QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC Ở HUYỆN TỨ KỲ - TỈNH HẢI DƯƠNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI Nội dung hoạt động quản lý của Hiệu trưởng trường tiểu học rất đadạng, đề tài này chỉ nghiên cứu các biện pháp quản lý chuyên môn, trong đótập trung vào các biện pháp

Lời cảm ơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn các quý thầy (cô) giáo khoa Quản lý giáo dụctrường Đại học Sư phạm Hà Nội và các thầy (cô) giáo tham gia giảng dạy lớpCao học quản lý giáo dục K20 đã tận tình giảng dạy, quan tâm và giúp đỡ tôitrong quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin bày tỏ sự kính trọng, biết ơn sâu sắc tới PGSTS Đặng Quốc Bảo Người thầy đã tận tình chỉ bảo, trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trìnhnghiên cứu và hoàn thành luận văn này

-Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên phòngGiáo dục & Đào tạo huyện Tứ Kỳ, các thầy cô trong Ban giám hiệu, giáo viêncủa các trường Tiểu học ở huyện Tứ Kỳ, các bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ

và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn này

Do điều kiện nghiên cứu và thực hiện đề tài còn hạn chế, luận vănkhông tránh khỏi thiếu sót Tôi rất mong nhận được các ý kiến đóng góp củacác thầy (cô) giáo và các bạn đồng nghiệp

Hà Nội, tháng 10 năm 2012

TÁC GIẢ

Đặng Thị Khánh

DANH M C B NGỤC BẢNG ẢNG Bảng 1: Thống kê số học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý tiểu học năm học

2011 - 2012 42

Bảng 2: Thống kê chất lượng học sinh tiểu học huyện Tứ Kỳ trong năm học: 2011-2012 44

Bảng 3: Thống kê về đội ngũ giáo viên huyện Tứ Kỳ năm học: 2011 - 2012 47

Bảng 4: Thống kê tình hình đội ngũ cán bộ quản lý ở các trường tiểu học: 49

Bảng 5: Thực trạng phân công giảng dạy cho đội ngũ giáo viên 53

Bảng 6 : Thực hiện chương trình giảng dạy 55

Bảng 7: Quản lý giờ dạy trên lớp 56

Bảng 8: Thực trạng các biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với công tác chủ nhiệm lớp 58

Bảng 9: Thực trạng trình độ chuyên môn và nhu cầu bồi dưỡng của đội ngũ giáo viên tiểu học 60

Bảng 10: Tổng hợp ý kiến nhận xét của cán bộ giáo viên về công tác kiểm tra, đánh giá của hiệu trưởng 63

Bảng 11: Sự đánh giá của 80 giáo viên về các biện pháp quản lý chuyên môn, bồi dưỡng năng lục nghề nghiệp mà hiệu trưởng đã thực hiện 70

Bảng 12: Sự đánh giá của 20 CBQL về các biện pháp quản lý chuyên môn, bồi dưỡng năng lục nghề nghiệp mà hiệu trưởng đã thực hiện 71

Bảng 13: Sự đánh giá của 10 lãnh đạo, chuyên viên PGD về các biện pháp quản lý mà hiệu trưởng đã thực hiện 72

Bảng 14: Sự đánh giá của GV về các biện pháp quản lý của hiệu trưởng sẽ làm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên 110

Bảng 15: Sự đánh giá của CBQL về các biện pháp quản lý của hiệu trưởng sẽ làm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên 111

Bảng 16: Sự đánh giá của lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD Tứ Kỳ về các biện pháp quản lý của hiệu trưởng sẽ làm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên 114

MỤC LỤC Lời cảm ơn

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 5

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 5

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 5

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 6

6 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI 6

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6

8 CÁI MỚI CỦA ĐỀ TÀI 7

9 CẤU TRÚC LUẬN VĂN 8

NỘI DUNG 9

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC 9

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 9

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2.Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 14

1.2.3 Quản lý trường tiểu học 21

1.2.4 Chức năng quản lý, biện pháp quản lý 24

1.2.5 Năng lực nghề nghiệp: Năng lực dạy học, giáo dục, liên kết với cộng đồng 27

1.3 Tầm quan trọng của việc quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp đối với giáo viên tiểu học 28

1.4 Nội dung và yêu cầu quản lý bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên trường tiểu học 29

1.4.1 Trách nhiệm chung 29

1.4.2 Những nội dung Hiệu trưởng cấn chú ý 30

1.4.3 Những nội dung Phòng Giáo dục & Đào tạo cần quán triệt 36

1.4.4 Phối hợp của Hiệu trưởng với Phòng Giáo dục & Đào tạo trong quản lý bồi dưỡng 36

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN TỨ KỲ - HẢI DƯƠNG 39

2.1 Thực trạng giáo dục tiểu học huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương 39

2.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội và định hướng phát triển giáo dục của huyện Tứ Kỳ - Hải Dương 39

2.1.2 Thực trạng phát triển giáo dục Tiểu học ở huyện Tứ Kỳ - Hải Dương 42

2.2 Thực trạng việc quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn của hiệu trưởng trường tiểu học ở huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương 52

2.2.1 Phân công giảng dạy cho đội ngũ giáo viên 52

2.2.2 Quản lý việc thực hiện chương trình giảng dạy 55

2.2.3 Thực trạng quản lý giờ dạy trên lớp 56

2.2.4 Quản lý công tác chủ nhiệm lớp đối với giáo viên của hiệu trưởng 58 2.2.5 Nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên 60

2.2.6 Kiểm tra, đánh giá chuyên môn của giáo viên 62

2.2.7 Công tác thi đua khen thưởng 64

2.2.8 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất 66

2.2.9 Thực trạng việc chăm lo tới đời sống vật chất và tinh thần cho đội ngũ giáo viên 68

2.2.10 Nâng cao năng lực chủ thể quản lý 68

2.3 Đánh giá chung biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp của hiệu trưởng đối với đội ngũ giáo viên tiểu học 69

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về các biện pháp quản lý chuyên môn, bồi dưỡng năng lục nghề nghiệp của hiệu trưởng 69

2.3.2 Thuận lợi 73

2.3.3 Khó khăn 74

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC HUYỆN TỨ KỲ -

TỈNH HẢI DƯƠNG 77

3.1 Nguyên tắc lựa chọn biện pháp 77

3.2 Biện pháp 77

3.2.1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng đối với năng lực nghề nghiệp của giáo viên và tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng 77

3.2.2 Đôn đốc việc thực hiện tốt chương trình giảng dạy 78

3.2.3 Tăng cường giám sát giờ dạy trên lớp của giáo viên 81

3.2.4 Bồi dưỡng năng lực dạy học, năng lực công tác chủ nhiệm lớp và năng lực làm việc với cộng đồng của giáo viên 86

3.2.5 Khuyến khích giáo viên tự học nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên 90

3.2.6 Thường xuyên kiểm tra, đánh giá và chấn chỉnh yếu kếm về chuyên môn của giáo viên 95

3.2.7 Tăng cường các nguồn lực phục vụ hoạt động dạy học của giáo viên 100

3.2.8 Chú ý công tác thi đua khen thưởng, biểu dương các điển hình tốt và chấn chỉnh các yếu kém 102

3.2.9 Quan tâm chăm lo tới đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ giáo viên 105

3.2.10 Không ngừng nâng cao nghiệp vụ quản lý cho bản thân Hiệu trưởng và thành viên Ban giám hiệu 107

3.3 Khảo sát nhận thức về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất 110

3.4 Một số tấm gương điển hình trong công tác quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường tiểu học ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương 115

