PHƯƠNG THỨC TỒN TẠI CỦA VẬT CHẤT Bài thuyết trình 5 điểm tuyệt đối (Học viện Ngân Hàng)

CHỦ ĐỀ 3 PHƯƠNG THỨC TỒN TẠI CỦA VẬT CHẤT Bài thuyết trình 5 điểm tuyệt đối (Học viện Ngân Hàng) 1.Vận động phương thức tồn tại của vật chất Với tư cách là một khái niệm triết học, vận động theo nghĩa chung nhất là mọi sự biến đổi nói chung. Ph.Ăngghen viết: “Vận động, hiểu theo nghĩa chung nhất, tức được hiểu là một phương thức tồn tại của vật chất, là một thuộc tính cố hữu của vật chất, thì bao gồm tất cả mọi sự thay đổi và mọi quá trình diễn ra trong vũ trụ, kể từ sự thay đổi vị trí đơn giản cho đến tư duy”

CHỦ ĐỀ 3 PHƯƠNG THỨC TỒN TẠI CỦA VẬT CHẤT

hình thức tồn tại của vật chất

NỘI DUNG THUYẾT TRÌNH

0

1

0 2

0

3

0 4

1 Vận động - phương thức tồn tại của vật

chất

-Vật chất chỉ tồn tại bằng cách vận động và chỉ thông qua vận động mà vật chất biểu hiện sự tồn tạị của

mình.

‘’Vận động, hiểu theo nghĩa chung nhất, tức được hiểu là một phương thức tồn tại của vật chất, là một thuộc tính cố hữu của vật

chất, thì bao gồm tất cả mọi sự thay đổi và

mọi quá trình diễn ra trong vũ trụ, kể từ sự

thay đổi vị trí đơn giản cho đến tư duy.’’

-Ph.Ăngghen-Các hình thức vận động của vật chất:

 Vận động cơ học: là sự di chuyển

vị trí của các vật thể trong không gian

 Vận động vật lý: Sự vận động của các phần tử, các hạt cơ bản, nhiệt, điện,…

 Vận động hóa học: Quá trình hóa hợp và phân loại các chất

 Vận động sinh học: Sự trao đổi

chất giữa cơ thể sống và môi

trường

 Vận động xã hội: Những biến đổi diễn ra trong đời sống xã hội

Những hình thức này quan hệ với nhau theo

sự quy giản các hình thức vận động thấp hơn đều là sai lầm

Mỗi sự vật tồn tại

có thể gắn liền với nhiều hình thức vận động khác nhau Tuy nhiên bản thân sự tồn tại của sự vật bao giờ cũng đặc trưng bằng một hình thức vận động.

*Mối liên hệ giữa hình thức và vận động

 Trong sự tồn tại của mình, mỗi một sự vật có thể

gắn với nhiều hình thức vận động khác nhau Tuy

nhiên bản thân sự tồn tại của sự vật bao giờ cũng

đặc trưng bởi một hình thức vận động cơ bản nhất.

 Theo quan điểm duy vật biện chứng: các hình thức

vận động của vật chất không tách rời và có mối

quan hệ mật thiết với nhau Các hình thức vận động

cao xuất hiện dựa trên cơ sở các hình thức vận động

thấp Trong khi các hình thức vận động thấp không

có khả năng bao gồm các hình thức vận động cao.

Tạm thời

Chỉ biểu hiện khi sự vật còn là nó chưa

biến đổi thành cái khác

Vận động cá biệt có xu hướng hình thành sự vật Vận động nói chung có xu hướng làm cho sự vật

không ngừng thay đổi

*Mối quan hệ giữa vận động và đứng im

2 Không gian và thời gian - hình thức tồn tại của vật chất

*Quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng:

-Không gian: là cái chỉ vị trí (ở chỗ nào) quãng tính (kích

thước chiếm chỗ: bề rộng, bề dài, bề cao) của sự vật.

-Thời gian: là nói về độ dài tồn tại của một sự vật hiện

tượng nào đó diễn ra nhanh hay chậm với tốc độ nhịp độ như thế nào (mức độ diễn biến).

=> Vật chất, không gian, thời gian tồn tại không tách rời nhau.

Tính chất cơ bản của không gian

+Tính vĩnh cửu, vô tận: không gian, thời gian

không bị hữu hạn về phía nào cả dù là quá khứ

hay là tương lai.

+Không gian luôn có ba chiều, còn thời gian chỉ có

một chiều.

3 Quan điểm của nhóm về vận động và không gian, thời gian

Thứ nhất, về vận động: Vận động là một điều tất yếu khách quan trong mọi sự vật hiện tượng:

+Vận động hiểu theo nghĩa chung nhất là một phương thức tồn tại của vật chất, là thuộc tính cố hữu của vật chất, thì bao gồm mọi sự thay đổi của chung, mọi quá trình diễn ra trong đời sống

VD: Sự dịch chuyển vị trí A sang vị trí B trong không gian, ánh sáng mặt trời đang chiếu qua cựa sổ, đều được coi là vận động

+Vật chất chỉ có thể tồn tại bằng cách vận động và thông qua vận động mà biểu hiện sự tồn tại của nó Do đó để xem xét về sự vật, hiện tượng thì cần xem xét nó trong quá trình vận động

+Vận động gắn liền với đứng im, đứng im là vận động trong thăng bằng, trong sự ổn định tương đối

=>Vận động rất quan trọng và vận động là phương thức tồn tại của vật chất, muốn xem xét sự thay đổi của bất kì hiện tượng hay sự vật nào thì cũng đều phải gắn nó với sự vận động, khi nhận thức được các hình thức vận động của vật chất tức là nhận thức

được bản thân thế giới vật chất.

Thứ hai, về không

gian,thời gian:

+Không gian và thời gian gắn bó mật thiết với nhau và gắn liền với vật chất, là phương thức tồn tại của vật chât

+Không gian, thời gian là một phạm trù của triết học

Mac-Lenin dùng để chỉ về một phương thức tồn tại của vật chất

cùng với phạm trù vận đông, trong đó không gian chỉ hình

thức tồn tại của khách thể vật chất ở vị trí, kích thước và

khung cảnh nhất định trong tương quan với những khách thể khác Trong khi thời gian chỉ hình thức tồn tại của các khách thể vật chất được biểu hiện ở mức độ lâu dài hay mau chóng,

ở sự kế tiếp trước hay sau của các giai đoạn vận động

=> Có thể nói không gian và thời gian là hình thức tồn tại của vật chất qua đó vật chất được xác định một cách cụ thể và rõ nét hơn

Câu hỏi củng cố

Câu 1: Theo Ănggghen, vật chất có mấy hình thức vận động cơ bản?

Câu 2: Theo Ăngghen, một trong những phương thức tồn tại của vật chất là?

Câu 3: Hình thức vận động đặc trưng của con người và xã hội loài người là hình thức nào:

Câu 4: Hạn chế trong quan điểm của các nhà triết học duy vật thời cận đại ở Tây Âu là ở chỗ?

A Coi vận động của vật chất là vận động cơ giới

B Coi vận động là thuộc tính vốn có của vật thể

C Coi vận động là phương thức tồn tại của vật chất

D Cả A, B, C đều đúng

=> ĐÁP ÁN: A

Câu 5: Xác định mệnh đề đúng:

A Vận động tồn tại trước rồi sinh ra vật chất

B Vật chất tồn tại rồi mới vận động phát triển

C Không có vận động noài vật chất, không có vật chất không vận động

=> ĐÁP ÁN: C