đề tài nghiên cứu khoa học về thực trạng và giải pháp công tác vận động thanh niên việt nam

Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn. Thanh niên Việt Nam hiện có khoảng 27.533.211 người, chiếm 36% dân số toàn quốc, trong đó thanh niên là lực lượng lao động thường xuyên là 20.211.288 người chiếm 55,5% lực lượng lao động xã hội. Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, thanh niên đã có những bước trưởng thành to lớn, có trình độ học vấn, nghề nghiệp, là lớp người trẻ tuổi, giàu ước mơ, hoài bão, ưu thích sự đổi mới, có khát vọng lập nghiệp, làm giàu chính đáng. Thanh niên cũng là lớp người năng động, sáng tạo, tiếp cận nhanh với khoa học công nghệ, họ thực sự đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng đất nước.

Danh môc tõ viÕt t¾t

là lực lợng lao động thờng xuyên là 20.211.288 ngời chiếm 55,5% lực lợnglao động xã hội Trong công cuộc đổi mới đất nớc hiện nay, thanh niên đã cónhững bớc trởng thành to lớn, có trình độ học vấn, nghề nghiệp, là lớp ngờitrẻ tuổi, giàu ớc mơ, hoài bão, u thích sự đổi mới, có khát vọng lập nghiệp,làm giàu chính đáng Thanh niên cũng là lớp ngời năng động, sáng tạo, tiếpcận nhanh với khoa học công nghệ, họ thực sự đi đầu trong sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng đất nớc.Hiện nay, trong xã hội đang hình thành một lớp thanh niên u tú, vững vàng

về chính trị, có trình độ chuyên môn cao, có vị thế trong các ngành côngnghiệp mũi nhọn và sử dụng công nghệ cao, trong phát triển doanh nghiệp

Đảng và Nhà nớc ta đánh giá cao và luôn quan tâm, bồi dỡng, giáo dục thanhniên, phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của thanh niên Nghị quyết 4, BanChấp hành Trung ơng Đảng khoá VII đã chỉ rõ “Sự nghiệp đổi mới có thànhcông hay không, đất nớc bớc vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng

đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bớc trên con đỡng xãhội chủ nghĩa hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lợng thanh niên, vàoviệc bồi dỡng rèn luyện thế hệ thanh niên, công tác thanh niên klà vấn đềsống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bạicủa cách mạng”1

2 Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã xác định; “Đại đoàn kết toàndân tộc là đờng lối chiến lợc nhất quán, là nguồn sức mạnh và động lực tolớn để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niêncủa Đoàn là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc dới sự lãnh

đạo của Đảng, tập hợp các tầng lớp thanh niên trên cơ sở lấy mục tiêu độclập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, vì dân giàu, nớc mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ, văn minh, vì tơng lai của tuổi trẻ là nền tảng t tởng và kim chỉnam cho mọi hành động

Với trách nhiệm của mình, trong những năm qua Đoàn Thanh niênCộng sản Hồ Chí Minh đã không ngừng chăm lo, bồi dỡng, nâng cao tinhthần yêu nớc, ý chí dân tộc, khơi dậy và phát huy mạnh mẽ tính tích cựcchính trị xã hội của thanh niên, khả năng sáng tạo của thanh niên, tạo môi tr-ờng rộng rãi cho thanh niên tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội, nhân

đạo từ thiện, đi đầu trong xoá đói, giảm nghèo Đại hội Đoàn toàn quốc lầnthứ VIII cũng đã xác định công tác vận động, tập hợp đoàn kết thanh niên,chăm lo, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho thanh niên là nhiệm vụ hàng đầucủa tổ chức Đoàn, Hội trong giai đoạn hiện nay “Chất lợng cơ sở là trọngtâm, cán bộ là then chốt, đoàn kết, tập hợp thanh niên là nhiệm vụ hàng

đầu”2

Tuy nhiên đứng trớc yêu cầu của thời kỳ mới, công tác thanh niên nóichung, công tác vận động thanh niên của Đoàn nói riêng đã và đang phải đốimặt với không ít khó khăn, thách thức Ngày nay, trình độ học vấn của thanhniên cao hơn, nhu cầu và định hớng giá trị của thanh niên có những thay đổi,

điều kiện sống của thanh niên cũng đợc cải thiện Chính vì vậy, phơng pháp

và cách thức vận động thanh niên cần đợc đổi mới theo hớng thiết thực, đadạng, hấp dẫn phù hợp với lợi ích, nhu cầu, tâm t nguyện vọng của thanhniên nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nớc Chỉ có nh vậy, chúng ta nới

có thể vận động và khơi dậy đợc những tiềm năng to lớn trong thanh niên,

1 NQ4, BCHTW Đảng khoá VII

2 Văn kiện Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII.

phát huy trí tuệ của thanh niên, tạo sức mạnh chung cho khối đại đoàn kếtdân tộc, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá

đất nớc

3 Thực tế cho thấy, trong những năm qua do ảnh hởng của mặt trái cơchế thị trờng, một bộ phận thanh niên đã có những biểu hiện sa sút về lập tr-ờng, t tởng, đạo đức, thiếu tính xung kích trong các hoạt động xã hội; cònsống ỷ lại, thiếu ý chí phấn đấu, thích hởng thụ, thậm chí sa vào các tệ nạnxã hội, đang là vấn đề thách thức của toàn xã hội, trong đó có vai trò của

Đoàn thanh niên Mặt khác, các thế lực thù địch đã và đang tìm cách lôi kéothanh niên, “nắm” lấy thanh niênhòng thực hiện âm mu “Diễn biến hoàbình”, chống phá sự nghiệp cách mạng