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 118

1 Kết luận 118

2 Khuyến nghị 119

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 123

Để đạt được sự phát triển như vậy, mỗi quốc gia, dân tộc trên thế giớiđều có những chiến lược riêng của mình Thực tế cho thấy không một quốcgia, dân tộc nào trong sự phát triển của mình lại không có sự đầu tư cho giáodục Ngày nay, việc đánh giá sức mạnh và sự giàu có của một dân tộc khôngphải là ở chỗ nhiều đất đai, rừng, gia súc và các loại quặng quý mà là ở sốlượng và chất lượng những con người có học thức, có sự nhạy bén, năng động

và khả năng sáng tạo của trí tuệ. Sức mạnh của trí tuệ có thể giúp con người

tự tin hơn, độc lập hơn và có khả năng giải quyết được những vấn đề đầythách thức mà cuộc sống vốn dĩ luôn ẩn chứa Giáo dục là một biện pháp hữuhiệu nhất nhằm tăng cường sức mạnh cho mỗi cá nhân

Tuy nhiên vấn đề đầu tư cho giáo dục như thế nào để giáo dục pháttriển? Vấn đề này mỗi quốc gia, mỗi dân tộc lại có những con đường đi khácnhau, xong tất cả đều nhận thấy rằng đầu tư cho giáo dục là hướng đầu tư đúngđắn nhất, là đầu tư cho sự phát triển bền vững Trong khu vực Đông Nam Á,hai nước Hàn Quốc và Nhật Bản là tiêu biểu cho định hướng đầu tư này

Trong bối cảnh đó, đất nước ta cũng đang trong thời kỳ đẩy mạnh CNH HĐH, phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp.Đảng ta đã nhận thức rất đúng đắn về vai trò của giáo dục Điều này được thểhiện rất rõ trong Nghị quyết Trung ương II khoá VIII của Đảng họp ngày 16

-tháng 12 năm 1996 đã chỉ ra 6 định hướng chiến lược phát triển giáo dục đàotạo trong thời kỳ CNH - HĐH Trong 6 định hướng đó có định hướng 2 đã

khẳng định rằng: “Phải thực sự coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu” Cụ thể là: Nhận thức sâu sắc giáo dục - đào tạo cùng với khoa học công

nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tưcho giáo dục đào tạo là đầu tư cho phát triển, đồng thời có các giải pháp mạnh

mẽ để phát triển giáo dục Định hướng 5 của Nghị quyết Trung ương II khoá

VIII cũng khẳng định: Giáo dục - đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, của nhà nước và của toàn dân” Trước những hạn chế của giáo dục hiện nay Bộ

chính trị đưa ra 07 định hướng phát triển giáo dục trong đó định hướng thứ ba

có nêu: " Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng" Có thể nói trong giai đoạn hiện nay

ngành giáo dục đào tạo có vai trò hết sức quan trọng đó là đào tạo ra nhữngcon người chủ nhân tương lai của đất nước với những phẩm chất nhân cách vàtrí tuệ đáp ứng được đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới của đất nước, của thời đại

Để đào tạo được nguồn nhân lực đó đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên có chấtlượng tốt, đây chính là lực lượng nòng cốt giữ vai trò quyết định tới chấtlượng giáo dục đào tạo

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục tiểu học là bậc học được

coi là nền tảng, nền móng cho ngôi nhà giáo dục Luật giáo dục 2005 (được

bổ sung năm 2009) nước ta đã ghi rõ: Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng

của hệ thống giáo dục quốc dân, có nhiệm vụ xây dựng và phát triển tình cảmđạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất cho trẻ em nhằm hình thành cơ sở banđầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách của con người Việt Nam XHCN.”

Trong mục 2 điều 27 Luật giáo dục 2005 đã ghi rõ: “Mục tiêu của giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ

năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở" Bộ Giáo dục & Đào tạo

đã có Quyết định số: 04/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 04 tháng 5 năm 2007 vềviệc Ban hành Quy định về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Muốnnâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường trước hết phải xây dựng độingũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về loại hình, có trình độ chuyên mônnghiệp vụ cao, có phẩm chất chính trị vững vàng bởi vì giáo viên là ngườiquyết định tới chất lượng giáo dục Trong giai đoạn hiện nay, cả nước đã thựchiện chương trình sách giáo khoa tiểu học mới và đang có định hướng chuẩn

bị tiếp tục thay đổi nội dung chương trình cho phù hợp với thực tiễn Vớichương trình sách giáo khoa mới này, lượng kiến thức cần truyền tải tới họcsinh rất phong phú, hiện đại, đạt được yêu cầu mà sự nghiệp đổi mới đòi hỏi

và cũng tiếp cận được với trình độ tiểu học trong khu vực Đông Nam Á vàtrên thế giới Để nâng cao chất lượng dạy học, vấn đề đổi mới phương phápdạy học là vấn đề cấp thiết mà ngành giáo dục nói chung cũng như giáo dụctiểu học nói riêng phải thực hiện Người giáo viên phải là người tổ chức, điềukhiển quá trình lĩnh hội tri thức của học sinh Để làm được điều này đòi hỏingười giáo viên phải thực sự có năng lực nghề nghiệp thể hiện trong mỗi bàidạy của mình

Về thực tiễn:

Giáo viên tiểu học khác với giáo viên các cấp học, bậc học khác đó làphải dạy đủ 9 môn học trong nhà trường Trong nhà trường tiểu học, giáo viênphải vừa dạy vừa dỗ học sinh cho nên mỗi giáo viên không chỉ đóng vai tròcủa một người thầy mà còn đóng vai trò của một người cha, một người mẹ Vìvậy, đòi hỏi người giáo viên tiểu học phải am hiểu sâu, rộng về các lĩnh vực

tự nhiên, xã hội cũng như về tâm lý giáo dục

Thực tế ở các trường tiểu học hiện nay, trình độ đào tạo của đội ngũgiáo viên không đồng đều, vẫn còn những giáo viên có trình độ chuyên môn

nghiệp vụ chưa tốt Phần lớn giáo viên chỉ được tiếp cận với việc đổi mớiphương pháp dạy học trong thời gian bồi dưỡng hè ở các trường nên việc dạytheo yêu cầu đổi mới chương trình gặp nhiều khó khăn Trong khi đó chươngtrình sách giáo khoa tiểu học đã tăng đáng kể số giờ dạy trên lớp trong tuần,phương pháp giảng dạy cũng tăng lên, lượng tri thức cần truyền đạt cho họcsinh cũng tăng nhanh, mang tính thời sự hơn, hiện đại hơn Giáo dục tiểu họchiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn Về cơ sở vật chất, phương tiện dạy họckhó có thể triển khai một cách tốt nhất những phương pháp dạy học tích cựcnhằm phát huy tốt nhất tính độc lập sáng tạo của học sinh Thiết bị dạy học cònthiếu và chưa đồng bộ ở các trường Giáo viên cũng không có đủ thời gian đểchuẩn bị đồ dùng dạy học Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc sử dụngnhững đồ dùng dạy học sẵn có Kỹ năng làm đồ dùng dạy học và sử dụng đồdùng dạy học của giáo viên tiểu học còn rất hạn chế từ đó dẫn tới việc ngại sửdụng đồ dùng, thiết bị dạy học trên lớp Bên cạnh đó công tác quản lý cơ sở vậtchất, trang thiết bị dạy học ở nhiều trường chưa hiệu quả Phần lớn giáo viênchỉ sử dụng đồ dùng dạy học trong thời gian được kiểm tra, thanh tra, dự giờ…Chính vì vậy vẫn còn một số giáo viên trên lớp học chủ yếu sử dụng nhữngphương pháp dạy học truyền thống - những phương pháp không tạo được nhiềuhứng thú trong học tập, không phát huy được tốt tính tự giác, tích cực, độc lập,sáng tạo của học sinh

Nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học tronggiai đoạn hiện nay vừa là tiền đề vừa là động lực của việc nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên Để nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáoviên ở mỗi nhà trường tiểu học, đòi hỏi người hiệu trưởng phải có những biệnpháp quản lý thật tốt, đặc biệt là quản lý chất lượng dạy học Thực tế cho thấyrằng chất lượng giáo dục của các nhà trường cao hay thấp đều phụ thuộc vàocông tác quản lý của trường đó tốt hay chưa tốt

Tứ Kỳ là một huyện điều kiện kinh tế xã hội còn gặp rất nhiều khókhăn Đời sống giáo viên còn thiếu thốn, đặc biệt là giáo viên dạy tại những

xã còn khó khăn Chất lượng đào tạo của đội ngũ giáo viên còn chưa đồngđều, một số giáo viên còn chưa đạt yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học

Nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học là việclàm có tính chất quyết định tới chất lượng giáo dục tiểu học mà chất lượnggiáo dục tiểu học lại chính là cơ sở, nền tảng của việc đào tạo nguồn nhân lựctương lai đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp CNH - HĐH đất nước

Để đội ngũ giáo viên các trường tiểu học trong huyện có năng lực nghềnghiệp cao là trách nhiệm chủ yếu của người Hiệu trưởng

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài nghiên

cứu: Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường tiểu học ở huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương trong bối cảnh hiện nay”.

