Diện tích tam giác I Lý thuyết + Tam giác thường Diện tích tam giác bằng nửa tích một cạnh với chiều cao tương ứng S = a 1 a h 2 (đơn vị diện tích) Với a là độ dài cạnh BC; ah là độ dài đường cao tươn[.]
Trang 1Diện tích tam giác
I Lý thuyết
+ Tam giác thường:
Diện tích tam giác bằng nửa tích một cạnh với chiều cao tương ứng
S = 1a.ha
2 (đơn vị diện tích)
Với a là độ dài cạnh BC; halà độ dài đường cao tương ứng với cạnh BC + Tam giác vuông
Diện tích tam giác vuông bằng nửa tích hai cạnh góc vuông
Cho tam giác ABC vuông tại A có AB = c; AC = b
Diện tích tam giác vuông ABC: S = 1bc
2 (đơn vị diện tích)
Trang 2Chú ý:
- Nếu hai tam giác có một cạnh bằng nhau thì tỉ số diện tích hai tam giác đó bằng tỉ
số hai đường cao tương ứng với hai cạnh đó
- Nếu hai tam giác có một đường cao bằng nhau thì tỉ số diện tích hai tam giác đó bằng tỉ số các cạnh tương ứng
II Dạng bài tập
Dạng 1: Tính diện tích tam giác và chứng minh hệ thức về diện tích tam giác Phương pháp giải: Sử dụng công thức tính diện tích tam giác
+ Đối với tam giác thường
S = 1a.ha
2 (đơn vị diện tích)
Với a là độ dài cạnh; halà độ dài đường cao tương ứng
+ Đối với tam giác vuông
S = 1bc
2 (đơn vị diện tích)
Với b, c là độ dài hai cạnh góc vuông
Ví dụ 1: Cho tam giác ABC và đường trung tuyến AM Chứng minh SAMB SAMC
Lời giải:
Trang 3Ta có: M là trung điểm của BC nên BM = CM
Kẻ AH BC tại H
Xét tam giác ABM có: AH BC AH BM nên AH là đường cao của tam giác ABM
Diện tích tam giác ABM là
AMB
1
2
(đơn vị diện tích) (1)
Xét tam giác AMC có: AH BC AH CM nên AH là đường cao của tam giác ACM
AMC
1
2
Từ (1) và (2) kết hợp với BM = CM SAMB= SAMC
Ví dụ 2: Tính diện tích tam giác cân có độ dài cạnh bên là a độ dài cạnh đáy là b
theo a, b
Lời giải:
Giả sử tam giác cân cần tính diện tích là tam giác ABC cân tại A với AB = AC = a;
BC = b
Gọi H là chân đường cao hạ từ A xuống BC Vì tam giác ABC cân tại A nên AH vừa là đường cao vừa là đường trung tuyến nên H là trung điểm của BC
Trang 4BH = CH = 1
2BC =
1
2b Xét tam giác AHB vuông tại H ta có:
AB AH BH (định lý Py – ta – go)
2
a AH
2
2
AH a
4
2
AH a
4
Diện tích tam giác ABC là
1 1 4a b b 4a b
Dạng 2: Sử dụng công thức diện tính tích tam giác để tính độ dài các đoạn thẳng,
chứng minh hệ thức hình học
Phương pháp giải:
+ Từ công thức S 1ah
2
ta suy ra công thức h 2S
a
và a 2S
h
a, h là độ dài đáy và chiều cao tương ứng
+ Phát hiện quan hệ diện tích trong hình rồi sử dụng các công thức trên
Ví dụ 1: Cho tam giác ABC cân tại A Có BC = 60cm Đường cao AH = 40cm
Tính các đường cao BE và CF của tam giác
Lời giải:
Trang 5Vì tam giác ABC là tam giác cân tại A nên AH vừa là đường cao, vừa là đường trung tuyến trong tam giác nên H là trung điểm BC
BC 60
2 2
Xét tam giác ABH vuông tại H ta có:
AB AH BH (định lý Py – ta – go)
AB 40 30
2
AB 1600 900
2
AB 2500
AB 50cm
Mà tam giác ABC là tam giác cân
AB AC 50cm
Diện tích tam giác ABC là
2 ABC
S AH.BC 40.60 1200cm
Lại có: SABC 1BE.AC 1BE.50 1200cm2
BE 1200.2 : 50
BE 48cm
Trang 6Tính toán tương tự CF48cm
Ví dụ 2: Cho tam giác ABC nhọn Đường cao AD, BE, CF cắt nhau tại H
Chứng minh HD HE HF 1
AD BE CF
