Sfl ra ddi vd ti^n trinh hoat dpng cua t[y ban Qudc gia Chfldng trinh Con ngu'di va Sinh quyen Viet Nam Uy ban Qudc gia Chuang ttinh Con ngudi vd Suih quyen Vidt Nam MAB Viet Nam dupc
Trang 1OY BAN QUOC GIA C H I / 0 N G T R I N H CON NGirdi VA SINH QUYEN VIET NAM (MAB VN), CAC KHU SINH QUYEN THE GIGfl CUA VIET NAM TRONG BOI CANH HOI NHAP QUdCTE
GS.TS NGUYEN HOANSTRf" TOMTAT
Ngdy 21/1/2000 rdng ngdp man Cdn Gid - Thdnh phd Hd Chi Minh dd duac thdgidi cdng nhgn
Id khu sinh quyen th^^di (SQTG) ddu tiin cua ViitNam Din nay ViitNam da gia nhdp cdc hogt dOngqudc te trong chuang trinh MAB ciia td chdc UNSECO ddng gdp 9 khu du trd sinh quyen tM gidi Id: Khu du trd sinh quyen Cdn Gid, Thdnh phd Hd ChiMinh; Khu du tru sinh quyin Cdt Tiin; Khu du tru sinh quyin qudn ddo Cdt Bd; Khu du trd sinh quyen Chdu thd sdng Hdng- Khu dif tru sinh quyin Kien Giang; Khu du tru sinh quyin miin Tdy Nghi An; Khu dvc trd sinh quyen Cit Lao Chdm-HdiAn;Khu dutrdsinh quyin Mui Cd Mau vdKhu dutrdsinh quyen Langbiang Tuy nhiin, trong qud trinh hdi nhdp, Viet Nam gdp khdng it khd khdn trong viec di cd cdc khu du trd sinh quyin vd ca chi, chinh sdch thich hgp diqudn ly cdc di sdn ndy
Tu'khda: khu sinh quyin thi gidi; Chuang trinh Con ngudi vd Sinh quyin,
1 Sfl ra ddi vd ti^n trinh hoat dpng cua
t[y ban Qudc gia Chfldng trinh Con ngu'di va
Sinh quyen Viet Nam
Uy ban Qudc gia Chuang ttinh Con ngudi vd
Suih quyen Vidt Nam (MAB Viet Nam) dupc
thdnh lap theo Quyet dinh sd 5691.V10 ngdy
6/11/1985 cfla v a n phdng Hdi ddng Bd trudng,
ngay sau khi td chflc MAB qudc td ra ddi vd ydu
cau cdc qudc gia thdnh vidn thanh lap co quan
ddu mdi qudc gja ve chuong trinh con ngudi vd
sinh quyen
Mfla he nam 1997, tai Hdi nghi qudc td ve
cdc khu smh quyen thd gidi (SQTG) the gidi tai
Khu SQTG rflng ngap mdn Ranong, Thdi Lan,
cdc dai bieu qudc te rat quan tdm den khd ndng
cfla Vidt Nara vd de nghi dai bilu Viet Nara phdt
bieu ve khd ndng tham gja mang lutii cdc khu
SQTG the gidi Dai bieu Vidt Nam, tiidi diem dd
Id GS.TS Nguyin Hodng Tri - tdc gia bdi vidt, dd
phdt bieu quyet tdm cfla Viet Nam trong viec
tham gia mang ludi quan trpng ndy
Ngay sail khi trd ve Vidt Nam, cdng vide
chuan hi xdy dung khu SQTG ddu tien cua Viet
Nam dupc ttien khai Sau 5 Idn bd sung gdp
y kidn, ban hd so chinh thftc dd dupc chuydn
sang UNESCO Paris de xem xdt Ban hd so d l
'•' Chii tich Idem T^ng "Ihu ky Uy ban Qu6c gia Chitong trtnh
eft cdng nhdn Rdng ngdp man Can Gid - Thanh phd Hd Chi Minh Id khu SQTG die gidi duoc ddnh gjd cao vd dupc Hdi ddng xet duydt tiiong qua do nhimg gid tti ndi bdt: ddy Id khu rimg ngdp man dupe khdi phyc dep nhdt Ddng Nam
