CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1.Bộ biến đổi DC – DC tăng áp Boost Converter -Bộ biến đổi DC - DC tạo ra điện áp một chiều được điều chỉnh để cung cấp cho các phụ tải biến đổi.. Trong một số trường
Trang 1Đề tài:
Thiết kế bộ biến đổi DC/DC nâng áp theo nguyên lý băm xung
Uout=24V, Imax=5A
Trang 2MỤC LỤC
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT………
…….1
1.1 Bộ biến đổi DC – DC tăng áp (Boost Converter)………
………1
1.2 Cấu trúc bộ Boost Converter……
………1
1.3 Mosfest ………
………3
1.4 IC555………
………4
CHƯƠNG 2 TÍNH TOÁN THIẾT KẾ MẠCH LỰC VÀ MÔ PHỎNG……… 5
2.1 Tính toán mạch lực bộ Boost Converter………
………5
2.1.1 Tính toán chọn linh kiện………
………5
2.1.2.Tính toán chọn Mosfet………
…………7
2.1.3.IC555………
………8
2.2 Mô phỏng hệ thống trên Psim………
………9
CHƯƠNG 3 CHẾ TẠO VÀ THỰC NGHIỆM…………
………11
3.1 Chế tạo………
………11
3.2 Kết quả thực nghiệm………
……… 17
3.3.Nhận xét, đánh giá………
……… 22
Trang 33.4.Kết luận………
………23
Tài liệu tham khảo……….
………23
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.1.Bộ biến đổi DC – DC tăng áp (Boost Converter)
-Bộ biến đổi DC - DC tạo ra điện áp một chiều được điều chỉnh để cung cấp cho các phụ tải biến đổi Trong một số trường hợp, điện áp một chiều được tao ra bằng cách chỉnh lưu từ lưới có các điện áp biến thiên liên tục Bộ biến đổi DC - DC thường được sử dụng trong các yêu cầu điều chỉnh công suất nguồn một chiều, ví
dụ như máy tính, thiết bị đo lường, thông tin liên lạc, nạp điện cho ắc quy Ngoài
ra các bộ biến đổi DC - DC còn được sử dụng để điều khiển động cơ một chiều
Bộ biến đổi DC - DC là bộ biến đổi công suất bán dẫn, có hai các thực hiện kiểu chuyển mạch: dùng các tụ điện chuyển mạch và dùng các điện cảm chuyển mạch Dùng tụ điện chuyển mạch thì chúng ra phải tạo được nguồn dòng là tiến hiệu vào, còn dùng điện cảm chuyển mạch thì đầu vào là nguồn áp Dễ dàng nhận thấy, sử dụng điện cảm chuyển mạch sẽ đơn giản hơn, vì tạo ra một nguồn áp sẽ dễ hơn tạo
ra một nguồn dòng, hơn nữa nó còn có thể sử dụng ở các mạch có công suất lớn
Bộ biến đổi DC - DC tăng áp có tác dụng điều chỉnh điện áp đầu ra lớn hơn điện
áp đầu vào Điện áp DC đầu vào mắc nối tiếp với một cuộn cảm khá lớn có vai trò như một nguồn dòng Một khóa chuyển mạch mắc song song với nguồn dòng này đóng mở theo chu kỳ Năng lượng cung cấp từ cuộn cảm và nguồn làm cho điện áp đầu ra tawg lên Nó thường dùng để sử dụng điều chỉnh điện áp nguồn cup cấp và hãm tái sinh động cơ DC Vấn đề điều khiển bộ biến đổi tăng áp là một vấn đề phức tạp vì nó có tính phi tuyến và dễ bị ảnh hưởng của các tác động bên ngoài
1.2 Cấu trúc bộ Boost Converter
Trang 4-Sơ đồ cấu trúc bộ Boost Converter:
Hình 1
-Bộ biến đổi tăng áp DC-DC gồm nguồn điện E, cuộn cảm L, khóa bán dẫn
transistor Q, diode D, tụ điện C và phụ tải R
-Khi transistor ở trạng thái khóa:
Trang 5phân cực ngược và nó sẽ cắt mạch tải ra khỏi nguồn E đồng thời dòng trong cuộn dây L sẽ xuất hiện và tăng dần từ giá trị ban đầu là Imin nào đó, lúc này dòng qua tải được duy trì nhờ tụ C đóng vai trò là nguồn ( Tụ C phóng ) và đến thời điểm tacho Mosfet ngắt lúc này trên cuộn dây L1 xuất hiện 1 điện áp tự cảm chống lại sự
Anot của diode làm diode dẫn ngay lập tực và nó nạp bổ xung cho tụ C Quá trình như vậy cứ lặp đi lặp ra và có điện áp cấp cho tải
1.3.Mosfest
-Mosfet được chia làm 2 loại là Depleption và Enhancement.Trong khi
Depleption Mosfet được sử dụng như công tắc thường đóng thì Enhancement Mosfet hoạt động như một biến trở
-Trong mạch tăng áp, người ta thường sử dụng Enhancement Mosfet, cụ thể là Mosfet kênh N
Hình 4
-Khi đặt điện áp giữa chân Gate(G) và chân Source(S), dòng điện sẽ được phép chạy từ chân Drain(D) sang chân S Mosfet kênh N giống như một biến trở được điều khiển bằng điện áp Khi điện áp chân G thấp, điện trở giữa chân D và S rất cao, tương đương với công tắc mở Khi tăng điện áp chân G vượt qua điện áp ngưỡng, điện trở giữa chân D và S giảm xuống rất nhanh
Trang 61.4 IC555
Hình 5
*Ý nghĩa các chân:
1 – GND: chân cấp mát
2 – Trigger: xung, khiển xung, xung kích
3 – Output: đầu ra, xung ra
4 – Reset: Cài lại, khởi động lại, đặt lại
5 – Control Voltage: điều khiển điện áp
Trang 76 – Threshold: So sánh ngưỡng điện áp.
7 – Discharge: Xả tụ
8 – Vcc: Dương nguồn
CHƯƠNG 2 TÍNH TOÁN MẠCH ĐỘNG LỰC 2.1 Tính toán mạch lực bộ Boost Converter
*Thông số yêu cầu của mạch cần thiết kế:
-Điện áp vào chọn nguồn 12V DC để tính toán thông số mạch lực.-Điện áp ra 24V DC
Trang 9Datasheet Her602
Hình 7 2.1.2.Tính toán chọn Mosfet
IV max = IL + 0,5 t on V i ,min
L = 10 + 0,5.1,73u.12 20,76 u = 10,5 (A)
⇒ Chọn MOSFET kênh N: IRFZ44N
Hình 8
2.1.3.IC555
Trang 10=>Để thay đổi điện áp ta điều chỉnh biến trở làm thay đổi tần số.
2.2.Mô phỏng trên Psim
Trang 12-Điện áp đầu ra:
Hình 12
*Đồ thị dòng điện qua tải:
-Dòng điện đỉnh:
Hình 13 -Dòng điện qua tải:
Hình 14
Trang 13CHƯƠNG 3 CHẾ TẠO VÀ THỰC NGHIỆM
3.1 Chế tạo
Do điều kiện thực tế không cho phép, một số thông số và linh kiện sẽ được thay thế Cụ thể như sau:
Trang 14-Điện áp đỉnh:
Hình 16 -Điện áp đầu ra:
Hình 17
*Đồ thị dòng điện qua tải:
-Dòng điện đỉnh:
Hình 18 -Dòng điện qua tải:
Trang 16Hình 21
Hình ảnh sản phẩm thực nghiệm
Mạch tăng áp:
Trang 17Hình 22
Trang 18Mặt trước sản phẩm:
Hình 23 Mặt sau sản phẩm:
Hình 24 3.2 Kết quả thực nghiệm
Trang 19Hình 25
Trang 21Hình 27
Trang 22Hình 28
Trang 23Hình 29
Trang 24-Sản phẩm lắp thêm bộ đo dòng, đo áp nên nhìn chuyên nghiệp, trực quan Đây là thiết bị nên sử dụng.
-Trong quá trình chọn nguồn đầu vào cần chọn nguồn đủ công suất, dòng của nguồn nên lớn hơn dòng qua tải tính toán
Trang 25-Sau khi tính toán thông số linh kiện và tìm kiếm để mua đã phát sinh nhiều vấn
đề Đầu tiên là nhưng thông số linh kiện trên thị trường là cố định vậy nên phải chọn linh kiện trong mạch phù hợp với thực tế Giữa thực tế và lý thuyết luôn có
sự chênh lệch vì vậy cần phải cân bằng được hiểu biết lý thuyết và hiểu biết thực
3.4.Kết luận
-Sau thời gian nghiên cứu, nhóm đã nghiên cứu được cách làm mạch tăng áp, cách tính chọn các linh kiện, lựa chọn linh kiện phù hợp để làm ra một mạch tăng áp hoàn chỉnh
-Các nguyên lý hoạt động của mạch tăng áp, công thức tính toán chuẩn được nhómnghiên cứu kỹ và kiểm chứng
Tài liệu tham khảo
[1] Datasheet Hr602; Hr302; NE555; IRFZ44N
[2] Phạm Quốc Hải, Hướng dẫn thiết kế Điện tử Công suất, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật