Mye tieu cda viic xay dung cie kich b i n BOKH,
NBD eho VN l i dUa ra nhUng thdng tin cO ban ve xu
the BOKH, NBD eua VN trong tUong lai tUong dng vdi
eic kjeh b i n khae nhau ve p h i t trien kinh te - x i hdi
t o i n eau dan den cac toe dp p h i t t h i i khi nha kinh
khae nhau Cie kjeh b i n BDKH, NBD se la dinh hUdng
ban dau de cac Bd, Nginh, Dia phuong danh g i i eic
t i e ddng cd the cd eua BDKH ddi vdi eac ITnh vUc kinh
n h i m thich dng va g i i m thieu t i c ddng tiem t i n g eua
BDKH trong tuong lai
Kich ban BDKH la g i i djnh cd co sd khoa hoc va
tinh tin cay ve sU tien trien trong tUOng lai eCia cic mdi
quan h i gida kinh te - xa hpi, tdng thu nhap qude d i n ,
p h i t t h i i nha kinh, BDKH va mUc NBD, the hien mdi
tUOng lai
Hien nay da cd nhieu qude gia, nhieu khu vUe x i y
dung kjeh b i n BDKH vdi quy md khu vuc, qude gia va
eic vung khi hau hoac pham vi nhd hon Ve khung thdi
gian, hau het cac kich b i n BDKH thudng xay dUng eho
tdng thap ky cua t i i ^ k;^ 21
Nam 2009, tren ePsdtong hpp cae nghiin edu trong
va ngoai nUde, BpTai nguyen & Mdi trudng da xay dUng
niy mUe dp ehi tiet mdi chi gidi han eho 7 vung khi h i u
v i d i i ven bien Viet Nam
Thue h i i n sUchi dao cua Chinh phCi ve viec cap n h i t
v i chi tiet hda cic kjeh b i n BOKH, NBD cho Viet Nam,
Bp TN&MT giao cho Viin Khoa hoe Khi tupng Thdy v i n
edu va cac don vi q u i n ly n h i nude, x i y dung kich b i n
BDKH, NBD ehi tiet cho Viet Nam
Tinh toan mdi nhat cCia phiin b i n ban hanh nam
2011, d a k h a i t h i e t d i d a e i e n g u 6 n s 6 l i e u , d d lieu, cic
dieu kiin khi hau cu the cua Viet Nam cap n h i t den
nam 2010 va sin pham eCia eic md hinh khi h i u , cdng
cu thdng ke dupe Ida chpn chuyen biet eho V i i t Nam
don vi h i n h chinh cap tinh va cac khu vuc ven bien, d i e
cho cdng t i c tinh toan thiet ke va quy hoach (cd b i o
c i o day du dinh kim)
Su gidng nhau gida 2 kjch b i n BDKH n i m 2009 va
2011 la d cho: deu duge x i y dung dUa tren 3 kich b i n
bien doi khi h i u 2007): Bl (thap), B2, AI B (trung binh)
p h i p x i y dung kich b i n gidng nhau la downsealing
thdng ke Oeu lay thdi ky 1980-1999 lam thdi ky so sanh
{hay thdi ky chui'n - baseline) Deu coi B2 v i A1B l i
AI B bien t h i i n theo thdi gian rat khae nhau, A2 va AI Fl cung bien t h i i n rat khie nhau
SU khie b i i t quan trpng gida hai phien b i n n i m
2009 va 2011 la d cho: muc nudc dupe d u bao theo
p h i i n b i n 2011 thay doi theo vung (khd ap dung han kich b i n n i m 2009 do dU bao trong thang so) Lupng mua lai d u b i o thay ddi theo mua n i n chi i p dung dupe dung han Phiin b i n 2009 chi tiet hOn ve bien ddi theo
thdi gian (tinh cho tdng thap ky eua the \(.)/ 21) nhung
thd han ve phan bd khdng gian (ehl tinh cho 7 vung gian ehi tiet hon thdng qua h i thdng cie b i n do nhung khdng cho thdng tin cu the ve sU bien ddi qua tdng giai
doan trong the k)f 21, ngoai t r d kich b i n B2 trong dd
tdng t h i p ky, cic yeu td khie lay hai moc thdi gian l i gida va cudi the ky 21 Phiin b i n 2011 ed t h i m cac k!eh
b i n bien doi eda nhiet dp toi thap va tdi cao trung binh,
