(SKKN HAY NHẤT) một số giải pháp giúp học sinh học tốt phân môn kể chuyện lớp 1

Khi được đến trường các em lại được nghe lời kể của thầy, của cô....niềm say mê càng lớn dần cũng với độ tuổi của các em, bởi mỗi câu chuyện là một tình huống hấp dẫn có sức

I PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Kể chuyện là một trong những phân môn trong bộ môn Tiếng Việt ở

trường tiểu học, có nhiệm vụ hết sức quan trọng, trước hết ta phải nói đó là

một món ăn tinh thần không thể thiếu của con người trong cuộc sống, đặt biệt là đối với các em nhỏ Trẻ em rất thích nghe kể chuyện, từ khi còn nằm trong nôi hay đến lúc 2, 3 tuổi các em đã được nghe lời kể của bà, của mẹ

Khi được đến trường các em lại được nghe lời kể của thầy, của cô niềm say mê càng lớn dần cũng với độ tuổi của các em, bởi mỗi câu chuyện là

một tình huống hấp dẫn có sức hút mạnh mẽ sự chú ý của trẻ em, các em ghi nhớ cốt chuyện, từ đó tập tái hiện nội dung câu chuyện và bước đầu tập dùng ngôn ngữ bản thân để diễn tả (tập Kể chuyện)

Qua tiết Kể chuyện, học sinh được tiếp xúc với một văn bản chuyện kể khá lý thú, cảm nhận được nội dung và thu hoạch được những bài học bổ ích, kích thích hứng thú học tập, bồi dưỡng tâm hồn, trau dồi vốn sống của trẻ nhưng điều quan trọng hơn là các em học được cách dùng từ, lời nói để

diễn đạt một ý, liên kết các ý trong một đoạn, liên kết các đoạn thành một câu chuyện, đây chính là yêu cầu rèn kỹ năng nghe - nói (kể) của phân môn Kể chuyện trong chương trình Tiểu học mà học sinh lớp Một là đối tượng được tiếp cận đầu tiên và cũng là cơ sở, nền tảng để học tốt các phân môn khác của các lớp tiếp theo như: dạng bài tập làm văn - kể chuyện lớp 4…,và

cũng giúp các em có kĩ năng ứng xử các tình huống trong cuộc sống, giúp trẻ biết yêu - ghét, biết đúng - sai

Vậy phải làm thế nào để nâng cao hiệu quả tiết dạy - học Kể chuyện cho học sinh lớp Một, đặc biệt làm thế nào để học sinh được nghe (nắm văn bản) và tập kể lại (một cách hấp dẫn câu chuyện) đáp ứng được mục tiêu môn học nói riêng và mục tiêu giáo dục nói chung đó chính là điều tôi băn

khoăn, trăn trở và mạnh dạn đưa ra một số “giải pháp giúp học sinh tốt phân môn kể chuyện lớp 1”, mong muốn góp sức cùng tổ khối chuyên môn

trong trường và phát triển nhân rộng sáng kiến của mình trong việc nâng cao chất lượng dạy dọc phân môn Kể chuyện cho học sinh lớp 1

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Nắm được thực trạng phân môn kể chuyện theo phương pháp dạy học

- Tìm ra nguyên nhân và giải pháp thích hợp để việc dạy phân môn kể chuyện đạt hiệu quả cao hơn

- Dự giờ các tiết dạy kể chuyện của đồng nghiệp để học hỏi kinh nghiệm

1

1.3 Đối tượng nghiên cứu :

- Học sinh lớp 1G - Trường Tiểu Học Hải Lộc

- Phân môn kể chuyện lớp 1, đồng thời nghiên cứu phương pháp dạy kể chuyện lớp 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu tài liệu

- Điều tra quan sát

- Thực nghiệm sư phạm

- Tổng kết kinh nghiệm

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN

Trong cuộc sống xã hội loài người, không những trẻ em mà người lớn đều thích nghe kể chuyện Những câu truyện kể đã đi vào lòng người từ tuổi

ấu thơ và nhu cầu được nghe kể chuyện mãi theo năm tháng Ở trường tiểu học kể chuyện là một nhu cầu cần thiết mà học sinh tiểu học rất hiếu động, ham thích cái mới, nhanh nhớ nhưng chóng quên khi không tập trung cao, nhất là học sinh lớp Một Những năm học tiểu học các em được học và nghe kể chuyện là những ngôn ngữ đầu tiên giúp các em phát triển tư duy, như vậy nhiệm vụ của phân môn kể chuyện lại càng trở nên đa dạng, phong phú

Qua giờ kể chuyện đáp ứng nhu cầu nghe của học sinh, góp phần tích luỹ vốn sống, vốn văn học cho trẻ Học sinh được nghe kể và tham gia kể lại hàng trăm câu chuyện nhờ đó mà vốn hiểu biết, vốn ngôn ngữ, vốn tri thức được mở rộng Giờ kể chuyện với chức năng quan trọng là nói, kể một cách nghệ thuật cho học sinh, từ đó hình thành ở học sinh một cách tự nhiên khi nói trước đám đông Học sinh kể tốt câu chuyện tạo điều kiện cho sự phát triển năng khiếu của học sinh Từ đó thêm vốn hiểu biết về thế giới, xã hội loài người xưa và nay…

Thực tế, nhiều giáo viên cho rằng kể chuyện thuộc năng khiếu, nếu ai có năng khiếu người đó mới kể được chuyện, nhận thức đó dẫn đến chất lượng giờ kể chuyện còn hạn chế Hơn nữa ở chương trình cũ học sinh chỉ được nghe Kể chuyện trong tiết ôn tập Học vần, từ tuần 25 lúc này phân môn Kể chuyện mới được dạy trong 1 tiết riêng biệt

Nhưng năm học 2020-2021 có điểm khác đó là sự xuất hiện của các tiết Kể chuyện là một nội dung đọc lập kéo dài suốt năm học, từ tuần học đầu tiên đến tuần cuối với thời lượng 1 tiết/tuần Các tiết kể chuyện đáp ứng nhu cầu được nghe và kể chuyện của học sinh, đồng thời có tác dụng lớn trong việc bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, phát triển trí tưởng tượng và rèn hai

kĩ năng nghe, nói cho các em Dạy kể chuyện cho học sinh, không những chỉ thuộc, nhớ truyện mà còn phải biết nhập vai để thực hiện được giọng kể, nét mặt, điệu bộ, cử chỉ phù hợp với mỗi nhân vật trong từng đoạn, từng câu chuyện Vậy người giáo viên phải có những phương pháp nào để thực hiện tốt điều nay Với mong muốn được góp phần nhỏ bé của mình vào việc phát triển nhân cách cho học sinh đồng thời nâng cao năng lực sư phạm cho bản thân tôi đã mạnh dạn chọn phân môn kể chuyện nhằm nâng cao chất lượng dạy học để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục hiện nay

2.2.THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

2.2.1.Đặc điểm tình hình

* Đặc điểm tình hình lớp

Tổng số học sinh 32 em trong đó nữ 14 em năm 18em

* Thuận lợi

Học sinh ngoan, lễ phép, ham học hỏi, nhiều em được gia đình quan tâm mua đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập Hơn nữa cơ sở vật chất của nhà

trường tương đỗi đầy đủ phù hợp với đối tượng học sinh Ban giám hiệu nhà

trường luôn quan tâm, có nhiều kinh nghiệm trong nghiệp vụ quản lí và

trong công tác chỉ đạo các hoạt động của nhà trường Truyền thống của trường là có nhiều học sinh giỏi và giáo viên giỏi các cấp, nhiều năm liền trường đạt danh hiệu Tiến tiến cấp huyện Bản thân tôi đã nhiều năm dạy lớp 1

*Khó khăn:

Năm học 2020-2021 là năm đầu tiên các em tiếp cận vói bộ sách giáo khoa mới bộ sách Cánh Diều

Tuy phụ huynh quan tâm đến con em mình nhưng do công việc làm muối, chài lưới bận rộn và trình độ dân trí thấp nên rất ít thời gian và

phương pháp kèm ặp, dạy học cho con em mình Nhiều em bố, mẹ đi làm ăn

xa các em phải ở với ông, bà, chú bác cô gì nên cũng phần nào ảnh hưởng đến kết quả học tập của các em

Ở trường học tuy đã được địa phương đầu tư khá nhiều về cơ sở vật chất cũng như thiết bị dạy học, có thư viện nhưng sách báo cũng chưa được nhiều Vì thế vốn chuyện kể của các em còn qúa ít, quá nghèo nàn, mỗi tuần học chỉ có một tiết kể chuyện thì các em míi được thầy, cô kể cho nghe một câu chuyện

2.2.2.Thực trạng học tập của học sinh.