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáoviên của Hiệu trưởng các trường tiểu học ở huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Tứ Kỳtỉnh Hải Dương hiện chưa đáp ứng được yêu cầu trong giai đoạn mới Có

nhiều nguyên nhân dẫn tới thực trạng trên Nếu xác định được các nguyênnhân đó và đề xuất được các biện pháp quản lý bồi dưỡng phù hợp vớithực tiễn thì sẽ góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáoviên các trường tiểu học huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương.

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận liên quan đến đề tài: Khái

niệm Quản lý, Quản lý nhà trường, Biện pháp quản lý chuyên môn…

5.2 Phân tích thực trạng các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng của

Hiệu trưởng đã thực hiện

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực

nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên ở các trường tiểu học huyện Tứ Kỳ tỉnhHải Dương

6 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI

Nội dung hoạt động quản lý của Hiệu trưởng trường tiểu học rất đadạng, đề tài này chỉ nghiên cứu các biện pháp quản lý chuyên môn, trong đótập trung vào các biện pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũgiáo viên thông qua hoạt động thực tiễn trong trường tiểu học

Phạm vi nghiên cứu: 10 trường tiểu học trong huyện Tứ Kỳ tỉnh HảiDương; trong đó có 4 trường đạt danh hiệu xuất sắc, 4 trường đạt danh hiệu

tiên tiến, 2 trường đạt khá (Toàn huyện có 29 trường tiểu học).

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu thập thông tin khoa học thông qua đọc sách, báo, tài liệu nhằmmục đích tìm chọn những khái niệm, những tư tưởng cơ bản làm cơ sở lý luậncho đề tài, hình thành giả thuyết khoa học, dự đoán về những thuộc tính củađối tượng nghiên cứu, xây dựng những mô hình lý thuyết hay thực nghiệmban đầu

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Trực tiếp tác động vào đối tượng trong thực tiễn để nghiên cứu, thuthập thông tin, làm nảy sinh những ý tưởng nghiên cứu và đề xuất sáng tạo

7.2.1 Phương pháp điều tra xã hội học và khảo sát thực tiễn

Trưng cầu ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên ở các trường tiểu học vàcác đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục & Đào tạo bằng cácphiếu điều tra

7.2.2 Phương pháp phân tích và tổng hợp

Xem lại những kết quả của các biện pháp quản lý chuyên môn của hiệutrưởng đã thực hiện để từ đó rút ra những kết luận bổ ích, những biện phápquản lý chuyên môn hay áp dụng trong thực tiễn

7.2.3 Phương pháp chuyên gia

Phỏng vấn các chuyên gia về lý luận quản lý và có nhiều kinh nghiệmtrong thực tiễn quản lý, bồi dưỡng giáo viên đánh giá thực trạng và đề xuấtcác biện pháp bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên ở các trườngtiểu học

7.3 Phương pháp thống kê

Sử dụng toán thống kê như một công cụ xử lý các tài liệu (Xử lý các thông tin định lượng như các con số, bảng số liệu… và các thông tin định tính bằng biểu đồ) đã thu thập được từ các phương pháp nghiên cứu khác.

8 CÁI MỚI CỦA ĐỀ TÀI

Những biện pháp quản lý bồi dưỡng của hiệu trưởng nhằm nâng caonăng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học đã được một số tác giảtrong nước đề cập đến xong ở tỉnh Hải Dương chưa có ai nghiên cứu

Vì vậy kết quả của đề tài này sẽ góp phần vào việc giúp cho người hiệutrưởng quản lý bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũgiáo viên các trường tiểu học ở huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương

9 CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo luận văngồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý bồi dưỡng năng lực nghề

nghiệp cho giáo viên tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng năng lực nghề

nghiệp của hiệu trưởng ở trường tiểu học huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương

Chương 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho đội

ngũ giáo viên tiểu học huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG

NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Trong công tác quản lý trường tiểu học, quản lý bồi dưỡng năng lựcnghề nghiệp cho giáo viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nó chính là yếu tốquyết định tới chất lượng dạy học của nhà trường Đây là nhiệm vụ không hềđơn giản đối với mỗi người hiệu trưởng trường tiểu học Mục tiêu chính củacông tác này là làm sao đảm bảo nâng cao chất lượng dạy học theo yêu cầu củamục tiêu, kế hoạch đào tạo bậc tiểu học, làm sao cho đội ngũ giáo viên có nănglực chuyên môn tốt để đáp ứng được đòi hỏi của việc nâng cao chất lượng giáodục tiểu học Để làm tốt công tác quản lý của hiệu trưởng, đã có nhiều nhàkhoa hoc, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã có những công trình đề cậpđến thực tiễn quản lý ở các nhà trường nhằm tìm ra các biện pháp quản lý cóhiệu quả nhất Có thể nói có rất nhiều nhà nghiên cứu đã quan tâm nghiên cứu,luận bàn về hoạt động quản lý, quản lý nhà trường, tuy nhiên ít có công trìnhnghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn một cách sâu sắc, cụ thể

Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục Xô viết (cũ) như M.I.Kônđacốp,P.V.Khuđôminxki đã rất quan tâm tới việc nâng cao chất lượng dạy họcthông qua các biện pháp quản lý có hiệu quả Muốn nâng cao chất lượng dạyhọc phải có đội ngũ giáo viên có năng lực chuyên môn Họ cho rằng kết quảtoàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúngđắn và hợp lý công tác quản lý hoạt động của đội ngũ giáo viên

Ở Việt Nam, có nhiều nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục như cácgiáo sư Nguyễn Văn Lê, Hà Sỹ Hồ, Nguyễn Ngọc Quang… Các tác giả đã

nêu lên những nguyên tắc chung của quản lý hoạt động dạy học của người giáoviên như sau:

- Khẳng định trách nhiệm của mỗi giáo viên bộ môn là chịu tráchnhiệm trước hiệu trưởng nói riêng và trước nhà nước nói chung về chất lượnggiảng dạy, giáo dục đối với học sinh lớp mình phụ trách

- Đảm bảo định mức lao động đối với giáo viên bộ môn và giáo viênchủ nhiệm lớp theo quy định của nhà nước

- Khẳng định trách nhiệm của mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp trước hiệutrưởng và trước nhà nước về việc thực hiện các nhiệm vụ trong điều lệ trườngphổ thông

- Giúp đỡ thiết thực và cụ thể cho giáo viên để họ hoàn thành tốt cácnhiệm vụ của mình

Xuất phát từ những nguyên tắc chung đó các tác giả đã chỉ rõ một sốbiện pháp quản lý nhà trường Tác giả Hà Sỹ Hồ trong cuốn : “Những bàigiảng về quản lý trường học- tập 3 NXB GD 1984 ” đã trình bày về mục tiêuquản lý nhà trường, nội dung và biện pháp quản lý nhà trường phổ thông Tácgiả cho rằng : “Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, việc quản lý dạy và học

là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường.” Do vậy khi đề cập đến biện pháp quản

lý dạy và học, tác giả đã nêu lên yêu cầu đối với hiệu trưởng là: “Phải luônluôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và học các bộ môn và cáchoạt động khác hỗ trợ cho hoạt động dạy học, nhằm làm cho tác động giáo dụcđược hoàn chỉnh, trọn vẹn.”