so ngay ed nhiet dp cao nhat t r i n 35 dp C
5 Cac chUtmg trinh, difan quoc te ve bien doi khi h|u thUc hien d Vi&t Nam va co lien quan den Viet Nam
Sing kien Thich dng Bien ddi Khi h i u -CCAI (Climate Change and Adaptation Initiative) cda Uy hdi sdng Mekong qude te (MRC) duge dUa ra va thdng qua tai phien hpp lan thd29 eua Uy ban Liin hpp MRC v i dupe Hdi ddng Uy hdi sdng M i Cdng qude te phe chuan tai
ky hpp lan thU 17 v i o t h i n g 3 nam 2009
CCAI da ket thuc giai doan khdi dau vdi cic bUdc trien khai va to chdc thUe hien ban dau Cie bai hpc trong giai doan nay da dUpc xem xet den trong q u i trinh xay dUng tai l i i u Chuong trinh, phu hgp vdi Ke hoach chien luge eda MRC giai doan 2011 -2015.Tai lieu MRC thdng qua tai p h i i n hop lan thU 34 vao t h i n g 8 nam 2011
CCAI duoc coi nhu la mot sing kien khu vUe hpp
t i e dai han de ho trp cie nUdc thanh v i i n (Campuchia, Lio, Thii Lan, va Viit Nam) thich dng vdi cae t i e ddng nghiem trpng va eic thach thUe gay ra bdi sU BOKH d cap khu VUe, qude gia, va cdng dong b i n g each xiy dUng mdt tien trinh ed tinh he thong trong l i p ke hoach, thue thi va chia s§ nhdng thieh Ung dd Van k i i n Chuong trinh 2011-2015 n i u chi tiet cae muc dich, cic ket q u i va eic s i n pham chinh eua CCAI Bao gom 4 muc dich, 17 ket q u i va 66 s i n pham chinh Cic moc thdi gian cho eic s i n pham quan trgng d i dupe xac dinh de d i m b i o rang CCAI se duoc thue h i i n vdi mdt su can bang ve tien dp trong c i c ket q u i v i ed tam nhin d i i han mang tinh ben vdng
SU can thiet ed mdt Ke hoach thUc h i i n chUOng trinh - PIP (Program Implementation Plan) 2011-2015 eho CCAI da dupe x i c djnh va cae k h i i niem va Id trinh
x i y dung PIP 2011-2015 da dupe p h i duyet tai Phiin hop Ban Chi dao lan t h d hai eua CCAI vao ngay 16 t h i n g
11 nam 2011 tai Phndm Penh, Campuchia PIP 2011-2015 se giup Van phdng CCAI tai Ban thu
ky Oy hoi Me cdng va cie qude gia l i p ke hoach tot
B
Trang 5Klioa I19C - Phat trien nong thon
trudc eic nguon luc cua minh de t i n g cUdng h i i u q u i
trong hpp t i e v i phdi hpp trong viic thUe hien eic boat
ddng eda CCAI
BOKH la van de mang tinh chat toan cau dupe ea
l o i i ngudi quan t i m Chinh phd da thanh lap Oy ban
quoc gia ve BDKH trUc tiep do Thu tUdng Chinh phu
l i m ChCi tjch Hon hai chue thanh v i i n , gom cac vj lanh
tam quan trgng eua BDKH ddi vdi sU p h i t trien ben
vdng cda dat nudc
Phia qude te d i n h gia cao Viet Nam cd dugc cac
cam ket chinh trj manh m i t d c a p lanh dao cao nhat
"Nhdng bUdc tien ve chinh sach va luat p h i p nhu xay
ehuong trinh hanh ddng cua cic tinh, day manh long
ghep van de BDKH vao tat e i eic chuong trinh, ke
hoach, d u i n nhanh chdng cd dupe trong thdi gian qua
nhd vao nhdng cam ket chinh trj dd"
TU sau eude hpp Ban Chi dao quoc gia lan thd nhat,
Viet Nam da huy ddng dupe hon 1,2ty USD t i i trp qude
te cho cae hoat ddng dng phd vdi bien doi khi hau d
Viet Nam Cac chUOng trinh dang chu y bao gdm 500
trieu USD tU Chinh phu Nhat Bin eho Chuong trinh hd
trp dng phd vdi BDKH (SP-RCC) trong 3 nam 2010-2012;