Qua tìm hiểu tôi được biết, các em rất thích học môn Kể chuyện Hình như hàng tuần, hàng giờ các em trông ngóng làm sao cho nhanh đến giờ kể

chuyện Đặc biệt là trong giờ Kể chuyện các em thích nghe cô kể hơn là cô

3

đọc chuyện, cô kể sẽ hấp dẫn hơn và các em rất thích kể những câu chuỵên

đã nghe trên lớp Nếu được gọi kể thì các em chỉ kể theo gợi ý của chuyện dưới mỗi tranh nhưng chưa liên kết nội dung các bức tranh để có một câu chuyện hoàn chỉnh Qua đó tôi thấy rằng cái hay của chương trình hiện hành là có thêm phần luyện nói (bổ trợ một phần lớn cho phân môn Kể chuyện)

Nếu chúng ta quan tâm hơn đến việc rèn kỹ năng nghe và kể thì chắc chắn rằng các em có kỹ năng nghe - kể chuyện tốt hơn

2.2 3.Thực trạng giảng dạy của giáo viên.

Trong những năm dạy lớp 1 qua tìm hiểu tôi được biết một số giáo viên chưa thực sự quan tâm đúng mức mức đối với phân môn kể

chuyện Do đó sự chuẩn bị cho giáo viên chưa chu đáo đến tiết dạy, nên giờ học chưa đạt hiệu quả như mong muốn Hơn thế nữa, nhiều giáo viên rất ngại dạy tiết kể chuyện, nhất là đợt thao giảng - dự giờ thăm lớp, vì sợ khâu kể chuyện của giáo viên không hấp dẫn, mà chuẩn bị cho một tiết kể chuyện lại rất công phu, ít học sinh biết kể chuyện một cách trôi chảy, mạch lạc vì khả năng nói của các em còn kém Còn đối với những giáo viên có tâm huyết với nghề và nhiều kinh nghiệm thì cho rằng: Kể chuyển là môn học hấp dẫn, thú vị với học sinh Nhưng làm sao để có cách kể hay cho học sinh nghe và nhớ được chuyện, sau đó sẽ tập luyện như thế nào để học sinh kể lại từng đoạn và cả câu

chuyện một cách tự nhiên, hấp dẫn Đó là băn khoăn, trăn trở của

những người giáo viên dạy lớp 1 như chúng tôi

2.2 4 Kết quả của thực trạng

* Năm học 2020-2021 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp 1G Tổng số HS: 32 em trong đó: Nam 18 Nữ 14.Tôi đã hỏi HS một số câu hỏi sau:

GV: Các em thích học môn kể chuyện không?

HS: Thích học: 32 em - không thích: 0 em GV: Các em thích nghe cô kể hay cô đọc chuyện ? HS: Thích nghe cô kể: 32 em - thích đọc: 0 em GV: Khi cô kể các em thích cô vừa kể, vừa chỉ vào tranh hay chỉ kể

bằng lời

HS : Bằng lời: 0 em - kể kèm theo tranh: 32em GV: Cô kể một lần các em có nhớ hết được nội dung chuyện không ? HS: Nhớ hết: 3 em - không nhớ hết 329 em

GV: Các em có thích kể chuyện cho các bạn nghe không ?

HS: Thích kể: 6 em - không thích kể 26 em: (vì không nhớ hết chuyện,chưa biết kể, ngại nói trước nhiều người)

*Khảo sát chất lượng cuối kỳ 1 - năm học 2020 - 2021

TỔNG SỐ HỌC SINH

KC HAY HẤP DẪN ( MỨC BÌNH THƯỜNG)

BIẾT KỂ ĐÚNG NỘI DUNG CHƯA BIẾT KỂ

32 em gồm:

Từ kết quả của khảo sát trên, tôi băn khoăn, suy nghĩ, tôi tự tìm hiểu, mạnh dạn đưa ra một số giải pháp làm thế nào để dạy tốt phân môn kể

chuyện cho học sinh lớp 1, nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn kể

chuyện cho học sinh

2.3 CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2.3.1 Giải pháp 1: Nghiên cứu về một số đổi mới phương pháp dạy phân môn Kể chuyện