A, ttd tiidnh Idphdixanh cfla ThdnhphdHo Chi Minh vd Id bftc tudng xanh nhdm gjam thieu nhiing tdc dpng cua bidn ddi khi hdu vd nude bien ddng tnrdc mdt cimg nhu Idu ddi Cac qud ttinh khdi phuc, tdi sinh tu nhien, dien th^
tu nhidn dupe uu tidn vd danh gid cao ttong hao tdn ddng thdi vdi vide khdi phuc cdc lodi cay ban dia Ngdy 21/1/2000 Rimg ngdp man Can Gid - Thdnh phd Hd Chi Minh da dupc thd ^cri cdng nhdn Id khu SQTG ddu tidn cfla Viet Nam Vdi kinh nghidra thdnh cdng cua qud tiinh
d l cfl khu SQTG ddu tien, ndm 2001, UNESCO
dd cdng nhdn khu SQTG Cdt Tien Id khu SQTG thft 2 cua Viet Nam vdi nhftng gid tri ndi batv^
da dang sinh hpc, da dang vdn hda Do nhu ckn
bdo tdn cdc he smh thdi tu nhidn cdn dupc m6 rdng thdnh cdc hdnh lang da dang sinh hpc, ngdy 29/6/2011, UNESCO da chinh tiiflc cfing nhdn khu SQTG Ddng Nai (md rdng vd ndng cdp tft Khu SQTG Cdt Tien) cd 2 vflng Ioi vdi tdng didn ti'eh len tdi gan 1 trieu ha, gdm Vflcin Qudc gia Cdt Tien, vd Khu Bao tdn thidn nhifin Vdn hda Ddng Nai vdi nhidu loai didn thd khde
Trang 2nhau dong tiidi duy tri cdc gid tii vdn hda, lich
sfl Chidn khu D Ddy Id khu SQTG ddc frflng da
dang sinh hpc cao, da dang van hda vdi hon 10
ddn tdc thidu sd anh em, ed nhieu di tich lich sfl
khdng chien, cd sfl tham gia nhidt tinh cua edng
ddng cdc didnh phdn kuih te tu nhdn va cdc td
chflc xd hpi
Tfl hai khu SQTG ddu tidn, den nay Vidt Nam
da cd 09 khu SQTG dupc UNESCO cdng nhan
Dd la, khu SQTG ddt ngap nude ven biln Uen
tinh Chau thd sdng Hdng (gpi tdt Id khu SQTG
Chdu thd sdng Hong) dupc cdng nhdn ndm
2004 vdi y tudng ket ndi vimg dat ngdp nude
ven bidn cfla 05 huyen Thdi Thuy Tiln Hai
(tinh Thdi Brah), Giao Thfly, Ngbia Hflng vd Hai
Hdu (Nam Dinh) vd Kun Son (Ninh Buih) Gid
tii tidu bieu cfla vflng dat ngdp nfldc nay la mflc
dp da dang smh hpc cao vdi nhilu lodi chim di
cu cd tdm quan trpng qudc te, ddc bidt Id lodi cd
mdthia
Cung ttong ndm 2004, Khu SQTG Qudn dao
Cdt Bd dflpc cdng nhdn vdi dien tich hPn 26.000
ha gdm phdn ddo vd phdn bien, ndm ttdn dien
ti'eh cfla Vudn Qudc gia Cdt Bd, 06 xd vd thi ttdn
Cdt Bd, bao gdm hdu het 366 hdn ddo dd vdi Idn
nhd cua quan dao Cdt Ba, thudc thdnh phd Hai
Phdng Khu SQTG Id noi bao tdn lodi vopc qui
hidm duy nhdt ttdn tiid gidi (65 cd the), hinh
anh vopc dupc sfl dyng ldm logo vd thflOng hidu
san phdm dia phutBig va du lich
Khu SQTG Kien Giang (dupc cdng nhan nam
2006) vd khu SQTG midn Tay Nghd An (dupc
cdng nhdn ndm 2007) vdi y tudng ve sfl dung
cdc khu SQTG nhfl nhftng md hinh cho phdt
trien bdn vftng d dia phflong dd dupc MAB Viet
