Bản Tuyên ngôn Độc lập

Tuyên ngôn Độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỉ nguyên độc lập, tự do của nước Việt Nam mới. Cảm ơn các bạn đã xem bài của thư viện điện tử.

Website: Download.vn 1

Tác phẩm Văn học Tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập

Tuyên ngôn Độc lập

Hỡi đồng bào cả nước,

Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền

không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống,

quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ Suy

rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình

đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791

cũng nói: Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn

được tự do và bình đẳng về quyền lợi

Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được

Thế mà hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác

ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta Hành động của chúng trái hẳn với

nhân đạo và chính nghĩa

Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào

Chúng thi hành những luật pháp dã man Chúng lập ba chế độ khác nhau ở

Trung, Nam, Bắc để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân

tộc ta đoàn kết

Website: Download.vn 2

Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết những

người yêu nước thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong

những bể máu

Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân

Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược

Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn,

thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ,

nguyên liệu

Chúng giữ độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng

Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân

buôn trở nên bần cùng

Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên Chúng bóc lột công nhân ta

một cách vô cùng tàn nhẫn

Mùa thu năm 1940, phát xít Nhật đến xâm lăng Đông Dương để mở thêm căn

cứ đánh Đồng Minh, thì bọn thực dân Pháp quỳ gối đầu hàng, mở cửa nước ta

rước Nhật Từ đó dân ta chịu hai tầng xiềng xích: Pháp và Nhật Từ đó dân ta

càng cực khổ, nghèo nàn Kết quả là cuối năm ngoái sang đầu năm nay, từ

Quảng Trị đến Bắc kỳ, hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói

Ngày 9 tháng 3 năm nay, Nhật tước khí giới của quân đội Pháp Bọn thực dân

Pháp hoặc là bỏ chạy, hoặc là đầu hàng Thế là chẳng những chúng không “bảo

hộ” được ta, trái lại, trong 5 năm, chúng đã bán nước ta hai lần cho Nhật

Trước ngày 9 tháng 3, biết bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh

để chống Nhật Bọn thực dân Pháp đã không đáp ứng lại thẳng tay khủng bố

Website: Download.vn 3

Việt Minh hơn nữa Thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn nhẫn tâm giết nốt

số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng

Tuy vậy, đối với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ một thái độ khoan hồng và

nhân đạo Sau cuộc biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho nhiều

người Pháp chạy qua biên thùy, lại cứu cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam

Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ

Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật, chứ

không phải thuộc địa của Pháp nữa Khi Nhật hàng Đồng minh thì nhân dân cả

nước ta đã nổi dậy giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng

hòa

Sự thật là dân ta lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật, chứ không phải từ tay Pháp

Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích

thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập Dân ta lại

đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng

hòa

Bởi thế cho nên, chúng tôi, lâm thời Chính phủ của nước Việt Nam mới, đại

biểu cho toàn dân Việt Nam, tuyên bố thoát ly hẳn quan hệ với Pháp, xóa bỏ hết

những hiệp ước mà Pháp đã ký về nước Việt Nam, xóa bỏ tất cả mọi đặc quyền

của Pháp trên đất nước Việt Nam

Toàn dân Việt Nam, trên dưới một lòng kiên quyết chống lại âm mưu của bọn

thực dân Pháp

Chúng tôi tin rằng các nước Đồng minh đã công nhận những nguyên tắc dân tộc

bình đẳng ở các Hội nghị Tê-hê-răng và Cựu Kim Sơn, quyết không thể không

công nhận quyền độc lập của dân Việt Nam

Website: Download.vn 4

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc

đã gan góc đứng về phe Đồng Minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó

phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!

Vì những lẽ trên, chúng tôi, chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ

Cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới rằng:

Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước

tự do độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực

lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy

I Đôi nét về Hồ Chí Minh

1 Vài nét về tiểu sử

- Hồ Chí Minh (19.5.1890 - 2.9.1969) là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và cách

mạng Việt Nam

- Hồ Chí Minh có tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung Quê ở làng Kim Liên,

huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An

- Gia đình: Thân phụ là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - một nhà Nho yêu nước

có tư tưởng tiến bộ có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng của Người Thân mẫu của

Người là bà Hoàng Thị Loan

- Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người đã sử dụng nhiều tên gọi

khác nhau: Nguyễn Tất Thành, Văn Ba, Nguyễn Ái Quốc Tên gọi “Hồ Chí

Minh” được sử dụng lần đầu tiên trong hoàn cảnh: Ngày 13 tháng 8 năm 1942,

khi Trung Quốc với danh nghĩa đại diện của cả Việt Minh và Hội Quốc tế Phản

Xâm lược Việt Nam để tranh thủ sự ủng hộ của Trung Hoa Dân Quốc

- Không chỉ là một nhà hoạt động cách mạng lỗi lạc, Hồ Chí Minh còn được

biết đến với tư cách là một nhà văn nhà thơ lớn

- Hồ Chí Minh được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hóa thể giới