Giờ Kể chuyện theo chương trình tiểu học là giờ thực hành nói của học sinh, sau khi nghe cô giáo kể học sinh nhớ lại nội dung chính của câu chuyện và kể lại được nội dung câu chuyện một cách tóm tắt (dựa theo tranh) Vậy đặc thù chính của môn học là kể chuyện (giáo viên kể - học sinh kể) Để có hiệu quả người giáo viên phải luôn kết hợp với các phương pháp giảng dạy một cách linh hoạt, phát huy được tính tích cực học tập của học sinh Nhưng trước tiên để tạo hứng thú nghe kể chuyện cho học sinh, giáo viên cần kể với giọng kể hấp dẫn, linh hoạt bằng ngôn ngữ thích hợp với hành động phụ hoạ, phù hợp với từng nhân vật của từng câu chuyện nhằm thu hút sự chú ý của các em và từ đó học tập cách kể chuyện

Học sinh sau khi nghe kể phải biết kể chuyện bằng ngôn ngữ của mình, có thể có nhiều hình thức kể: kể theo lời tác giả, kể theo lời nhân vật, kể phân vai

Phương pháp dạy học ảnh hưởng trực tiếp đến hình thức tổ chức dạy học vì vậy việc tổ chức lớp học không nhất thiết phải ở trong lớp mà có thể

học ngoài lớp học, sao cho thích hợp, có tác dụng tạo tâm thế thoải mái cho học sinh

Khi học sinh kể giáo viên không yêu cầu học sinh kể một cách trung thành với nội dung chuyện mà có thể thay lời, đảo ý nhưng phải toát lên được nội dung và không làm thay đổi nội dung cốt chuyện đã nghe

Như vậy, để rèn kĩ năng nghe - kể chuyện cho học sinh thì việc đổi mới Phương pháp dạy học kể chuyện là cần thiết và vận dụng các phương

5

pháp đó một cách linh hoạt, sáng tạo có hiệu quả trong việc hướng dẫn và tổ chức các hoạt động nghe - kể chuyện của học sinh qua từng câu truyện Để

làm được điều này, người giáo viên cần phải chú ý vận dụng các phương pháp dạy học mới vào thiết kế và tổ chức các hoạt động dạy - học cho phù hợp với từng nội dung câu chuyện được kể nhằm thu hút sự chú ý của các

em, giúp các em thích nghe kể, nhớ lâu và kể được truyện đã nghe

Ngoài ra, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh hoạt động tìm hiểu ý nghĩa truyện sao cho phù hợp, vừa hấp dẫn, vừa hiệu quả đạt được mục tiêu

đề ra

2.3.2 Giải pháp 2: Nghiên cứu một số biện pháp kể chuyện.

* Kể bằng lời.

Giáo viên kể, học sinh nghe vì vậy tôi luôn rèn giọng kể thật linh hoạt, phù hợp với nội dung, lời nói của từng nhân vật làm cho lời kể hấp dẫn học sinh Ngoài ra kết hợp các yếu tố phi ngôn ngữ để hỗ trợ cho quá trình kể , làm cho câu chuyện thêm sinh động hấp dẫn đồng thời kết hợp với một số động tác phụ hoạ và có thể thêm một vài từ ngữ vào văn bản chuyện vốn cô đọng, hàm xúc sẽ làm cho lời kể sinh động hơn

* Sử dụng đồ dùng dạy học kết hợp với việc ứng dụng công nghệ thông tin.

Với học sinh lớp 1sử dụng tranh ảnh minh họa, đồ dùng trực quan là

một trong những việc làm quan trọng, tạo sự hấp dẫn lôi cuốn học sinh vào với những câu truyện kể và nhớ chuyện nhanh nhất, vì vậy tôi luôn chú trọng khai thác tranh minh họa trong sách giáo khoa giúp học sinh nhớ câu truyện và khơi gợi trí tưởng tượng, sáng tạo của các em Tôi gợi mở, dẫn dắt để học sinh kể chuyện, tôi đưa ra các câu hỏi định hướng, dẫn học sinh các thao tác, trình tự quan sát để tìm nội dung câu chuyện qua từng tranh minh họa Để phát huy tác dụng của trực quan, tôi hướng dẫn học sinh quan sát kết hợp với tưởng tượng, kĩ năng liên kết các nội dung thành phần trong tranh Trên cơ sở quan sát tranh là sự cụ thể hoá các chi tiết, các hình ảnh minh hoạ trong tranh thành lời kể, tôi hướng dẫn học sinh sắp xếp nội dung thành một trình tự lô gic, mạch lạc theo diễn biến của truyện kể

