câu hỏi thi kết thúc học phần môn văn hóa dân gian việt nam Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Bài thi môn Văn hóa dân gian Việt Nam Sinh viên Nguyễn Thị Hiền Lớp Vhtt10b BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HOÁ HÀ NỘI BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ II NĂM HỌC 2020 2021 Học phần.

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ: II NĂM HỌC: 2020-2021

Học phần: Văn hóa dân gian Việt Nam

Hình thức thi: Tự luận nộp bài sau

Ngày thi: 21/5/2021

Đề thi:

hãy phân tích tính t p th và tính di n xậ ể ễ ướng c a văn hóa dân gian ủ

thành tố khác c a văn hoá dân gian, ch ng minh b ng m tủ ứ ằ ộ hi n tệ ượng văn hóa dân gian cụ th ể

gian trong chu trình c a cu c s ng hàng ngày, trong môi trủ ộ ố ường xã h i c a nó ộ ủ

và trong thái đ c a nh ng dân t c b n x đ i v i văn hoá dân gian c a chính ộ ủ ữ ộ ả ứ ố ớ ủ

h ” (Folklore th gi i – m t s công trình nghiên c u c b n, Vi n Nghiên c u ọ ế ớ ộ ố ứ ơ ả ệ ứ văn hóa, Nxb Khoa h c Xã h i, 2005, tr.90) B ng nh ng hi u bi t c a mình v ọ ộ ằ ữ ể ế ủ ề

lý lu n và th c ti n c a văn hóa dân gian, anh (ch ) hãy phân tích và ch ng ậ ự ễ ủ ị ứ minh nh n đ nh trên.ậ ị

Hà Nội, ngày 21 tháng 5 năm 2021

Câu 1

T m t hi n từ ộ ệ ượng văn hóa dân gian Vi t Nam, phân tích tính t p th và tínhở ệ ậ ể

di n xễ ướng c a văn hóa dân gian làủ :

Hi n tệ ượng văn hóa dân gian mà tôi l a ch n là: ự ọ Hát bài chòi

được coi là môn ngh thu t đa d ng, k t h p gi a âm nh c, th ca, di n xu t,ệ ậ ạ ế ợ ữ ạ ơ ễ ấ

h i h a và văn h c ộ ọ ọ

người tham gia s d ng các th bài, dử ụ ẻ ướ ự ềi s đi u khi n c a qu n trò g i là “anhể ủ ả ọ (ch ) Hi u” Trong các bu i trình di n,ị ệ ổ ễ anh ch Hi u bi u di n trên chi u cói ho cị ệ ể ễ ế ặ

di chuy n t n i này đ n n i khác H hát, đ i đáp v tình yêu quê hể ừ ơ ế ơ ọ ố ề ương đ tấ

nước, s g n k t c ng đ ng, nh ng bài h c đ o đ c.ự ắ ế ộ ồ ữ ọ ạ ứ

trong 8 hay 10 cái chòi chia thành hai hàng đ i nhau, m t đ u và gi a hai hàngố ở ộ ầ ữ

là chòi là chòi hi u.ệ

* Tính t p th trong sáng t o: ậ ể ạ

Ngu n g c hát bài chòi theo l i k c a ngh nhân thì vào cu i th k 16 đ u thồ ố ờ ể ủ ệ ố ế ỉ ầ ế

k 17, nhi u thú d trên r ng thỉ ề ữ ừ ường v phá ho i mùa màng, qu y nhi u cu cề ạ ấ ễ ộ

s ng c a dân lành Đ ch ng l i thú d , ngố ủ ể ố ạ ữ ười dân trong làng đã d ng nh ngự ữ chi c chòi r t cao ven r ng Trên m i chi c chòi c t c m t thanh niên traiế ấ ở ừ ỗ ế ắ ử ộ tráng canh gác, n u th y thú d v thì đánh ch ng, hô to đ đu i chúng Trongế ấ ữ ề ố ể ổ quá trình y, đ đ bu n chán, ngấ ể ỡ ồ ười ta đã nghĩ ra cách giao l u v i nhau b ngư ớ ằ

nh ng câu hát, câu hò Đ phù h p v i hoàn c nh khi đó, ngữ ể ợ ớ ả ười trên các chòi đã

ng i trên chòi đ hát – hô đ i đáp nhau gi a chòi này v i chòi khác R i khôngồ ể ố ữ ớ ồ

ch có v y, ngỉ ậ ười dân còn sáng t o ra cách ng i bài t s c (tạ ồ ứ ắ ương t nh ch iự ư ơ tam cúc ngoài B c) Hình th c v a ch i bài, v a hô (hát) gi a các chòi v i nhauở ắ ứ ừ ơ ừ ữ ớ