2 Sự nghiệp văn học

Website: Download.vn 5

a Quan điểm sáng tác

- Hồ Chí Minh coi văn học là vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự nghiệp

cách mạng Nhà văn cũng phải có tinh thần xung phong như chiến sĩ ngoài mặt

trận

- Bác luôn chú trọng tính chân thật và tính dân tộc của văn học

- Khi cầm bút, Hồ Chí Minh bao giờ cũng xuất phát từ mục đích, đối tượng tiếp

nhận để quyết định nội dung và hình thức của tác phẩm Người luôn tự đặt câu

hỏi:

 Viết cho ai? (Đối tượng)

 Viết để làm gì? (Mục đích)

 Viết cái gì? (Nội dung)

 Viết thế nào? (Hình thức)

b Di sản văn học

- Văn chính luận

 Từ những thập niên đầu thế kỉ XX, các bài văn chính luận mang bút danh

Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp đăng trên các tờ báo: Người cùng

khổ, Nhân đạo, Đời sống thợ thuyền… thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ

 Một số văn bản như Tuyên ngôn Độc lập, Lời kêu gọi toàn quốc kháng

chiến… được viết trong giờ phút lịch sử của dân tộc

- Truyện và kí hiện đại

 Một số truyện kí viết bằng tiếng Pháp: Pa-ri (1922), Lời than vãn của bà

Trưng Trắc (1922), Vi hành (1923)

 Những tác phẩm này đều nhằm tố cáo tội ác dã mạn, bản chất xảo trá của

bọn thực dân phong kiến và tay sai…

- Thơ ca

Website: Download.vn 6

 Tên tuổi của nhà thơ Hồ Chí Minh gắn với tập Ngục trung nhật kí (Nhật

kí trong tù)

 Ngoài ra, Người còn một số chùm thơ viết ở Việt Bắc (1941 - 1945): Tức

cảnh Pác Bó, Thướng sơn, Đối nguyệt…

c Phong cách nghệ thuật

- Văn chính luận: ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng

chứng thuyết phục, giàu tính luận chiến, kết hợp nhuần nhuyễn mạch luận lí với

mạch cảm xúc, giọng điệu uyển chuyển

- Truyện và kí hiện đại, giàu tính chiến đấu, nghệ thuật trào phúng sắc bén, nhẹ

nhàng, hóm hỉnh nhưng thâm thúy, sâu cay

- Thơ ca: Thơ tuyên truyền cách mạng mộc mạc, giản dị, dễ nhớ, dễ thuộc; Thơ

nghệ thuật kết hợp hài hòa giữa yếu tố cổ điển với yếu tố hiện đại, cô đọng, súc

tích

=> Trong văn chính luận, truyện, kí hay thơ ca, phong cách nghệ thuật của Hồ

Chí Minh hết sức phong phú, đa dạng mà thống nhất

II Giới thiệu về Tuyên ngôn Độc lập

1 Hoàn cảnh sáng tác

- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc Phát xít Nhật đầu hàng đồng minh Nhân

dân ta giành được chính quyền trên cả nước

- Ngày 26 tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Việt Bắc về tới Hà Nội

Tại căn nhà số 48 Hàng Ngang, Người soạn thảo Tuyên ngôn Độc lập

- Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Người thay

mặt Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đọc bản Tuyên ngôn

Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam mới

2 Bố cục

Website: Download.vn 7

Gồm 3 phần:

 Phần 1 Từ đầu đến “Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được”: Cơ sở

pháp lý của bản Tuyên ngôn để khẳng định quyền bình đẳng, độc lập dân

tộc

 Phần 2 Tiếp theo đến “Dân tộc đó phải được độc lập”: Cơ sở thực tế tố

cáo tội ác của thực dân Pháp trong tám mươi năm thống trị nước ta

 Phần 3 Còn lại: Lời tuyên bố độc lập

3 Ý nghĩa nhan đề

Trong lịch sử nhân loại, không phải bất cứ một văn kiện nào cũng được gọi là

một bản “Tuyên ngôn Độc lập”

Chúng ta đã từng biết đến những bản tuyên ngôn nổi tiếng thế giới: “Tuyên

ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ”, “Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân

quyền của Cách mạng Pháp năm 1791” và đặc biệt là “Tuyên ngôn Độc lập”

của Việt Nam năm 1945 Trước hết, chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn một

nhan đề ngắn gọn, quy chuẩn và mang tính pháp lý cao: “Tuyên ngôn Độc lập”

