SÁNG KIẾN:BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG THPT GIO LINH

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi HSG là bước đi đầu tiên để đào tạo nhân tài cho đất nước và là nhiệm vụ quan trọng của ngành Giáo dục, đây được xác định là một hoạt động mũi nhọn trong

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG TRỊ

TRƯỜNG THPT GIO LINH

SÁNG KIẾN

Ả C O Ả C T C

BỒ DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG THPT GIO LINH

ĩnh vực: Quản lí giáo dục Tác giả: TRẦN TRUNG TUYẾN Chức vụ: Phó Hiệu trưởng Đơn vị: Trường THPT Gio Linh

Ă ỌC 2021 – 2022

MỤC LỤC

Trang

I MỞ ĐẦU 1

1 Lí chọn đề tài ……… 1

2.Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu 2

II NỘI DUNG……… ….3

1.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu……… 3

2 Mô tả, phân tích các giải pháp 3

2.1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng HSG 3

2.2 Xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể, thiết thực 3

2.3 Tuyển chọn, xây dựng đội tuyển HSG có chất lượng 4

2.4 Chú trọng lựa chọn đội ngũ giáo viên tham gia bồi dưỡng HSG 5

2.5 Cải tiến các chế độ chính sách, thi đua khen thưởng để khuyến khích HS và GV tham gia bồi dưỡng HSG 6

2.6 Đầu tư thích đáng về cơ sở vật chất, mua sắm tài liệu, học liệu để phục vụ cho công tác bồi dưỡng HSG 7

3 Tính mới của đề tài 8

4 Tính thực tiễn của sáng kiến 8

5 Tính hiệu quả của sáng kiến 8

III KẾT LUẬN 9

1 Kết luận 9

2 Các đề xuất và kiến nghị 9

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

“Hiền tài là nguyên khí quốc gia”, đó là một tư tưởng về giáo dục của Thân Nhân Trung thời nhà Lê, được coi là phương châm để các bậc vua chúa tài giỏi ngày xưa chăm lo, nuôi dưỡng và đào tạo nhân tài, xây dựng đất nước, tư tưởng

đó đã luôn được chú trọng vun đắp trong suốt quá trình lớn mạnh của đất nước Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng “phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh chóng và bền vững” và tập trung đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, chấn hưng giáo dục Việt Nam để phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao

Đại hội Đảng lần thứ XII xác định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu Phát triển iáo dục và đào tạo D&ĐT) nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; phát triển D&ĐT phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, với tiến bộ khoa học, công nghệ

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) là bước đi đầu tiên để đào tạo nhân tài cho đất nước và là nhiệm vụ quan trọng của ngành Giáo dục, đây được xác định là một hoạt động mũi nhọn trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đang được Đảng, Nhà nước cùng toàn thể xã hội đặc biệt quan tâm

Như vậy, việc đào tạo phát triển nhân tài nói chung và bồi dưỡng HSG riêng, vừa là mục tiêu, yêu cầu, trách nhiệm, đồng thời là đòi hỏi của xã hội đối với ngành Giáo dục và đào tạo và các nhà trường hiện nay

Trường THPT Gio Linh ngoài thực hiện nhiệm vụ chính là giảng dạy và giáo dục đại trà, còn thực hiện nhiệm vụ rất quan trọng của ngành là bồi dưỡng HSG Trong nhiều năm qua, nhà trường đã rất cố gắng trong công tác quản lí, nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng HS và đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ Tuy nhiên, công tác bồi dưỡng HSG vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập, chưa phát huy hết khả năng của đội ngũ giáo viên (GV) và học sinh HS , kết quả về chất lượng mũi nhọn chưa đạt được như mong đợi

Với những lý do trên, tôi chọn và nghiên cứu đề tài “ iện pháp quản lí

nh m n ng cao hiệu quả c ng tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở Trường THPT Gio Linh” để nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác bồi dưỡng

HS ở trong nhà trường

2 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Hoạt động bồi dưỡng HS ở Trường THPT io Linh đã được quan tâm,

có biện pháp quản lí và đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và yêu cầu cao về nguồn nhân lực hiện nay, công tác bồi dưỡng HSG của các trường vẫn còn một số hạn chế nhất định như sau:

- Các tổ chuyên môn chưa có kế hoạch dài hơi, việc tổ chức bồi dưỡng HSG ở một số tổ chuyên môn còn mang tính tự thời vụ

- Công tác bố trí đội ngũ giáo viên tham gia bồi dưỡng HS ở một số tổ chuyên môn chưa khoa học, thiếu tính kế thừa, chuyên môn hóa

- Việc chọn nguồn đội tuyển HSG

- Chế độ khen thưởng đối với học sinh đạt giải trong các kì thi HS chưa thực sự hấp dẫn

Những tồn tại, hạn chế đó, nếu không có biện pháp khắc phục thì sẽ khó nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác bồi dưỡng HSG trong thời gian tới

II NỘI DUNG

1 Thực trạng của vấn đề

Hoạt động bồi dưỡng HS ở trong nhà trường chưa thực sự phát huy hết hiệu quả khi mà nguồn lực về đội ngũ giáo viên, chất lượng các đội tuyển HS ,

cơ sở vật chất phục vụ hoạt động bồi dưỡng HS và hình thức khen thưởng, khuyến khích, động viên đối với giáo viên dạy bồi dưỡng HS là khá tốt, tập trung vào một số thực trạng sau đây:

- iệc phân công giáo viên dạy bồi dưỡng HS ở một số tổ chuyên môn còn mang tính luân phiên, thiếu chuyên môn hóa dẫn đến hiệu quả chưa cao

- iệc bồi dưỡng HS ở một số tổ chuyên môn chưa có kế hoạch dài hơi, chưa có tính kế thừa về các đội tuyển HS các lớp, còn mang tính tự thời vụ

- Chế độ khen thưởng đối với HS có ch trọng, song chưa chưa tạo được động lực để để khuyến khích học sinh tích cực tham gia bồi dưỡng và thi HS

- Việc phát hiện và chọn nguồn HS ở một số đội tuyển chưa có tính dài hơi, chưa được thực hiện bài bản và đồng bộ

uốn nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng HS trong nhà trường trong thời gian tới, cần phải có biện pháp hợp lí và giải quyết tốt những thực trạng nêu trên

2 Mô tả, phân tích các giải pháp

ua thực tế quản lí hoạt động bồi dưỡng HS ở Trường THPT io Linh trong thời gian qua, bản thân thấy rằng muốn nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác này cần thực hiện tốt các biện pháp sau đây:

2.1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng HSG

Tuyên truyền tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng HS để tạo mối quan hệ nhà trường - gia đình và xã hội ào đầu năm học nhà trường đưa nội dung bồi dưỡng HSG vào nội dung sinh hoạt chuyên môn, chủ nhiệm, phổ biến các trong các cuộc họp của cha mẹ học sinh để trao đổi kinh nghiệm, vận động cha mẹ học sinh tham gia tài lực, trí tuệ, vật lực cho công tác bồi dưỡng HSG

Tạo sự đồng thuận và thống nhất về chủ trương quan điểm, ý chí và hành động, trách nhiệm của mỗi cán bộ quản lí CBQL), GV trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và việc bồi dưỡng HSG nói riêng

2.2 Xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể, thiết thực

an giám hiệu (BGH) nhà trường xây dựng kế hoạch bồi dưỡng HS , trên cơ sở đó các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch, phân công giáo viên lựa chọn đội tuyển và dạy bồi dưỡng giáo viên xây dựng kế hoạch và hướng dẫn

học sinh xây dựng kế hoạch cho bản thân ỗi tổ chuyên môn cần có kế hoạch dài hơi, bồi dưỡng sớm từ lớp trên cơ sở tham khảo kết quả thi HS lớp , kế hoạch bảo đảm tính kế thừa, giáo viên dạy bồi dưỡng theo hình thức cuốn chiếu

Trong công tác xây dựng kế hoạch cần lưu ý:

- Xác định rõ thời gian bồi dưỡng theo từng tháng, từng tuần, nội dung bồi dưỡng, hình thức bồi dưỡng, phương thức và địa điểm bồi dưỡng

- Định ra một số biện pháp thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ

- Chỉ ra các điều kiện mà nhà trường cần và có thể đáp ứng cho cá nhân trong trường cũng như cho từng mặt hoạt động như các điều kiện kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác bồi dưỡng

