Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân NPK (16-16-8) và (20-20-15) đến sự sinh trưởng và phát triển của hoa đồng tiền (Gerbera jamesonii) màu cam ĐT03, tại TP. Cần Thơ potx

Để giải quyết những khó khăn trên nhằm góp phần bổ sung và xây dựng hoànthiện quy trình bón phân cũng như xác định được loại phân bón với liều lượngthích hợp góp phần làm tăng năng suất,

LỜI NÓI ĐẦU

Nói đến vẻ của đẹp thiên nhiên, không thể không nhắc đến hoa Hoa là sựchắt lọc kỳ diệu nhất những tinh túy mà thế giới cỏ cây ban tặng cho con người.Mỗi loài hoa ẩn chứa một vẻ đẹp, một sức quyến rũ riêng mà qua đó con người cóthể gửi gắm tâm hồn mình

Hoa không chỉ đem lại cho con người sự thư thái thoải mái khi thưởng thức

mà còn đem lại giá trị kinh tế cao cho người sản xuất hoa So với các lĩnh vựcnông nghiệp khác, nghề trồng hoa kiểng là một ngành kinh tế còn non trẻ nhưngnhững năm qua đã phát triển với tốc độ mạnh mẽ nhờ giá trị thiết thực mà nó đemlại, giá trị sản lượng hoa cây cảnh toàn thế giới năm 1995 đạt 45 tỷ USD nhưngđến năm 2006 đã tăng lên 66 tỷ USD Còn ở Việt Nam, so với năm 1995, diện tíchhoa cây cảnh năm 2010 đã tăng 4,6 lần, giá trị sản lượng tăng 15,67 lần đạt 3.564

tỷ đồng, trong đó xuất khẩu xấp xỉ 20 triệu USD Hiện nay, đã có nhiều mô hìnhtrồng hoa, cây cảnh cho thu nhập đạt 600 triệu đến trên 2 tỷ đồng(http://www.huongnghiep.com.vn) Việc nâng cao hiệu quả kinh tế trên đơn vịdiện tích đất nhằm đảm bảo tính ổn định trong sản xuất, góp phần thúc đẩy kinh tếphát triển là yêu cầu cấp thiết trong chiến lược phát triển nông nghiệp ở nước tahiện nay

Hoa đồng tiền (Gerbera jamesonii) là một loại hoa đẹp, hình dáng, màu sắc

phong phú đa dạng từ đỏ, cam, vàng, trắng, phấn hồng, tím… hoa có kích thước

to, cánh hoa cứng nên là hoa lý tưởng để làm bó hoa, lẵng hoa và cắm hoa nghệthuật được người tiêu dùng rất ưa chuộng Hơn nữa hoa có độ bền lâu và đặc biệt

là khả năng ra hoa quanh năm, tỷ lệ hoa thương phẩm cao, kỹ thuật trồng, chămsóc đơn giản, ít tốn công, đầu tư một lần có thể cho thu liên tục trong 4 đến 5 năm,hình dáng hoa cân đối, hài hòa, giá trị thẩm mỹ cao nên hiện nay đang là một trong

10 loại hoa tiêu thụ mạnh nhất thế giới Vì thế diện tích trồng hoa đồng tiền ngàycàng được mở rộng, lượng tiêu thụ và giá cả ngày một tăng

Nhờ những đặc điểm ưu việt trên, hoa đồng tiền đã được thị hiếu người tiêudùng rất ưa chuộng và hiện đang là loại hoa có giá trị kinh tế cao Nắm bắt đượcthực trạng đó rất nhiều người làm vườn đã chuyển sang trồng hoa đồng tiền và đãmang lại lợi nhuận nhất định Tuy nhiên việc bố trí thí nghiệm để xác định đượcchế độ dinh dưỡng hợp lý cho hoa đồng tiền, để cây sinh trưởng, phát triển tốtnhất, cho năng suất hoa cao hiện đang là vấn đề mà rất nhiều bà con quan tâm và

