tiểu luận cuối kì Quản trị điều hành UEH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH UEH KHOA QUẢN TRỊ QUẢN TRỊ ĐIỀU HÀNH BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HÌNH THỨC TIỂU LUẬN KHÔNG THUYẾT TRÌNH ĐỀ TÀI NHÀ QUẢN TRỊ VỚI MÔ HÌNH JIT VÀ LEAN M.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH UEH

KHOA QUẢN TRỊ

QUẢN TRỊ ĐIỀU HÀNH

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HÌNH THỨC: TIỂU LUẬN KHÔNG THUYẾT TRÌNH

ĐỀ TÀI: NHÀ QUẢN TRỊ VỚI MÔ HÌNH JIT VÀ LEAN MANUFACTURING

TRONG QUÁ TRÌNH CẢI TIẾN LIÊN TỤC Ở VIỆT NAM

Giảng viên hướng dẫn: Đặng Hữu Phúc

Mã lớp học phần: 22D1MAN50200310

Sinh viên thực hiện: Lê Sỹ Hoàng

MSSV – Lớp: 31201021060 – AD005

TP Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2022

LỜI CẢM ƠN

Em gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Đặng Hữu Phúc vì những chia sẻ trong quá trình học tập cũng như cung cấp tài nguyên để em có thể hoàn thành được bài luận này, những chia sẻ của thầy rất là hữu ích đối với em cũng như toàn thể lớp học phần và sau chương trình học em đã có cái nhìn tổng quan rõ rệt hơn về bộ môn Quản trị điều hành cũng như những khái niệm liên quan tới môn học về nhiều nội dung khác nhau.

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 2

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 4

I TỔNG QUAN: 5

1 Giới thiệu 5

2 Lí do chọn đề tài: 6

II CƠ SỞ LÍ THUYẾT 7

1 Giới thiệu về mô hình 7

1.1 Mô hình JIT 7

1.2 Sản xuất tinh gọn 10

1.3 Một số khái niệm liên quan 13

2 Hạn chế bắt gặp phải 14

3 Sự khác biệt giữa JIT và Lean: 15

III THỰC TRẠNG VÀ PHƯƠNG ÁN ĐỀ RA: 16

1 Áp dụng cho các doanh nghiệp tại Việt Nam: 16

2 Phương án đề ra nhằm mở rộng JIT và Lean ở Việt Nam: 17

IV KẾT LUẬN 19

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

JIT Just In Time: vừa đúng lúc

Lean Lean Manufacturing: sản xuất tinh gọn

TPM Total Productive Maintenance: Bảo trì năng suất toàn diện 5S Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu, và Shitsuke Là một công cụ sản

xuất tinh gọn EOQ Economic order quantity: Số lượng đặt hàng kinh tế

QDM Mô hình khấu trừ theo số lượng -Quantity discount model TQM Total Quality Management: Quản trị chất lượng toàn diện WIP Work in process - Sản phẩm đang xử lý, sản phẩm dở dang,

hàng hóa đang xử lý GIGO Garbage in Gabage out: chỉ dữ liệu đầu vào thiếu sót hoặc vô

nghĩa tạo ra đầu ra vô nghĩa TPS Transaction processing systems - Hệ thống xử lý giao dịch

Yêu cầu bài: Nghiên cứu và tổng hợp lý thuyết về một chủ đề mà bạn quan tâm liên quan đến

lĩnh vực Quản trị Điều hành Trình bày (1) Ví dụ về một doanh nghiệp áp dụng các nội dung kiến thức này/ hoặc (2) xây dựng các bài tập tình huống giải quyết vấn đề.

Chủ đề lựa chọn: Mô hình sản xuất đúng lúc JIT và sản xuất tinh gọn Lean

I TỔNG QUAN:

1 Giới thiệu

“Sự thay đổi – không ổn định là điều duy nhất không vĩnh cữu” - Philip Kotler

Trong đời sống hiện đại ngày nay, nơi mà công nghệ hiện đại, kinh tế phát triển, giao thương hàng hóa diễn ra liên tục, đòi hỏi rằng doanh nghiệp phải thích nghi và có những bước chuyển mình nếu không muốn bị tụt lại phía sau, áp dụng công nghệ vào quá trình sản xuất, nâng cao máy móc thiết bị, hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài, chiến dịch marketing quảng bá thương hiệu, mở rộng quy mô sản xuất…Đó là những thay đổi mà tổ chức hướng đến sự thay đổi, phát triển doanh nghiệp và trong chặng đường tìm tòi phát triển ấy, bằng hàng loạt những chiến dịch, những giá trị mà doanh nghiệp đề ra, hoạt động quản trị điều hành xuất hiện như một điều tất yếu

để giúp điều chỉnh hướng đi của tổ chức Vậy câu hỏi đặt ra, quản trị điều hành là gì? Và hoạt động này có tầm quan trọng đến nhường nào?

Quản lý điều hành là một trong những yếu tố tối quan trọng trong bộ máy vận hành của doanh nghiệp, đảm bảo rằng từng hành động của công ty đang đi đúng hướng, giúp cho doanh nghiệp cải tiến chất lượng của mình theo thời gian, từ sản xuất hàng hóa, cung ứng dịch vụ, tối ưu hóa

về khả năng cũng như nâng cao các phương pháp và kĩ thuật sản xuất, quản trị điều hành bao gồm lập kế hoạch, tổ chức và giám sát các quy trình và thực hiện các cải tiến cần thiết cho lợi nhuận cao hơn Những điều chỉnh trong các hoạt động hàng ngày phải hỗ trợ các mục tiêu chiến lược của công ty, nhờ đó mà chúng có thể đi trước bằng việc phân tích sâu và đo lường các quy trình hiện tại… Việc nắm bắt và theo dõi hoạt động của tổ chức, dự án để có thể hiểu được về hiệu suất, hạn mức về khả năng cũng như phân tích chuyên sâu về quy trình là một điều hết sức

quan trọng mà một nhà quản lý điều hành cần phải thực hiện Quản trị điều hành giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp hiểu rõ về mình trong con đường phát triển và gia tăng sức mạnh của mình

Trong quản lí điều hành thì quản tri hàng tồn kho luôn là một vấn đề nhức nhối đối với doanh nghiệp, đặt ra bài toán mà cá nhà quản trị phải đưa ra giải pháp nhằm mục đích tối ưu hóa nguồn lực và đem lại năng suất cao cho quá trình sản xuất kinh doanh, như giáo sư kinh doanh

Rosabeth Moss Kanter của Trường kinh doanh Harvard đã phát biểu: “Luật tối thượng để làm

cho công ty cân bằng là: Cắt giảm để tăng trưởng, Thu hẹp để xây dựng Hoàn thành nhiều hơn nữa, ở những lĩnh vực mới, với nguồn lực ít hơn”, bởi vì lí do đó mà hoạt động quản trị hàng tồn kho là vô cùng cần thiết đối với doanh nghiệp bởi vì thông thường ta có thể thấy rằng giá trị hàng tồn kho chiếm đến 40-50% tức gần một nửa giá trị tài sản của doanh nghiệp Hàng tồn kho là một bộ phận của tài sản ngắn hạn, là những mặt hàng mà doanh nghiệp giữ lại để bán sau cùng, chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và có vai trò quan trọng trong phần lớn hoạt động này Quản lý hàng tồn kho phù hợp có thể giúp bạn hiểu công ty của bạn có bao nhiêu hàng tồn kho, cách nó di chuyển và từ đó dự báo lượng hàng tồn kho phù hợp để tránh tình trạng thiếu hoặc dư thừa hàng tồn kho Ngoài ra, đối với những giai đoạn vật liệu có nhiều biến động (ví dụ: tính thời vụ, biến động kinh tế, ), việc quản lý kho hiệu quả giúp bạn có giải pháp phòng ngừa dự trữ và xử lý phù hợp, kịp thời Tiết kiệm chi phí cũng được giáo sư Kanter nhắc đến trong khẳng định của mình, việc quản lí chi phí bao gồm các khoản như chi phí nguyên liệu vật tư, chi phí lưu kho, chi phí mua hàng, cùng với đó là sự xuất hiện của cá chi phí về kho bãi, về rủi ro bắt gặp trong quá trình dự trữ hàng cũng như chi phí vận chuyển phải bỏ ra… cũng làm cho các nhà quản trị phải đau đầu và tính toán làm sao cho hợp lí.

Quản lý nguyên vật liệu là một chức năng nhằm mục đích tiếp cận tổng hợp hướng tới việc quản

lý nguyên vật liệu trong một hoạt động công nghiệp Mục tiêu chính của nó là giảm chi phí và xử

lý hiệu quả vật liệu ở tất cả các giai đoạn và trong tất cả các phần của công việc Chức năng của

nó bao gồm một số khía cạnh quan trọng liên quan đến vật liệu, chẳng hạn như, mua, lưu trữ, kiểm soát hàng tồn kho, xử lý vật liệu, tiêu chuẩn hóa, v.v.

