TruyÒn thèng ngµy nhµ gi¸o ViÖt Nam 20/11 Trang 22 PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 Cơ sở lí luận của đề tài Chương trình Ngữ văn mới (đang áp dụng từ năm học 2021 – 2022 này đối với lớp 6) đã[.]
Trang 1PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ.
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1 Cơ sở lí luận của đề tài.
Chương trình Ngữ văn mới (đang áp dụng từ năm học 2021 – 2022 này
đối với lớp 6) đã rất chú trọng hoạt động nghe – nói – đọc - viết của học sinh,
mà các em lớp 9 năm nay, khi vào lớp 10 (năm học 2022 – 2023) sẽ học sáchmới đầu tiên của chương trình PTTH Vì vậy việc rèn cho các em kỹ năng nghe– nói – đọc - viết cho học sinh lớp 9 từ bây giờ là vô cùng quan trọng để các em
có thể tự tin thực hiện hoạt động nghe, nói, thuyết trình ở lớp 10 sắp tới.
Nếu như nghe, đọc là hai kỹ năng quan trọng của hoạt động tiếp nhậnthông tin, thì nói và viết là hai kỹ năng quan trọng của hoạt động bộc lộ, truyềnđạt thông tin cần được rèn luyện và phát triển trong nhà trường
Nếu người thầy đóng vai trò chủ đạo hướng dẫn học sinh chủ động khámphá chiếm lĩnh tác phẩm văn chương, thì người học (học sinh) phải tự mình bộc
lộ sự hiểu biết, phải biết phát triển tư duy thành lời - ngôn bản Muốn cho ngườinghe hiểu cho được thì người nói phải nói cho tốt, có nghĩa là nói phải mạchlạc, logic, phải bảo đảm các qui tắc hội thoại, phải chú ý đến các cử chỉ, nét mặt,
âm lượng… Vì thế, luyện nói là việc rất quan trọng trong quá trình dạy- họcvăn, là biện pháp góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả của giờ dạy học Ngữvăn Luyện nói tốt sẽ giúp người học sẽ có được một công cụ giao tiếp hiệu quảtrong cuộc sống xã hội
2 Cơ sở thực tiễn của đề tài
Nơi tôi giảng dạy là trường thuộc địa bàn nông thôn, đa số học sinh chưađược bố mẹ quan tâm nhiều đến việc học Thời gian học tập của các em hạnchế, bởi vì ngoài học, các em còn nhiều công việc của gia đình nên có phần ảnhhưởng đến việc học Hơn nữa, các em có vẻ xem nhẹ hoạt động nói trong giờhọc, kỹ năng nói trước tập thể hạn chế, rất ngại nói, không tự tin khi nói trướcđông người
Và ở một vài giáo viên, việc dạy tiết Đọc-hiểu văn bản rơi vào đơn điệu,nhàm chán bởi giáo viên chỉ sử dụng hệ thống câu hỏi phát vấn, đàm thoại
Trang 2Những học sinh phát biểu đa số là học sinh khá giỏi Còn những học sinh trungbình, yếu kém thì vẫn cứ trầm lặng, nhút nhát việc tạo hứng thú cho những đốitượng này hầu như không có Và như thế nhiều học sinh không có cơ hội để rèn
kĩ năng nói
Khi giáo viên có sự đầu tư cho tiết dạy và hướng dẫn cho học sinh chuẩn bịchu đáo thì việc tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm trong giờ học tiết đọc-hiểuvăn bản cũng như trong tiết luyện nói đạt hiệu quả cao Không khí học tập củahọc sinh khác hẳn khi GV (giáo viên) thuyết giảng Ở các em lộ rõ sự thích thú,
đa số các thành viên trong nhóm có vẻ háo hức và nói một cách tự nhiên Tất cảnhư có một luồng điện vô hình nào đó được lan truyền cho cả lớp làm nóng lênkhông khí học tập Nhiều em giơ tay xin được trình bày kết quả thảo luận, đượctrình bày những điều mà nhóm đã phát hiện, cảm nhận tổng hợp và thật là thoảmãn với những kiến thức được chắc lọc rút ra từ chính sự hiểu biết của các em
Đó cũng là lúc GV cho các em thêm sự tự tin vào khả năng của mình, các em sẽ
cố gắng hơn để được phát biểu, nói trước lớp trong lần sau Đây cũng là kĩ năngvừa giúp các em thể hiện mình, tự bày tỏ những suy nghĩ cảm xúc những điềucảm thụ, phân tích, đánh giá một cách tự tin trứơc tập thể Vừa là biện pháp cókhả năng khắc phục đựơc những khó khăn, thực trạng mà chúng ta đang quantâm Từ đó nâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn
Qua nhiều năm giảng dạy Ngữ văn (đặc biệt thường xuyên dạy lớp 9) vớinhững thuận lợi và khó khăn mà bản thân tôi đã gặp trong quá trình dạy - học bộmôn nói chung và tiết luyện nói, nói riêng, tôi đã rút ra được những vấn đềmang tính kinh nghiệm Tôi xin mạnh dạn trình bày sáng kiến của mình về việc:
“Rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh lớp 9 qua hoạt động nhóm trong tiết đọc - hiểu văn bản và tiết luyện nói”
Năm học 2021 – 2022 này là một trải nghiệm vô cùng đáng nhớ của thầy tròtrong ngành giáo dục bởi việc dạy – học chủ yếu là trực tuyến Việc luyện nóicho các em trực tiếp đã khó, trực tuyến càng khó hơn Để thực hiện được đề tàinày tôi đã hướng dẫn cho các em thảo luận nhóm trên Zoom và thuyết trình
(nói) trên phần mềm Canva (rất hiệu quả vì các em thực hiện viết bài, chia sẻ
được bằng điện thoại)
Trang 3II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI.
Như chúng ta đều biết, mục tiêu của dạy học môn Ngữ văn là hình thànhnhững con người có ý thức, có tư tưởng tình cảm cao đẹp, có năng lực cảm thụcác giá trị chân, thiện, mỹ và đặc biệt là có khả năng thích ứng với cuộc sốngnăng động trong xã hội hiện đại
Một tiết dạy-học Ngữ văn đạt hiệu quả trước hết phải tạo nên không khí hứngthú cho mỗi giờ học Không khí đó chỉ có được khi người dạy biết da dạng hóacác hình thức, biện pháp dạy học Mặc khác, với tinh thần quan điểm dạy họcmới, SGK Ngữ văn không chỉ chú trọng nội dung mà còn chú trọng hình thứcnhằm phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy-học Để đạt được những mụctiêu trên và thực hiện theo yêu cầu của phương pháp dạy học mới, người dạycần tổ chức cho học sinh học tập bằng các biện pháp nhằm rèn cho học sinh các
kỹ năng nghe; nói; đọc; viết Trong đó kĩ năng nói là vô cùng quan trọng Nóisao cho người nghe hiểu là điều không phải ai cũng thực hiện tốt Người nói khi đã chuẩn bị đầy đủ nội dung trong đầu sẽ tìm cách bộc lộ, truyền đạt thôngtin đó chính là “nói”
Việc rèn luyện kĩ năng nói cho học sinh là việc làm thiết thực vừa góp phầnnâng cao chất lượng dạy học môn Ngữ văn vừa hình thành phong cách cho họcsinh giúp các em mạnh dạn trước tập thể, có kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống
Ý thức được tầm quan trọng của hoạt động nói (hay kĩ năng trình bày miệng)của học sinh trong quá trình học tập bộ môn Ngữ Văn nên mục đích chính của
đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi là tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi:
Làm thế nào để học sinh có hứng thú tích cực, sôi nổi trong giờ luyện nói? Biện pháp nào là hiệu quả để giúp cho các em học sinh có thể “nói” tốt hơn, hay hơn? Giáo viên và học sinh cần phải làm những gì để giờ luyện nói đạt hiệu quả như mong muốn? Từ đó nâng cao chất lượng giờ dạy của giáo viên, chất
lượng giờ học của học sinh và chất lượng giáo dục của bộ môn nói chung
III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
Để đảm bảo tính khoa học, khách quan và chân thực của kết quả nghiêncứu đề tài, ngay từ đầu tôi đã xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu cụ thểcủa đề tài là:
Trang 41 Những tình huống sư phạm bản thân đã gặp và giải quyết trong quá trìnhdạy học giờ thảo luận nhóm, giờ luyện nói trên lớp
2 Những khó khăn và thuận lợi đối với GV và HS trong tiết học luyện nói
3 Những kinh nghiệm mà bản thân học hỏi tích lũy được kết hợp với nhữngkiến thức nghiệp vụ được bồi dưỡng qua các lớp chuyên đề của Phòng, nhàtrường và tổ chuyên môn liên quan đến kĩ năng nói và giờ luyện nói
4 Những mục tiêu cần đạt theo chuẩn kiến thức, kĩ năng đối với bài họcluyện nói
5 Thực trạng của vấn đề dạy học bài luyện nói và khả năng nói của học sinhtrước một vấn đề
Đối tượng áp dụng, thử nghiệm của đề tài là các em học sinh ở các lớp 6C,9C (thực nghiệm năm trước ở lớp 8A và lớp 8C (nay là 9C) mà bản thân đangphụ trách giảng dạy tại trường THCS Lê Lợi trong năm học 2021 – 2022 này
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã sử dụng phối hợp nhiều phươngpháp điều tra, nghiên cứu khác nhau Sau đây là một vài phương pháp tiêu biểu:
+ Phương pháp quan sát và thu thập thông tin giúp tôi biết được thực tiễncủa vấn đề nghiên cứu
+ Phương pháp điều tra thông qua phiếu điều tra và hoạt động giao tiếpnhằm tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn cũng như những mong muốn củahọc sinh trong tiết học luyện nói cũng như trong những giờ thảo luận nhóm
+ Phương pháp phân tích, phân loại áp dụng trong việc giải quyết các tìnhhuống sư phạm gặp phải, phân tích bản chất hiện tượng, phân nhóm hoạt độngcho học sinh…
+ Phương pháp tổng hợp áp dụng trong việc tổng hợp kết quả điều tra, kếtquả nghiên cứu…
+ Phương pháp so sánh được sử dụng để làm rõ sự tiến bộ (kết quả) trước
và sau khi áp dụng đề tài trong dạy học
+ Lắng nghe, khen thưởng, động viên kịp thời cũng là một phương phápđem lại hiệu quả trong việc khích lệ hứng thú học tập cho học sinh
Trang 5V KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.
- Xác định rõ đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài Đối tượng ápdụng và thử nghiệm nội dung, phương pháp của đề tài,
- Điều tra đối tượng: Thông qua quá trình giảng dạy để điều tra về khảnăng nhận thức, kỹ năng nói của học sinh đặc biệt trong các giờ luyện nói
- Thời gian nghiên cứu của đề tài: Chủ yếu là 2 năm học 2020 – 2021 và
2021 – 2022 Tuy nhiên quá trình quan sát thực tế và tìm hiểu thực trạng liênquan đến vấn đề được tiến hành trong nhiều năm giảng dạy trước đó
Trang 6PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
1 Những yêu cầu cần thiết đối với GV và HS trong quá trình dạy- học bài luyện nói và trong giờ thảo luận nhóm.
1.1 Yêu cầu đối với học sinh
Ngay từ đầu năm học, tôi phổ biến những qui định đối với việc học Ngữvăn nói chung và kĩ năng luyện nói, nói riêng để học sinh có tâm thế chuẩn bị
- Đối với tiết luyện nói, chia lớp làm 4 nhóm, mỗi nhóm từ 8 - 10 em Trongmỗi nhóm cử ra một em viết chữ rõ ràng chịu trách nhiệm ghi vào bảng phụ saukhi đã thống nhất ý kiến trong nhóm Các em còn lại trong nhóm đều ghi vào vởsoạn của mình ý kiến thống nhất của nhóm
c Ý thức chuẩn bị bài ở nhà và ở lớp:
- Chuẩn bị bài mới ở nhà: Theo yêu cầu của GV mà các em có thể chuẩn bịtừng cá nhân hoặc chuẩn bị theo nhóm Với tiết Luyện nói phải soạn một dàn ýchi tiết và phải dự kiến lời nói dựa vào dàn ý đó
- Trong giờ truy bài 15 phút, học sinh trong các nhóm hội ý, trao đổi nhữngvướng mắc băn khoăn trong quá trình chuẩn bị, tiến hành tập nói trong nhóm
- Hoạt động trong giờ học: thảo luận nhóm, trình bày bài nói
d Phiếu đánh giá nhận xét (dành cho phần luyện nói).
Mỗi em phải có phiếu nhận xét trong sổ tay Sổ này dùng cho suốt năm học
Ngày:
Trang 7- Nội dung nói:
1.2 Yêu cầu đối với giáo viên:
- Chuẩn bị bài thật chu đáo trước khi lên lớp nói chung và nhất là cho nhữngtiết rèn cho học sinh kĩ năng nói
- Dặn dò học sinh cụ thể các nội dung chuẩn bị cho bài luyện nói
- Chú ý, theo dõi và ghi chép những vấn đề cần nhận xét đối với học sinhtrong quá trình luyện nói
- Luôn tìm ra những ưu điểm trong phần trình bày của từng học sinh và khencác em kịp thời trước lớp để động viên tạo hứng thú nói cho cả lớp
- Đối với những em còn rụt rè, nhút nhát hoặc nói nhỏ ,giáo viên cho nóinhững phần có nội dung đơn giản dễ trình bày và nên cố phát hiện ra nhũng ưuđiểm của các em trong tác phong, lời nói để khen Nếu có nhũng điểm chưa hàilòng thì nhắc nhở thật khéo léo, tế nhị để các em tự tin hơn ở lần nói sau
- Sau mỗi lần trình bày nói trước lớp giáo viên khuyến khích bằng những tràn
vỗ tay để tạo không khí sôi nổi cho giờ học
- Chọn những em nói tốt trình bày cả bài luyện nói để tạo ấn tượng cho cả lớpkhi sắp kết thúc tiết học Đó sẽ là điều kích thích niềm mong muốn được nóihay như bạn ở nhiều đối tượng để các em chuẩn bị thật kĩ cho bài luyện nói ởnhững bài sau
- Cho điểm khuyến khích đối với những em nói tốt, những em có sự cố gắngtrong quá trình luyện nói
2 Rèn kĩ năng “nói” qua hoạt động thảo luận nhóm trong tiết đọc - hiểu văn bản.
Thường trong một tiết học Ngữ văn sẽ có từ 1-2 câu hỏi thảo luận nhóm, thờigian thảo luận từ 3-5 phút, thường là dạng câu hỏi mở, chúng tôi cho các emthảo luận nhóm Đây là những câu hỏi ngắn, học sinh tư duy trả lời
Trang 8- Trước hết cá nhân trình bày quan điểm của mình trước nhóm:
Các em cần đọc kỹ câu hỏi, xác định nội dung yêu cầu của câu hỏi, suy nghĩ
và viết ra trong vở của mình, sau đó trình bày ra nhóm, nêu ý kiến của mìnhgiống bạn thì nhất trí khỏi phải nói lại mất thời gian Từ các ý kiến, nhómtrưởng khái quát lại nội dung mà nhóm đã nhất trí, mỗi em trong nhóm phảinắm vững nội dung đó Em được cử ghi chép sẽ ghi vào bảng phụ
- Trình bày ý kiến của nhóm trước lớp: Hết thời gian thảo luận giáo viên có thể
gọi bất kỳ một em trong nhóm trả lời Các nhóm còn lại sẽ nhận xét ý kiến vềphần trình bày của nhóm bạn
* Giáo viên nhận xét (Cần chú ý hai mặt):
- Nội dung nói: phải đáp ứng yêu cầu của câu hỏi thảo luận nhóm không thiếu,
không thừa tránh dàn trải, lan man thiếu tập trung
- Kĩ năng nói: trình bày lưu loát, mạch lạc, làm rõ vấn đề bằng giọng nói tự
nhiên, to, rõ dễ nghe, tránh đọc ê a, hoặc nói quá nhỏ, nói nhát gừng
Thảo luận nhóm là một hình thức hoạt động dạy học tạo môi trường thuận lợicho học sinh trao đổi, bàn bạc một cách tự nhiên trước những thành viên đồngtrang lứa có quan hệ bè bạn gần gũi về những vấn đề nội dung, ý nghĩa, giá trịnghệ thuật của văn bản văn học Các em có sự đoàn kết hợp tác để từ đó pháttriển khả năng nhận thức cảm thụ về văn học, mạnh dạn giải quyết các vấn đềđặt ra trong quá trình khai thác phân tích văn bản Đặc biệt là qua thảo luậnnhóm, kĩ năng nói của học sinh được học sinh rèn luyện dần dần một cách chắcchắn, hiệu quả
* Một số câu hỏi thảo luận nhóm để luyện nói cho học sinh lớp 9 trong tiết Đọc - hiểu văn bản Thời gian thảo luận là 3-5 phút.
- Ở bài “ Phong cách Hồ Chí Minh”, sau khi học sinh tìm hiểu được cách
tiếp xúc văn hóa của Bác, GV cho học sinh thảo luận câu hỏi: “Cách tiếp xúc
văn hóa của Bác cho ta thấy vẻ đẹp nào trong phong cách của Bác?” Hoặc câu
“Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao” ?
- Ở bài: “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”, trong quá trình phân tích ở
ý 3 (Chiến tranh hạt nhân là cực kỳ phi lý ) sẽ cho HS thảo luận câu hỏi: “Theo
tác giả, trái đất chỉ là cái làng nhỏ trong vũ trụ nhưng lại là nơi độc nhất có
Trang 9phép mầu của sự sống trong hệ mặt trời Em hiểu như thế nào về ý nghĩ ấy?”
(Trong vũ trụ, trái đất chỉ là một hành tinh nhỏ nhưng là hành tinh duy nhất có
sự sống Khoa học chưa khám phá được sự sống ở nơi nào khác ngoài trái đất
Đó là sự thiêng liêng kỳ diệu của trái đất nhỏ bé của chúng ta )
- Ở bài: “Tuyên bố về sự sống còn quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em”, tìm hiểu nội dung ở phần 2, cho HS thảo luận câu: “Theo em, những nỗi
bất hạnh mà trẻ em thế giới phải chịu có thể giải quyết bằng cách nào?” (Loại
bỏ chiến tranh, bạo lực, xóa bỏ đói nghèo… )
- Ở bài: “Chuyện người con gái Nam Xương”, ở cuối bài ta có thể cho HS
thảo luận câu: “Một con người có phẩm chất tốt đẹp, khát khao hạnh phúc giađình như Vũ Nương đã từ chối nhân gian Điều đó giúp em hiểu gì về hiện thựccuộc sống và hạnh phúc của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến?” (Hiện thựccuộc sống áp bức bất công Trong cuộc sống ấy những con người bé nhỏ, đứchạnh không thể tự bảo vệ được hạnh phúc chính đáng của mình)
- Ở bài “Kiều ở lầu Ngưng Bích”, sau khi cho HS phát hiện những cảnh
được gợi tả ở 8 câu cuối, cho HS thảo luận: “Mỗi cảnh được diễn tả bằng một
cặp câu thơ lục bát gợi liên tưởng đến thân phận và nỗi buồn riêng của Kiều Hãy diễn giải điều này trên từng nét cảnh?” ( HS phân tích từng cặp câu )
- Ở bài “Đồng chí”, cho HS đọc khổ 2 và thảo luận câu hỏi: “Em cảm nhận
được vẻ đẹp nào của tình đồng chí?” (Vẻ đẹp của tình yêu thương mộc mạc,
chân thành, thắm thiết, đồng cam cộng khổ chia nhau cái chết nơi chiến hào )
- Ở bài “Đoàn thuyền đánh cá”, cuối bài có thể cho HS thảo luận câu:
“Theo em, nhờ đâu nhà thơ sáng tác nên bài thơ Đoàn thuyền đánh cá với những câu thơ hấp dẫn như vậy?” (Trực tiếp quan sát; dồi dào trí tưởng tượng;
tấm lòng tha thiết với vẻ đẹp và sự giàu có của đất nước…)
- Ở bài “Bếp lửa”, cho HS thảo luận: “Khi viết lời thơ: Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở / Sáng mai này bà nhóm bếp lên chưa?, người cháu
muốn nhắc bà nhóm lửa? hay nhắc ai? Nhắc điều gì?” (Tự nhắc mình không
được quên những lận đận đời bà, không được quên tấm lòng ấm áp của bà,
không được quên sự tận tụy hy sinh và tình nghĩa của bà…)
Trang 10- Ở bài “Lặng lẽ Sa Pa”, ở cuối bài cho HS thảo luận câu: “Vì sao tác giả
không đặt tên cụ thể cho từng nhân vật của mình mà chỉ gọi theo giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp?” (Để ca ngợi những con người có phẩm chất tốt đẹp ở mọi
lứa tuổi, mọi ngành nghề, những con người âm thầm lặng lẽ cống hiến cho tổquốc, làm tăng thêm sức khái quát của truyện… )
- Ở bài “Chiếc lược ngà” khi tìm hiểu nhân vật bé Thu, có thể cho HS thảo
luận câu: “Bé Thu đã không nhận Ba vì vết sẹo trên mặt ông Sáu, nhưng cũng từ
vết sẹo ấy, Thu đã nhận ra người cha yêu quí của mình Theo em, có thể hiểu như thế được không? Vì sao?” (Được, vì Thu sợ vết sẹo do chưa biết ông Sáu là
cha mình Khi biết ba mình là Ông Sáu, Thu đã hôn lên vết sẹo trên má ba nó
Đó là tình cảm ruột thịt ) Hay câu: “Đọc Chiếc lược ngà, em cảm nhận được
vẻ đẹp nào trong tình cảm cha con Bé Thu?” (Tình cha con sâu nặng, bền chặt
dù trong hoàn cảnh éo le…)
- Ở bài “Bàn về đọc sách”, sau khi tìm hiểu văn bản, cho HS thảo luận câu:
“Những lời bàn trong văn bản “Bàn về đọc sách” cho ta những lời khuyên bổ ích nào về sách và việc đọc sách?” (Sách là tài sản tinh thần quí giá của nhân
loại Muốn có học vấn phải đọc sách Biết cách đọc sách thì mới tích lũy và
nâng cao học vấn…) Hay là câu: “Cách viết văn nghị luận trong bài “Tiếng nói của văn nghệ” có gì giống và khác so với bài “Bàn về đọc sách”? (giống:
đều là lập luận từ các luận cứ giàu lý lẽ, dẫn chứng xác thực; khác: tiếng nói vănnghệ là bài nghị luận văn học nên có sự tinh tế trong phân tích, sắc sảo trongtổng hợp, lời văn giàu hình ảnh và gợi cảm…)
- Bài “Nói với con”, thảo luận câu: “Em cảm nhận như thế nào về lời thơ:
“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương / Còn quê hương thì làm phong tục?” (Con người lao động sáng tạo để tồn tại, để giữ vững truyền thống
dân tộc, có ý chí vươn lên không chùn bước trước khó khăn Giữ vững bản sắcvăn hóa dân tộc Ý chí sống can trường dũng cảm…)
- Bài “Mây và sóng” thảo luận câu: “Bài Mây và sóng nói với ta những điều
tốt đẹp nào trong cuộc sống tình cảm của con người?” (Tình yêu mẹ là niềm
vui thiêng liêng, bền chặt trong tâm hồn con người)
Trang 11- Bài “Những ngôi sao xa xôi”, thảo luận câu: “Qua truyện Những ngôi sao
xa xôi em hiểu gì về phẩm chất của thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước? ” (Sống trong sáng- không quản gian khổ, hy sinh…)
Với những câu hỏi có tính chất tình huống hoặc khái quát, tổng hợp vấn đềcảm thụ văn học như trên đòi hỏi các em có tinh thần hợp tác.Và chính sự hợptác đó sẽ giúp các em nói một cách tự tin hơn
3 Rèn kĩ năng nói qua tiết luyện nói ở phân môn Tập làm văn.
a Xác định mục đích yêu cầu của bài luyện nói:
Để cho học sinh có thể thực hiện tốt tiết luyện nói, chúng tôi cho trước đềtài cho các em về nhà soạn, hướng dẫn các em:
- Xác định đề tài (Nói cái gì ?)
- Xác định đối tượng (Nói với ai? Trong hoàn cảnh nào ?)
- Xác định mục đích (Nói để làm gì ?)
- Nội dung bài nói (Phải thu thập, lựa chọn điều cần nói)
- Cách thức nói (Nói sao cho thuyết phục người nghe)
- Thái độ nói: Tự tin, mạnh dạn
- Tác phong tự nhiên, giọng rõ ràng làm chủ tình huống
b Hướng dẫn học sinh soạn bài trước ở nhà:
Mỗi em đều phải soạn bài ở nhà Tới lớp, trước khi tiến hành luyện nói, lớptrưởng kiểm tra việc soạn bài của lớp thông qua tổ trưởng, nhóm trưởng, sau đóbáo cáo cho giáo viên Giáo viên kiểm tra xác suất từ 5-10 em
c Tiến hành luyện nói:
Trước hết giáo viên cho học sinh nêu lại đề bài và ghi lên bảng Tiếp theo chocác em phân tích đề và nêu nội dung yêu cầu cần đạt theo các bước tiến hành
mà các em đã học Sau đó, giáo viên chiếu ghi dàn ý để các em theo dõi và chocác em thảo luận và nói theo nhóm lớn (8 - 10 em) Phần mở bài cho một nhómthảo luận; phần thân bài có thể cho 2-3 nhóm thảo luận, tùy theo số luận điểmcủa đề tài; phần kết luận, một nhóm thảo luận Thời gian thảo luận và nói trướcnhóm là 10 phút Trong quá trình thảo luận, mỗi em trong nhóm phải nói lênđược nội dung mà mình đã soạn ở nhà để cả nhóm bàn bạc góp ý đi đến thốngnhất và hình thành một đoạn văn tương đối hoàn chỉnh Em được phân công ghi