* Thực hành giao tiếp

Tôi tạo điều kiện cho mọi học sinh ở các trình độ khác nhau đều được tham gia thực hành kể chuyện, nói về nội dung câu chuyện cũng như khai thác, tìm hiểu nội dung câu chuyện thông qua nhiều hình thức kể khác nhau

Tôi khuyến khích, tạo điều kiện để mọi học sinh được phát biểu, bày tỏ ý kiến, cảm nhận của mình đối với nội dung truyện kể Khi học sinh thực hành

kể chuyện, tôi giúp học sinh hiểu ý nghĩa câu chuyện để đánh giá nhân vật và hành động của nhân vật trong chuyện

* Cùng tham gia

Tổ chức trò chơi trong kể chuyện luôn tạo được sự hứng khởi của học sinh trong lớp Các em rất thích được tham gia trong tiết kể chuyện, đặc biệt là có sự tham gia của cô giáo Vì vậy, tôi tổ chức cho các em tham gia trò chơi với nhiều hình thức khác nhau: Kể chuyện tiếp sức (theo đoạn), kể cá nhân, kể chuyện phân vai, đóng vai, dựng hoạt cảnh nhằm thay đổi các hình thức hợp tác thực hiện một nhiệm vụ học tập ở mỗi tiết học để tạo sự hấp dẫn Có thể xem đây là những hình thức kể chuyện, rèn kĩ năng thực hành giao tiếp cho học sinh một cách có hiệu quả nhất

Khi sử dụng linh hoạt phù hợp các biện pháp kể chuyện trên với nội dung câu chuyện thì việc rèn khả năng nghe - kể chuyện cho học sinh sẽ đạt hiệu quả cao

2.3.3 Giải pháp 3: Các bước tiến hành khi lên lớp.

1.Chuẩn bị bài trước khi lên lớp:

Chuẩn bị bài trước khi lên lớp là khâu cực kì quan trọng, quyết định sự thành công hay của giáo viên trên lớp Chính vì thế, tôi luôn xác định được nhiệm vụ trọng tâm của một giáo viên đứng lớp, tôi luôn chuẩn bị thật chu đáo kế hoạch bài học trước khi lên lớp Cụ thể:

1.1 Chuẩn bị của giáo viên:

Trước khi dạy một tiết kể chuyện cho học sinh lớp 1 giáo viên cần có

những sự chuẩn bị kỹ như : *Tranh minh hoạ câu chuyện,

* Đọc truyện, tìm hiểu truyện:

Đây là khâu cơ bản đầu tiên của tiết Kể chuyện Để có thể kể có nghệ

thuật, hấp dẫn, hơn ai hết giáo viên phải là người thuộc truyện, nắm vững tình tiết cốt truyện, hiểu cặn kẽ ý nghĩa và bài học rút ra rừ truyện

* Tập kể chuyện:

Giáo viên có thể kể theo cách thể nghiệm khác nhau sao cho bộc lộ được tính cách nhân vật trong truyện một cách sâu sắc nhất Kể lại được toàn bộ

câu chuyện có nghĩa là giáo viên đã thuộc truyện - đó là cơ sở để giáo viên chủ động trong tiết lên lớp Khi đã kể lại được truyện, giáo viên cần nghiên cứu kết hợp cử chỉ và nét mặt để phù hợp với ngôn ngữ kể chuyện

Tập kể trước câu chuyện để nắm vững nội dung chuyện, hiểu ý nghĩa của chuyện và nhớ được câu chuyện đó và các trang phục cần thiết khi học sinh kể câu chuyện đó, cụ thể là:

7

+ Quan sát kỹ tranh sách giáo khoa, có thể phóng to để học sinh quan sát rõ,

dễ hiểu

+ Xác định giọng kể từng câu chuyện hoặc từng đoạn chuyện, chuẩn bị kỹ phần giới thiệu câu chuyện

+ Nội dung câu chuyện: Trước hết giáo viên phải thuộc chuyện vì khi thuộc câu chuyện giáo viên mới thể hiện được cảm xúc, tính cách của nhân vật, không ngập ngừng, lúng túng

+ Giọng của nhân vật: Giọng của nhân vật giúp học sinh nắm được tính cách, tình cảm của nhân vật: hiền, giữ, vui, buồn, giận hờn, hung ác, kiêu ngạo…

+ Lựa chọn địa điểm dạy (có những tiết dạy có thể ngoài trời hay trong lớp) tuỳ theo nội dung chuyện

+ Lên kế hoạch cho tiết dạy phải cụ thể các hoạt động của thầy, trò

1.2 Chuẩn bị của học sinh:

Để thực hiện một giờ Kể chuyện có hiệu quả thì việc chuẩn bị của học sinh là vô cùng quan trọng Cuối mỗi tiết học, giáo viên cần yêu cầu học sinh về nhà tập kể lại câu chuyện vừa được học và xem trước tranh ở nhà, đọc kỹ các câu hỏi dưới mỗi bức tranh Có thể phỏng đoán nội dung câu chuyện

Ngoài ra, trong mỗi tiết dạy, giáo viên cần tạo cho học sinh tâm thế muốn được kể chuyện cho cô và các bạn nghe mà không ngượng ngùng, rụt rè Lời động viên của cô giáo; tạo sự thi đua giữa các tổ, nhóm; trang trí hoặc bố trí lại lớp học gợi không khí câu chuyện;… là những biện pháp có hiệu quả tạo cho học sinh tâm thế mong muốn được tham gia kể chuyện trong tiết học

2 Rèn kỹ năng nghe và tập kể chuyện.

Bước 1: Chuẩn bị tâm thế cho học sinh.

- Để học sinh có hứng thú nghe và kể chuyện trước hết giáo viên phải tạo cho học sinh một tâm thế ổn định bằng cách:

- Thông báo cách tổ chức, tiến hành bài học địa điểm dạy học

- Giới thiệu một số phụ hoạ trang phục cho việc kể chuyện

Bước 2: Giáo viên kể chuyện:

Bước này là bước quan trọng nhất trong một tiết kể chuyện nên giáo viên cần thực hiện tốt một số phần sau đây:

a.Hoạt động khởi động và giới thiệu bài

*Giáo viên giới thiệu chuyện sẽ kể:

Một tiết dạy kể chuyện thành công phụ thuộc rất nhiều phần giới thiệu của giáo viên do đó tôi luôn chú ý chuẩn bị cách giới thiệu sao cho phù hợp với nội dung câu chuyện Cần mở đầu câu chuyện một cách bất ngờ, hấp

dẫn, thú vị để kích thích sự tò mò, hứng thú của học sinh Có thể giới thiệu bằng cách đặt câu hỏi, hoặc giới thiệu bằng lời

Ví dụ1: Đối với câu chuyện “ Hai con dê”

Chúng ta có thể giới thiệu bằng cách đặt câu hỏi: “ Các em có biết tại

sao hai con dê lại bị rơi tõm xuống nước không?” Để biết điều đónhư thế

nào các em hãy nghe cô kể câu chuyện : “ Hai con dê”

Ví dụ 2: Giới thiệu bằng lời cho câu chuyện “Hoa tặng bà”.

Câu chuyện Hoa tặng bà kể về một chú voi con ngoan ngoãn, tốt bụng Voi đem hoa tặng bà bị ốm nằm ở bệnh viện Với bà, đó là món quà

rất tuyệt vời Các em hãy lắng nghe diễn biến câu chuyện để biết vì sao món quà ấy rất tuyệt nhé !

b.Hoạt động khám phávà luyện tập

* Giáo viên kể chuyện:

- Lần 1: Giáo viên kể toàn bộ câu chuyện lần 1 với giọng chậm dãi,

rõ ràng để học sinh dễ nhớ Sử dụng giọng kể linh hoạt phối hợp với một số động tác phụ hoạ tuỳ theo nội dung lời nói của từng nhân vật

Phải có kĩ thuật kể chuyện:

+ Giọng kể: vui buồn hay êm ả + Ngắt giọng: Khi kể chuyện, ngắt giọng chiếm một vị trí đáng kể Đó là

cách nghỉ, cách dừng lại giây lát khi kể, là phương tiện để bộc lộ ý tứ câu chuyện Chính vì vậy phải ngắt giọng sao cho hoàn toàn tự nhiên

+ Nhịp điệu, cường độ giọng kể: Nếu kể chuyện mà nhịp điệu cú đều đều thì câu chuyện sẽ không có sức sống, không gây được hứng thú cho trẻ