2 Lí do chọn đề tài:

Trên thế giới cũng đã có nhiều người đặt ra câu hỏi “Làm sao để quản trị hàng tồn kho hiệu quả?” và cũng đã có nhiều câu trả lời, có thể liệt kê ra một số phương pháp quản trị hàng tồn kho

kể đến như mô hình EOQ viết tắt của Economic Order Quantity hay áp dụng mô hình quản lý hàng tồn kho QDM (Quantity Discount Model)… Và những phương pháp trên cũng đã được áp dụng rộng rãi trong doanh nghiệp khi mang lại tính hiệu quả trong việc kiếm soát quy trình, mắc

dù có những cách sử dụng khác nhau và quy trình áp dụng riêng biệt nhưng mục đích chung hướng đến chính là đem lại hiệu quả cho doanh nghiệp trong việc xử lý vấn đề hàng tồn kho Nhưng sẽ ra sao nếu, doanh nghiệp hoạt động với tiêu chí “đúng sản phẩm với đúng số lượng tại đúng nơi vào đúng thời điểm” hay nói cách khác là mô hình không hề có tình trạng dư thừa, không có tình trạng để không và không có sự xuất hiện của hàng tồn kho, vì đơn giản rằng mọi việc đã được tính toán kĩ càng nhằm mục tiêu “tồn kho bằng không, thời gian chờ đợi bằng không, chi phí phát sinh bằng không” Nếu bạn là một người yêu thích sự hoàn hảo, chính xác thì

mô hình JIT (Just In Time) và mô hình Lean chính là câu trả lời, không tồn kho, không dư thừa, giảm thiểu tối đa các lãng phí không cần thiết trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp… Bài tiểu luận nhằm mục đích khái quát, nêu ra về mặt lợi ích cũng như hạn chế về mô hình JIT - Just

in Time và mô hình Lean nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về 2 khái niệm này, đồng thời áp dụng vào thực tiễn doanh nghiệp, trình bày các giải pháp tối ưu để đưa ra phương hướng tốt nhất cho

tổ chức.

II CƠ SỞ LÍ THUYẾT

1 Giới thiệu về mô hình

1.1 Mô hình JIT

a Khái niệm và nguồn gốc

JIT – Just in Time có nghĩa là đúng lúc hoặc kịp thời có nghĩa là sản xuất ra đúng sản phẩm ở đúng thời điểm và đúng số lượng Áp dụng tư duy của TQM, mô hình JIT được sinh ra bởi tư duy cải tiến không ngừng và giảm thiểu tối đa sự lãng phí trong hoạt động của tổ chức nhằm trả lời cho câu hỏi muôn thuở của nhà quản trị “Làm sao để tối ưu hóa nguồn lực?” Ý nghĩ về JIT

đã xuất hiện từ rất lâu, một mô hình mang sự chính xác cao trong chu trình và đem lại hiệu quả lớn và Ford chính là người đi đầu trong lĩnh vực áp dụng trong mô hình sản xuất, với ý muốn tạo dựng một mô hình hoàn chỉnh vào những năm 30 thế nhưng phải chờ đến năm 1970 thì mô hình này mới được áp dụng một cách hoàn thiện bởi Toyota Motors và người góp công lớn nhất trong công cuộc hoàn thiện mô hình này đó chính là ông Taiichi Ohno - một kỹ sư công nghiệp và doanh nhân người Nhật Bản Ông được coi là cha đẻ của Hệ thống Sản xuất Toyota, đã truyền

cảm hứng cho Sản xuất Tinh gọn ở Hoa Kỳ Ông cho rằng sự xuất hiện của hàng tồn kho là lãng phí, hao hụt tài nguyên bởi sự xuất hiện của hàng loạt chi phí không cần thiết, sản xuất tinh gọn (Lean Manufacturing) là điều mà ông hướng đến và sẽ được nhắc đến ở nội dung sau của bài tiểu luận, mà ở đó mô hình Lean giúp hoàn thiện JIT một cách rõ ràng và chính xác Và sau đó để JIT có thể được nhiều người biết đến hơn, mô hình JIT được Deming và Juran – 2 bậc thầy về quản lí chất lương đem đi phổ biến sang các nước Châu Âu và toàn thế giới, góp phần không nhỏ trong việc hình thành hệ tư tưởng này.

Hệ thống JIT bao gồm định nghĩa luồng sản xuất và thiết lập khu vực sản xuất sao cho luồng nguyên liệu khi được đưa vào sản xuất được thông suốt và không bị cản trở, do đó giảm bớt thời gian đợi nguyên liệu Điều này yêu cầu khả năng của các những trạm làm việc khác nhau mà nguyên liệu đi qua tương ứng và cân bằng một cách chính xác Có thể nói rằng Sản xuất đúng lúc Just-in-Time (JIT) là một triết lý hơn là một kỹ thuật, mục đích của JIT là cân bằng hệ thống sản xuất, được mô tả như là một ý tưởng về sản xuất linh hoạt với mục tiêu chỉ sản xuất những sản phầm cần thiết trong thời gian cần thiết, sản xuất là quá trình chuyển hóa các yếu tố đầu vào thành cá yếu tố đầu ra dưới dạng sản phẩm hoặc dịch vụ, dễ hiểu hơn thì mặc dù JIT là một khái niệm bắt nguồn từ tư duy cải tiến sản xuất nhưng tư tưởng về JIT và nhiều ý tưởng đằng sau có thể áp dụng vào tư duy dịch vụ, phục vụ khách hàng, loại bỏ thao tác thừa không cần thiết… Bằng cách loại bỏ mọi lãng phí và tìm kiếm sự cải tiến liên tục, nó nhằm mục đích tạo ra hệ thống sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường Sản xuất Just in time là một triết học quản lý tập trung vào loại trừ những hao phí trong sản xuất bằng việc chỉ sản xuất đúng số lượng và kết hợp các thành phần tại đúng chỗ vào đúng thời điểm.

JIT tập trung nhiều hơn vào công tác quản lí hàng tồn kho Nói cách khác, JIT là việc loại bỏ đi những lãng phí, nhằm giảm thiểu các những hoạt động không gia tăng giá trị và không di chuyển hàng tồn trong khu vực dây chuyền sản xuất, là hệ thống sản xuất trong đó các luồng nguyên vật liệu, hàng hóa và sản phẩm truyền vận trong quá trình sản xuất và phân phối được lập kế hoạch chi tiết từng bước sao cho quy trình tiếp theo có thể thực hiện ngay khi quy trình hiện thời chấm dứt Qua đó, không có hạng mục nào rơi vào tình trạng để không, chờ xử lý, không có nhân công hay thiết bị nào phải đợi để có đầu vào vận hành Mỗi công đoạn chỉ làm một số lượng đúng bằng số lượng mà công đoạn sản xuất tiếp theo cần tới Mô hình JIT đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ

b Lợi ích của JIT

Giai đoạn đúng lúc được sử dụng vì hệ thống này hoạt động với lượng tồn kho WIP (Work-In- Process) thấp và thường có lượng hàng tồn kho thành phẩm rất thấp Sản phẩm được lắp ráp ngay trước khi chúng được bán, các cụm lắp ráp con được sản xuất ngay trước khi chúng được lắp ráp và các thành phần được sản xuất và chế tạo ngay trước khi các cụm lắp ráp phụ được tạo

ra Điều này dẫn đến WIP thấp hơn và giảm thời gian dẫn Để đạt được điều này, các tổ chức phải xuất sắc trong các lĩnh vực khác, ví dụ: phẩm chất Theo Voss, JIT được xem như một

“phương pháp sản xuất nhằm mục đích cải thiện năng suất tổng thể thông qua việc loại bỏ lãng phí và dẫn đến cải thiện chất lượng” JIT cung cấp một quy trình sản xuất hiệu quả trong một tổ chức và chỉ giao những bộ phận cần thiết với số lượng phù hợp, vào đúng thời điểm và địa điểm trong khi sử dụng các phương tiện tối thiểu” Trong quá trình thiết kế sản phẩm, doanh nghiệp phải tính toán sao cho quá trình sản xuất được tiến hành ổn định và liên tục, hạn chế tối đa những lãng phí không cần thiết Để đạt được điều này theo JIT trong quá trình thiết kế sản phẩm, cần đảm bảo các yếu tố cần thiết và hợp tiêu chuẩn hóa các bộ phận Tiêu chuẩn hóa sẽ giúp người lao động thực hiện công việc một cách thống nhất và dễ dàng, đồng thời giảm bớt khối lượng công việc cần phải xử lý Hệ thống quản lý sản xuất JIT yêu cầu chất lượng sản phẩm khá ổn định và đồng đều, vì việc sản xuất các sản phẩm không đạt tiêu chuẩn có thể gây ra gián đoạn ảnh hưởng đến quá trình sản xuất Để doanh nghiệp có thể áp dụng được JIT một cách toàn diện thì doanh nghiệp đó phải có được các yếu tố chính để hình thành nên mô hình có thể kể đến như yếu tố nhân lực, đối tác, máy móc kĩ thuật, bộ máy hoạt động… Triết lý của hệ thống quản lý sản xuất JIT coi yếu tố con người là một yếu tố then chốt để hình thàn được một hệ thống Những công nhân được đào tạo tốt và được thúc đẩy là yếu tố cơ bản của hệ thống JIT, công nhân được trao cho quyền hạn rất lớn trong việc ra quyết định so với các hệ thống truyền thống Công nhân lành nghề trong phạm vi liên quan thực hiện nhiều nhiệm vụ và sử dụng nhiều máy móc tại nơi làm việc Điều này làm cho hệ thống trở nên linh hoạt vì họ có thể trợ giúp những người lao động khác khi công việc bị đình trệ hoặc họ gặp sự cố Người lao động trong hệ thống JIT có trách nhiệm cao hơn về chất lượng so với những người trong hệ thống truyền thống và họ tham gia tích cực hơn vào việc xác định vấn đề, giải quyết vấn đề và cải tiến liên tục.