- Tìm kiếm và khai thác những tiềm năng của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để đạt được mục tiêu một cách nhanh chóng hơn

- Dự kiến những khó khăn có thể gặp trong quá trình thực hiện kế hoạch

và chuẩn bị những phương án ứng phó

- Tạo ra môi trường thống nhất, thuận lợi giữa nhà trường, các lực lượng giáo dục và cá nhân giáo viên bồi dưỡng HSG

- Xác định tiêu chuẩn và cách thức đo lường, đánh giá các hoạt động của nhà trường và cá nhân Kiểm tra, đánh giá xếp loại từng giáo viên kết hợp với yêu cầu thực tế giao nhiệm vụ cùng các biện pháp thực hiện và chỉ tiêu cho từng thành viên, tổ chuyên môn thảo luận thống nhất thực hiện, hàng tháng có cơ sở kết có sơ kết và rút kinh nghiệm

2.3 Tuyển chọn, xây dựng đội tuyển HSG có chất lượng

- iệc phát hiện học sinh có năng khiếu là một bước quan trọng trong việc bồi dưỡng HSG Xuất phát từ thực tế không phải mọi HS có xếp loại học lực giỏi đều là có năng khiếu cần bồi dưỡng, ngược lại những học sinh có năng khiếu chưa hẳn là học sinh có học lực loại giỏi cho nên để làm thế nào phát hiện được học sinh có năng khiếu từ đó tuyển chọn và bồi dưỡng là công việc quan trọng

- Phát hiện những HS có tư chất thông minh, thể hiện ở chỗ có năng lực,

kỹ năng giải quyết vấn đề và sáng tạo cái mới, năng lực tư duy, năng lực tư duy phản biện, tinh thần vượt khó và bản lĩnh trước tình huống khó khăn, tinh thần hợp tác, chia sẻ với bạn bè, khả năng tiếp thu có chọn lọc, đạt kết quả xuất sắc trong học tập để bồi dưỡng Ch trọng học sinh có ý thức vươn lên, có nền tảng kiến thức vững vàng, có phương pháp tự học, có sức khỏe tốt để tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế

- Để lựa chọn HS cho đội tuyển, trên cơ sở phát hiện, đánh giá, tuyển chọn của giáo viên bộ môn nhà trường tổ chức thi, khảo sát lại Việc khảo sát lại được tiến hành theo hai, ba vòng để xét tuyển lượng chọn học sinh đủ điều kiện đạt kết quả cao trong kỳ thi lập danh sách chính thức cho đội tuyển để bồi dưỡng Có thể bổ sung vào danh sách này những HS khác mà trong quá trình dạy học phát hiện thêm

- Để học sinh chuẩn bị tốt nhất khi tham gia các kỳ thi chọn HSG nhà trường phải đảm bảo cho các em được học tập đầy đủ những kiến thức cơ bản của nhà trường của chương trình giáo dục theo chuẩn kiến thức kĩ năng và kiến thức nâng cao

- Kết hợp với ra đề kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh, để có các loại bài tập phân hóa được học sinh, phỏng vấn để tìm những học sinh thông minh, trí tuệ, có khả năng sáng tạo, tinh thần say mê ham học

Khi tuyển chọn đội tuyển HSG cần căn cứ vào các tiêu chí:

+ Nguyện vọng của học sinh và phụ huynh, có ch ý đến định hướng chọn nghề nghiệp tương lai của học sinh

+ Căn cứ vào thành tích học tập hoặc tham gia các hoạt động học tập, hoạt động trải nghiệm của học sinh như tốc độ tốc độ tiếp thu kiến thức, có nhiều tìm tòi suy nghỉ thắc mắc, hoặc điểm học lực bộ môn đạt loại giỏi

+ Căn cứ vào lựa chọn của giáo viên phụ trách môn

+ Căn cứ vào sự sáng tạo trí tuệ của cá nhân học sinh

+ Căn cứ vào đức tính kiên trì, ham hiểu biết, luôn hoàn thành mọi công việc được giao, sự tôn trọng độc lập trong công việc

2.4 Chú trọng lựa chọn đội ngũ giáo viên tham gia bồi dưỡng HSG

Theo kinh nghiệm từ trước đến nay “có thầy giỏi mới có trò giỏi”, bồi dưỡng HSG là một dạng giáo dục đặc biệt, đòi hỏi người thầy phải có đạo đức nghề nghiệp, có năng lực chuyên môn tốt, tâm huyết và nhiều kinh nghiệm; biết vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động

và sáng tạo của HS, phát triển năng lực tự học và tư duy của HS Thực hiện kiểm tra, đánh giá HS chính xác, toàn diện và phát triển năng lực tự đánh giá của HS; sử dụng kết quả kiểm tra đánh giá để điều chỉnh hoạt động dạy và học Ngoài trình độ chuyên môn cao, vững vàng còn phải thường xuyên cập nhật nội dung và phương pháp phải có kinh nghiệm, kỹ năng vận dụng các phương pháp giảng dạy, năng lực và thói quen sử dụng đồ dùng dạy học, say mê nghiên cứu khoa học và thường xuyên tự học tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ các mặt Làm thế nào để có đội ngũ thầy giỏi để phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng HSG?

Trong thời gian tới, H nhà trường cần thành lập một ban chỉ đạo do Hiệu trưởng hoặc Phó Hiệu trưởng làm trưởng ban, các ủy viên là tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn, tổ giáo viên làm công tác bồi dưỡng HSG bảo đảm chất lượng với số lượng ph hợp t y theo số lượng giáo viên mỗi bộ môn Ban chỉ đạo cần đảm bảo tinh gọn, hiệu quả, cần có sự phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân trong quá trình thực hiện

2.5 Cải tiến các chế độ chính sách, thi đua khen thưởng để khuyến khích HS và GV tham gia bồi dưỡng HSG

Để tạo động lực, khuyến khích giáo viên và học sinh nỗ lực dạy và học để đạt kết quả tốt nhất trong công tác bồi dưỡng HS , cần có chính sách hỗ trợ về kinh phí và khen thưởng xứng đáng cho giáo viên và học sinh tham gia hoạt động này Nguồn kinh phí được trích từ ngân sách để chi trả cho giáo viên dạy bồi dưỡng t y theo mức giải cao nhất mà học sinh mỗi đội tuyển đạt được, cụ thể:

iải Nhất: đồng tiết x 2 tiết

iải Nhì: đồng tiết x 2 tiết

iải a: đồng tiết x 2 tiết

iải huyến khích: đồng tiết x 2 tiết

hông đạt giải: 2 đồng tiết x 2 tiết

Đối với học sinh, nhà trường huy động từ nguồn quỹ hoạt động của Hội cha mẹ học sinh để chi thưởng với mức tối đa đồng học sinh

Công tác thi đua khen thưởng đối với giáo viên và học sinh là hoạt động quan trọng góp phần không nhỏ vảo việc nâng cao chất lượng bồi dưỡng HSG của nhà trường

Đối với học sinh: Sau mỗi cuộc thi, nhà trường tổ chức tuyên dương khen thưởng các em đạt giải một cách trang trọng, tiết kiệm theo nghị quyết của Hội đồng trường Cuối mỗi năm học, trong các đợt tổng kết nhà trường cần tham mưu với ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp tuyên dương và có những phần thưởng ý nghĩa đề làm nguồn động viên kịp thời cho các em tạo động lực để các

em tiếp tục phấn đấu

Đối với giáo viên: Trước hết, mỗi giáo viên trong nhà trường đều xác định

rõ phần thưởng cao quý của mình là sự tin yêu của các em học sinh, uy tín, sự tôn trọng của phụ huynh và bạn bè đồng nghiệp Bên cạnh đó, hàng năm nhà trường cần theo dõi thành tích mà giáo viên đạt được để tuyên dương kịp thời, đồng thời đưa vào quy chế thi đua khen thưởng của nhà trường những tiêu chí liên quan đến thành tích bồi dưỡng HS để đề xuất những kình thức thi đua

khen thưởng xứng đáng nhằm động viên khuyến khích giáo viên tiếp tục nỗ lực công hiến

2.6 Đầu tư thích đáng về cơ sở vật chất, mua sắm tài liệu, học liệu để phục vụ cho công tác bồi dưỡng HSG