an giao thdng dd thj va nang lUpng; 100 t r i i u USD cho
Chuong trinh REDD t d Chinh phu Na-Uy; va 49 du an
CDM duoc dang ky Bin canh do, nhieu ehuong trinh
t i i tra khie duoc dam p h i n , thda t h u i n (khoing 1,31^
USD)
To ehUe Oxfam (Anh) da ky chinh thdc mdt d u i n
keo d i i 5 nam ve phdng ngUa va g i i m nhe t h i m hoa v i
thieh Ung vdi BDKH tai trg eho tinh Ben Tre vdi ngan
sich khoang 4 trieu USD Du i n duoc thue hien tren dja
b i n cua 15 xa ven bien thudc 3 huyen Binh Dai, Thanh
Phu va BaTrL DU i n t i p trung vao 3 ITnh vUe chinh: t i n g
eudng cdng t i c quan ly rdi ro t h i m hga ed sutham gia
va gdp phan d i m b i o an ninh luong thue eho ngUdi
n g h i o thdng qua cie hoat ddng thieh Ung sinh ke da
dang; v i xay ddng h i thdng cung cap nUdc n h i m g i i m
thieu benh lay truyen do ngudn nUdc khdng hgp v i
sinh
Nhat Bin da vien trg khdng h o i n lai 100% sd tien
2,082 t r i i u USD cho dU an: "Thieh Ung vdi BDKH cho
p h i t trien ben vdng ndng nghiip, ndng thdn vung ven
DBSCL" Du i n thUe hien tai 7 tinh vung DBSCL la Tien
Giang, Ben tre, Tra Vinh, Sdc Tring, Bae Liiu, Ci Mau va
Kiin Giang
Co quan p h i t trien Quoc te My (USAID) cdng bd 2
chuong trinh keo dai 5 nam n h i m giup VN Ung phd vdi
t i c ddng cCia BDKH, sd dung dat: ehuang trinh "Rdng
va ddng bang VN" (tai trp 29 trieu USD) v i chuong
trinh " N i n g lugng sach d VN" (tai tro 11 trieu USD), vdi
tong g i i tri t i i trp t r i n 40 trieu USD, thgc hien tU t h i n g
cua VN trong do cd chi^n lupc t i n g trudng xanh
6 Nhiimg thach thuTc trong quy hoach nong
nghiep long ghep vdi thich iimg, gISm thieu tac
dong cua BOKH
Cac ket q u i dat trong cdng t i c quy hoach ndng nghiep cho den nay la dang khich l i , quy hoach d i djnh hudng tdt cho chi dao sin xuat v i xic djnh cic hang muc dau t u eho ndng nghiep Tuy nhien, trong bdi ndng nghiip cung gap p h i i nhdng khd khin, t h i c h BDKH vao eic phuong i n p h i t trien trong tuong lai, anh hudng den tien dd va chat luong cua t i i l i i u quy hoach, dd la:
+ Thieu eic kien thdc chung ve BDKH va cac d u b i o
t i e ddng ve dinh tinh va djnh luong cua nd den ndng nghiip Hiin nay, nhUng thdng tin d u b i o ve mue NBD
y i u cau lap quy hoach ndng nghiep cho cap tieu vung
va eho cap tinh, t h i n h phd
-1- Trong 7 viing kinh te ndng nghiip eda Viit Nam, thi DBSCL l i viing ha luu vUe sdng Mekong, dupe du
b i o la vung bj i n h hudng t i c ddng cua BDKH nang nhat d Viit Nam, nhung thdng tin d u b i o t i e ddng eua viec khai thie ngudn nudc sdng Mekong d t r i n thUpng cic cdng trinh thuy dien cua cie qude gia thupng lUu duge d i n h g i i , xic djnh eu the de l i m c i n eU bd tri sin xuat
+ Thieu cic md hinh du b i o t i n g trudng kinh te,
tang trudng ndng nghiep, md hinh sddung tdi sddung dat trong dieu kiin bi t i e ddng i n h hudng eda BDKH
+ Cd nhieu khd khan trong viec dmh dang eic quy
hoach va cac cdng cu cho tien trinh lap quy hoach ndng
nghiip Idng ghep thieh Ung, g i i m thieu t i e ddng cda BDKiH
-1- Thieu d d lieu va eo sd khoa hoc de dUa sU thich dng cua BDKH nhU la mdt thanh td chinh trong q u i