Nam dfla vdo tfl giai doan thidt ke ddn qud trinh
diyc hidn Khu SQTG Kidn Giang vdi 3 vflng ldi
bao gdm Vfldn Qude gia U Minh Thupng, Vudn
Qudc gia Phfl Qudc vd Khu Bao tdn bien Phfl
Qudc, Khu Bao tdn thidn nhien Hdn Chdng vd
dai rimg ngdp man ven bien Tdy ket ndi tdt ca
cdc he sinh thdi dai dien cfla Viet Nam hidn cd
tix nui dd vdi den hai dao, tfl rimg ngap mdn, cd
vuc bao tdn cd bien vd lodi dugong vdi nude ban Cambodia Khu SQTG raien Tdy Nghe An kdt ndi 3 vflng ldi Id Vudn Qudc gia Pfl Mdt, Khu Bao tdn thien nhiln Pfl Hudng vd Pfl Hoat vdi cdc vimg dem va chuyen tidp bao quanh tao nen mdt mang ludi hanh lang cho cdc lodi siiih vdt, bao tdn cdnh quan cho lodi Sao la duy nhat cdn sdt lai d Viet Nam
Hai khu SQTG Cfl Lao Chdm - Hdi An vd khu SQTG Mui Cd Mau, ddu dupc cdng nhdn nam
2009 Khu SQTG Cu Lao Chdm - Hdi An tiid hidn sy kdt ndi gifta tu nhidn - vflng ldi - Khu Bao tdn bien Cfl Lao Chdm va Di san Vdn hda Thd gidi - Phd cd Hdi An, trong dd phdt ttien
du lich dfla ttdn bdo tdn di sdn vdn hda vd tu nhien la vdn de cdt loi trong phdt trien eua khu SQTG ndy Khu SQTG Mfli Cd Mau tiie hidn sy ket ndi cdc he sinh thdi ddc tnmg cfla vflng ven bien nhiet ddi: rimg ngdp mdn ven bien (Vudn Qudc gia Miii Cd Mau, rflng ngdp mdn phdng
hd biln Tdy Cd Mau) vd rimg ttdm - dam ldy ngap nude theo mfla
- Khu SQTG difl 9 dflpc cdng nhdn ndm 2015 cfla Vidt Nam Id Khu SQTG Langbiang Ddy la khu SQTG kdt ndi khdng gian vdn hda vd da dang sinh hpc, sfl dung van hda truyin thdng cho cdng tdc bdo tdn, vdi dac tnmg Id cdc cdnh rflng nguyen sinh vd cdc sac tdc da dang
2 Phdn tich manh - y^u, ctf hoi - thach thflc (SWOT) trong hoat dpng cua cac khu sinh quyen the gidi ta! Viet Nam
Hau het cac khu SQTG ciia Viet Nam ddu
cd Ban quan ly (thuc chat Id ldm cdng tdc dieu phdi) do mpt Phd Chfl tich UBND tinh, didnh phd ldm Trfldng ban vdi sy tham gia cua cdc ban ngdnh, cdc td chflc hiep hdi, cdc doanh nghiep Md hmh qudn Iy khu SQTG cfla Vidt Nam khde vdi md hinh quan 1^ theo ngdnh tfl Trung uang (rad hinh Bp chfl qudn) md cdc nude hien dang tien hdnh Md hlnh cfla Viet Nam dd dat dflpc nhihig ket qud budc ddu vdi nhilu thudn lpi, ddc biet ttong dieu phdi lien ngdnh, nhung cftng gdp khdng it thdch thflc,
Trang 3Tnmg uong Ddy Id mdt rad binh mdi dupc cdc
nude ddnh gid cao, tuy nhien, vide ndng cao
ndng luc, hidu qud qudn ly dang la nhflng yeu
cdu cdp thidt trfldc mdt cung nhu Idu ddi ttong
cdng tdc qudn ly vd phdt trien ben vung he
thdng ndy Dya ttdn ma trdn SWOT, chflng tdi
budc ddu phdn tich, ddnh gid dilm manh, dilm
yeu, CO hdi, thach thflc ttong boat ddng quan ly