Để nâng cao chất lượng dạy học, tác giả Nguyễn Văn Lê đã nhấn mạnhđến các biện pháp phòng ngừa, khắc phục hiện tượng học sinh học kém, các biệnpháp giáo dục tư tưởng chính trị cho giáo viên và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp

vụ để xây dựng tiềm lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên

Tóm lại: Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục trong nước và ngoài

nước đã nêu lên một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng xong mới chỉ đềcập đến những biện pháp quản lý chung cho trường phổ thông Có một số tácgiả đề cập đến chất lượng giảng dạy ở bậc tiểu học nhưng chỉ nghiên cứu cảitiến nội dung và phương pháp dạy học bộ môn mà chưa đề cập tới biện phápquản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũgiáo viên

Việc nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên là một việclàm cấp thiết trong giai đoạn hiện nay để giúp họ thực hiện có hiệu quả việccải tiến nội dung, phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học Trên

cơ sở đó đề tài này chúng tôi khảo sát thực trạng một số biện pháp quản lýchuyên môn của hiệu trưởng một số trường tiểu học trong huyện Tứ Kỳ, tỉnhHải Dương, từ đó có cơ sở đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng nhằm nângcao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Tứ Kỳ, tỉnhHải Dương

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý

Ngay từ thời nguyên thuỷ, con người phải sống theo bầy đàn, phải đoàn kếtnhau lại để đủ sức mạnh chống chọi với thiên nhiên, thú dữ, thì nhu cầu tổ chức,quản lý một đám đông ô hợp thành một tập thể có sức mạnh thống nhất vì mụctiêu sinh tồn chung của mọi người cũng manh nha như là một tất yếu tự nhiên

Quản lý xuất hiện, phát triển cùng với sự phát triển của xã hội loàingười Ngày nay, quản lý đã trở thành một khoa hoc, một nghệ thuật, mộtnghề phức tạp vào bậc nhất trong xã hội hiện tại

Hiện nay có nhiều cách giải thích thuật ngữ Quản lý Có thể tiếp cậnkhái niệm quản lý theo nhiều cách khác nhau Đó là: Cai quản, chỉ huy, lãnhđạo, kiểm tra theo góc độ tổ chức Theo góc độ điều khiển học thì quản lý là

lái, điều khiển, điều chỉnh Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tácđộng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm tổ chức, phối hợp hoạtđộng của con người trong các quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích

lý là loại hoạt động sẽ điều khiển mọi quá trình lao động phát triển xã hội

Các nhà khoa học cũng đưa ra nhiều định nghĩa quản lý nhìn từ nhữnggóc độ khác nhau

Theo tác giả Harold Koontz: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nóđảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích củanhóm Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường màtrong đó con người có thể đạt được mục đích của nhóm với thời gian, tiềnbạc và những bất mãn cá nhân ít nhất." [13;33]

Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn trong cuốn: “ Một số vấn đề cơ bản củakhoa học quản lý - NXB chính trị quốc gia, Hà Nội 2000” đã viết: “Quản lý là

sự tác động có hướng đích cuả chủ thể quản lý đến đối tượng bằng một hệthống các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tượng quản lý, đưa hệthống tiếp cận với mục tiêu cuối cùng, phục vụ lợi ích cuả con người.”

Theo tác giả Nguyễn Văn Lê: “Quản lý với tư cách là một hệ thống xãhội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ bằng cácphương pháp thích hợp, nhằm đạt các mục tiêu đề ra cho hệ và cho từng thành

tố của hệ.” [18;28]

Theo tác giả M.I.Konđacôp trong cuốn: “Cơ sở lý luận của khoa họcQLGD - Trường cán bộ quản lý GD&ĐT Trung ương 1- Hà Nội 1984” đãviết: “Quản lý xã hội một cách khoa học không phải là cái gì khác mà chính làviệc tác động một cách hợp lý đến hệ thống xã hội, việc làm cho hệ thống đóphù hợp với những quy luật vốn có của nó.”

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động nói chung làkhách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến ”[25;18]

Theo tác giả Phan Văn Kha, khái niệm quản lý trong hoạt động giáodục được hiểu là: “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo vàkiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sửdụng các nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định.” [17; 6]

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động

quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm

làm cho tổ chức đó vận hành và đạt được mục đích đề ra.”[6;16]

Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình

có định hướng, có mục tiêu, quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến hệthống nhằm đạt đến những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặcchưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mongmuốn.”[22;17]

Theo tác giả Nguyễn Quang Uẩn trong đề cương bài giảng Tâm lý học

quản lý dành cho lớp Cao học quản lý: “Quản lý là quá trình tác động (bằng biện pháp quản lý, công cụ quản lý) của chủ thể quản lý đến khách thể quản

lý (vật chất không sống, vật chất sống) nhằm để đạt mục tiêu quản lý ”.

Theo tác giả Trần Quốc Thành trong Đề cương bài giảng Khoa họcquản lý đại cương: “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để

chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động củacon người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luậtkhách quan.”

Theo Từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là hoạt động của con người tác động vàotập thể người khác để phối hợp, điều chỉnh, phân công thực hiện mục tiêu chung.”

Từ rất nhiều định nghĩa dưới các góc độ khác nhau, chúng ta có thể hiểukhái quát về quản lý: Quản lý là sự tác động, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫncác quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt được mụcđích đề ra Sự tác động của quản lý bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn

tự giác, phấn khởi đem hết năng lực, trí tuệ của mình tạo nên lợi ích cho bảnthân, cho tổ chức và cho cả xã hội

Như vậy khái niệm quản lý bao hàm những khía cạnh sau:

- Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnhnhư một cơ thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một quy luật nhấtđịnh, tồn tại trong không gian, thời gian cụ thể

- Hệ thống quản lý gồm 2 phân hệ: Chủ thể quản lý và khách thể quản lý

- Tác động quản lý thường mang tính tổng hợp bao gồm nhiều phươngpháp khác nhau Quản lý là hoạt động trí tuệ mang tính sáng tạo bằng nhữngquyết định đúng quy luật và có hiệu quả nhưng cũng phải tuân theo nhữngnguyên tắc nhất định hướng đến mục tiêu

- Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng, sản phẩm vì lợi íchphục vụ con người Người quản lý tựu trung lại là nghiên cứu khoa học, nghệthuật giải quyết các mối quan hệ giữa con người với nhau vô cùng phức tạpkhông chỉ giữa chủ thể và khách thể trong hệ thống mà còn mối quan hệ tương tácvới các hệ thống khác

1.2.2.Trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục

quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng (Điều 2 Điều lệ trường tiểu học -2010).

-Nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học:

Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theomục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo ban hành

Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trongcộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lí các hoạtđộng giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dụctiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và côngnhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ

em trong địa bàn trường được phân công phụ trách

Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục &Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương

Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục

Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh Quản lí, sử dụng đấtđai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật

Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thựchiện hoạt động giáo dục Tổ chức cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên vàhọc sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng

Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp

luật (Điều 3 - Điều lệ trường tiểu học - 2010)

Mục tiêu của giáo dục tiểu học:

Hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúngđắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để

học tiếp trung học cơ sở (Điều 27 Luật giáo dục-2005)

Học xong tiểu học, học sinh phải đạt được những yêu cầu chủ yếu sau:

Có lòng nhân ái, mang bản sắc con người Việt Nam: Yêu quê hương,đất nước, hoà bình và công bằng, bác ái; kính trên, nhường dưới, đoàn kết vàsẵn sàng hợp tác với mọi người; có ý thức về bổn phận của mình đối vớingười thân, đối với bạn bè, đối với cộng đồng và môi trường sống; tôn trọng

và thực hiện đúng pháp luật và các quy định ở nhà trường, ở khu dân cư, nơicông cộng; sống hồn nhiên, mạnh dạn, tự tin, trung thực

Có kiến thức cơ bản về tự nhiên, xã hội, con người và thẩm mỹ; có kỹnăng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thânthể, giữ vệ sinh và bảo vệ sức khoẻ

Biết cách học tập; biết tự phục vụ; biết sử dụng một số đồ dùng tronggia đình và công cụ lao động thông thường; biết vận dụng và làm một số việcnhư chăn nuôi, trồng trọt, giúp việc gia đình

Hiệu trưởng tiểu học:

Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lícác hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệu trưởng do Chủtịch UBND huyện bổ nhiệm đối với trường tiểu học công lập, công nhận đốivới trường tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệutrưởng của cấp có thẩm quyền

Người được bổ nhiệm hoặc công nhận làm Hiệu trưởng trường tiểu họcphải đạt chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học

Nhiệm kì của Hiệu trưởng trường tiểu học là 5 năm Sau 5 năm, Hiệutrưởng được đánh giá và có thể được bổ nhiệm lại hoặc công nhận lại Đối vớitrường tiểu học công lập, Hiệu trưởng được quản lí một trường tiểu học khôngquá hai nhiệm kì Mỗi Hiệu trưởng chỉ được giao quản lí một trường tiểu học

Sau mỗi năm học, mỗi nhiệm kì công tác, Hiệu trưởng trường tiểu họcđược cán bộ, giáo viên trong trường và cấp có thẩm quyền đánh giá về công

tác quản lí các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường theo quy

định (Điều 20 - Điều lệ trường tiểu học - 2010)

Người hiệu trưởng tiểu học có vị trí đặc biệt quan trọng bởi vì họ lànhững người quản lý một bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân

Hiệu trưởng tiểu học có những nhiệm vụ và quyền hạn sau:

Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chứcthực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiệntrước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấntrong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;

Phân công, quản lí, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng,thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với giáo viên, nhân viêntheo quy định;

Quản lí hành chính; quản lí và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính,tài sản của nhà trường;

Quản lí học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếpnhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phêduyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chứckiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trongnhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;

Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí;tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụcấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;

Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chínhtrị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục;

Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lựclượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà

trường đối với cộng đồng ( Điều 20 - Điều lệ trường tiểu học-2010)

Tiêu chuẩn của người giáo viên tiểu học

Theo Điều 70 - Luật giáo dục năm 2005, nhà giáo là người làm nhiệm

vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dục khác Nhàgiáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:

Phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị tốt

Đạt trình độ đào tạo chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ

Đủ sức khoẻ theo yêu cầu của nghề nghiệp

Lý lịch bản thân rõ ràng

Nhà giáo ở cơ sở giáo dục tiểu học gọi là giáo viên tiểu học Giáo viêntiểu học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường gồm:Hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, giáo viên dạy các môn học và giáo viên

tổng phụ trách đội ( Điều 31- Điều lệ trường tiểu học năm 2010)

Trong trường tiểu học, giáo viên là lực lượng giáo dục chính, giữ vaitrò chủ đạo trong mọi hoạt động giáo dục

Trong điều lệ trường tiểu học 2010 đã nêu rõ những nhiệm vụ và quyềnhạn của giáo viên tiểu học như sau:

Nhiệm vụ của giáo viên tiểu học:

Giáo viên dạy các môn học ở trường tiểu học có những nhiệm vụ sau đây:Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạchdạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí học sinhtrong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt độngchuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục

Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất,danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xửcông bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi íchchính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp

Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyênmôn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy.

Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành,các quyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công,chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục

Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học

sinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục (Điều Điều lệ trường tiểu học năm 2010)

34-Giáo viên tổng phụ trách Đội: Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền

phong Hồ Chí Minh (sau đây gọi là Tổng phụ trách Đội) là giáo viên tiểu học

được bồi dưỡng về công tác Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, SaoNhi đồng Hồ Chí Minh

Tổng phụ trách Đội có nhiệm vụ tổ chức, quản lí các hoạt động của ĐộiThiếu niên và Sao Nhi đồng ở nhà trường và tổ chức, quản lí hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp

Mỗi trường tiểu học có một Tổng phụ trách Đội do Trưởng Phòng Giáo

dục & Đào tạo bổ nhiệm theo đề nghị của Hiệu trưởng trường tiểu học (Điều 22-Điều lệ trường tiểu học năm 2010):

Quyền của giáo viên tiểu học: (Điều35- Điều lệ trường tiểu học năm 2010)

Được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy vàgiáo dục học sinh

Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ;được hưởng nguyên lương, phụ cấp và các chế độ khác theo quy định khi được

cử đi học

Được hưởng tiền lương, phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp thâm niên

và các phụ cấp khác theo quy định của Chính phủ Được hưởng mọi quyền lợi

về vật chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo chế độ, chínhsách quy định đối với nhà giáo.

Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự

Được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật

Giáo viên tiểu học khác với giáo viên các bậc học, ngành học khác đó

là phải trực tiếp dạy đủ 9 môn học theo quy định của Bộ giáo dục và đào tạo,

tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp đồng thời còn phải làm công tác chủnhiệm lớp Học sinh tiểu học là những em có độ tuổi từ 6 đến 10 tuổi, đây là

độ tuổi vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi con người Giai đoạn này,nhân cách cũng như đặc điểm nhận thức của trẻ đang hình thành và phát triểnmạnh Chính vì vậy, người giáo viên tiểu học không những đóng vai mộtngười thầy mà còn đóng vai một người cha, người mẹ, phải vừa dạy, vừa dỗcác em Do đó đòi hỏi người giáo viên không chỉ có kiến thức tổng hợp về tựnhiên, xã hội mà còn phải có kiến thức về tâm lý học, giáo dục học đồng thời

có phương pháp dạy học phù hợp với việc nhận thức, phù hợp với sự pháttriển tâm sinh lý và nhân cách của học sinh Các em có trở thành công dân tốt,chủ nhân tương lai của đất nước hay không phần lớn tuỳ thuộc vào sự dạy dỗcủa các thầy cô giáo

Trong giai đoạn hiện nay, để tự khẳng định mình trước yêu cầu ngàycàng cao của xã hội, người giáo viên tiểu học cần phải có phẩm chất đạo đứctốt, đây là yếu tố căn bản, đồng thời phải có năng lực chuyên môn, trình độnghiệp vụ sư phạm Nghị quyết hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành trung ươngĐảng khoá VII đã khẳng định: “Để đảm bảo chất lượng giáo dục và đào tạo,phải giải quyết vấn đề thầy giáo Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng

và loại hình, có đủ phẩm chất và năng lực, có trình độ chuyên môn và nghiệp

vụ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp

dạy học ở các cấp học, bậc học, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáoviên phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.”

1.2.3 Quản lý trường tiểu học

Theo tác giả Nguyễn Sinh Huy và Nguyễn Hữu Dũng: “Quản lý giáodục là tác động một cách có mục đích và có kế hoạch vào toàn bộ các lựclượng giáo dục nhằm tổ chức và phối hợp các hoạt động của tất cả các lựclượng này, sử dụng một cách đúng đắn các nguồn lực và phương tiện, đảm bảothực hiện có kết quả những chỉ tiêu phát triển về số lượng và chất lượng của sựnghiệp giáo dục theo phương hướng của mục tiêu giáo dục”[14; 289]

Theo tác giả Trần Kiểm: “Sự thực khái niệm QLGD có nhiều cấp độ,trong đó có 2 cấp độ chủ yếu đó là: Cấp độ vĩ mô và cấp độ vi mô Đối với

cấp độ vĩ mô: QLGD được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có kế hoạch, có mục đích, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các

cơ sở giáo dục, các nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả

mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngànhgiáo dục Đối với cấp vi mô: QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự

giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ

thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹhọc sinh và các lực lượng xã hội trong, ngoài nhà trường nhằm thực hiện cóchất lượng và hiệu quả kế hoạch năm học của trường.” [16; 37,38]

Theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn: “QLGD là tập hợp những biện pháp tổ chức,phương pháp giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính, cung tiêu nhằm đảm bảo sự vậnhành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, đảm bảo sự tiếp tụcphát triển và mở rộng hệ thống cả về số lượng và chất lượng [30; 29]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong cuốn: Một số khái niệm cơ bản

về lý luận Quản lý: “QLGD là tác động một cách có mục đích và có kế hoạchvào toàn bộ các lực lượng giáo dục nhằm tổ chức và phối hợp hoạt động củatất cả các lực lượng này, sử dụng một cách đúng đắn các nguồn lực vàphương tiện, đảm bảo thực hiện có kết quả những chỉ tiêu về số lượng và chấtlượng của sự nghiệp giáo dục theo phương hướng của mục tiêu giáo dục ”

Từ những khái niệm trên, ta có thể khái quát khái niệm QLGD như sau:

- QLGD là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có hướng đích, của chủthể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của toàn bộ hệ thống

giáo dục (từ Bộ GD&ĐT đến nhà trường) nhằm mục đích đảm bảo cho việc

hình thành và phát triển nhân cách thế hệ trẻ QLGD là hoạt động điều hành,phối hợp các lực lượng xã hội tham gia giáo dục nhằm đẩy mạnh sự phát triểngiáo dục theo yêu cầu phát triển của xã hội

- Hệ thống giáo dục là một hệ thống xã hội, vì vậy QLGD cũng chịu sựchi phối của các quy luật xã hội và tác động của quản lý xã hội QLGD cónhững đặc trưng sau:

+ Sản phẩm giáo dục là nhân cách người học, là sản phẩm có tính đặcthù nên QLGD không dập khuôn máy móc trong việc tạo ra sản phẩm cũngnhư không được phép tạo ra phế phẩm

+ QLGD phải chú ý đến sự khác biệt giữa đặc điểm lao động sư phạmcủa nhà giáo với đặc điểm lao động xã hội nói chung.

+ Trong QLGD, các hoạt động quản lý hành chính nhà nước và quản lýchuyên môn luôn đan xen, thâm nhập vào nhau, không thể tách rời nhau, tạonên hoạt động QLGD thống nhất

+ QLGD đòi hỏi những yêu cầu cao về tính toàn diện, tính thống nhất,tính liên tục, tính kế thừa và tính phát triển

+ Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng nhân dân nên QLGD cũngphải quán triệt quan điểm quần chúng

Quản lý trường học

Trường học với tư cách là một tổ chức giáo dục cơ sở vừa mang tínhgiáo dục, vừa mang tính xã hội, trực tiếp tham gia vào quá trình đào tạo thế hệtrẻ, trực tiếp tham gia vào quá trình nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồidưỡng nhân tài cho đất nước Trường học là tế bào có vai trò cơ sở của bất kỳ

hệ thống giáo dục nào từ trung ương đến địa phương Chính vì vậy, trườnghọc vừa là thành tố khách thể cơ bản của tất cả các cấp quản lý giáo dục, vừa

là hệ thống độc lập tự quản của xã hội Do đó quản lý nhà trường nhất thiếtphải vừa có tính chất nhà nước vừa có tính chất xã hội Nhà nước và xã hộicùng phối hợp chăm lo xây dựng và quản lý nhà trường

Cũng như khái niệm quản lý giáo dục, khái niệm quản lý trường họccũng được nhiều tác giả trong và ngoài nước đưa ra, cụ thể là:

Theo tác giả M.I Kônđacôp trong cuốn Sơ cấp lý luận của khoa họcgiáo dục: “Quản lý nhà trường là một hệ thống xã hội- sư phạm chuyên biệt,

hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch, có hướng đíchcủa chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường nhằm đảm bảo

sự vận hành tối ưu các mặt xã hội- kinh tế, tổ chức sư phạm cuả quá trình dạy

và học, giáo dục thế hệ đang lớn lên [20; 26]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là một công việc hết sứcphức tạp Quản lý trường học lại càng phức tạp hơn nữa Quản lý trường phổ

thông là: Những tác động tối ưu (huy động, cộng tác, phối hợp, tham gia, can thiệp) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng xã

hội Tận dụng dự trữ do nhà nước đầu tư, do các lực lượng xã hội đóng góp

và do vốn tự có; Hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của trường mà tiêuđiểm hội tụ là quá trình dạy học; Nhằm hoàn thành mục tiêu, kế hoạch đào tạocủa nhà trường, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới” [24; 201]

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lốigiáo dục cuả Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trườngvận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạođối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh.” [11; 71]

Như vậy ta có thể khái quát khái niệm Quản lý trường học thực chất làtác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồnlực nhằm đẩy mạnh hoạt động của nhà trường theo nguyên lý giáo dục và tiếntới đạt mục tiêu giáo dục mà trọng tâm của nó là đưa hoạt động dạy học tiếnlên trạng thái mới về chất

Quản lý trường tiểu học: Là tác động có định hướng, có kế hoạch của

chủ thể quản lý trường tiểu học lên tất cả các nguồn lực nhằm đẩy mạnh hoạtđộng của nhà trường theo nguyên lý giáo dục và tiến tới đạt mục tiêu giáo dục

mà trọng tâm của nó là đưa hoạt động dạy học tiến lên trạng thái mới về chất

1.2.4 Chức năng quản lý, biện pháp quản lý

Chức năng quản lý: Chức năng quản lý là một hoạt động cơ bản mà

thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện cácmục tiêu xác định

Quản lý có 4 chức năng cơ bản đó là: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện,chỉ đạo và kiểm tra

Lập kế hoạch: Đây là chức năng trung tâm của quản lý Lập kế hoạch

được hiểu là quá trình thiết lập các mục tiêu, các con đường, các biện pháp,các điều kiện đảm bảo cho thực hiện các mục tiêu đó Kế hoạch chính là nềntảng của quản lý

Tổ chức thực hiện: Là quá trình sắp xếp, phân bổ công việc, quyền

hành, nguồn lực cho từng con người để họ có thể hoàn thành các mục tiêu đãxác định trong kế hoạch Tổ chức là công cụ quan trọng trong quản lý

Chỉ đạo: Là quá trình chủ thể quản lý điều khiển, hướng dẫn mọi

người trong tổ chức để họ tự nguyện, nhiệt tình, tin tưởng, phấn đấu đạt đượccác mục tiêu quản lý

Kiểm tra: Là đo lường, đánh giá kết quả của việc thực hiện các mục

tiêu của tổ chức nhằm tìm ra những ưu điểm và những hạn chế để điều chỉnhkịp thời những sai sót, đưa bộ máy đạt được mục tiêu xác định Kiểm tra giữvai trò rất quan trọng của công tác quản lý

Kiểm tra phải đi đôi với đánh giá Kiểm tra mà không đánh giá thì coi nhưkhông có kiểm tra Không có kiểm tra coi như không có hoạt động quản lý

Sơ đồ các chức năng quản lý

Môi trường bên ngoài

Nội dung quản lý hoạt động chuyên môn của hiệu trưởng: Quản lý hoạt

động chuyên môn trong nhà trường là quản lý toàn bộ việc giảng dạy, giáodục của thầy, việc học tập, rèn luyện của trò theo nội dung giáo dục toàn diệnnhằm thực hiện mục tiêu và đường lối giáo dục của Đảng Quản lý hoạt độngchuyên môn là nhiệm vụ trọng tâm của quản lý nhà trường

Biện pháp quản lý chuyên môn: Là nội dung, cách thức, cách giải

quyết một vấn đề nào đó của chủ thể quản lý về lĩnh vực riêng, kiến thứcriêng mà chủ thể quản lý chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo thực hiện nhằmđạt mục tiêu đề ra