phuong i n quy hoach ndng nghiep the h i i n duac sU
Idng ghep thieh dng BOKH d cap vdng, cap tinh, d cac nganh sin xuat
+ Do tinh dac trUng dai ban va sU chua rd rang cua
BDKH so vdi chu ky trung va ngan ban cua cie ddi tugng sin xuat eda nganh ndng nghiep, nen khd k h i n trong viec xay dUng chinh sich tUOng ddng eua thieh Ung vdi BDKH trong eac phuong i n quy hoach ndng nghiep -1- Thieu cung cap eac chien luge v i cic ke hoach quoc gia khie de ho trg eho viec l i p v i thUe hien quy hoach ndng nghiep long ghep thieh dng vdi BDKH cap vung,tinh
+ Thieu sU hgp t i e , trao doi va chia s i kinh n g h i i m
ve lap quy hoach ndng nghiep thich Ung vdi BOKH gida cic quoc gia ed nhdng dieu kien tUang dong nhau
+ NgUdi lap quy hoach ndng nghiep chu yeu dua
vao kien thdc v i kinh nghiim trong nUdc, thieu eic phuang p h i p , ky nang p h i n tich va cdng cu de d i n h gia va lap quy hoach ndng n g h i i p thieh Ung vdi BDKH -H Thieu hieu biet trong eac b i i hge va ket qua cua cae hoat ddng trinh dien ndng nghiep ed sU thieh Ung vdi BOKH eua eac n g i n h , cic vung, va cua qude gia
(Xem tiep trong 33)
B
Trang 6Diin dan nong thon md\
3.8 Giii phap thiet thue nhat gdp phan hoan t h i i n
chinh sach v i thUc h i i n cd h i i u q u i viec q u i n iy rUng
CO che hudng loi phii hgp ddi vdi rdng giao cho cdng
ddng t h d n / b i n ; can dPn gian hoa thCi tue giao dat rUng
eho ddng bao cac dan tpc Chinh quyen dja phuong
can xic dinh giao dat giao rUng cho cdng ddng, thdn/
tam trien khai; can ra soat lai ranh gidi, trang t h i i rUng,
nhu cau sddung dat rdng eilia cdng ddng de g i i i quyet
chu rdng, thUc hien cd h i i u q u i cdng t i e giao dat, giao
rdng cho cdng dong t h d n / b i n
3.9 Kieu td chdc nda nha nUdc (semi-autonomous)
trong q u i n ly rUng cdng ddng t r i n thUc te d mdt sd dja
phuong la k h i phu hop Can xac lap eO che hop t i e v i
ddi t i e giUa cic td chdc b i n trong v i ngoai cdng dong
nhin eua cdng ddng trong q u i n ly rdng cdng ddng
viic hinh thanh cic ehd the kinh te dai dien cdng ddng
de ed dCi p h i p nhan q u i n ly rdng cdng ddng va van de
mdi can khuyen khich nghiin eUu, thi diem
Tai lieu tham khSo
/ Bo Ndng nghiep vd PTNT, Chuang trinh hS trp
ngdnh Ldm nghiep vd doi tdc, "Cam nang ngdnh
cdo dudn, Hd Ndi nam 2006
2 Ninh Vdn Hiep, Vien CISDOMA,"Xdy diJng vd phdt
tnen rdng cdng ddng - Mdt phuang thdc mUu sinh
ben vdng cOa ngudi ddn song ke can vdi rdng", Bdo
cdo chuyin de
3 Vu Vdn Me, "Xdc lap quyen quan lyr vd sddung rdng
cdng dong", Bdo cdo tai Hdi thdo quoc gia ve rdng
cdng dong, nam 2009
4 Nguyin Bd Ngdi, "Qudn Ly Rdng Cong Dong d Viet
Nam: Thuc trang vdn de vd gidi phdp" Bdo cdo tai
Hdi thdo quoc gia ve rimg cong dong, nam 2009
5 Nguyen Bd Ngdi, Tran Ngcpc The, "Su tham gia cua
ngudi ddn trong qudn ly rdng ben vdng - trudng
hap qudn ly rdng ben vdng dtJa vao cdng dong tai
tinh Bdc Can", Bdo cdo chuyen de ndm 2009
6 Qudn Ly Rdng Cdng Dong 6 Viet Nam: Chinh Sdch
vd Tht/c Tien, Ky yeu hoi thdo quoc gia ve qudn ly
rdng cdng dong, Hd Npi ngay 5/6/2009
7 Trung tdm Phdt trii'n sdng kien cong dong vd mdi