cdc khu SQTG the gidi tai Vidt Nam
Xem: Bdng - Phdn tich SWOT (mqnh, yeu, ca
hdi, thdch thdc) cho cdc khu sinh quyen thi gidi
tg.i ViitNam
3 Mpt sd giai phap hudmg tdj quan ly ben
vung cae khu sinh quy^n th^ gidi tai Viet Nam
Thuc td cho tiiay cdc khu bdo tdn vdn cdn cd
rapt sd khu vyc khdng cd hode chiu rdt it tdc
ddng cua con ngudi vdi nhiing quy dinh kiem
sodt chat che, dupe gpi Id vimg ldi Ben canh dd
can thflc day phdt ttien kinh td thdn thien vdi
mdi trudng phdt ttien gido due vd bdo tdn cdc
gid tri van hda tmyen thdng d cdc vflng xung
quanh dflpc gpi Id cdc vflng ddm vd chuyin tiep
trong dd ngudi ddn dia phuPng ddng vai trd chfl
chdt thi cdng tdc bao tdn mdi dat hidu qua Idu
ddi vd bdn vftng
Cdc khu smh quyen nhfl nhftng be thdng
"mdu" ttdn ttdi ddt, vide qudn ly cdc khu sinh
quyen dupc dya tren phupng chdm "Tu duy
he thdng quy hoach canh quan, didu phdi Udn
ngdnh, kinh te chat lupng" ''', dupe gpi tat Id
cdch tiep can SLIQ Cdch tiep can ndy dupc dua
ra dp dung trong viec dd cfl cung nhu qudn ly
cdc khu SQTG cfla Viet Nam Cu thi nhu sau;
Tuduy he thdng (system thinking) - viit tdtS
Theo quan diem he thdng, mdi khu sinh
quyen the gidi deu Id mdt he thdng bao gdm
nhieu thdnh phan vd the hien rat rd cdc mdi
quan he da dang phdc tap, ket ndi cdc thdnh
phan tu nhien vdi kinh td - xd hdi, cau tnic vd
"> Nguygn Hoing Tri (2015): Cdc khu sinh quyin thi gdi
-Tu duy he thdng qui hogch cdnh quan, dieu pboi liin ngdnh,
kinh ti chdt luong tti website;
http//dothiphattrien\Ti/cac-
khu-sinh-quyen-the-gioi-tu-duy-he-thong-qui-hoach-canh-quan-dieu-phoi-Uen-nganh-kinh-le-chat-iuong/, truy cSp ng&y
kidn trflc vdt chat vdi cdc gid tri nhdn vdn, khong gian vdn hda vd canh quan ty nhidn, sinh th^ hpc ehinh tri vd sinh thdi hpc sdng tao Tu duy
he thdng Id cdch tiep cdn toan cdnh ttudc Ithi
di sau phdn tieh cdc mdi hdn hd gifta cdc thanh phdn Tu duy hd thdng la cdng cu hihi hieu giup cdc nhd qudn ly vd hoach dinh chinh sdch c6 nhftng giai phap thich hpp trudc cdc van de thuc td vdn ludn ludn vdn ddng, phftc tap vi thay ddi theo khdng gian vd thdi gan
Quy hoach cdnh quan (land/seascape planning) - viit tdtL
Trong nhung ndra gan ddy, quy hoach canh quan dftpc dp dung ttong nhilu linh vuc, die biet la lien quan den sfl dung dat vd md hinh hda, du bdo sy bidn ddi canh quan, m6i trudng ttong tuong Iai Mdt linh vuc dupe cdc nhd nghien cflu sinh thdi canh quan rat quan tdm dd Id tdc ddng eua vide chia cdt ldnh thd do phdt trien ha tang, cdng, ndng nghiep den bcio tdn da dang sinh hpc Vide chia cdt ianh tiid do cdc boat ddng cfla con ngfldi the hiln tren hai yeu td: didn tich nai d cfla smh vdt hoang
