ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TRUNG TÂM ĐÀO TẠO BẢO DƯỠNG CÔNG NGHIỆP BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG NGHỆ ĐIỆN GVHD TS Phan Gia Hoàng Lớp VL01 Mã môn học IU3060 SVTH MSSV Trầ.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TRUNG TÂM ĐÀO TẠO BẢO DƯỠNG CÔNG NGHIỆP
BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG NGHỆ ĐIỆN
Trang 2Bài 1: KHỞI ĐỘNG CÁC ĐỘNG CƠ DẠNG KHUNG BẰNG NÚT XOAY
1) Nguyên lý hoạt động
- Nguyên lý hoạt động: khi tác động núm S1 và rơ le nhiệt F1 không được tác động (không bị quá nhiệt) thì động cơ sẽ quay Đông cơ dừng nếu F1 được tác động hoặc khi không có tín hiệu núm S1
Trang 32) Mạch động lực
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch động lực:
Mạch động lực bao gồm một nguồn 3 pha 5 dây với điện áp 380V 50Hz, một công tắt
I1, 1 cầu dao gạt có cầu chì bảo vệ, hai contactor KM1 và KM2, 1 cầu chì 380V, 1 biến
áp 380V AC- 24V AC, 1 cầu chì bảo vệ 24V, 1 động cơ 3 pha Khi hoạt động nút gạt được đóng là cung cấp nguồn cho mạch Khi đó 2 nhánh động cơ và nhánh biến áp đều
có nguồn Sau đó khi ta gạt cầu dao Q1 thì nguồn mới cấp xuống cho động cơ Nếu contactor KM1 được tác động thì động cơ sẽ hoạt động
Trang 43) Mạch điều khiển
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch điều khiển:
Mạch điều khiển bao gồm một tiếp điểm phụ của cầu dao gạt Q1 một tiếp điểm phụ
của Relay nhiệt, một công tắc gạt 3 vị trí, một tiếp điểm phụ của contactor KM1, một đèn báo nguồn, một đèn báo sự cố quá nhiệt, 1 đèn báo chiều quay của động cơ Khi được cấp nguồn vào mạch thì đèn báo nguồn sẽ sáng, tiếp điểm NC của relay không bị tác động sẽ cho dòng điện thông qua Khi công tắt gạt ở vị trí 1 thì mạch không hoạt động, khi công tắt gạt qua vị trí 2 khi đó contactor KM1 sẽ có điện làm đóng tiếp điểm chính và tiếp điểm phụ của KM1 Khi đó động cơ hoạt động và đèn H2 sẽ sáng Lúc này, nếu ta gạt công tắc xoay về vị trí 1 hoặc là động cơ có sự cố quá tải làm relay nhiệt tác động thì động cơ sẽ ngừng hoạt động
Trang 54) Hình ảnh minh họa hệ thống mạch
Trang 6Bài 2: KHỞI ĐỘNG CÁC ĐỘNG CƠ DẠNG KHUNG BẰNG NÚT NHẤN
+ Để động cơ dừng thì ta nhả nút nhấn S2 hoặc tác động rơ le nhiệt F1 hoặc tác động nút nhấn S1
Trang 72) Mạch động lực
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch động lực:
Mạch động lực bao gồm một nguồn 3 pha 5 dây với điện áp 380V 50Hz, một
công tắt I1, 1 cầu dao gạt có cầu chì bảo vệ Q1, một khởi động từ KM1, một rơ le nhiệt F1, 1 cầu chì 380V F2, 1 biến áp 380V AC- 24V AC T1, 1 cầu chì bảo vệ 24V, 1 động cơ
3 pha M1
+ Khi hoạt động công tắc I1 được đóng cung cấp nguồn cho mạch Khi đó 2 nhánh động
cơ M1 và nhánh biến áp T1 đều có nguồn
+ Sau đó khi ta gạt cầu dao Q1 thì nguồn mới cấp xuống cho động cơ Khi khởi động từ KM1 được đóng thì động cơ M1 sẽ quay
Trang 8+ Bên nhánh biến áp sau khi đóng cầu chì F2 và cầu chì F3 thì máy biến áp T1 sẽ được cấp nguồn Sau đó biến áp T1 sẽ chuyển đổi điện áp 380V thành 24V để sử dụng cho mạch điều khiển
3) Mạch điều khiển
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch điều khiển:
Mạch điều khiển bao gồm một tiếp điểm phụ của cầu dao gạt Q1, hai tiếp điểm
phụ củar relay nhiệt F1, một nút nhấn thường đóng S1, một nút nhấn thường mở S2, hai tiếp điểm phụ của contactor KM1, một đèn báo nguồn, một đèn báo sự cố quá nhiệt, một đèn báo khi động cơ quay
Trang 9+ Khi được cấp nguồn vào mạch thì đèn báo nguồn sẽ sáng, tiếp điểm thường đóng của
relay F1 và nút nhấn S1 không bị tác động sẽ cho dòng điện thông qua
+ Khi nhấn nút nhấn S2, sẽ cho dòng điện cấp vào cuộn A1-A2 khởi động từ KM1 làm
cho contactor đóng tiếp điểm chính làm cho động cơ quay, đồng thời tiếp điêm phụ
thường mở của contactor cũng đóng lại làm cho đèn báo của động cơ sáng lên Tiếp điểm
thường mở còn lại của khởi động từ KM1 sẽ đóng để liên tục giữ dòng điện qua cuộn
A1-A2
+ Khi muốn dừng lại thì ta nhấn nút S1 Lúc này điện sẽ dừng qua cuộn A1-A2 làm cho
khởi động từ KM1 hở các tiếp điểm thường mở từ đó dừng mạch động lực và đèn báo
quay
+ Khi xảy ra sự cố quá nhiệt thì tiếp điểm phụ thường mở relay nhiệt F1 sẽ bật làm cho
đèn báo sự cố sáng lên, còn khi đó tiếp điển phụ thường đóng relay nhiệt F1 sẽ mở làm
ngắt nguồn điện vào nhánh điều khiển từ đó làm cho khởi động từ KM1 dừng hoạt động
4) Hình ảnh minh họa hệ thống mạch
Trang 10Bài 3: KHỞI ĐỘNG CÁC ĐỘNG CƠ DẠNG KHUNG ĐIỀU KHIỂN
- S3: công tắc xoay hai vị trí
động cho đến khi nhấn S2 thì động cơ hoạt động
Trang 112) Mạch động lực
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch động lực:
Mạch động lực bao gồm một nguồn 3 pha 5 dây với điện áp 380V 50Hz, một công
tắt I1, 1 cầu dao gạt có cầu chì bảo vệ, contactor KM1, 1 cầu chì 380V, 1 biến áp 380VAC- 24VAC, 1 cầu chì bảo vệ 24V, 1 động cơ 3 pha Khi hoạt động nút gạt được đóng là cung cấp nguồn cho mạch Khi đó 2 nhánh động cơ và nhánh biến áp đều có nguồn Sau đó khi gạt cầu dao Q1 thì nguồn mới cấp xuống cho động cơ Khi contactor được tác động thì KM1 được tác động lúc này động cơ quay Bên nhánh biến áp sẽ chuyển đổi điện áp 380V thành 24V để sử dụng cho mạch điều khiển
Trang 123) Mạch điều khiển
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch điều khiển:
Mạch điều khiển bao gồm một tiếp điểm phụ của cầu dao gạt Q1 một tiếp điểm
phụ của Relay nhiệt, một công tắc xoay 2 vị trí, một nút nhấn thường đóng, một nút nhấn thường mở, hai tiếp điểm phụ của contactor KM1, một đèn báo nguồn, một đèn báo sự cố quá nhiệt, một đèn báo chiều quay của động cơ Ở chế độ nhấp nhả khi được cấp nguồn vào mạch thì đèn báo nguồn sẽ sáng, tiếp điểm NC của relay không bị tác động sẽ cho dòng điện thông qua, đi qua nút nhất S1 Khi nhấn S2 sau đó thả ra thì động