là việc làm cấp bách hiện nay

Mặt khác, TP Cần Thơ là một trung tâm kinh tế, văn hóa lớn, nơi tập trungnhiều cơ quan, xí nghiệp, trường học của cả Trung ương và địa phương, đây là thịtrường tiêu thụ hoa lớn cả về số lượng và chủng loại Tuy nhiên, thực tế sản xuấthoa ở địa bàn TP hiện nay còn mang tính chất manh mún nhỏ lẻ, trình độ canh táclạc hậu, sản lượng hoa thấp, chủng loại hoa đơn điệu chưa đáp ứng được nhu cầucủa người tiêu dùng Với những lợi thế của mình TP Cần Thơ không chỉ thuận lợicho việc giao lưu kinh tế, phát triển du lịch, thương mại mà nơi đây còn ẩn chứamột tiềm năng phát triển các loại hoa có giá trị kinh tế cao

Để giải quyết những khó khăn trên nhằm góp phần bổ sung và xây dựng hoànthiện quy trình bón phân cũng như xác định được loại phân bón với liều lượngthích hợp góp phần làm tăng năng suất, chất lượng hoa đồng tiền chúng tôi đã tiến

hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân NPK 16-8) và (20-20-15) đến sự sinh trưởng và phát triển của hoa đồng tiền

(16-(Gerbera jamesonii) màu cam ĐT03, tại TP Cần Thơ” được thực hiện nhằm:

1.1 Mục đích nghiên cứu

Xác định loại phân cũng như liều lượng thích hợp cho cây hoa đồng tiền sinhtrưởng và phát triển tốt nhất, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng củacon người

Góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng mô hình trồng trọt cho thunhập cao trên địa bàn TP Cần Thơ

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu sự ảnh hưởng của phân bón NPK 16-16-8 và NPK 20-20-15 đến

sự sinh trưởng và phát triển của hoa đồng tiền Gerbera jamesonii màu cam ĐT.03

- Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến khả năng nhân nhanhcủa chồi hoa đồng tiền, khả năng phát triển chiều dài cuống lá, chiều dài phiến lá,chiều rộng lá, số lá

- Xác đinh ảnh hưởng của NPK 16-16-8 và NPK 20-20-15 đến thời điểm ra hoa,

số lượng hoa, thời điểm hoa tàn

1.3 Lợi ích của đề tài

- Có ích trong công tác học tập và nghiên cứu khoa học: bổ xung những kinhnghiệm và kiến thức thực tế, góp phần củng cố lý thuyết đã học

- Có ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất: xác định được loại phân cũng như liềulượng phân bón thích hợp nhất, cho năng suất cao, chất lượng tốt, nhằm đem lạihiệu quả kinh tế cao trong sản xuất hoa đồng tiền Gerbera jamesonii tại TP CầnThơ

Góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng mô hình trồng trọt có thunhập cao trên địa bàn TP Cần Thơ

CHƯƠNG 1 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU

1.1 SƠ LƯỢC VỀ HOA ĐỒNG TIỀN (Gerbera jamesonii)

1.1.1 Nguồn gốc

Hoa đồng tiền có tên khoa học là Gerbera jamesonii Bolus (còn gọi là hoa Mặt

trời hay hoa Phu Lăng), là một trong 10 loại hoa quan trọng nhất trên thế giới (sauhoa hồng, cúc, lan, cẩm chướng, lay ơn…) Chi hoa đồng tiền Gerbera là một chitrong tổng số loài cây cảnh của họ cúc Asteraceae, được Robert Jameson phát hiệnlần đầu tiên ở Nam Phi năm 1697 (Theo nguồn thông tin từhttp://vi.wikipedia.org)

Chi Gerbera có khoảng 30-100 loài, các loài trong chi này có cụm hoa dạngđầu lớn với các hoa tia hai môi nổi bật có màu vàng, da cam, trắng, hồng, hayđỏ… cụm hoa dạng đầu có bề ngoài dường như một bông hoa, trên thực tế là tậphợp của hàng trăm hoa nhỏ riêng biệt (Nguyễn Văn Hồng, 2009)

Theo Nguyễn Thị Vân (2008) Chi Gerbera rất phổ biến và được trồng làm câycảnh trang trí trong các mảnh vườn hay được cắt để cắm Các giống tồn tại trong

vườn chủ yếu là lai ghép chéo giữa G.jamesonii và một loài hoa khác ở Nam Phi

là G.viridifolia, giống lai ghép chéo này có tên khoa học là Gerbera hybrida

1.1.2 Phân bố

Hoa đồng tiền được trồng ở nhiều nước trên thế giới điển hình là: Hà Lan, Mỹ,Đức, Nhật Bản, Trung Quốc Theo thống kê năm 1996 diện tích trồng hoa củaTrung Quốc chiếm 75.000 ha, giá trị sản lượng đạt 600 triệu đôla Mỹ Trong khi

đó tại Hà Lan trồng 8017 ha giá trị sản lượng 3 tỷ 590 triệu đôla Mỹ gấp 56 lầnTrung Quốc Đạt doanh thu khủng như thế là do Hà Lan đã áp dụng rộng rãi nhucầu công nghiệp hoá tự động hoá và trên 80% hoa được trồng trong môi trườngkhông cần đất (http://tailieu.vn)

Ở Việt Nam, hoa đồng tiền được du nhập vào nước ta từ những năm 1940 vàđến nay đã phát triển ra nhiều tỉnh thành trong cả nước…trồng tập trung và chủyếu ở các vùng trồng hoa truyền thống như là: Ngọc Hà, Sa Pa, Đà Lạt…Hiện nay,diện tích hoa đồng tiền chiếm tới 8% trong cơ cấu chủng loại sản xuất hoa cả nước

và không ngừng được mở rộng Tuy nhiên, các giống hoa trong sản xuất đượcngười trồng nhập về từ nhiều nguồn khác nhau không qua khảo nghiệm đánh giámột cách hệ thống cho nên năng suất, phẩm chất hoa chưa đáp ứng được thị hiếungười tiêu dùng (Hoàng Văn Nam, 2011)

1.1.3 Phân loại

Tên gọi Gerbera được đặt theo tên nhà tự nhiên học người Đức TraugottGerber

Giới (regnum): Plantae

(không phân hạng): Angiospermae

(không phân hạng): Eudicots

(không phân hạng): Asterids

Nghành (Divisio): Magnoliophyta

Lớp (Class): Magnoliosida (lớp 2 lá mầm)

Bộ (ordo): Asterales

Họ (familia): Asteraceae (họ cúc)

Phân họ (subfamilia): Mutisioideae

Tông (tribus): Mutisieae Chi (genus): Gerbera (http://vi.wikipedia.org)

1.2 ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

1.2.1 Rễ

Thuộc dạng rễ chùm, hình ống, phát triển khoẻ, ăn ngang và nổi một phần trênmặt đất, rễ thường vươn dài tương ứng với diện tích lá toả ra (Nguyễn Văn Hồng,2009)

1.2.2 Thân

Theo nguồn thông tin từ Sở NN & PTNN Lâm Đồng: Cây hoa Đồng tiền thuộc

loại thân thảo Thân ngầm, không phân cành mà chỉ đẻ nhánh, có chiều cao từ 45 –63cm, lá và hoa phát triển từ thân

1.2.3 Lá

Lá dài khoảng 15-25cm, rộng 5-8cm, xẻ thuỳ nông hoặc sâu (tuỳ thuộc từngloại giống), mặt dưới lá được bao phủ lớp lông mịn, có khoảng 10 lá trên một cây

Lá mọc chếch so với mặt đất một góc 15 – 45o Lá có hình lông chim, mặt lưng lá

có lớp lông nhung (Nguyễn Xuân Linh, 1998)

1.2.4 Hoa

Hoa đồng tiền do hai loại hoa nhỏ hình lưỡi và hình ống tạo thành, là loại hoa

tự đơn hình đầu Hoa hình lưỡi tương đối lớn mọc ở phía ngoài xếp thành mộtvòng hoặc vài vòng nhỏ, do sự thay đổi hình thái và màu sắc nên được gọi là mắthoa hoặc tâm hoa rất được chú trọng Trong quá trình hoa nở, hoa hình lưỡi nởtrước, hoa hình ống nở theo thứ tự từ ngoài vào trong, theo từng vòng một (HàTiểu Đệ và ctv, 2000)

1.2.5 Quả và hạt

Quả đồng tiền thuộc dạng quả bế có lông, không có nội nhũ, hạt nhỏ, trọnglượng một gam hạt có khoảng 280 - 300 hạt (Đặng Lâm Trúc, 2009)

1.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT

TRIỂN CỦA HOA ĐỒNG TIỀN (Gerbera jamesonii)

1.3.1 Nhà che

Đồng tiền không chịu mưa nhiều, sương muối và cường độ ánh sáng cao dovậy khi trồng cần phải làm nhà che để tránh mưa, sương muối và hạn chế ánh sángtrực xạ Nhà che phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật: kết cấu mái hở, lợp bằng tấmnhựa hoặc màng nilon màu trắng, chắn lưới xung quanh chống côn trùng, có hệthống che nắng bằng lưới cản quang, xung quanh phải có rãnh để thoát nước(http://www.huongnghiep.com.vn)

1.3.2 Độ thông gió

Mùa Hè trồng đồng tiền trong nhà che cần thông gió bằng cách hạ lưới xungquanh để hạ thấp nhiệt độ, tránh nhiệt độ cao cây sẽ trở về trạng thái ngủ nghỉ.Mùa Đông tùy điều kiện thời tiết mà đóng cửa giảm bớt sâu bệnh, nâng cao nhiệt

độ, nồng độ CO2 không những có lợi cho quang hợp mà làm cho màu sắc hoa tươihơn (http://www.huongnghiep.com.vn)

1.3.3 Giá thể trồng hoa đồng tiền

1.3.3.1 Tro trấu

Trong vỏ tro trấu, chứa các thành phần chính: cellulose, lignin thì nó còn chứamột lượng đáng kể các oxit kim loại Nhờ vậy, mà tro trấu có nhiều ưu điểm nhấtđịnh: có thể dùng làm phân bón rất tốt, dùng làm giá thể cho cây trồng, khi phốitrộn giá thể tro trấu vào đất sẽ tạo được độ thông thoáng trong đất, làm cho đất tơixốp, giúp thoát nước tốt, thoáng khí chính vì thế làm tăng khả năng tiếp xúc giữadiện tích đất, giá thể và rễ cây, giúp rễ cây ăn sâu và lan nhanh trên tầng đất mặtmột cách dễ dàng (Ngô Bảo Khuyên, 2011)

1.3.3.2 Mụn dừa

Theo Nguyễn Ngọc Cao Thư, (2010) mụn dừa có nhiều ưu điểm: Tơi xốp,thoáng khí, dễ thấm nước, giữ ẩm cao, không mang mầm bệnh, chứa nhiều vi sinhvật có lợi cho đất, không có kim loại nặng, có thể dùng để sản xuất phân hữu cơsinh hóa và là nguyên liệu thể không thiếu trong việc trồng hoa đồng tiền.(Nguyễn Thanh Tùng, 2011)

Việc bổ sung mụn dừa vào môi trường còn góp phần giúp cho sự phát triển củacây con Ta có thể sử dụng mụn dừa phối trộn chung với đất thịt và tro trấu, nhưngphải qua xử lí bằng cách ngâm nước và xả cho hết độ mặn và giảm nồng độ củacác độc tố, sẽ không ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ sau này (Đỗ Lãng,2004)

1.3.4 Nhiệt độ

Nhiệt độ là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định đến sự sinhtrưởng, phát triển, nở hoa và chất lượng hoa đồng tiền Đa số các giống đồng tiềnđược trồng hiện nay đều ưa khí hậu mát mẻ, nhiệt độ dao động từ 15-25OC, tuynhiên một số giống chịu nhiệt độ cao hơn 30-40OC nếu nhiệt độ <12OC hoặc >35

OC cây sẽ phát triển kém, màu sắc hoa nhợt nhạt, dẫn đến chất lượng hoa xấu (NgôHoài Nam, 2011)

1.3.5 Ẩm độ

Đồng tiền là cây trồng cạn không chịu được úng nhưng đồng thời có sinh khốilớn, bộ lá to, tiêu hao nhiều nước, do vậy cũng kém chịu hạn Độ ẩm đất từ 60-70%, ẩm độ không khí từ 55-65% thuận lợi cho Đồng tiền sinh trưởng và pháttriển Trồng đồng tiền nhất thiết phải có mái che trong vụ hè vì mưa to sẽ gây hỏngcây và độ ẩm cao dễ phát sinh các loại bệnh đặc biệt vào thời gian thu hoạch cần

ẩm độ vừa phải để tránh nước đọng trên các vết cắt, gây thối hoa và sâu bệnh pháttriển (Đặng Lâm Trúc, 2009)

1.3.6 Ánh sáng

Đồng tiền là cây phản ứng mạnh với cường độ ánh sang Ánh sáng là yếu tốcần thiết cho sự sinh trưởng, phát triển của cây Ánh sáng cung cấp năng lượngcho phản ứng quang hợp tạo ra chất hữu cơ cho cây, chính nhờ phản ứng quanghợp, cây hoa tạo ra hợp chất Carbohydrat (C6H12O6) cho quá trình sinh trưởng.Song khi cường độ ánh sáng vượt quá chỉ số tới hạn thì cường độ quang hợp bắtđầu giảm, nắm bắt được đặc điểm trên, trong trồng trọt người ta có thể trồngđồng tiền vào mùa nằng nóng bằng cách che lưới đen để giảm bớt cường độánh sáng, giúp cho đồng tiền sinh trưởng, phát triển tốt phục vụ mục đích thương

mại (Mai Thu Hương 2006)

1.3.7 Đất

Đồng tiền không đòi hỏi khắt khe về đất, thích hợp với đất tơi xốp, màu mỡ,nhiều mùn, thoáng khí, độ pH từ 6 - 6,5 phù hợp với đất thịt pha cát Đất trồng cầnthoát nước tốt, mực nước ngầm thấp và ổn định, hết sức tránh trồng đồng tiền ởnhững nơi đất trũng (Đặng Văn Đông và ctv, 2003)

1.3.8 Nước tưới

Theo Đặng Văn Đông và ctv (2000) và Phạm Thị Lịnh (2011): Đối với đồngtiền không nên tưới phun mạnh lên khắp mặt đất vì vi sinh vật hại bắn lên cây, gâyhại cho cây Nên lắp hệ thống tưới nhỏ giọt vào từng gốc cây hoặc tưới rãnh chongấm lên trên Đồng tiền không ưa ẩm quá, chúng dễ bị ngập úng vì vậy 2-3 ngàytưới một lần tuỳ theo điều kiện thời tiết

1.3.9 Phân bón

Theo Phạm Thị Mai Chinh (2005): phân bắc, phân chuồng, phân vi sinh, phân

vô cơ: đạm (N), lân (P), kali (K) và phân vi lượng: Cu, Fe, Zn, B, Co…có ý nghĩahết sức quan trọng đối với sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng của hoađồng tiền

- Phân vô cơ:

N: Thúc đẩy quá trình sinh trưởng phát triển của cây Thiếu N cây sinh trưởngkém, cây nhỏ, ra hoa nhanh, chất lượng hoa kém Thừa N thân lá mềm, yếu, dễ bịngã, ra hoa muộn cũng có thể không ra hoa, mất cân đối giữa thân lá và hoa, tạođiều kiện cho sâu bệnh phát triển