dd (mdi trudng tu nhidn trong cdnh quan)
bi suy giam vd nhftng manh mdi trudng c6n sdt lai bi cd ldp Sy ndi ket cdc mdnh cdn sdt Iai nhu thd ndo rdt cdn ddn nbCtng nghien cdu
ve sinh thdi cdnh quan Viec duy tri da dgng sinh hpc (dp nhieu, vdn gen, thdnh phdn loai ) rat cdn nhftng nghidn cutu ve sinh thdi canh quan, Mpt vi du dien hinh vl gidi phdp vflng hdnh lang Hai Hau nam gifta hai vimg dem Nghia Hung (Nam Dinh) vd Kun Sfln (Ninh Binh) cua khu
dy trft sinh quyen dat ngdp nfldc ven biln dong bang sdng Hdng se tao dilu kien cho cdc loM chun di cu dupe bao tdn mdt cdch hieu qua
Diiu phdi Mn ngdnh (Inter-sectoral coordination) - viit tdt Id I
Khu sinh quydn thdgidi raang lai mdt tu duy mdi ve khoa hoc bao tdn, nd khdng chi cho thay mdi quan he gifla con ngfldi vd thi^n nhidn ben trong vd xung quanh nhflng khu vyc dd md cdn the hidn cdch Idra sao cho hai
Trang 4Bang: Phan tich SWOT (manh, y^u, cfl hpi, thach thufc)
cho cac khu sinh quy^n th^ gjdri tai Viet Nam
MANH
Ddi ngu khoa hoc chuyen nghiep: no luc cua cdc
nhd khoa hgc co trinh dp chuyen mon vflng vang ve
cdc Iinh vuc tham gia bifin soan cac bp ho so d^ cfl
khu SQTG;
Su hpp tdc cue dja phuang: cdc dia phuang ciia
Viet Nam deu cd mong mudn xay dung khu SQTG
vfla mang iai danh hieu ddng gtjp cho su nghiep phat
tri^n ldnh t^ xa hgi cua dia phucmg ciing nhu cda
qudc gia, ddng th5i tao ra niem tin, niem tu hao cua
dia phuang ttong trdch nliiem qudc t^;
Y tudng each tiep cdn vd phuang phdp hoat dong
cac khu SQTG phu hpp vdi xu huting chung ciia the
gidi, phu hop vdi dinh hudng phat tri^n b^n vung ciia
dSt nutic vd nhiitng cam ket cua qudc gia ttong viec
thuc hiSn cdc cdng udc quoc te (da phuong vd song
phuong)
YfU
Su chuyin ddi nhan thflc chua sSn sang tfl tu duy quan iy dan nganh sang quan ly da ngdnh, da linh vuc;
D6i ngu can bd qudn if, di^u hdnh chua theo kip
ygu cau quan Iy mpt khu SQTG th^ gjtii c6n tdm ly
y lai UQng chd hudng ddn md khong chii ddng each
ldm each tiep can vin de;
Su phdt triln ldnh t^, ddc biet la nhtdig ca sd du lich, cdp tteo, san golf, khdch san 6 Cdt Ba, Cd Lao Chdm - Hpi An lam suy giam da dang sinh hgc nhung khdng CO giai phdp xfl ly do ca ch^ cu Uong Idii cdc khu SQTG chua dugc dua vao luat da dang sinh hgc debaove;
Chua c6 nhiing gidi phap cu the, hieu qua klii giai quy^t vdn de mau thuSn gifla bio tfin va phdt trien; Chua chu dgng tim kidm nguon tai chinh tfl cac doanh ngiiiep, cdc td chiJc trong nude vd qudc te
Chuong trinh MAB qudc te da dl xu^t hudng dan
thuc hien Chien luge MAB 2015-2025 va Kg hoach