Qua nhan đề này người đọc, người nghe đã thấy được mục đích cũng như vai

trò của văn bản trên Đây là một văn kiện lịch sử đánh dấu chấm hết cho chính

quyền cai trị của thực dân Pháp trên lãnh thổ Việt Nam Đồng thời khẳng định

Việt Nam đã là một quốc gia độc lập, có chủ quyền lãnh thổ và quyền tự quyết

Toàn thể nhân dân Việt Nam có quyền tự do dân chủ Đây là những quyền được

luật pháp quốc tế công nhận

Như vậy, “Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh không chỉ có giá trị trong nội

dung câu chữ mà ngay từ nhan đề cũng đã thể hiện được điều đó

4 Tóm tắt

Tuyên ngôn Độc lập đã trích dẫn hai bản “Tuyên ngôn Độc lập” của Mỹ,

“Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền” của Pháp để khẳng định quyền độc lập

Website: Download.vn 8

tự do của dân tộc Việt Nam Sau đó, bản tuyên ngôn lên án tội ác của thực dân

Pháp đối với dân tộc Việt Nam trong đó hơn 80 năm xâm lược Đó là tội ác về

kinh tế, chính trị, văn hóa giáo dục và tội bán nước hai lần cho Nhật Đồng thời

cổ vũ tinh thần đấu tranh của dân tộc Việt Nam Cuối cùng là lời tuyên bố độc

lập

5 Nội dung

Tuyên ngôn Độc lập là văn kiện lịch sử tuyên bố trước quốc dân đồng bào và

thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta, đánh dấu kỉ

nguyên độc lập, tự do của nước Việt Nam mới

6 Nghệ thuật

Lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, ngôn ngữ hùng hồn, sử dụng các thủ pháp

nghệ thuật hợp lý…

III Dàn ý phân tích Tuyên ngôn Độc lập

(1) Mở bài

Giới thiệu về tác giả Hồ Chí Minh và tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập

(2) Thân bài

a Cơ sở pháp lý

- Hồ Chí Minh đã trích dẫn hai bản tuyên ngôn của Mỹ năm 1776 và bản Tuyên

ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp năm 1791, cho thấy vốn am hiểu sâu

rộng của Bác

- Trích dẫn sáng tạo “suy rộng ra…”: từ quyền cá nhân nâng lên thành quyền

dân tộc, cho thấy tư tưởng nhân văn cao đẹp

=> Qua đây thì đã đề cao những giá trị hiển nhiên của tư tưởng nhân loại và tạo

tiền đề cho lập luận sẽ nêu ở mệnh đề tiếp theo

Website: Download.vn 9

- Ý nghĩa: thủ pháp “gậy ông đập lưng ông”, đặt ba nền độc lập ngang hàng

nhằm thể hiện niềm tự hào dân tộc

b Cơ sở thực tiễn

b.1 Bản cáo trạng tội ác thực dân Pháp:

- Vạch trần bộ mặt xảo quyệt của thực dân Pháp “lợi dụng lá cờ tự do, bình

đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta”

- Bác đã kể ra năm tội ác về chính trị:

 Tước đoạt tự do dân chủ

 Luật pháp dã man, chính sách chia để trị

 Chém giết những chiến sĩ yêu nước của dân ta

 Ràng buộc dư luận và thi hành chính sách ngu dân

 Đầu độc bằng rượu cồn, thuốc phiện

- Năm tội ác lớn về kinh tế:

 Bóc lột nhân dân ta đến tận xương tủy

 Cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu

 Độc quyền in giấy bạc, xuất cảng và nhập cảng

 Đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, dân cày và dân buôn trở nên bần cùng

 Không cho nhà tư sản của ta góc đầu lên

- Về văn hóa - giáo dục:

 Lập ra nhiều nhà tù hơn trường học

 Thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta

 Tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu

 Trong vòng 5 năm bán nước ta 2 lần cho Nhật

 Thẳng tay khủng bố Việt Minh; “thậm chí đến khi thua chạy, chúng còn

nhẫn tâm giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng”

b.2 Quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta

Website: Download.vn 10

- Từ mùa thu năm 1940, nước ta đã thành thuộc địa của Nhật chứ không phải

thuộc địa của Pháp nữa Nhân dân ta đã giành độc lập từ tay Nhật không phải từ

tay Pháp

- Nhân dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân và chế độ quân chủ mà lập

nên chế độ Dân chủ Cộng hoà Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị

- Kêu gọi sự ủng hộ của các nước đồng minh: “quyết không thể không công

nhận quyền độc lập của dân Việt Nam”

c Lời tuyên bố với thế giới

- Khẳng định nước Việt Nam ta có quyền được hưởng tự do và độc lập và sự

thật đã thành một nước tự do, độc lập

- Nhân dân đã quyết tâm giữ vững quyền tự do, độc lập ấy

=> “Tuyên ngôn độc lập” là một văn kiện lịch sử vô giá của dân tộc ta, thể hiện

phong cách chính luận của Hồ Chí Minh

(3) Kết bài

Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của bản Tuyên ngôn Độc lập