Trong kể chuyện, cường độ giọng kể là một trong những thủ thuật quan trọng Đó là độ vang, độ hoàn chỉnh của giọng, là khả năng điều chỉnh giọng

từ to sang nhỏ, từ nhỏ sáng táo cho phù hợp nội dung câu chuyện + Các yếu tố phi ngôn ngữ: Khi giáo viên kể chuyện, các yếu tố phi ngôn ngữ như ánh mắt, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ… có vai trò rất lớn Làm tốt phần này, học sinh sẽ tưởng tượng ra nhân vật đang đứng trước mặt mình là như thế nào (hiền như bà tiên, nhân hậu, dữ như sói…)

- Lần 2: Giáo viên kể lần 2 kết hợp tranh để học sinh nhớ chi tiết câu

chuyện

Khi kể chuyện lần 2 là kể từng đoạn kết hợp tranh minh họa, tôi chọn giọng kể phù hợp với từng đoạn, từng nhân vật và nội dung của câu chuyện

Trong quá trình kể chuyện tôi tạo ra thắt nút, mở nút, điều chỉnh tốc độ kể để gây sự chú ý cho người nghe Đồng thời biết bộc lộ tình cảm, cảm xúc, thái độ đối với nội dung từng câu chuyện Cần kết hợp các yếu tố phi ngôn ngữ để câu chuyện thêm sinh động

9

- Lần 3: Giáo viên kể lần 3( như lần 2) để học sinh một lần nữa khắc

sâu nội dung câu chuyện

Ví dụ 3: Với câu chuyện kể “Chuyện của hoa hông” kể về hoa hồng

là loài hoa rất thơm và đẹp Hoa hồng thường kiêu ngạo vì vậy giáo viên biết chuyển giọng kể linh hoạt từ lời người dẫn chuyện đến lời các nhân vật

- Lời người dẫn chuyện: lúc khoan thai, lúc sợ hãi, hoảng hốt

- Câu mở đầu: kể khoan thai

- Giọng hoa hồng lúc kinh hãi khi nhìn thấy giun đất; lúc coi thường, khinh miệt khi nói với mẹ về anh giun đất; lúc trầm trồ, ngưỡng mộ khi nhìn thấy cảnh vật từ trên cao; lúc sợ hãi, hoảng hốt cầu cứu ông mặt trời khi lả đi vì nắng

- Giọng mẹ đất, ông mặt trời: chậm rãi, từ tốn

- Hai câu cuối (sự ân hận của hoa hồng): giọng thấm thía

Ví dụ 3: Với câu chuyện “ Thổi bóng

GV kể chuyện với giọng diễn cảm Kể gây ấn tượng với những từ ngữ

thể hiện sự hớn hở của báo con khi thắng, sự ỉu xìu rồi tức giận của báo con khi thua, tài thổi bóng của báo

Đoạn cuối (lời khuyên của thầy hổ): giọng kể chậm rãi; lời báo con thấm thía

Ngoài ra giáo viên có thể thêm vài lời bình luận ngắn cho câu chuyện thêm hấp dẫn kích thích tính tò mò của học sinh

Hay trong câu chuyện ‘Dê con nghe lời mẹ” giáo viên cần lưu ý giọng

kể:

Giọng dê mẹ: Âu yếm khi dặn con, tiếng hát của dê mẹ vừa trong trẻo, vừa thân mật

Giọng sói: ồm ồm, không có tình cảm, tiếng hát thì khô khan

Còn ở đoạn cuối thì giọng kể vui vẻ đầm ấm

Lời dẫn chuyện ở đoạn cuối thì chậm dãi cho tới đoạn thỏ ngạo mạn chủ quan nên đã thua thì nhịp kể nhanh hơn, dồn dập hơn

Ngoài ra tôi có thể thêm vài lời bình luận ngắn cho câu chuyện thêm hấp dẫn kích thích tính tò mò của học sinh

* HD học sinh trả lời câu hỏi theo tranh

Đây là yêu cầu trọng tâm của tiết Kể chuyện ở giai đoạn học vần

- Mỗi học sinh trả lời câu hỏi theo 1 tranh Với mỗi câu hỏi tôi có thể mời 2-3 học sinh nối tiếp nhau trả lời, ý kiến các em có thể lặp lại nhưng tôi hướng dẫn các em trả lời câu hỏi đầy đủ, thành câu

Ví dụ: Kể câu chuyện “Ba cô con gái”

- Tôi chỉ tranh 1: yêu cầu học sinh quan sát và trả lời câu hỏi