hanh ddng LIMA 2016-2025;
Ciiinh phfl Viet Nam da thdng qua kd hoach thuc
hifin cdc muc tieu phdt trien bin vflng (SDGs), trong
dd de xudt ke hoach hdnh dpng ho ttp quan \f khu
SQTG;
B6 Khoa hgc Cong nghe da iru tien tuyln chgn cdc
nhiSm vu nghien cflu khoa hgc cho tdt ca cdc khu
SQTG vd mgt nliiem vu qudc gia jcay dung b6 tieu ciu
giam sdt danh gia hi$u qua quan If khu SQTG;
B6 Tdi nguyen MPI trudng dang tiefn hdnh xdy
dung hd so xin td chflc GEF tM ug xdy dung hfi thdng
qudn \f tich hpp khu SQTG ttong cdc kl hoach phdt
triln du lich sinh thdi, phdt triln kinh t4 xa hpi cua
dia phuang;
Mot sd td chiic qudc t l da, dang vd se xay dung,
phdt triln cdc du dn tai cdc khu SQTG ciia Viet Nam,
vf du: JICA (Langbiang), USAID (SPng Hdng), UK
(Cu Lao Chdm - Hgi An), T - learning (Kifin Giang) ;
Phdt tri^n hpp tac qudc te gifla khu SQTG \^iet Nam
vd quoc tl: Cdt Bd (Hdn Qudc Phdp, Australia), Ddng
Nai (Sakaerat, Ihdi Lan), KiSn Giang (AustraUa), Tay
Sir thay ddi cdn bO quan ly c^p tinh theo nliiem ky
do dd su chi deio khong diln ra lien tiic, hieu qua, vi du: khu SQTG sfing Hdng;
Sy tidn bg ciia khoa hgc, cdng ngh6 nhflng sdng kiln ciia UNESCO/MAB de xuat li§n tuc ddn mflc
ma phia Vi6t Nam khong theo kip, dp dung kip thdi
do ttinh dp can bg, ngoai ngfl chira ddp flng, ddc biet
6 cdc cdp dia phuong;
Toan cau hda, biln ddi khi hau, cdch mang 4.0 dang tdc dpng ttuc tiep tao nhu cau lien ket gifla con ngudl vtM con ngudi, con ngudl vdi tiiitSn iihifin de dm
ra nhflng glal phdp thich hpp trong tu duy va hanh ddng
Trang 5mdt tuong lai bin vflng
Cdc khu smh quydn thd gidi thudng cd dien
tich Idn baa triim len cdc vudn qudc gia, khu
bao tdn thidn nhidn, khu bdo ve, mpt sd ddng
thdi Id khu Ramsar (Cdng udc Ramsar vl bao
tdn ede lodi chim di cu ed tam quan ttpng qude
td), khu di sdn thien nhidn the gidi Nhu vdy,
trong mdt khu sinh quydn the gidi se cd rat
nhidu cdc vdn bdn, phdp quy cua ed qudc gia
vd qudc te vd dia phuong Dilu ndy cho thay
cdng viec quan ly cdc khu smh quydn the gidi
thuc chat Id dieu phdi vd tan dyng tdi da cdc vdn
bdn, ngudn nhdn lyc vd tdi chflih hidn cd tai dia
phuong
Khu sinh quydn thd gitM thi hien rat nhieu
chflc ndng so vdi khu bao vd, khu bao tdn thidn
nhien thdng thudng Thue chdt dd Id su dieu
phdi lidn ngdnh vd vide chia se lpi ich vd trach
nhiera ttong qudn ly tdi nguyen thien nhien eua
nhiing ngudi ldm ndng nghidp, ldm nghidp vd
ngu nghiep, cdc nhd khoa hpc, cpng ddng dia
phuong, cdc cdn bd lanh dao vd co quan nha
nude, cpng ddng the gidi
Khu SQTG Id nhiifng md hinh tren thuc te gidi
quydt cac raau thudn ttong sfl dung dat vd bdo