Hoạt động chuyên môn nghiệp vụ là hoạt động cơ bản nhất của nhàtrường tiểu học Quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường là công việcđặc biệt quan trọng của hiệu trưởng Chất lượng dạy học cao hay thấp lại phụthuộc phần lớn vào năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên, người trựctiếp giảng dạy trong nhà trường Chính vì vậy trong nhà trường tiểu học, việcquản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho độingũ giáo viên là việc làm thường xuyên và quan trọng bậc nhất Để làm tốtđiều này đòi hỏi người hiệu trưởng nhà trường phải có những biện pháp quản

lý có tính khoa học, thực tiễn và có tính khả thi cao Năng lực chuyên môncủa giáo viên thể hiện bộ mặt của nhà trường, là thước đo giá trị, là uy tín củatrường đối với ngành giáo dục cũng như đối với nhân dân địa phương

1.2.5 Năng lực nghề nghiệp: Năng lực dạy học, giáo dục, liên kết với cộng đồng

Năng lực: Theo tâm lý học, năng lực là một tổ hợp các thuộc tính tâm

lý cá nhân đáp ứng yêu cầu của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo chohoạt động ấy đạt kết quả tốt Tổ hợp không phải là sự tồn tại song song củanhiều yếu tố mà là sự liên hệ hữu cơ, sự tác động qua lại giữa các yếu tố,trong đó có thuộc tính đóng vai trò chủ đạo, có thuộc tính làm nền và có thuộctính phụ trợ

Ví dụ về Năng lực sư phạm: Theo nhà tâm lý học Liên- Xô (cũ) A-GCô- va- li- ốp thì thuộc tính chủ đạo là kỹ năng vạch trước được tương lai củatừng người và của cả một tập thể trong mọi tình huống và phương pháp côngtác; thuộc tính phụ trợ là thái độ ân cần và yêu cầu cao đối với trẻ; thuộc tínhlàm nền là lòng yêu nghề, yêu trẻ Năng lực nghề nghiệp thực chất là năng lựcchuyên môn

Từ cấu trúc năng lực sư phạm trên cho ta thấy người giáo viên nóichung và giáo viên tiểu học nói riêng để có năng lực sư phạm phải đảm bảođầy đủ ba thuộc tính trên, nếu thiếu một trong ba thuộc tính đó sẽ không cónăng lực sư phạm với đúng nghĩa của nó

Chuyên môn: Là tổ hợp các tri thức và kỹ xảo thực hành mà con người

tiếp thu được qua đào tạo để có khả năng thực hiện một loại công việc trongphạm vi một ngành nghề nhất định theo sự phân công của xã hội

Chuyên môn sư phạm: Là một ngành khoa học về lĩnh vực giáo dục

đào tạo, có nội dung, phương pháp sư phạm riêng biệt Đối với các nhà khoahọc thì chuyên môn của họ là tinh thông nghề nghiệp, sự hiểu biết về lĩnh vựccủa mình Còn chuyên môn sư phạm thì không những chỉ có hiểu biết và tinhthông về lĩnh vực nghề của mình mà còn phải biết truyền thụ tri thức nghề nghiệp

đó cho học sinh

Năng lực chuyên môn của giáo viên tiểu học: Là mức độ hiểu biết, tinh

thông về dạy học, giáo dục, liên kết với cộng đồng và khả năng truyền thụ trithức, làm phát triển nhân cách cho học sinh tiểu học

Năng lực nghề nghiệp của giáo viên tiểu học: Năng lực nghề nghiệp

của giáo viên tiểu học chính là năng lực chuyên môn gồm ba loại năng lực đó

là: Dạy học, Giáo dục, liên kết (Phối hợp) với cộng đồng.

1.3 Tầm quan trọng của việc quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp đối với giáo viên tiểu học

Trong nhà trường tiểu học, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là dạy học,

đó chính là công tác chuyên môn Một nhà trường tiểu học có tồn tại và pháttriển được hay không? có thu hút được học sinh đến trường được hay không?

Có được nhân dân địa phương tín nhiệm, ủng hộ hay không?…điều đó phụthuộc vào đội ngũ giáo viên của trường có năng lực chuyên môn tốt hay kém.Năng lực chuyên môn của giáo viên tốt hay kém lại phụ thuộc vào việc quản

lý chuyên môn của hiệu trưởng nhà trường tốt hay kém Thực tế cho thấy rằngnhiều trường tiểu học hiện nay số lượng học sinh đang ngày càng giảm đi rõrệt do phụ huynh học sinh không tin tưởng vào chất lượng dạy học ở đó nên

đã cho con em mình chuyển đến trường khác để học, mặc dù trường khác đó

ở xa nhà hơn trường cũ rất nhiều Cũng có những trường số lượng học sinhngày càng tăng do trường đó dạy có chất lượng cao, được phụ huynh học sinhtín nhiệm và xin cho con em mình từ trường khác chuyển sang học ở trường

đó Đội ngũ giáo viên ở hầu hết các trường tiểu học hiện nay về cơ bản là đạt

chuẩn và trên chuẩn đào tạo (Từ trung học sư phạm trở lên) Nhiều trường có

đội ngũ giáo viên đạt trên chuẩn đào tạo chiếm tỷ lệ khá cao Tuy nhiên nănglực nghề nghiệp của giáo viên là không đồng đều Cùng một trường với cùngmột đội ngũ giáo viên ấy nếu được một hiệu trưởng có năng lực quản lýchuyên môn tốt, có các biện pháp quản lý chuyên môn phù hợp thì giáo viên

sẽ tích cực thi đua, tích cực bồi dưỡng, tích cực phát huy năng lực, sở trườngcủa mình để tự khẳng định mình, từ đó năng lực chuyên môn của giáo viên sẽđược nâng cao và ngược lại Trong xu thế phát triển của thời đại ngày nayđòi hỏi ngành giáo dục phải luôn đổi mới nội dung chương trình, sách giáokhoa và phương pháp dạy học thì mới đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệpđổi mới đất nước Chính vì vậy để trường tiểu học tồn tại được, đáp ứng đượcnhiệm vụ cao cả mà Đảng, nhà nước, ngành giáo dục và nhân dân giao chotrong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay thì việc quản lýchuyên môn nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên làviệc làm cực kỳ quan trọng và cấp thiết của người hiệu trưởng

1.4 Nội dung và yêu cầu quản lý bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên trường tiểu học

1.4.1 Trách nhiệm chung

Điều II luật phổ cập giáo dục đã nêu: “ Giáo dục tiểu học là bậc họcnền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân…” Cấp tiểu học là cấp học đầu tiêncủa hệ thống giáo dục, bậc học đào tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bềnvững cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻ hình thành những cơ sởban đầu , những đường nét cơ bản của nhân cách Chính vì vậy việc quản lýbồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên tiểu học là trách nhiệm củaPhòng Giáo dục & Đào tạo và của mỗi nhà trường tiểu học

Đối với Phòng giáo dục & Đào tạo: Căn cứ vào nội dung chương trìnhbồi dưỡng thường xuyên, chuẩn nghề nghiệp giáo viên của Bộ Giáo dục &Đào tạo và các văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục & Đào tạo, Phòng Giáodục & Đào tạo xây dựng kế hoạch, nội dung chương trình và định hướngchung cho các nhà trường tổ chức thực hiện

Đối với trường tiểu học: Căn cứ vào các văn bản, nội dung chươngtrình và hướng dẫn trực tiếp của Phòng Giáo dục & Đào tạo để xây dựng kế

hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ giáo viên của nhà trường với haihình thức: Bồi dưỡng tập trung và bồi dưỡng thông qua hoạt động thực tế

(thực hiện quy chế chuyên môn, giảng dạy, tự bồi dưỡng,…).