Mức độ sản xuất đều và ổn định: sản phẩm đồng nhất, lịch trình cố định và năng suất hoạt động

ổn định là những yêu cầu cần thiết để cho quy trình có thể nằm trong tính toán của nhà quản trị, một mô hình không có sự “đột xuất, bất ngờ” Ý tưởng cơ bản đằng sau JIT là chỉ sản xuất những

gì bạn cần, khi bạn cần Điều này có vẻ là một ý tưởng đơn giản nhưng để thực hiện nó đòi hỏi

một số yếu tố phải có, chẳng hạn như chất lượng cao và loại bỏ các hoạt động lãng phí Để đạt được mục tiêu này đòi hỏi một cách tiếp cận hoặc triết lý hoàn toàn mới từ một tổ chức trong cách tổ chức hoạt động Ba vấn đề chính cốt lõi của triết lý JIT là loại bỏ lãng phí, sự tham gia của mọi người và cải tiến liên tục Chúng được sử dụng ở đây để giải thích các yếu tố chính của triết lý hoạt động tinh gọn.

Lợi ích đáng kể nhất là cải thiện khả năng phản ứng của công ty đối với những thay đổi của thị trường, do đó tạo lợi thế trong cạnh tranh Sau đây là những lợi ích của JIT:

 Giá thành sản phẩm - giảm đáng kể do giảm thời gian chu kỳ sản xuất, giảm lãng phí và hàng tồn kho cũng như loại bỏ hoạt động phi giá trị gia tăng như chi phí vận chuyển, kho bãi…

 Chất lượng — được cải thiện nhờ các chương trình cải tiến chất lượng liên tục nhằm tối

ưu hóa quy trình để mô hình được thực hiện chính xác nhất có thể

 Thiết kế — Do phản ứng nhanh với sự thay đổi kỹ thuật, các thiết kế thay thế có thể nhanh chóng được đưa lên sàn cửa hàng và dễ dàng đến tay khách hàng.

 Cải tiến năng suất với tư duy chất lượng toàn diện TQM, đề cao tính hiệu quả và giá trị mang lại cho tổ chức.

 Tính linh hoạt của hệ thống sản xuất cao hơn.

1.2 Sản xuất tinh gọn

a Khái niệm và nguồn gốc:

Sản xuất tinh gọn (Lean Mnufacturing) hay Toyota Production System (TPS) được triển khai vào những năm đầu thế kỉ 20 và khơi nguồn từ Frederick Taylor và Henry Ford, và sau đó đã được mang vào áp dụng trong hệ thống của Toyota bởi Shingeo Shingo và Taiichi Ohno, khái niệm này được nâng tầm hơn về tính hiệu quả và có nhiều người biết đến hơn khi triển khai vào hệ thống sản xuất Just in Time đã được nêu trên Bên cạnh đó Lean Manufacturing cũng đã trở nên

rõ ràng hơn đối với cả thế giới với những định nghĩa cụ thể, cũng như triển khai ý tưởng trong

cuốn The Machine that Changed the World được viết bởi James P Womack, Daniel Roos và

Daniel T Jones vào năm 90.

Vậy câu hỏi đặt ra là “Sản xuất tinh gọn là gì?” và “Nó có thật sự hữu ích?” Qua đây, ta sẽ hiểu hơn về khái niệm này, nhưng trước hết bạn phải nhớ rằng trong một tổ chức đang hoạt động thì đầu ra của quá trình này chính là đầu vào của quá trình khác, môt bộ máy Input – Output.