đã được dân gian goi là hô bài chòi, kh i ngu n c a ngh thu t hát bài chòi sauở ồ ủ ệ ậ này Qua th i gian, đ nhi u ngờ ể ề ười có th bi t cách ch i hát này, nh ng cu c gi iể ế ơ ữ ộ ả trí thường được nâng lên thành h i bài chòi.ộ

Hát bài chòi được xem là m t trò ch i dân gian đ c s c Khuôn viên c a h i bài ộ ơ ặ ắ ủ ộ chòi g m 9 chòi tre, m i chòi có t 5-6 ngồ ỗ ừ ười ch i Trong đó, 1 chòi cái đ ng treơ ể ố

đ ng quân bài, c hi u và 1 chòi trung tâm cho ban nh c g m đ n cò và tr ng ự ờ ệ ạ ồ ờ ố

B bài s d ng đ ch i bài chòi g i là bài trùng, có 27 c p v i nh ng tên g i dân ộ ử ụ ể ơ ọ ặ ớ ữ ọ

dã, d nh nh :ễ ớ ư

Nh t trò, Nhì nghèo, Ba gà, Tam quăng, T c ng… Quân bài đấ ứ ẳ ược in b ng gi y bìa,ằ ấ dán lên th tre B bài đẻ ộ ược chia làm 2 ph n, m t n a chia cho ngầ ộ ử ười ch i, m t ơ ộ

n a đ t chòi cái M đ u cu c ch i, anh hi u (ngử ặ ở ở ầ ộ ơ ệ ườ ầi c m tr ch) sẽ hô to l i ị ờ thai Anh rút ng u nhiên m t quân bài trong ng tre và ngâm nga m t đo n vè- ẫ ộ ố ộ ạ

g i là hô thai, sao cho cu i đo n vè l i ngâm sẽ “ ng” v i quân bài anh rút đọ ố ạ ờ ứ ớ ược Con bài người ch i nào trùng v i con bài rút ra t ng tre c a chòi cái thì ngơ ớ ừ ố ủ ười

y gõ mõ báo hi u và đ c phát m t cây c Ng i ch i nào có nhi u c nh t sẽ

được thưởng và quà cho người th ng cu c thắ ộ ường là ly rượu do anh Hi u m i.ệ ờ

Cu c ch i ti p t c cho đ n khi anh hi u hô h t các quân bài.ộ ơ ế ụ ế ệ ế

- T p th ậ ể s d ng, th c hành và th ử ụ ự ưở ng th c cùng nhau ứ :

+ H i bài chòi là m t sân ch i ngoài tr i bình dân, ngộ ộ ơ ờ ười ch i chính là khán gi ơ ả

đ n đ thế ể ưởng th c không khí sôi n i và nghe anh Hi u hô thai Mà nét thú v ứ ổ ệ ị

c aủ hát bài chòi là được ng i nghe nh ng câu hát ch m rãi, nh p nhàng, tr m ồ ữ ậ ị ầ

b ng Đôi lúc c ng là th Ngổ ứ ỡ ơ ười ch i c đi h t b t ng này đ n h i h p khác ơ ứ ế ấ ờ ế ồ ộ

R i l i đoán t i đoán lui xem con bài đang đồ ạ ớ ược hô là gì M i ván bài có khi ch ỗ ỉ

di n ra trong 15 phút.ễ

+Không gian t ch c bài chòi ph i r ng l n và thoáng đãng nh sân đình, trong ổ ứ ả ộ ớ ư

đó, có 1 chòi trung tâm còn các chòi khác chia làm hai dãy xung quanh, quây ở

qu n đúng v i tính ch t sinh ho t c ng đ ng M i đ có bài chòi là ngầ ớ ấ ạ ộ ồ ỗ ộ ười người

nườm nượp đi xem, đi nghe hô hát

- T p th lậ ể u truy n ư ề :

+ Nhi u ngh nhân bài trò x a H i An - Lề ệ ư ở ộ ương Đáng (67 tu i) trú TP.H i An ổ ộ

hi u ể

rõ giá tr tinh th n c a ngh thu t ca k ch bài chòi, nên h v n quy t bám tr , ị ầ ủ ệ ậ ị ọ ẫ ế ụ

ph c d ng l i bài chòi ph c ụ ự ạ ố ổ

+ Nh ng năm tr l i đây, chính quy n H i An, các đoàn th trong và ngoài nữ ở ạ ề ộ ể ước

b t tay v i nhau ph c h ng bài chòi Bài chòi đ a vào ho t đ ng, bi u di n ngh ắ ớ ụ ư ư ạ ộ ể ễ ệ thu t ph c do trung tâm Văn hóa, Th thao TP.H i An tr c ti p qu n lý Dậ ở ố ổ ể ộ ự ế ả ưới ánh đèn đi n, m i đêm ngệ ỗ ười dân, du khách l i có d p s ng l i v i xa x a ạ ị ố ạ ớ ư

+ Hi n nay Bình Đ nh, có nhi u ngệ ở ị ề ườ ứi đ ng ra làm “b u” t p h p các nhóm bài ầ ậ ợ chòi, t o thành m t gánh bài chòi đi trình di n kh p n i ph c v ngạ ộ ễ ắ ơ ụ ụ ười hâm m ộ Hình th c này có v khá hay b i nó duy trì nét văn hóa đ c s c c a t nh Bình ứ ẻ ở ặ ắ ủ ỉ

Đ nh nói riêng cũng nh văn hóa Vi t Nam nói chung đ n đông đ o kh p trong ị ư ệ ế ả ắ

và ngoài nước

- T p th ậ ể l a ch n, th m đ nh, sàng l c tác ph m ự ọ ẩ ị ọ ẩ d a trên c s tâm lý, văn ự ơ ở hóa,

quan đi m chung c a c ng đ ngể ủ ộ ồ

+ Ngh thu t bài chòi th hi n c t cách, đ c tr ng văn hóa c a c dân đ a ệ ậ ể ệ ố ặ ư ủ ư ị

phương, l u ư

gi phữ ương ng , phong t c, t p quán trong t ng câu hô hát, bài chòi Sinh haotj ữ ụ ậ ừ bài chòi là m t hình th c gi i trí đ c đáo độ ứ ả ộ ược người dân l a ch n vào m i d p ự ọ ỗ ị

l , T t, l h i đình làng, l cúng ti n hi n, … tr thành món ăn tinh th n không ễ ế ễ ộ ễ ề ề ở ầ

th thi u c a t ng l p nhân dân mi n Trung.ể ế ủ ầ ớ ề

+ Ngày 25/8/2014, “Ngh thu t Bài chòi” ( 3 t nh Bình Đ nh, Phú Yên, Qu ng ệ ậ ở ỉ ị ả

Nam)

được B VHTT&DL công nh n là Di s n Văn hóa phi v t th c p qu c gia.ộ ậ ả ậ ể ấ ố

+ Sau đó, H s qu c gia “Ngh thu t Bài chòi Trung B c a Vi t Nam” (do Vi n ồ ơ ố ệ ậ ộ ủ ệ ệ

Âm nh c ph i h p v i 9 t nh, thành ph - t Qu ng Bình đ n Khánh Hòa - th c ạ ố ợ ớ ỉ ố ừ ả ế ự

hi n) đ c UNESCO xem xét, công nh n là Di s n Văn hóa phi v t th đ i di n ệ ề ử ậ ả ậ ể ạ ệ

c a nhân lo i - đủ ạ ược hoàn thành và g i đ n UNESCO vào tháng 3/2016.ử ế

- Ngh thu t di n xệ ậ ễ ướng cũng đóng vai trò quan tr ng làm nên thành côngọ

c a m t ủ ộ

h i bài chòi Trong di n xộ ễ ướng bài chòi ch y u là ph n xủ ế ầ ướng, bao g m: nói l i,ồ ố

xu ng ố

hò, hát

+ Nói l i: là hình th c m đ u trong bài chòi, nói có v n, có l i nh ng bài th dânố ứ ở ầ ầ ố ữ ơ gian, hát t do, không nh p đi u, không ti t t u M đ u bài chòi không ph i lúcự ị ệ ế ấ ở ầ ả nào cũng nói l i, mà có th có nhi u cách khác nhau: nói l i xu ng hò vào hát,ố ể ề ố ố không xu ng hò vào hát, không nói l i vào hát ngay, nói thố ố ường vào hát

+ Xu ng hò: sau nói l i là xu ng hò, đóng vai trò l y h i, đ n đ nh đi u th cố ố ố ấ ơ ể ổ ị ệ ứ

ho c đ “k t đo n” sau m t đo n hátặ ể ế ạ ộ ạ

+ Hát (hô): hát bài chòi t l i ch i d n d n tr thành m t hình th c di n xừ ố ơ ầ ầ ở ộ ứ ễ ướng dân ca, dung th l c bát, l c bát bi n th , song th t l c bát, tho m i, hát trênơ ụ ụ ế ể ấ ụ ớ

n n ngũ cung h i nam gi ng oán, v i các làn đi u c truy n Xuân n , C b n,ề ơ ọ ớ ệ ổ ề ữ ổ ả Xàng xê, H qu ng… nh ng câu có th ng n, gi n d nh nh ng câu đ vui ho cồ ả ữ ể ắ ả ị ư ữ ố ặ

có th dài mang tính ch t t s , tr tình.ể ấ ự ự ữ

Câu 2

Phân tích sự nh hả ưởng c a tín ngủ ưỡ dân gian đ n các thành tng ế ố khác c a vănủ hoá dân gian, ch ng minh b ng m tứ ằ ộ hi n tệ ượng văn hóa dân gian cụ th là:ể

 Chi ph i đ n n i dung tác ph m, lý gi i v n đ v đ i s ng tín ng ố ế ộ ẩ ả ấ ề ề ờ ố ưỡ ng dân gian

Các tín ngưỡng dân gian nh th thành hoàng làng, th M u, th T b t t ,… sẽư ờ ờ ẫ ờ ứ ấ ử chi ph i đ n n i dung c a các tác ph m dân gian nh truy n thuy t, truy n cố ế ộ ủ ẩ ư ề ế ệ ổ tích, ca dao, t c ng dân gian Nói cách khác tín ngụ ữ ưỡng dân gian là kh i ngu n,ở ồ ngu n c m h ng đ các tác gi dân gian sáng t o ra các tác ph m thu c nghồ ả ứ ể ả ạ ẩ ộ ệ thu t ngôn t dân gian T đó mà xu t hi n nh ng truy n thuy t ra đ i đ líậ ừ ừ ấ ệ ữ ề ế ờ ể

gi i, gi i thích v ngu n g c c a các tín ngả ả ề ồ ố ủ ưỡng dân gian

Ta có th l y m t ví d ch ng minh nh có ni m tin tín ngể ấ ộ ụ ứ ờ ề ưỡng v T b t t màề ứ ấ ử nhân dân ta đã cho ra đ i truy n thuy t Thánh Gióng đ gi i thích cho chúng taờ ề ế ể ả

hi u v ngu n g c c a tín ngể ề ồ ố ủ ường th T b t t (S n Tinh, M u Li u H nh, Chờ ứ ấ ử ơ ẫ ễ ạ ử

Đ ng T , Thánh Gióng) Vi t Nam, cho ta bi t r ng t i sao chúng l i ph i thồ ử ở ệ ế ằ ạ ạ ả ờ Thánh Gióng, ph i l p đ n th ông Thánh Gióng – v thánh b t t – là b nả ậ ề ờ ở ị ấ ử ả hùng ca th n tho i v s c m nh vĩ đ i c a dân t c trầ ạ ề ứ ạ ạ ủ ộ ước gi c ngo i xâm Theoặ ạ truy n thuy t, ông sinh ra trong m t gia đình nông dân, đ a tr lên 3 tu i khôngề ế ộ ứ ẻ ổ

bi t nói cế ười, s ng trong tình thố ương c a m và bà con làng Gióng, ven sôngủ ẹ ở

Đu ng (nay là làng Phù Đ ng, Gia Lâm, Hà N i) R i gi c Ân hung d t phố ổ ộ ồ ặ ữ ừ ương

B c tràn t i Trắ ớ ước nguy c di t vong c a dân t c, đ a tr 3 tu i b ng c t ti ngơ ệ ủ ộ ứ ẻ ổ ỗ ấ ế đòi đi đánh gi c và vặ ươn mình bi n thành m t tráng sĩ đ y s c m nh, c m roiế ộ ầ ứ ạ ầ

s t, m c giáp s t, cắ ặ ắ ưỡi ng a s t hí ra l a, dũng mãnh xông tr n Roi s t gãy thìự ắ ử ậ ắ

nh tre đ ng ngà làm vũ khí di t gi c Lúc th ng tr n, quê hổ ằ ệ ặ ắ ậ ương được thái bình,

v anh hùng c i b giáp tr , không màng vinh hoa phú quý, l ng lẽ lên đ nh núi Vị ở ỏ ụ ặ ỉ ệ Linh (núi Sài t i Sóc S n, Hà N i) bay v tr i.ạ ơ ộ ề ờ

Vua Hùng ghi nh n công lao c a Ngài, phong danh hi u Phù Đ ng Thiên Vậ ủ ệ ổ ương

và cho l p đ n th t i V Linh Làng Gióng đậ ề ờ ạ ệ ược đ i tên thành làng Phù Đ ng.ổ ổ Hàng năm vào ngày 9 tháng 4 Âm l ch, làng t ch c l h i r t long tr ng, tái hi nị ổ ứ ễ ộ ấ ọ ệ truy n thuy t Thánh Gióng v i các ho t đ ng nh t p tr n, đ u c ngề ế ớ ạ ộ ư ậ ậ ấ ờ ười…

Nh ng n i mang d u tích chi n công c a Thánh Gióng đ u đữ ơ ấ ế ủ ề ược nhân dân l pậ

đ n th , gìn gi Ngoài đ n th chính làng Phù Đ ng, còn có đ n th Sóc S nề ờ ữ ề ờ ở ổ ề ờ ở ơ núi V Linh, n i Thánh Gióng đánh gi c xong c i áo giáp s t treo lên cây đ v

tr i, nay còn di tích mô đá hình g c cây, có tên là “cây c i áo” làng Xuân T o,ờ ố ở Ở ả huy n T Liêm, ngo i thành Hà N i còn l u gi nh ng v t chân ng a trên đá,ệ ừ ạ ộ ư ữ ữ ế ự

m t phi n đá ch Thánh Gióng ng i ăn c m…ộ ế ở ỗ ồ ơ

 Nghiên c u văn h c dân gian t mã tín ng ứ ọ ừ ưỡ ng dân gian

Nh có các tín ngờ ưỡng dân gian mà các nhà nghiên c u, các nhà văn, nhà th , cácứ ơ

nhà

s u t m, … đã có c s , ki n th c đ d a vào đó mà h có th gi i thích đư ầ ơ ở ế ứ ể ự ọ ể ả ược các

v nấ

đ xu t hi n trong các tác ph m dân gian Tín ngề ấ ệ ẩ ưỡng dân gian chính là mã gen,

là cái

g c đ lí gi i v văn h c dân gian Ví nh câu t c n quen thu c mà có lẽ b t kìố ể ả ề ọ ư ụ ữ ộ ấ

người

Vi t nào cũng thu c “Dù ai đi ngệ ộ ược v xuôi nh ngày gi T mùng 10 tháng 3”.ề ớ ỗ ổ

D a ự

vào tín ngưỡng dân gian lâu đ i c a ngờ ủ ười Vi t là th cúng t tiên, ta có th dệ ờ ổ ể ễ

dàng

nh n ra câu t c ng kia mu n nh c đ n ngày l gi T , là d p đ con cháuậ ụ ữ ố ắ ế ễ ỗ ổ ị ể

hướng v các ề

v vua Hùng đ bày t lòng thành kính, bi t n vì đã cho ta cu c s ng yên bìnhị ể ỏ ế ơ ộ ố

nh ngày ư

hôm nay

Ngôn ng dân gian trong các ho t đ ng tín ng ữ ạ ộ ưỡ ng: bài kh n, l i cúng, x ng hô, ấ ờ ư

Ta có th th y trong các ho t đ ng tín ngể ấ ạ ộ ưỡng, ngôn ng dân gian đữ ượ ử ục s d ng

nh ư

m t phộ ương ti n đ bi u đ t, truy n t i tâm t , tình c m c a ngệ ể ể ạ ề ả ư ả ủ ười dân qua

t ng bài ừ

kh n, l i cúng, x ng hô nh m bày t long thành kính đ n v i các v th n Trongấ ờ ư ằ ỏ ế ớ ị ầ

tín

ngưỡng th cúng t tiên c a ngờ ổ ủ ười Vi t vào nh ng ngày r m, ngày mùng 1, hayệ ữ ằ

gi , ỗ

T t Cách kh n t tiên: L i kh n vái là l i nói chuy n v i ngế ấ ổ ờ ấ ờ ệ ớ ười quá c , do đó l iố ờ

kh n ấ

là t m lòng c a ngấ ủ ười còn s ng thì mu n kh n sao cũng đố ố ấ ược L kh n g m cácễ ấ ồ

th t c ủ ụ

nh sau:ư

Sau khi mâm c đã đ t xong thì gia trỗ ặ ưởng ăn m c ch nh t (ngày x a thì khănặ ỉ ề ư

đ ng áo dài) đi ra m c a chính x l nh thì cũng ph i ráng hé c a ch khôngố ở ử Ở ứ ạ ả ử ứ đóng đượ ửc c a kín mít

Sau đó ph i kh n xin Thành Hoàng Th đ a đ h không làm khó d Linh vả ấ ổ ị ể ọ ễ ề

hưởng l gi ễ ỗ

Và sau đây là m t đo n kh n theo l i x a:ộ ạ ấ ố ư

Duy… qu c… T nh/Th xa… trang/gia t i… (s nhà) Vi t l ch th 488…, thố ỉ ị ạ ố ệ ị ứ ử

nh t … (ngày âm l ch) húy nh t gia ph /m u/T ng t v.v là Hi n kh o/T ậ ị ậ ụ ẫ ằ ổ ể ả ỷ (tên) (cho đàn bà thì là hi n t ; v i ông n i ng ai thì thêm ch t – hi n tể ỷ ớ ộ ọ ữ ổ ể ổ

kh o/t ), Hi u t /n /tôn v.v là (Tên) tâm thành kính cáo thành hoàng và thả ỷ ế ử ữ ổ

th n b n đ a, ti n ch ti p d n gia ph m u/cô di v.v (Ngầ ả ị ề ủ ế ẫ ụ ẫ ườ ượi đ c gi hôm nay)ỗ

đ ng cung th nh Cao t ng t kh o, cao t ng t t , li t v t tiên, hi n t kh o,ồ ỉ ằ ổ ả ằ ổ ỷ ệ ị ổ ể ổ ả

hi n t t , cô di t mu i, n i ngo i đ ng giai lâm, t a ng linh sàn ch ng giám.ể ổ ỷ ỷ ộ ộ ạ ồ ọ ự ứ

C n cáo.ẩ

Ngôn ng trong giao ti p, ng x dân gian ữ ế ứ ử

Trong giao ti p, ng x dân gian, ngôn ng dân gain cũng đế ứ ử ữ ượ ử ục s d ng nh cáchư

x ng hô gi a nhân dân v i th n Hoàng làng trong tín ngư ữ ớ ầ ưỡng th th n Hoàngờ ầ làng, người mà có công khai hoang l p ra và b o v ngôi làng đó B i v y màậ ả ệ ở ậ nhân dân thường g i Thành Hoàng làng là “th n” và x ng “con” đ th hi n sọ ầ ư ể ể ệ ự tôn tr ng, bi t n và long thành kính.ọ ế ơ

Có th nói tín ngể ưỡng dân gian là môi trường b o l u, nuôi dả ư ưỡng, gìn gi nghữ ệ thu t ngôn t dân gian (m t hình th c k chuy n)ậ ừ ộ ứ ể ệ

Ki n trúc nhà ế ở

Tín ngưỡng dân gian cũng nh hả ưởng r t l n đ n ki n trúc nhà c a nhân dânấ ớ ế ế ở ủ

ta, đ c ặ

bi t là ki n trúc trong các ngôi nhà Vi t S nh hệ ế ệ ự ả ưởng đó có th bi u hi n ể ể ệ ở

nh ng l u ữ ư

ý trong cách đ t bàn th trong gia đình V i tín ngặ ờ ớ ưỡng th cúng t tiên c aờ ổ ủ

người Vi t ệ

thì vi c đ t ban th t tiên trong nhà đệ ặ ờ ổ ược xem xét vô cùng kĩ càng Ban th tờ ổ

tiên ph i ả

được đ trang tr ng, n i đ p nh t, s ch sẽ, cao nh t c a ngôi nhà, ph n l nể ọ ở ơ ẹ ấ ạ ấ ủ ầ ớ

quay v ề

hướng Nam v i hàm ý con cháu tôn vinh b c hi n tài theo tinh th n “Thánh nhânớ ậ ề ầ

nam

di n thính nhân thiên h ”.Hay v i ngệ ạ ớ ười Tây Nguyên Vi t Nam, h r t coi tr ngệ ọ ấ ọ

tín

ngưỡng ph n th c Đây th c th t ra là m t văn hóa tôn th hành vi giao ph i vàồ ự ự ậ ộ ờ ố

b ph n ộ ậ

sinh d c Th i xa x a, đ duy trì và phát tri n s s ng, nh ng vùng sinh s ngụ ờ ư ể ể ự ố ở ữ ố

b ng ằ

ngh nông c n ph i có mùa màng tề ầ ả ươ ối t t và con ngườ ượi đ c sinh sôi n y n ả ở

Con người

dân gian đã xây d ng nên tri t lý âm dự ế ương, h nhìn th y th c ti n đó m t s cọ ấ ở ự ễ ộ ứ

m nh ạ

siêu nhiên, b i v y mà h sùng bái nó nh th n thánh và xây d ng nên tínở ậ ọ ư ầ ự

ngưỡng ph n ồ

th c (ph n: nhi u, th c: n y n ) Ta có th th y trong các ki n trúc nhà m c aự ồ ề ự ả ở ể ấ ế ồ ủ

người

Tây Nguyên thường xu t hi n r t nhi u tấ ệ ấ ề ượng g điêu kh c hành vi giao ph iỗ ắ ố

c a con ủ

người, được đ t xung quanh nhà.ặ ở

Ki n trúc c s tín ng ế ơ ở ưỡ ng, tôn giáo: đình, đ n, ph ề ủ

Tín ngưỡng dân gian còn chi ph i đ n ki n trúc trong các c s th t nh đình,ố ế ế ơ ở ờ ự ư

đ n, mi u V i m i m t lo i tín ngề ế ớ ỗ ộ ạ ưỡng khác nhau sẽ có m t đăch tr ng v c sộ ư ề ơ ở

th t riêng, nh tín ngờ ự ư ưỡng th Thành Hoàng làng th thờ ị ường được th cácờ ở đình l n, r ng rãi, n m v trí đ u làng Đ n thớ ộ ằ ở ị ầ ề ường là n i ngh ng i riêng c aơ ỉ ơ ủ các v th n nên quy mô nh h n đình và thị ầ ỏ ơ ường được đ t cu i làng Ph là n iặ ở ố ủ ơ

th t đ c tr ng c a tín ngờ ự ặ ư ủ ưỡng th M u Li u H nh.ờ ẫ ễ ạ