P: Thiếu lân lá xanh tím, màu tím từ mép lá lan dần vào phía trong mặt lá, hoanhỏ, cuống hoa ngắn, ít hoa, chóng tàn, màu sắc nhợt nhạt, khả năng chống chịukém Hoa đồng tiền cần lân nhiều vào thời kỳ hình thành nụ và hoa Tuỳ theo từngloại đất mà sử dụng các loại phân khác nhau, đất trung tính nhiều mùn dùng superlân, đất chua sử dụng phân lân nung chảy, đất chua mặn dùng Apatit

K: Đồng tiền cần kali vào thời kỳ kết nụ và nở hoa Thiếu K đầu chóp lá giàvàng và chết khô, cuống hoa mềm, màu sắc nhợt nhạt, hoa chóng tàn Kali cũnggiúp cho cây tăng cường tính chịu rét, chịu hạn, chịu sâu bệnh Có thể sử dụng kali

ở các dạng khác nhau (chú ý nếu dùng sulfat kali phải bón thêm vôi bột để khắcphục đất chua)

Ca: Thiếu canxi trên lá non xuất hiện những đốm màu xanh nhạt, nghiêm trọnghơn lá non và đỉnh sinh trưởng bị chết khô nhưng lá già vẫn duy trì được trạng tháibình thường Canxi giúp cho cây tăng khả năng chịu nhiệt, hạn chế được tác dụngđộc của các axit hữu cơ

- Phân hữu cơ: Chứa hầu hết các nguyên tố đa lượng và vi lượng mà cây hoađồng tiền cần, nó tạo sự cân đối về dinh dưỡng cho cây, đồng thời cải tạo đất (tăng

độ mùn và độ tơi xốp) Phân hữu cơ thường được bón lót (phân phải được ủ hoaimục)

- Các nguyên tố vi lượng: Rất cần cho đồng tiền Triệu chứng thiếu vi lượng:+ Thiếu Mg: Lá giòn, cong queo, có khi chuyển sang màu đỏ, lá ra ít, cuống ládài, nhỏ, gân lá non cứng và gồ ghề lên Sự hình thành hoa bị ức chế, hoa nhỏ.+ Thiếu Fe: Phiến lá vàng nhạt, gân lá trắng, cây ngừng sinh trưởng

+ Thiếu Cu: Lá non cong, cây bắt đầu khô từ đỉnh ngọn, sau đó cả cây bị chết.

* Phân NPK 16-16-8

Đóng vai trò qua trọng trong việc điều hòa dinh dưỡng cây trồng, giúp cây pháttriển tốt, tăng khả năng sinh trưởng, phát triển của cây, chống chịu sâu bệnh, tăngnăng suất, chất lượng nông sản, tăng lợi nhuận, duy trì và cải thiện độ phì nhiêucủa đất (http://binhdienlamdong.com.vn)

* Phân NPK 20-20-15

Giảm thất thoát phân bón, giảm lượng bón, tăng hiệu quả kinh tế, cây trồngsinh trưởng phát triển mạnh, tăng đề kháng sâu bệnh, tăng năng suất, chất lượngnông sản và độ phì đất, giảm ô nhiễm nguồn đất và nước, bảo vệ môi trường sinhthái (http://binhdienlamdong.com.vn)

 Bọ trĩ (Stenchactothrips bifomis Bagnall)

Sâu non và trưởng thành chích hút hoa Cánh hoa bị hại có chấm trắng, conglại Con trưởng thành có chiều dài 1mm, con cái màu nâu, con đực màu trắngvàng, có viền, cánh trước và cánh sau xếp thành hàng, con non không có cánh, cóthể phun phòng trừ bằng Bassa 50EC (15-20ml/bình 8 lít), Suprathion 40EC (15-20ml/bình 8 lít) (Đặng Văn Đông và ctv, 2003)