trUdng (C&E).Hdi KHICT Ldm nghiep Thda Thiin
Hue, Chi CLIC Kiem Idm Qudng Nam, Bdo cdo hpi
thdo "Mot so gidi phdp ho tra cdng ddng sd dtjng
quyen vd nghia vtj trong qudn ly' rifng tu nhien tai
Thda Thien Huevd Qudng Nam" Hue, ndm 2012
8 UBND tinh Hd Tinh, Bdo cdo de dn "Qudn ly bdo ve
vd phdt trien rdng ben vdng giai doan 2012-2015,
dinh hudng den 2020" Hd Tinh ndm 2012
9 Vien Nghien cdu Sinh thdi Chinh sdch Xd hdi
(SPERI), Sd Ndng nghiip vd Phdt trien ndng thdn
Nghe An "Qudn /y rimg cong dong: Chinh sdch vd
thuc tien" Bdo cdo Hoi thdo, TP Vinh ndm 2011
10 www.tailieu.vn
BIEH DOI KHI HAU UA
(dip theo trang 29)
+ Thieu viic dinh lupng eac phan tich tinh rui ro,
tinh de bj ton thuong cda cie t i e ddng bdi BOKH va dua ra cic b i i n p h i p thieh dng, g i i m thieu t i e ddng eda BDKH trong cic phuong i n quy hoach ndng nghiep
+ Thieu sU t i n g cudng n i n g lue the che trong
hoach dmh chinh sich va lap quy hoach ndng nghiep long ghep thieh dng vdi BOKH
-I-Thieu tai chinh cho v i i c nghiin cdu v i lap quy hoach ndng nghiip long ghep vdi thich dng, g i i m thieu t i e ddng cCia BDKH d Viet Nam
-I-Thieu sUphdi hpp ddng bp nghien euLi ve BDKH
va thieu l i p quy hoach ndng nghiip thieh Ung vdi BDKH d t i t e i cae cap (cdng dong, dja phUPng, vung, qude gia)
7 Thio luan
1) Viet Nam la mot nUdc ndng nghiip, de khai t h i e tdt tiem nang die trUng d 7 vdng kinh te ndng nghiep trong e i nude, cdng t i e quy hoach ndng nghiep rat
dupe quan tam, vi nd la cP sd de xac dinh phuong
hudng phat trien, chuan bj cic hang m u e d a u t U v i ehi dao p h i t trien sin xuat trong mdt thdi ky 10 nam v i tam nhin 20-30 n i m
2) Van de t i e ddng eua BOKH ndi l i n nhU l i mot
c i n h b i o cho nen kinh te ndi chung va sin xuat ndng nghiep ndi riing Can cd chien luge thieh dng, g i i m thieu tac ddng cda BDKH de sin xuat ndng nghiip
p h i t trien trong vUng ben
3) Quy hoach ndng nghiep long ghep vdi thich Ung
va giam thieu t i e ddng eda BDKH du d cap n i o , n g i n h nao, quy md n i o cung dang l i mdt viec rat khd do edn nhieu khd khan, thieh thUe m i Viet Nam ehua giai quyet ngay dupe, trong dd p h i i ke den:
- Mdt la, thieu dd l i i u djnh lugng ve t i e ddng eda BDKH de lam can ed tinh t o i n cic ehi t i i u trong eac phuong an ndng nghiep;
- Hai la, thieu phUOng phap va cdng eu de d i n h g i i ,
do ludng mde dp thieh dng cua eac phuong i n p h i t trien ndng nghiip ed Idng ghep t i e ddng cCia BOKH;
- Ba la, thieu dieu k i i n va cO hdi tiep can khoa hoc cdng nghe eua the gidi l i i n quan den n h i n dang, xCf
ly cac yeu td ky thuat trong cdng t i e quy hoach p h i t trien
Tuy n h i i n , nhu cau cua p h i t trien kinh te - xa hdi ndi chung v i cua sin suit ndng n g h i i p ben vdng ndi rieng, ddi hdi Viet Nam p h i i lap eho trdng nay b i n g sU
no lue cda minh va bang sU trp gidp cua quoc te, nhat
la cae nUdc phat trien, cd tiem luc tai chinh, khoa hpc cdng nghe va kinh nghiem trong cie ITnh vUc n h i n dang, danh g i i tac ddng, xic djnh djnh lugng va xay dung cie g i i i p h i p g i i m thieu, dng phd, thieh dng vdi BDKH./
B