tdn da dang shih hpc, tao ra nhimg cp hdi ttong
gido due, gidi tri va du lieh, y thflc doan kdt gjfla
tdt cd nhdn ddn tten todn tiie gidi de quan \f
ben vftng sinh quyen, trdi dat, ngdi nhd chung
cua chftng ta
Kinh techdt luang (Quality economy) - viit
tdtUiQ
Kinh te ehdt Iflpng Id cura tii md td mpt nen
kinh te tri thftc, kuih tl xanh, nen khih td dya
vdo bdo tdn (Conservation-based economy),
ddc bidt tao ra cdc lpi thd so sdnh, vi du nhir:
cdng nhieu danh hidu dupc qudc te cdng nhan
se tao ra cdng nhidu co hpi ddu tu eho bdo tdn
vd phdt trien Cdc danh hidu ndy dupc dua
vdo cdc kd hoach ddu tu hdng ndm md khi so
sdnh vdi nhiing dja phuong khde khdng cd cdc
danh hieu ndy thi hp ludn chiem im thd 0 Vidt
Nam cd cdc diln hinh nhfl Cdt Tien, Xuan Thuy
Cdt Bd (vudn qudc gia, khu sinh quyen, khu bdo tdn biln) IQiu smh quydn Cat Bd dd duac UNESCO/MAB chpn de trien khai dy an thi diem cho khu vuc Ddng Nam A vd the gjdi "sd dung khu sinh quyen nhu nhung phdng thi nghiem hpc tap cho phat triln ben vutng" vdi sy tham gia cua cdc co quan ban ngdnh, hiep hoi, cdc thanh phdn kmh te tu nhdn
Mdt sd hoat dpng tridn khai phdt trien kmh
td chdt lupng nhir: ddng kj? nhan hidu hang hda
vd chi dan dia ly, kidm sodt d nhidm, sd lupng
du khdch, md hinh bdn nhd cflng tham gia;
khoa hpc, quan \f, doanh nghiep vd ngudi ddn
dia phuong, du bdo sflc chfla vd "tham hpa sinh
thdi" nguydn \f "tang bdng ngdm'I
Phuong chdm quan ly ben vCmg cdc khu sinh quydn dd vd dang duoc dp dung nhieu noi uen the gitJi Mac du, Vidt Nam mdi hdi nhdp mang ludi cdc khu SQTG thd gidi ttong mdt vdi nSm nhung chung ta dp dung nhiing y tudng ti^n tien, cdch tiep can hidu qud dd gdp phdn xay dung cdc khu SQTG cua Viet Nam nhu nhung
md hinh phdt trien bin vftng ttong tuong lai
K^tluSn ^ Thyc td cho thdy mudn qudn ly bin vitog cac
khu sinh quyen the gidi, phdi dam bao vai tt6 chu chdt cua ngfldi ddn dia phuong thi cdngt^
bao tdn mdi dat hidu qud Idu dai vd ben vflng
Cdc khu sinh quyen nhu nhftng he thdng "mdu"
ttdn ttdi ddt, vide qudn ly cdc khu sinh quyin dupe dya tten cdch tidp cdn SLIQ "Tu duy he thdng, quy hoach cdnh quan, dieu phdi lien ngdnh, kmh te chat Iflpng" Id kim chi nam cho mpi boat ddng qudn !y bin vftng cac khu sinh quyen Mdc du, Vidt Nam mdi hdi nhdp mang ludi cdc khu SQTG thdgidi nhung chflngta dang bdt kip phuang chdm qudn Iy bdn vung cdc khu sinh quydn da vd dang dupc dp dung nhieu ncti ttdn the gidi ddng tiidi dp dung nhftng y tudng tidn tien va cd cdch tiep cdn hidu qua thi chac chdn chflng ta se xdy dung edc khu SQTG ciia Vidt Nam ttd tiidnh nhflng md hinh pbdt ttiln