Thư viện điện tử sẽ cung cấp tài liệu Soạn văn 12: Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc, vô cùng hữu ích. Hy vọng có thể giúp cho các bạn học sinh lớp 12 khi tìm hiểu chuẩn bị bài của mình. Mời tham khảo nội dung chi tiết dưới đây.
Trang 1Website: Download.vn 1
của dân tộc
Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc chi tiết
I Tác giả
- Phạm Văn Đồng (1906 - 2000) là một nhà cách mạng nổi tiếng, một nhà văn
hóa lớn của dân tộc
- Quê ở xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi
- Năm 1925, ông tham gia cách mạng, từng giữ nhiều cương vị quan trọng trong
bộ máy lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam
- Phạm Văn Đồng từng là Thủ tướng Chính phủ, là học trò và người cộng sự
gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Ông có nhiều công trình nghiên cứu, bài nói và bài viết về văn hóa, văn nghệ,
về Chủ tịch Hồ Chí Minh và danh nhân văn hóa của dân tộc
- Những tác phẩm của ông thu hút người đọc bằng tư tưởng sâu sắc và giản dị,
II Tác phẩm
1 Hoàn cảnh sáng tác
Bài Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc của ông
được viết nhân kỷ niệm 75 năm ngày mất của Nguyễn Đình Chiểu (3 - 7 - 1888)
2 Bố cục
Gồm 3 phần:
một nhà thơ lớn của dân tộc
Nguyễn Đình Chiểu, thơ văn yêu nước của ông và tác phẩm Lục Vân
Tiên
Trang 2Website: Download.vn 2
Chiểu là một tấm gương sáng cho sự nghiệp của dân tộc
III Đọc - hiểu văn bản
1 Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ lớn của dân tộc
- Đặt vấn đề trực tiếp: Nguyễn Đình Chiểu, một nhà thơ lớn của nước ta, đáng
lẽ phải được sáng tỏ hơn nữa trong bầu trời văn nghệ của dân tộc
- Hình ảnh ẩn dụ “ngôi sao”, “những vì sao có ánh sáng khác thường”, “con mắt
chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy”: khẳng định vẻ đẹp của thơ văn
Nguyễn Đình Chiểu
- Lý do Nguyễn Đình Chiểu chưa sáng tỏ hơn trong bầu trời văn nghệ dân tộc vì:
phẩm này còn thiên lệch
=> Cách đặt vấn đề độc đáo, giàu tính biểu tượng
2 Đôi nét về Nguyễn Đình Chiểu, thơ văn yêu nước của ông và tác phẩm
Lục Vân Tiên
* Đôi nét về Nguyễn Đình Chiểu:
- Cuộc đời:
dũng
lớn
=> Mang khí tiết của người chí sĩ yêu nước
- Quan niệm sáng tác:
Trang 3Website: Download.vn 3
chương để làm việc phi nghĩa
=> Quan niệm văn học hết sức mới mẻ, tiến bộ
* Thơ văn yêu nước của ông:
chúng ta phong trào kháng Pháp oanh liệt và bền bỉ của nhân dân Nam bộ
từ năm 1860 về sau, suốt hai mươi năm trời”
của dân tộc
tận trung với nước và than khóc những người liệt sĩ đã trọn nghĩa với dân
Đặc biệt người nghĩa sĩ nông dân chỉ biết cuốc cày đã trở thành anh hùng
cứu nước
=> Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu là vũ khí chống bọn xâm lược và là bài ca
chính nghĩa, ca ngợi đạo đức ở đời
* Tác phẩm Lục Vân Tiên:
- Sức sống mạnh mẽ của tác phẩm Lục Vân Tiên: “Lục Vân Tiên” là tác phẩm
lớn của Nguyễn Đình Chiểu, rất phổ biến trong dân gian, nhất là ở miền Nam
cuộc đời, hiện thực và khát vọng, mơ ước của Nguyễn Đình Chiểu; với
nhân dân miền Nam, tác phẩm rất được yêu mến, truyền tụng
na”, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ truyền bá rộng rãi trong dân gian
- Hạn chế của tác phẩm: Những luân lý mà Nguyễn Đình Chiểu ca ngợi đã lỗi
thời, có chỗ lời văn không hay lắm
Trang 4Website: Download.vn 4
3 Khẳng định cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Đình Chiểu là một tấm
gương sáng cho sự nghiệp của dân tộc
- “Đời sống và sự nghiệp Nguyễn Đình Chiểu là một tấm gương sáng, nêu cao
địa vị và tác dụng của văn học nghệ thuật, sứ mạng người chiến sĩ trên mặt trận
văn hóa tư tưởng”
=> Khẳng định lại vị trí, vai trò to lớn của Nguyễn Đình Chiểu
IV Tổng kết
- Nội dung: Bằng cách nhìn, cách nghĩ sâu rộng, mới mẻ và nhiệt tình của một
người gắn bó hết mình với đất nước, với nhân dân, Phạm Văn Đồng đã làm
sáng tỏ mối liên hệ khăng khít giữa thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu với hoàn
cảnh của Tổ quốc lúc bấy giờ và với thời đại hiện nay Đồng thời, tác giả hết
lòng ca ngợi Nguyễn Đình Chiểu, một người trọn đời dùng cây bút làm vũ khí
chiến đấu cho dân, cho nước, một ngôi sao sáng trong nền văn nghệ của dân tộc
Việt Nam
- Nghệ thuật: Bài viết có sức lôi cuốn mạnh mẽ do cách nghị luận vừa xác đáng
chặt chẽ; vừa xúc động thiết tha, với nhiều hình ảnh, ngôn từ đặc sắc
Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc ngắn gọn
I Trả lời câu hỏi
Câu 1 Tìm những luận điểm chính của bài văn Anh (Chị) thấy cách sắp xếp
luận điểm đó có gì khác với trật tự thông thường?
- Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ lớn của dân tộc
- Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu phản ánh phong trào yêu nước
- Lục Vân Tiên là một tác phẩm lớn
Trang 5Website: Download.vn 5
=> Cách sắp xếp khác với trật tự thông thường: nói đến con người Nguyễn Đình
Chiểu trước, rồi mới
Câu 2 Theo tác giả, vì sao văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng giống như
“những vì sao có ánh sáng khác thường”, “con mắt của chúng ta phải chăm chú
nhìn thì mới thấy?
Nguyễn Đình Chiểu
nhẫn, cẩn thận nghiên cứu, tìm hiểu thì mới cảm nhận được
=> Đặt ra cách nghiên cứu, tiếp cận thơ văn Nguyễn Đình Chiểu
Câu 3 Tác giả Phạm Văn Đồng giúp chúng ta nhận ra những “ánh sáng khác
thường” như thế nào trên bầu trời văn nghệ dân tộc?
lực, cũng như tấm lòng yêu nước
Câu 4 Vì sao tác giả lại cho rằng ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu đáng lẽ ra phải
sáng tỏ hơn nữa, không chỉ trong thời ấy mà cả trong thời đại hiện nay?
thời đại của Nguyễn Đình Chiểu, mà còn đến tận ngày hôm nay
Câu 5 Giải thích nguyên nhân của sức hấp dẫn, lôi cuốn của bài văn nghị luận
trên
- Luận điểm chặt chẽ, lí lẽ và dẫn chứng cụ thể, rõ ràng
- Ngôn ngữ trong sáng, giàu hình ảnh mang tính biểu tượng…
Trang 6Website: Download.vn 6
II Luyện tập
Văn thơ Nguyễn Đình Chiểu vẫn không xa lạ với giới trẻ ngày nay và việc học
những tác phẩm như Văn tế nghĩa sĩ cần Giuộc của ông ở nhà trường là rất bổ
ích
Anh (chị) hãy viết một bài văn nghị luận để phát biểu ý kiến của mình về vấn đề
trên?
Gợi ý:
1 Mở bài: Giới thiệu về Nguyễn Đình Chiểu, sự nghiệp sáng tác của ông
2 Thân bài
a Giới thiệu đôi nét về Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
b Phân tích giá trị của tác phẩm
* Nội dung:
- Là trang sử vẻ vang của nhân dân Nam Bộ trong buổi đầu kháng chiến chống
giặc Pháp xâm lược
- Là bài ca về những người anh hùng nông dân thất thế nhưng họ vẫn luôn sống
mãi trong lòng người dân Việt Nam
- Ghi lại cuộc kháng chiến chống Pháp oanh liệt của nhân dân ta, tự hào về
truyền thống anh hùng dân tộc
* Nghệ thuật
- Bố cục rõ ràng, mạch lạc, lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén
- Kết hợp chặt chẽ nghị luận với biểu cảm
- Hình ảnh, ngôn ngữ đặc sắc
c Bài học nhận thức qua tác phẩm
Trang 7Website: Download.vn 7
- Truyền thống vẻ vang của dân tộc
- Tinh thần yêu nước…
3 Kết bài: Khẳng định lại giá trị của tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu