Tiểu luận - CẤU TẠO VÀ SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG - Chuyên đề 4 - PHƯƠNG PHÁP, THIẾT BỊ KIỂM TRA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG

www quantri com vn Company Logo www themegallery com TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA THUẬT GIAO THÔNG BÀI THUYẾT TRÌNH MÔN CẤU TẠO VÀ SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG Chuyên đề 4 PHƯƠNG PHÁP, THIẾT BỊ KIỂM TR.

Trang 1

Company Logo

www.themegallery.com

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANGKHOA THUẬT GIAO THÔNG

BÀI THUYẾT TRÌNH MÔN:

CẤU TẠO VÀ SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG

Trang 2

GiỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH

NỘI DUNG THẢO LUẬN

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

III KẾT LuẬN

I ĐẶT VẤN ĐỀ

II GiẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Trang 3

ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Phương pháp, thiết bị kiểm tra động cơ đốt trong ôtô

Động cơ đốt trong ôtô

Nắm vững cách sử dụng các thiết bị, phương pháp kiểm tra động cơ đốt trong để vận dụng tốt vào thực tế

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Đối tượng

Phạm vi

Trang 4

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Trực tiếp:

Đòi hỏi phải tháo rời

các chi tiết, cụm chi

tiết và dùng dụng cụ

để đo đạc, xác định

tình trạng của động

cơ Gồm: Kiểm tra chi

tiết máy, mối ghép,

hư hỏng và các

khuyết tật.

PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA

Gián tiếp:

Kiểm tra, chẩn đoán bằng cách cho vận hành máy và quan sát, đo đạc

để xác định tình trạng làm việc ĐC mà không phải tháo động cơ Kiểm tra thông qua khí xả, dầu bôi trơn, tiếng ồn, màu khói,…

Trang 5

PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA (PPKT)

Company Logo

Trang 6

KIỂM TRA TRỰC TIẾP

Mòn côn, ovan,

giảm chiều cao,

cong, xoắn, mài

mòn chi tiết lỗ,

trục,…

Độ song song, vuông góc, độ phẳng các bề mặt, độ đồng tâm các chi tiết quay.

Rỗ mặt do oxy hóa, ma sát, mài mòn, va đập,…

Trang 7

KIỂM TRA TRỰC TIẾP www.themegallery.com

Trang 8

KIỂM TRA GIÁN TIẾP

Company Logo

Trang 9

2.1 PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ KIỂM

TRA TRỰC TIẾP

Company Logo

2.1.1 SƠ LƯỢC CÁC HƯ HỎNG THƯỜNG GẶP

- Chi tiết biến dạng: Cong, xoắn trục dẫn đến sự không song song, không vuông góc giữa các bề mặt, các ổ trục,…

- Thay đổi về kích thước do hao mòn: mòn côn, ô van, giảm chiều cao,…Những hư hỏng này đến một giới hạn nào đó sẽ làm mất đặc tính làm việc của chi tiết

- Thay đổi tính chất: Độ cứng, độ đàn hồi, trạng thái, ứng suất

- Hư hỏng đột suất vĩ mô: Gãy vỡ, sức mẻ, thủng,…

- Các mối ghép bị hở: Hở xéc măng

- Các chi tiết tròn xoay trường không cân bằng động, không đồng tâm, các mặt phẳng thường không song song, vuông góc

Trang 10

Company Logo

- Các phương pháp kiểm tra chủ yếu:

+ Quan sát: Chủ yếu dựa vào kinh nghiệm để xác định mức

độ hư hỏng của chi tiết

+ Đo lượng mòn: Dùng các dụng cụ đo để xác định kích

thước: thước kẹp, panme, đồng hồ đo lỗ, đo chiều sâu, căn lá, bàn rà

+ Sử dụng các dụng cụ chuyên dùng: ca líp, các loại dưỡng, con lăn, trục chuẩn, các loại vòng chuẩn,…

Trang 11

Company Logo

Đồng hồ so Panme đo lỗ

Trang 12

Company Logo

Trang 13

Trang 15

a Kiểm tra chi tiết dạng lỗ:

-Các biến dạng, mài mòn của các chi tiết lỗ như xi lanh, lỗ trục khuỷu, ổ trục cam, Được kiểm tra bằng phương pháp đo lượng mòn và sai lệch hình dạng

-Cần kiểm tra: Lượng mòn, độ côn, độ ôvan, lượng mòn không đều về một phía…

-Dụng cụ kiểm tra:

+ Thường dùng dụng cụ đo lỗ với đồng hồ so chính xác 0,01mm hoặc panme đo lỗ

Trang 16

Company Logo

2.1 PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ KIỂM TRA

TRỰC TIẾP

Trang 17

Kiểm tra xylanh bằng đồng hồ so Dụng cụ đo lỗ

Trang 18

Calip kiểm lỗcôn Calip kiểm ren

Trang 19

Company Logo

b Kiểm tra các chi tiết dạng trục:

Trục khuỷu, trục cam, đũa đẩy, xupap,…

- Kiểm tra độ mòn

Đặc điểm hao mòn: Mòn các bề mặt làm việc, làm tăng

khe hở lắp ghép giữa các trục và bạc, giưa áp xuất dầu bôi trơn và làm tăng tiếng ồn khi động cơ làm việc

 Thiết bị kiểm tra :

Ta dùng các dụng cụ như thước kẹp, pamme, căn lá, mũi

V,các loại dưỡng…

Trang 20

Dùng thước đo kích thước ngoài, kích thước trong hoặc đo

độ sâu Kết quả đo bằng tổng của giá trị đọc trên thang

chính trước vạch 0 của thang trượt và giá trị đọc trên thang trượt tại vạch trùng với một vạch nào đó trên thang chính

Trang 21

và giá trị đọc trên thang xoay.

Trang 23

Dưỡng kiểm trục

Trang 24

 Lắp trục khuỷu lên hai gối đỡ

hoặc lắp lên mũi chống tâm.

 Đo độ cong:Dùng đồng hồ so đo

tại vị trí cổ chính giữa của trục Hiệu giá trị max, min đo được là

Trang 25

2.1 PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ

KiỂM TRA TRỰC TiẾP

Company Logo

c Kiểm tra thanh truyền

- Hư hỏng: cong, xoắn, gãy…

- Dụng cụ: Đồng hồ so, mũi V, bản rà, chốt định tâm,

Trang 27

Company Logo

d Kiểm tra các chi tiết thân hộp

- Hư hỏng: Cong, vênh, tương quan kích thước bị sai lệch: độ phẳng, độ đồng tâm, song song, vuông góc,…

- Kiểm tra độ phẳng

+ Phương pháp sai lệch đường: xác định sự lọt sáng qua khe

hở giữa dụng cụ kiểm tra với bề mặt chi tiết bằng căn lá, cữ

Trang 28

Company Logo

+ Phương pháp phân bước: đo chuyển vị của các điểm chuẩn tinh đặt trên bề mặt kiểm tra so với 1 điểm ban đầu tùy

chọn,dụng cụ cọc chuẩn , ni-vô, kính ngắm

+ Phương pháp giao thoa ánh sáng: Xác định độ không phẳng, bằng cách áp thước thủy tinh lên bề mặt, lúc này sẽ xuất hiện các vân giao thoa, vân thẳng nếu bề mặt thẳng, vân cong nếu

bề mặt không phẳng Trị số không phẳng bằng tỷ số giữa độ cong và khoảng cách các vân

Trang 29

Company Logo

+ Phương pháp khí động: đo độ không phẳng bằng cách đo lượng tiêu hao khí nén lọt qua khe giữa đầu đo và mặt phẳng khi dịch chuyển đầu đo trên bề mặt kiểm tra

Lựa chọn phương pháp kiểm tra phụ thuộc vào kích thước chi tiết và yêu cầu về độ chính xác

Trang 30

thường có 1 đầu cao hơn đầu kia, bọt khí sẽ chạy lại phía đầu cao; để xác định mức độ chênh lệch độ cao tương đối giữa 2 đầu, người ta khắc một số vạch chia đều theo 2 phía Nếu bọt khí nằm cân ở giữa ống thủy thì bề mặt được kiểm tra là thăng bằng, ngược lại, bọt khí sẽ lệch về một bên vài vạch; giá trị

mỗi vạch tương ứng với cấp độ chính xác của dụng cụ

Trang 31

Company Logo

- Kiểm tra độ đồng tâm: Dùng căn lá hoặc đồng hồ so

Nguyên tắc: Sử dụng căn lá đo khe hở tại các vị trí để xác định

Trang 32

-Kiểm tra song song và vuông góc:

+ Kiểm tra độ song song giữa các dãy lỗ: Lỗ trục khuỷu, cam,…

+ Kiểm tra độ vuông góc các hàng lỗ

+ Kiểm tra vuông góc các cạnh

Trang 33

Company Logo

Trang 34

Company Logo

d Kiểm tra lò xo, vòng bi, bánh răng

-Kiểm tra lò xo:

+ Kiểm tra độ mòn thân, hiện tượng nứt mỏi, gãy và kiểm tra

độ đàn hồi khi chịu tải

+ Kiểm tra độ đàn hồi trước hết đo chiều dài lò xo trạng thái tự nhiên bằng thước cặp, lò xo mẫu -> kiểm tra chiều dài khi chịu tải

Kiểm tra lò xo

Trang 35

Company Logo

d Kiểm tra lò xo, vòng bi, bánh răng

-Kiểm tra vòng bi:

Vòng bi bị mòn thể hiện độ rơ dọc trục và độ rơ hướng kính

Kiểm tra độ rơ dọc

trục

Trang 36

Company Logo

-Kiểm tra bánh răng:

-Hư hỏng: +Mòn

+Tróc rỗ bề mặt răng

+Gãy răng +Sứt mẻ đỉnh răng, chân răng,…

 Thường bị mòn hoặc tróc rỗ bề mặt răng, tăng khe hở -> phát sinh tiếng ồn

 Hiện tượng nứt chân răng, gãy răng do chèn ép dầu hoặc chịu tải lớn

 Bánh răng hộp số hay bị va đập nên nứt răng, sứt mẻ chân răng

Trang 37

Company Logo

Trang 38

Company Logo

+ Kiểm tra đỉnh răng xem có bị sứt mẻ không

+ Kiểm tra độ không đồng tâm và độ đảo của răng

Trang 39

-Kiểm tra độ mòn của các chi tiết quay như trục khuỷu, bánh

đà, bánh răng, trục các đăng Xem có mòn đều không để ảm bảo độ đồng tâm, đảm bảo mức rung động trong phạm vi cho phép

- Kiểm tra cân bằng tĩnh đối với các chi tiết có đường kính khá lớn so với chiều dài như các bánh răng, bánh đà

- Kiểm tra cân bằng động đặc biệt cần thiết đối với các chi tiết

có hình dạng phức tạp và tốc độ quay cao( như trục khuỷu)

Trang 41

Company Logo

 Kiểm tra cân bằng tĩnh

Trang 42

Company Logo

 Kiểm tra cân bằng động

Trang 43

Company Logo

f Kiểm tra các khe hở xéc măng

 Kiểm tra khe hở miệng:

-Tháo xéc măng ra khỏi pít tông, chùi sạch;

– Đặt xéc măng vào lòng xylanh;

– Dùng đầu pít - tông đẩy xéc - măng xuống ½ khoảng chạy.

Trang 44

Company Logo

- Lấy thước đo khoảng hở để giữa 2 miệng của xéc - măng, khe hở này vàokhoảng 0.15 mm Nếu ít hơn phải dùng giũa mịn hay giấy nhám rà lại, nếu lớn 0.50 mm thì phải thay xéc - măng mới.

- Trên thực tế ít ai dùng thước đo khe hở mà đưa xylanh lên ánh sáng và xem

khe hở cỡ sợi tóc là được.

Trang 45

Company Logo

 Kiểm tra khe hở giữa xéc - măng và rãnh xéc - măng:

– Tháo xéc - măng ra khỏi pít - tông chùi sạch sẽ.

– Lấy xéc - măng để lưng xéc - măng vào rãnh tương ứng.

– Xoay xéc - măng xung quanh rãnh xéc - măng.

– Vừa xoay vừa quan sát mọi vị trí xéc - măng đều nằm lọt dưới rãnh và thấphơn khoảng 0.25mm.

Trang 46

Company Logo

- Cũng ở mọi vị trí xéc - măng xoay tự do vừa vặn trong rãnh Khe hở này theotiêu chuẩn từ 0.01 mm – 0.045 mm.

– Nếu khe hở quá ít thì xéc - măng sẽ bị kẹt (dính) trong rãnh, nếu lớn quá độngcơ sẽ lên dầu.

– Nếu pít - tông cũ muốn dùng lại ta phải dùng một xéc - măng gãy để nạo rãnhcho sạch muội than trước khi kiểm tra Không nên dùng đầu vặn vít hay lưỡi cưa để nạo rãnh vì làm như thế không những không đều mà còn hư rãnh.

Trang 47

-Kiểm tra các vết nứt bằng từ trường

+ Áp dụng cho các chi tiết có khả năng nhiểm từ để phát hiện những vết nứt trên bề mặt

Trang 48

Phát hiện vết nứt bằng phương pháp

từ trường

Trang 49

KiỂM TRA TRỰC TIẾP

Company Logo

-Kiểm tra vết nứt bằng quang tuyến

+ Sử dụng dung dịch có chứa chất phát quang bôi lên bề mặt kiểm tra để nhận biết vết nứt

Trang 50

Company Logo

Kiểm tra theo hiệu ứng xung (siêu âm)

+ Dùng các máy móc chuyên dụng để kiểm tra vết nứt

Máy dò khuyết tật dùng siêu âm

Trang 51

KiỂM TRA TRỰC TIẾP

Company Logo

Trang 52

TRA GIÁN TIẾP

Hàm lượng mạt kim loại trong dầu bôi trơn

Tiếng

ồn màu khói, mùi khói

Các phương pháp chuẩn đoán

theo

Trang 53

Company Logo

2.2.1 Phương pháp chuẩn đoán động cơ theo thành phần khí

xả

a) Đặc điểm của phương pháp

- Thành phần khí thải là một thông số phản ánh chất lượng quá trình cháy của động cơ Nó là thông số chuẩn đoán chung vì

nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố : độ đậm hỗn hợp cháy, chất lượng hòa trộn nhiên liệu không khí, khả năng bay hơi của nhiên liệu xăng, độ phun sương và đồng điều của vòi phun…

Trang 54

Company Logo

b) Phương pháp chuẩn đoán

Sử dụng các thiết bị phân tích khí để phân tích các thành phần trong khí thải

Khi máy chạy ổn định và nhiệt độ đúng qui định thì mới tiến hành đo

Khi ở chế độ không tải: HC tăng và không tồn tại O2

Tăng dần tải: CO2 tăng, O2 giảm, HC, CO giảm dần

Khi toàn tải chủ yếu tồn tại CO

Ở chế độ tăng tốc và khởi động tồn tại HC

Ở chế độ tải trung bình thì các thành phần trên ổn định Nếu không bình thường thì các thành phần trên sẽ dao động rất lớn

Trang 55

Trang 56

Company Logo

Sơ đồ thiết bị

d) Thiết bị phân tích thành phần khí thải MGT5

1- đường lấy ga chuẩn 2- cảm biến độ chênh lệch áp suất

3- buồng đo phân tích CO2, CO,HC.

4- cảm biến áp suất khí quyển 5- bộ phân tích O2

6- Bơm khí 7- van đóng mở điện 8- bộ lọc khí

9- bộ lọc than hoạt tính 10- bộ tách nước

11-bơm nước 12-đường nước ra 13-đường lấy mẫu 14- đường khí vào để chỉnh giá trị 0

15- đường khí ra 16- hệ thống dẫn khí

17- chi tiết làm kín 18- phương tiện điều chỉnh 19-các dao diện

20-bộ phận chỉ thị

Trang 57

Company Logo

Thiết bị dùng trên động cơ xăng.

Nguyên lý hoạt động : Nguyên lý hoạt động dựa trên hiện tượng hấp thụ tia hồng ngoại của các khí có trong thành phần khí xả của động cơ xăng

-Mẫu khí xả được lấy từ ống xả ôtô thông qua đường lấy mẫu (13) Khí xả được tách hơi nước (10) và đưa vào buồng đo(3) Buồng đo là 1 ống dài, 2 đầu được nắp bộ phát và thu tia hồng ngoại Khi đi qua buồng đo các tia này sẽ bị thay đổi về bước sóng thể hiện quang phổ hấp thụ được trên đầu thu Thông qua quang phổ, thiết bị phân tích sẽ tính toán được tỷ lệ các chất

có trong khí và hiện thị số liệu trên màn hình

Trang 58

Company Logo

Trang 59

Company Logo

Quá trình hoạt động, kiểm tra và hiệu chỉnh :

+ Chế độ đo: ở chế độ này van điện mở thông đường ống lấy mẫu 13 với buồng đo, đồng thời khóa các nhánh khác Khí mẫu đi qua bộ tách nước 10, bộ lọc khí 8 để được lọc sạch, cảm biến chêch lệch áp xuất 2 có nhiệm vụ thông báo áp suất trong đường ống dẫn khí với mục đích kiểm tra độ rò rỉ

Trang 60

Company Logo

+ Chế độ hiệu chuẩn giá tri 0 : đảm bảo phương pháp đo chính xác, trước mỗi lần đo phải chỉnh cần thực hiện giá trị về 0 Van điện

7 ở chế độ thông đường ống 14 với buồng đo

và khóa các đường khác, lấy không khí làm chuẩn 0 cho giá tri CO và HC.

+ Chế độ hiệu chuẩn giá tri 0 : đảm bảo phương pháp đo chính xác, trước mỗi lần đo phải chỉnh cần thực hiện giá trị về 0 Van điện 7 ở chế độ

thông đường ống 14 với buồng đo và khóa các đường khác, lấy không khí làm chuẩn 0 cho giá tri CO và HC.

Trang 61

Company Logo

+ Chế độ hiệu chuẩn : Van điện 7 ở trạng thái thông với đường ống lấy khí ga chuẩn 1 với buồng đo, dùng để so sánh giá trị

đo của CO, HC,O2 hiện trên thiết bị với các thành phần đã

xác định trong khí chuẩn Tùy thuộc vào mỗi nước mà thời

gian hiệu chuẩn khác nhau, thông thường 6 tháng hoặc 12

tháng

Trang 62

Company Logo

Trang 63

Company Logo

Thiết bị dùng trên động cơ diezel :

Thiết bị kiểm tra khí thải MDO 2 ( video )

Trang 64

trưng Do vậy, khi đo các thành phần này sẽ cho phép biết

được chi tiết nào mòn nhiều

Trang 65

Company Logo

b) Phương pháp chuẩn đoán

Lấy mẫu dầu khoảng 100cc dầu khi động cơ đang làm việc

hoặc mới ngưng làm việc, (nếu tháo lọc trước thì kết quả chính xác hơn) Mẫu được lấy sau từng khoảng thời gian làm việc

qui định Đưa mẫu lên máy phân tích để xác định lượng kim loại thành phần So sánh kết quả phân tích với mẫu dầu của

động cơ chuẩn (thường là đồ thị)

Tiêu đề	Phương pháp kiểm tra động cơ đốt trong
Tác giả	Hoàng Minh Quân, Đỗ Minh Hùng, Trần Văn Hiệu
Người hướng dẫn	PGS.TS Phùng Minh Lộc
Trường học	Trường Đại Học Nha Trang
Chuyên ngành	Khoa Thuat Giao Thong
Thể loại	Tiểu luận
Thành phố	Nha Trang

Định dạng
Số trang	84
Dung lượng	5,32 MB