1.4.2 Những nội dung Hiệu trưởng cấn chú ý

Công tác chuyên môn ở trường tiểu học bao gồm nhiều hoạt động, liênquan đến nhiều đối tượng, nhiều mặt, đa dạng, phong phú Nội dung quản lýchuyên môn bao gồm tất cả những hoạt động đó Sau đây là một số nội dungquản lý hoạt động chuyên môn chủ yếu:

1) Quản lý hoạt động dạy của thầy

Quản lý việc phân công giảng dạy cho giáo viên: Đây là công việc màhiệu trưởng phải làm trước khi bước vào năm học mới Việc phân công giảngdạy cho giáo viên thực chất là công tác cán bộ và tổ chức Trong nhà trườngtiểu học, phân công giảng dạy đồng thời cũng chính là phân công công tácchủ nhiệm lớp cho giáo viên bởi vì mỗi giáo viên tiểu học được phân cônggiảng dạy 9 môn học theo chương trình của Bộ GD&ĐT ở một lớp, đồng thờicũng là giáo viên chủ nhiệm của chính lớp đó trong cả năm học

Trong điều kiện hiện nay ở hầu hết các trường tiểu học, chất lượngchuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên là không đồng đều, đây chính làmột khó khăn trong việc phân công giảng dạy ở trường tiêu học Kết quả dạyhọc của giáo viên phụ thuộc nhiều vào quyết định phân công giảng dạy củahiệu trưởng Nếu phân công giáo viên giảng dạy đúng với năng lực, sở trường,nguyện vọng thì sẽ đem lại hiệu quả cao và ngược lại sẽ ảnh hưởng không tốttới chất lượng giáo dục của trường Vì vậy hiệu trưởng phải hết sức thận trọngcân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định phân công giảng dạy cho giáo viên

Quản lý việc xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn và của giáo viên:Xây dựng kế hoạch chuyên môn là xác định mục tiêu công tác giảng dạy củamỗi giáo viên, mỗi tổ chuyên môn

Việc xây dựng kế hoạch giảng dạy phải dựa trên yêu cầu chung củacông tác giáo dục và yêu cầu riêng của từng bộ môn, căn cứ vào hướng dẫnthực hiện nhiệm vụ năm học của các cấp quản lý và tình hình cụ thể của từngđơn vị, của tổ chuyên môn, của mỗi cá nhân, học sinh để đề ra kế hoạch chophù hợp Hiệu trưởng cần hướng dẫn giáo viên quy trình xây dựng kế hoạch,giúp đỡ giáo viên xác định mục tiêu đúng đắn và các biện pháp thực hiện để đạtđược mục tiêu đã đề ra.

Quản lý việc thực hiện chương trình: Chương trình dạy học quy địnhnội dung giảng dạy, thời gian giảng dạy cụ thể cho từng môn học, từng tiếthọc, tuần học, trong từng năm học nhằm thực hiện những yêu cầu, mục tiêucủa bậc tiểu học Thực hiện chương trình dạy học chính là thực hiện kế hoạchđào tạo theo mục tiêu của trường tiểu học Chương trình dạy học tiểu học làPháp lệnh của nhà nước, do Bộ GD & ĐT ban hành thống nhất sử dụng trongtoàn quốc Vì vậy các trường phải thực hiện nghiêm chỉnh, không được phéptuỳ tiện thay đổi, thêm bớt, làm sai lệch chương trình dạy học

Quản lý giáo viên dạy đúng, dạy đủ chương trình chính là đã nắm toàn

bộ chương trình hoạt động dạy của giáo viên: Soạn bài, lên lớp, ôn tập, kiểmtra, tổ chức các hình thức học tập ngoài giờ… Để quản lý giáo viên dạy đủ,dạy đúng chương trình, người hiệu trưởng phải:

- Tổ chức cho giáo viên học tập nắm vững chương trình từng khối lớp,từng lớp, từng môn học mà giáo viên sẽ giảng dạy

- Yêu cầu giáo viên xây dựng chương trình giảng dạy lớp học, môn học

trường cần trang bị đầy đủ sách giáo khoa, sách bài tập và một số sách thamkhảo cho giáo viên Đối với học sinh, nhà trường yêu cầu phụ huynh học sinhphải mua đủ bộ sách giáo khoa, sách bài tập của năm học và khuyến khíchmua một số sách tham khảo Chất lượng dạy học không thể cao nếu nhưkhông có đủ sách giáo khoa cho cả thầy và trò.

Quản lý việc soạn bài, chuẩn bị giờ lên lớp: Việc soạn giáo án là việcchuẩn bị quan trọng nhất của người giáo viên cho giờ lên lớp của mình Giáo

án chính là công cụ làm việc không thể thiếu của người giáo viên, nó là bảnthiết kế cụ thể cho từng giờ lên lớp Nội dung giáo án xác định rõ mục đíchyêu cầu của bài dạy về nội dung tri thức, kỹ năng, thái độ đối với học sinhsau khi học xong bài học đó, đồng thời cũng nêu rõ các hoạt động dạy học,các phương pháp dạy học sẽ sử dụng, các hình thức tổ chức dạy học và thờigian cụ thể cho từng hoạt động trong từng tiết học, từng môn học

Quản lý giờ lên lớp của giáo viên: Hoạt động dạy học ở trường tiểu họcđược thực hiện chủ yếu là bằng hình thức dạy học trên lớp với những bài dạy,những giờ lên lớp Giờ lên lớp thực chất là quá trình tổ chức nhận thức chohọc sinh, là một tập hợp gắn bó chặt chẽ với nhau với những phương pháp,phương tiện và kỹ thuật giúp học sinh tự tìm ra kiến thức Giờ lên lớp giữ vaitrò quyết định chất lượng dạy học và người quyết định chất lượng giờ lên lớplại chính là giáo viên Công tác quản lý như thế nào để giờ lên lớp của giáoviên đạt hiệu quả cao là trách nhiệm của hiệu trưởng Người hiệu trưởng cầnphải có những biện pháp tạo điều kiện tốt cho giáo viên trong giờ lên lớpđồng thời thường xuyên kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm để giáo viên ngàycàng trưởng thành hơn trong giảng dạy

Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên: Trong công tác quản lýchuyên môn, quản lý hồ sơ chuyên môn có vai trò giúp hiệu trưởng nắm chắchơn các hoạt động chuyên môn và việc thực hiện quy chế chuyên môn của

giáo viên Các loại sổ sách trong hồ sơ chuyên môn đối với giáo viên tiểu họccần có là: Lịch báo giảng, giáo án, sổ ghi điểm và theo dõi học tập của họcsinh, sổ dự giờ, sổ chủ nhiệm lớp, sổ sáng kiến kinh nghiệm, sổ bồi dưỡng và

tự bồi dưỡng thường xuyên…

Để quản lý tốt hồ sơ chuyên môn, hiệu trưởng cần phải có những quyđịnh nội dung và thống nhất các loại mẫu hồ sơ, cách ghi chép từng loại hồ sơngay từ đầu năm học đồng thời có thường xuyên kiểm tra, đánh giá hồ sơchuyên môn của giáo viên

Quản lý việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học: Chương trình sáchgiáo khoa tiểu học mới có rất nhiều thay đổi về nội dung so với chương trìnhtiểu học trước năm 2000 Sự thay đổi nội dung này là cấp thiết trong giai đoạnhiện nay nhằm đưa giáo dục tiểu học Việt Nam tiếp cận với sự tiến bộ về khoahọc công nghệ tiên tiến của các nước trong khu vực Đông Nam Á và trên thếgiới Chương trình này có lượng thông tin phong phú, mang tính thời sự, hiệnđại Lượng tri thức tăng rất nhiều cả về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội

Do đó phương pháp dạy học cần phải có sự đổi mới thì mới phù hợp với thayđổi nội dung dạy học Nếu cứ sử dụng các phương pháp dạy học truyền thốngthì khó có thể đáp ứng được yêu cầu mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục đó lànâng cao chất lượng giáo dục Chính vì vậy trong nhà trường tiểu học, vấn đềđổi mới phương pháp dạy học là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm Tuy nhiênvấn đề đổi mới phương pháp dạy học ở đây không có nghĩa là loại bỏ cácphương pháp dạy học truyền thống, thay vào đó là các phương pháp dạy họcmới mà là đổi mới cách sử dụng phương pháp, cách lựa chọn, phối hợp cácphương pháp Để chỉ đạo tốt việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy họctrong trường tiểu học, người hiệu trưởng cần hướng giáo viên vào đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, độc lập, chủ động,