Cơ sở vật chất là điều kiện tiên quyết để nhà trường hình thành và đi vào hoạt động, là điều kiện không thể thiếu trong quá trình nâng cao chất lượng dạy hcoj nói chung và bồi dưỡng HS nói riêng Trong đó tập trung đầu tư về cơ sở vật chất - thiết bị dạy học, thiết bị thực hành, thí nghiệm, máy tính nối mạng internet, thiết bị giảng dạy và học tập hiện đại,… cung cấp đầy đủ kịp thời tài liệu dạy bồi dưỡng bảo đảm phong ph về nội dung và đủ về số lượng cho đến giáo viên và học sinh tham gia bồi dưỡng

Mối quan hệ giữa các biện pháp

Trên đây là biện pháp nhằm tăng cường công tác quản lí bồi dưỡng HSG ở Trường THPT huyện Gio Linh Những biện pháp đó với những mục đích xác định, được đề xuất trên cơ sở đánh giá thực trạng của công tác bồi dưỡng quản lí bồi dưỡng HSG và những đòi hỏi đổi mới, nâng cao chất lượng bồi dưỡng HSG trong nhà trường Mỗi biện pháp vừa có giá trị tồn tại tương đối độc lập vừa có quan hệ mật thiết với các biện pháp khác

Trong mối quan hệ đó, có thể coi biện pháp “Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng HSG ” (BP1) có vai trò then chốt, có vị trí tiên

quyết, vì không thể tiến hành hoạt động bồi dưỡng HSG thành công, nếu nhận thức của đội ngũ C L, , HS và C HS còn hạn chế

Biện pháp “Xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể, thiết thực” (BP2) mang

tính chiến lược quyết định thành công của công tác quản lí hoạt động bồi dưỡng

HS trong nhà trường Bởi vì một kế hoạch cụ thể rõ ràng có tính đến mục tiêu,

những thuần lợi khó khăn, các điều kiện về con người, CSVC, các biện pháp phối hợp động viên khuyến khích tốt là điều kiện cần thiết bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng HSG trong nhà trường thành công

Các biện pháp “Tuyển chọn, xây dựng đội tuyển HSG có chất lượng” (BP3), “Chú trọng lựa chọn đội ngũ GV tham gia bồi dưỡng HSG” (BP4) giữ

vai trò trọng tâm, có tính quyết định đối với công tác quản lí của BGH nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng HSG ở trong nhà trường

Những biện pháp “Cải tiến các chế độ chính sách, thi đua khen thưởng để khuyến khích HS và GV tham gia bồi dưỡng HSG” (BP5), “Đầu tư thích đáng về

cơ sở vật chất, mua sắm tài liệu, học liệu để phục vụ cho công tác bồi dưỡng HSG” (BP6) sẽ có tác dựng tác động tích cực vào đội ngũ GV và HS, tạo động

lực, môi trường, xây dựng niềm tin và thái độ đồng thuận nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng HSG

Tùy theo từng thời điểm và điều kiện của thực tế, mỗi biện pháp lại thể hiện tính chất và vai trò khác nhau Một biện pháp nào đó là cần thiết, giữ vai trò quan trọng ở thời điểm nhất định trong trường hợp này nhưng lại có tính chất cơ bản và lâu dài, giữ vai trò điều kiện ở một trường hợp khác Các biện pháp nêu trên, nếu được két họp một cách linh hoạt, đồng bộ sẽ tạo ra bước đột phá quan trong nhằm tăng cường hiệu quả công tác bồi dưỡng HSG

3 Tính mới của đề tài

Đề tài được bản thân tôi triển khai thực hiện trên cơ sở nghiên cứu các nội dung luận văn thạc sĩ quản lí giáo dục của mình thực hiện năm 2 , lần đầu tiên áp dụng trong trường THPT io Linh

4 Tính thực tiễn của sáng kiến

Đề tài nghiên cứu nội dung xuất phát từ thực tiễn làm công tác quản lí trong nhà trường, các giải pháp nêu trên đã được triển khai hoặc có kế hoạch thực hiện trong thời gian tới

5 Tính hiệu quả của sáng kiến

iệc áp dụng các biện pháp nêu trên vào thực tế trong nhà trường và đã góp phần mang lại hiệu quả nhất định, kết quả chất lượng công tác bồi dưỡng

HS được nâng cao so với năm học trước, cụ thể chất lượng kì thi HS lớp 2 cấp tỉnh năm học 2 2 -2 2 có tổng số giải là 2 giải chính thức năm học

2 2 -2 22 có tổng số giải là giải chính thức