Lời giải:
Diện tích tam giác ABC là
ABC
S AD.BC BE.AC CF.AB
Diện tích tam giác BHC là: SBHC 1HD.BC
2
Diện tích tam giác AHC là: SAHC 1HE.AC
2
Diện tích tam giác AHB là: SAHB 1HF.AB
2
Tỉ số diện tích của tam giác BHC và tam giác ABC là:
Trang 7ABC
1
HD.BC
1
S AD.BC AD
2
Tỉ số diện tích của tam giác AHC và tam giác ABC là:
AHC
ABC
1
HE.AC
1
S BE.AC BE
2
(2)
Tỉ số diện tích của tam giác AHB và tam giác ABC là:
AHB
ABC
1
HF.AB
1
S CF.AB CF
2
(3)
Cộng vế với vế của (1); (2); (3) ta được:
S S S AD BE CF
ABC
HD HE HF S S S
AD BE CF S
ABC ABC
HD HE HF S
1
AD BE CF S
Dạng 3: Tìm diện tích lớn nhất, nhỏ nhất của một hình
Phương pháp giải: Để tìm diện tích lớn nhất và nhỏ nhất của một hình ta có thể
liên hệ giữa đường vuông góc và đường xiên
Chú ý:
+ Nếu diện tích của một hình luôn lớn hơn hoặc bằng một số m và tồn tại vị trí của hình để diện tích bằng m thì m là diện tích nhỏ nhất của hình
+ Nếu diện tích của một hình luôn nhỏ hơn hoặc bằng một số M và tồn tại vị trí của hình để diện tích bằng M thì M là diện tích lớn nhất của hình
Ví dụ 1: Tìm diện tích lớn nhất của tam giác ABC biết AB = 3cm, BC = 4cm
Trang 8Vẽ AH vuông góc với BC tại H
Theo quan hệ đường vuông góc và đường xiên ta có:
AHAB
Khi đó diện tích tam giác ABC là
ABC
S AH.BC AB.BC
ABC
S
lớn nhất khi SABC 1AB.BC
2
Dấu “=” xảy ra khi AH AB hay H B, tam giác ABC vuông tại B
Diện tích lớn nhất của tam giác ABC là:
2 ABC
S AB.BC 3.4 6cm
Ví dụ 2: Tính diện tích lớn nhất của tam giác vuông ABC với cạnh huyền BC = a
Lời giải:
Trang 9Đặt AC = b; AB = c
Xét tam giác ABC vuông tại A ta có:
a b c (định lý Py – ta – go)
Áp dụng bất đẳng thức cho hai số b, c ta có:
b c
bc
2
Diện tích tam giác ABC là:
ABC
ABC
b c
S
4
2
ABC
a
S
4
Dấu “=” xảy ra b = c
ABC
vuông cân tại A
Vậy diện tích lớn nhất của tam giác ABC là
2
a
4 khi tam giác ABC là tam giác vuông cân
Trang 10III Bài tập tự luyện
Bài 1: Cho tam giác ABC, các đường trung tuyến AM, BN, CP cắt nhau tại trọng
tâm G Chứng minh:
a) SAGP SPGBSBGM SMGC SCGN SNGA
b) Các tam giác GAB; GBC và GCA có diện tích bằng nhau
Bài 2: Cho tam giác ABC có cạnh BC = 60cm, đường cao AH; AH = 40cm Gọi D
và E theo thứ tự là trung điểm của AB và AC Tính diện tích tứ giác BDEC
Bài 3: Tính diện tích tam giác đều có cạnh bằng a
Bài 4: Cho tam giác ABC Hãy chỉ ra vị trí điểm M trong tam giác sao cho
MAB MAC MBC
S S S
Bài 5: Cho tứ giác ABCD Gọi M, N, P, Q lần lượt là trung điểm của AB, BC, CD,
DA Chứng minh:
a) SBMN 1SABC
4
b) SMNPQ 1SABCD
2
Bài 6: Cho tam giác ABC có diện tích 30 cm2 G là trọng tâm tam giác Tính diện tích tam giác BCG
Bài 7: Cho tam gác ABC có AB = AC = 10cm, BC = 12cm Tính độ dài đường cao
BK
Bài 8: Cho tam giác ABC, các đường trung tuyến BD và CE Cho biết BC = 10cm,
BD = 9cm, CE = 12cm
a) Chứng minh BD vuông góc với CE
b) Tính diện tích tam giác ABC
Bài 9: Cho tam giác ABC có BC = 6cm Lấy M trên cạnh AC sao cho AM 1AC
3
Xác định vị trí điểm N trên BC sao cho MN chia tam giác ABC thành hai phần thỏa mãn tứ giác AMNB có diện tích gấp ba lần diện tích MNC
Trang 11Bài 10: Các hình chữ nhật có độ dài đường chéo là 10cm Hình nào có diện tích
lớn nhất