Phân tích quy luật mâu thuẫn : 1. Khái niệm : Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập hay còn gọi là quy luật mâu thuẫn là một trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật và là quy luật quan trọng nhất của phép biện chứng duy vật trong triết học Mác Lênin, là hạt nhân của phép biện chứng. Quy luật này vạch ra nguồn gốc, động lực của sự vận động, phát triển, theo đó nguồn gốc của sự phát triển chính là mâu thuẫn và việc giải quyết mâu thuẫn nội tại trong bản thân mỗi sự vật, hiện tượng. Mâu thuẫn biện chứng: Mâu thuẫn biện chứng là một trạng thái mà mặt đối lập liên hệ, chúng có tác động qua lại với nhau, theo đó mâu thuẫn biện chứng được tồn tại một cách khách quan, phổ biến ở trong xã hội, tư duy và tự nhiên. Trong mâu thuẫn biện chứng tư duy có sự phản ánh mâu thuẫn đối với hiện thực, nguồn gốc phát triển nhận thức. Mặt đối lập: Mặt đối lập là những mặt mà có những thuộc tính, đặc điểm, những tính quy định mà có khuynh hướng biến đổi trái ngược, tồn tại theo khách quan ở trong tự nhiên, tư suy và xã hội. 2. Nội Dung : Mọi sự vật hoặc hiện tượng đều chứa đựng những khuynh hướng, mặt đối lập, từ đó tạo thành những mâu thuẫn trong bản thân chúng. Sự thống nhất và đấu tranh từ các mặt đối lập tạo ra xung lực nội của sự vận động, phát triển, và dẫn tới mất đi cái cũ thay thế bưởi cái mới. Ví dụ: Trong mỗi con người đều có mặt đối lập theo tự nhiên như hoạt động ăn và hoạt động bài tiết.Đối với sinh vật sẽ có mặt đồng hóa và dị hóa, đối lập nhau.
Trang 1Phân tích quy luật mâu thuẫn :
1 Khái niệm :
Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập hay còn gọi là quy luật mâu thuẫn là một trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật và là
quy luật quan trọng nhất của phép biện chứng duy vật trong triết học Mác - Lênin, là hạt nhân của phép biện chứng Quy luật này vạch ra nguồn gốc, động lực của sự vận động, phát triển, theo đó nguồn gốc của sự phát triển chính là mâu thuẫn và việc giải quyết mâu thuẫn nội tại trong bản thân mỗi sự vật, hiện tượng
Mâu thuẫn biện chứng: Mâu thuẫn biện chứng là một trạng thái mà mặt đối lập
liên hệ, chúng có tác động qua lại với nhau, theo đó mâu thuẫn biện chứng được tồn tại một cách khách quan, phổ biến ở trong xã hội, tư duy và tự nhiên Trong mâu thuẫn biện chứng tư duy có sự phản ánh mâu thuẫn đối với hiện thực, nguồn gốc phát triển nhận thức
Mặt đối lập: Mặt đối lập là những mặt mà có những thuộc tính, đặc điểm, những
tính quy định mà có khuynh hướng biến đổi trái ngược, tồn tại theo khách quan ở trong
tự nhiên, tư suy và xã hội
2 Nội Dung :
Mọi sự vật hoặc hiện tượng đều chứa đựng những khuynh hướng, mặt đối lập, từ
đó tạo thành những mâu thuẫn trong bản thân chúng Sự thống nhất và đấu tranh từ các mặt đối lập tạo ra xung lực nội của sự vận động, phát triển, và dẫn tới mất đi cái
cũ thay thế bưởi cái mới
Ví dụ: Trong mỗi con người đều có mặt đối lập theo tự nhiên như hoạt động ăn
và hoạt động bài tiết.Đối với sinh vật sẽ có mặt đồng hóa và dị hóa, đối lập nhau
Sự thống nhất của các mặt đối lập: là sự nương tựa với nhau, tồn tại nhưng không
tách rời với nhau của các mạt đối lập, tự tồn tại đó phải lấy sự tồn tại của mặt khác để làm tiền đề.Sự thống nhất đó tạo lên những nhân tố “đồng nhất” của các mặt đối lập Khi ở một mức độ nào đó chúng sẽ có thể chuyển hóa cho nhau.Sự thống nhất của các mặt đối lập cũng có biểu hiện tác động ngang nhau, đó chỉ là trạng thái vận động khi
có sự diễn ra căn bằng
Sự đấu tranh của các mặt đối lập : đấu tranh của các mặt đối lập là sự tác động
qua lợi với nhau theo xu hướng là bài trừ, phủ định lẫn nhau giữa các mặt đó.Hình thức
Trang 2đấu tranh các mặt đối lập vô cùng phong phú và đa dạng, tùy thuộc vào mối quan hệ qua lại của điều kiện diễn ra cuộc đấu tranh và các mặt đối lập, tính chất
Phân loại mâu thuẫn :
Căn cứ vào quan hệ đối với sự vật được xem xét, có thể phân biệt thành mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài
Căn cứ vào ý nghĩa đối với sự tồn tại và phát triển của toàn bộ sự vật, mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản:
Căn cứ vào vai trò của mâu thuẫn đối với sự tồn tại và phát triển của sự vật trong một giai đoạn nhất định, các mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu
Căn cứ vào tính chất của các quan hệ lợi ích, có thể chia mâu thuẫn trong xã hội thành mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng
3 Ý nghĩa phương pháp luận
Thứ nhất, thừa nhận tính khách quan của mâu thuẫn trong sự vật hiện tượng từ đó
giải quyết mâu thuẫn phải tuân theo quy luật điều kiện khách quan Muốn phát hiện mâu thuẫn cần tìm ra thể thống nhất của các mặt đối lập trong sự vật, hiện tượng từ đó tìm ra các phương hướng, giải pháp đúng cho hoạt động nhận thức và thực tiễn
Thứ hai, phân tích mẫu thuẫn cần bắt đầu từ việc xem xét quá trình phát sinh phát
triển của từng loại mẫu thuẫn; xem xét vai trò, vị trí và mối quan hệ giữa các mâu thuẫn
và điều kiện chuyển hóa giữa chúng phải biết phân tích cụ thể một màu thuận cụ thể
và đề ra được phương án giải quyết màu thuận đó
Thứ ba , phải nắm vững nguyên tắc giải quyết mâu thuẫn bằng đấu tranh giữa các
mặt đối lập không điều hòa mâu thuẫn; cũng không nóng vội hay bảo thủ bởi giải quyết
mâu thuẫn còn phụ thuộc vào điều kiện đủ và chín mùi hay chưa