cơ sẽ hoạt động sau đó ngừng khi ta không nhấn S2 Nếu ta nhấn giữ S2 thì động cơ sẽ
Trang 13hoạt động và tiếp điểm NO của KM1 sẽ đóng và đèn sáng báo chiều động cơ hoạt động, khi không giữ S2 thì động cơ dừng Để động cơ hoạt động ở chế độ tự động ta có thể chuyển nút xoay S3 sang vị trí 2 sau đó nhấn S2 thì điện cấp vào contactor KM1 sau đó tiếp điểm NO của KM1 đóng, điện đi qua S3 sau đó qua tiếp điểm KM1 cho điện cấp vào contactor KM1 tự giữ và đèn báo chiều động cơ hoạt động Để động cơ ngừng hoạt động ta có thể nhấn S1 hoặc xoay S3 sang vị trí 1 để động cơ ngừng Trong quá trình hoạt động nếu động cơ bị quá nhiệt thì tiếp điểm NC của relay nhiệt sẽ mở để cách ly nguồn điện ra khỏi hệ thống đồng thời tiếp điểm NO của relay nhiệt đóng làm đèn sáng
để cảnh báo quá nhiệt
4) Hình ảnh bố trí trên tủ điện
5) Hình ảnh minh họa hệ thống mạch
Trang 15Bài 4: KHỞI ĐỘNG CÁC ĐỘNG CƠ DẠNG KHUNG QUAY HAI CHIỀU
ĐIỀU KHIỂN BẰNG CẦU DAO 3 VỊ TRÍ
1) Nguyên lý hoạt động
- Nguyên lý hoạt động:
Hệ thống gồm một công tắc ba vị trí thể hiện các chế độ hoạt động của hệ thống
+ Khi công tắt ởi vị trí không thì động cơ sẽ không hoạt động và quay lại quy trình cũ + Khi công tắt ở vị trí 1 thì động cơ sẽ quay theo chiều thuận sau đó quay lại chu trình kiểm tra vị trí công tắc nếu công tắt ở vị trí 1 thì cứ tiếp tục chạy động cơ
+ Khi công tắt ở vị trí 2 thì động cơ sẽ quay theo chiều nghịch sau đó quay lại chu trình kiểm tra vị trí công tắc nếu công tắt ở vị trí 2 thì cứ tiếp tục chạy động cơ
+ Động cơ chỉ dừng khi công tắc ở vị trí không
2) Mạch động lực
Trang 16- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch động lực:
Mạch động lực bao gồm một nguồn 3 pha 5 dây với điện áp 380V 50Hz, một công tắt
I1, 1 cầu dao gạt có cầu chì bảo vệ, hai contactor KM1 và KM2, 1 cầu chì 380V, 1 biến
áp 380V AC- 24V AC, 1 cầu chì bảo vệ 24V, 1 động cơ 3 pha Khi hoạt động nút gạt
được đóng là cung cấp nguồn cho mạch Khi đó 2 nhánh động cơ và nhánh biến áp đều
có nguồn Sau đó khi t gạt cầu dao Q1 thì nguồn mới cấp xuống cho động cơ Khi một
trong 2 contactor được đóng thì động cơ sẽ quay theo chiều của contactor được tác động,
nếu KM1 được tác động thì động cơ quay theo chiều thuận, khi KM2 được tác động thì
động cơ quay theo chiều ngược lại ( chiều nghịch) Hai contactor này có một hệ thống
khóa lẫn cơ để dảm bảo động cơ chi quay theo một chiều nhất định Bên nhánh biến áp sẽ
chuyển đổi điện áp 380V thành 24V để sử dụng cho mạch điều khiển
Trang 173) Mạch điều khiển
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch điều khiển:
Mạch điều khiển bao gồm một tiếp điểm phụ của cầu dao gạt Q1 một tiếp điểm
phụ của Relay nhiệt, một công tắc gạt 3 vị trí, một tiếp điểm phụ của contactor KM1, một tiếp điểm phụ contactor KM2, một đèn báo nguồn, một đèn báo sự cố quá nhiệt, 2 đèn báo chiều quay của động cơ Khi được cấp nguồn vào mạch thì đèn báo nguồn sẽ sáng, tiếp điểm NC của relay không bị tác động sẽ cho dòng điện thông qua Khi công tắt gạt ở vị trí không thì mạch không hoạt động, khi công tắt gạt qua vị trí 1 khi đó tiếp điểm NC của contactor KM2 không bị tác động sẽ cho dong điện cấp vào cuộn A1-A1 contactor KM1 làm cho contactor đóng tiếp điểm chính làm cho động cơ quay theo chiều thuận, đồng thời tiếp điêm phụ NO của contactor cũng đóng lại làm cho đèn báo
Trang 18chiều thuận của động cơ sáng lên Khi muốn dừng lại thì ta gạt công tắt sang vị trí 0 Khi công tắt gạt ở vị trí 2 điện sẽ thông qua tiếp điểm phụ NC của contactor KM1 không được tác động điện sẽ đi vào cuộn A1-A2 của contactor KM2 làm contactor đóng tiếp điểm chính làm cho động cơ quay theo chiều ngược lại đồng thời khi đó tiếp điểm phụ NO của contactor KM2 cũng đóng lại làm cho đèn báo chiều quay ngược lại của động cơ sáng lên Khi xảy ra sự cố quá nhiệt thì tiếp điểm phụ NO Relay nhiệt sẽ bật làm cho đèn báo sự cố sáng lên, còn khi đó tiếp điển phụ NC Relay nhiệt sẽ đóng làm ngắt nguồn điện vào nhánh điều khiển Hệ thống điều khiển chỉ cho động cơ chạy theo 1 chiều nhất đinh do công tắt gạt 3 vị trí, đồng thời có hệ thống khóa lẫn thông qua tiếp điểm phụ contactor đồng thời còn có bảo vệ cơ khí bằng hệ thống khóa lẫn để đảm bảo
an toàn
4) Hình ảnh minh họa hệ thống mạch
Trang 19Bài 5: KHỞI ĐỘNG CÁC ĐỘNG CƠ DẠNG KHUNG QUAY HAI CHIỀU
ĐIỀU KHIỂN BẰNG NÚT NHẤN CÓ TỰ GIỮ
2) Mạch động lực
Trang 20- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch động lực:
Mạch động lực bao gồm một nguồn 3 pha 5 dây (3P +1N+1PE), với điện áp 380V tần
số 50Hz, một công tắt I1, 1 cầu dao gạt Q1 3P có cầu chì bảo vệ, hai contactor KM1 và
KM2, 1 cầu chì F2 2P 380V, 1 cầu chì F3 1P 24V ,1 biến áp 380V AC- 24V AC, 1 rơ le
nhiệt F1 , 1 động cơ 3 pha M Khi hoạt động I1 được đóng là cung cấp nguồn cho mạch
Sau đó khi ta gạt cầu dao Q1 và F2 để cấp nguồn vào nhánh động cơ và nhánh máy biến
áp Đóng cầu chì F3 để cấp nguồn 24V cho mạch điều khiển Rơ le nhiệt F1 để bảo vệ
động cơ khi có sự cố dẫn đến quá nhiệt Giữa công tắc tơ KM1 và KM2 có bộ phận khoá
chéo cơ khí để đảm bảo cho 2 contactor không thể hoạt động cùng một thời điểm
Trang 213) Mạch điều khiển
- Các thiết bị khí cụ điện được sử dụng trong mạch điều khiển:
Khi động cơ quay chiều thuận thì sẽ có đèn báo trạng thái quay thuận H2 sáng, và khi động cơ quay chiều nghịch thì sẽ có đèn báo trạng thái quay nghịch H3 sáng Đèn H0
Trang 22để báo nguồn điều khiển 24V AC đã được cấp Đèn H1 để báo sự cố quá nhiệt động cơ
và khi đó mạch động lực sẽ bị ngắt tại F1 và mạch điều khiển sẽ bị ngắt tại tiếp điểm phụ F1
4) Hình ảnh minh họa hệ thống mạch