Những năm gần đây, công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên đã đợc một

số tác giả nghiên cứu đề cập ở nhiều góc độ khác nhau, song phạm vi chỉdừng lại ở những vấn đề chung nhất về nội dung, hình thức đoàn kết, tập hợpthanh niên, cha có đề tài nào nghiên cứu về đổi mới công tác vận động thanhniên của Đoàn trong giai đoạn hiện nay Nhiều tổ chức Đoàn trong công tácvận động ở cơ sở không khỏi lúng túng trong việc lựa chọn phơng pháp, cáchthức vận động thanh niên

Vì vậy, nhu cầu nghiên cứu chỉ ra cơ sở lý luận về đổi mới công tácvận động thanh niên của Đoàn trong giai đoạn hiện nay ngày càng trở nêncấp bách Chỉ có thông qua nghiên cứu chúng ta mới có thể xây dựng đợccác giải pháp nhằm phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong công tác vận

động thanh niên đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá,hiện đại hoá của đất nớc

II Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu nhằm chỉ ra những luận cứ khoa học,nguyên tắc của công tác vận động thanh niên trong giai đoạn hiệnnay

- Đề xuất các giải pháp của Đoàn thanh niên nhằm nângcao chất lợng, hiệu quả của công tác vận động thanh niên

III Đối tợng và khách thể nghiên cứu

1 Đối t ợng nghiên cứu.

- Đối tợng nghiên cứu của đề tài là những hoạt động của Đoànnhằm đổi mới công tác vận động thanh niên trong giai đoạn cáchmạng hiện nay

2 Khách thể nghiên cứu.

- Các văn bản, chỉ thị, nghị quyết của Đoàn, Hội có liên quan

- Cán bộ lãnh đạo Đoàn, Hội cấp tỉnh, thành phố, huyện

- Đoàn viên, thanh niên trong nhà trờng

- Cán bộ Đoàn, hội trong nhà trờng và ở địa bàn dân c

IV Phạm vi và địa bàn nghiên cứu.

1 Phạm vi nghiên cứu.

Đề tài tập trung nghiên cứu những nội dung, phơng thức vận độngthanh niên của Đoàn trong giai đoạn 2000-2004

2 Địa bàn nghiên cứu.

Đề tài tiến hành nghiên cứu tại 3 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Nam Định,Bình Dơng

V Phơng pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phơng pháp sau:

1 Thu thập tài liệu, số liệu có liên quan, phân tích, hệ thống hoá, tổnghợp các tài liệu, số liệu thống kê phục vụ mục đích nghiên cứu của đề tài

2 Phơng pháp điều tra xã hội học:

- Điều tra khảo sát bằng trng cầu ý kiến 600 đoàn viên, thanhniên trong nhà trờng

- Điều ra khảo sát bằng phiếu trng cầu ý kiến 200 cán bộ lãnh

đạo Đoàn, Hội, cấp tỉnh, thành phố, huyện

- Phỏng vấn sâu: Cán bộ lãnh đạo Đoàn, Hội (10 cuộc)

- Thảo luận nhóm: 2 cuộc/địa bàn x 3 tỉnh, thành phố = 6cuộc

3 Phơng pháp tổ chức toạ đàm, trao đổi lấy ý kiến chuyên gia về nhữngvấn đề liên quan phục vụ mục đích nghiên cứu

VI Cơ quan chủ trì, phối hợp và các thành viên thamgia

1 Cơ quan chủ trì nghiên cứu.

- Viện Nghiên cứu Thanh niên

2 Cơ quan phối hợp.

- Ban Mặt trận Trung ơng Đoàn

- Các tỉnh, thành Đoàn

3 Các thành viên tham gia.

- Thạc sỹ Phạm Bằng, Phó Viện trởng Viện Nghiên cứu Thanh niên

- CN Nguyễn Văn Buồm, Trởng phòng Nghiên cứu phát triển nguồnnhân lực trẻ

- Thạc sỹ Lê Xuân Hoàn, Nghiên cứu viên chính Viện Nghiên cứuThanh niên

- CN Dơng Kiều Hơng, Phó Trởng phòng Văn hoá, lối sống Thanhniên

VII Sản phẩm nghiên cứu.

- Báo cáo khoa học

- Kỷ yếu khoa học

- Tập kết quả xử lý phiếu điều tra

- Đĩa mềm vi tính 1,44MB

Chơng I Cơ sở lý luận, phơng pháp luận

đổi mới công tác vận động thanh niên của đoàn

trong giai đoạn hiện nay

I Một số khái niệm công cụ

1 Vận động:

Theo Từ điển tiếng Việt, vận động là: “Tuyên truyền, giải thích, động

viên làm cho ngời khác tự nguyện làm việc gì, thờng theo một phong trào nào đó”3 Theo cách hiểu của khái niệm này thì vận động là hành động, hành

vi của một cá nhân, một nhóm ngời, một tập thể hay tổ chức, nhằm tuyêntruyền, giải thích, động viên và tác động đến một ngời, nhóm ngời làm cho

họ hiểu về một sự việc, hiện tợng nào đó, qua đó khiến họ ủng hộ và làmtheo một cách tự nguyện, không bị bắt ép

2 Thanh niên:

Theo Từ điển tiếng Việt: “Thanh niên là ngời còn trẻ, đang ở độ tuổi

trởng thành”4 Khái niệm này bao gồm 2 ý: thanh niên là ngời có độ tuổi còn

trẻ và đang trởng thành Thanh niên là một nhóm ngời, "một lớp cắt ngang

của xã hội" ở một độ tuổi nhất định, không phụ thuộc vào thành phần dân

tộc, tôn giáo, vùng miền, đợc nhìn nhận ở dới nhiều góc độ khác nhau, từtriết học, xã hội học, tâm lý học, góc độ luật pháp

Từ các phân tích này, thanh niên có thể đợc hiểu là một nhóm nhân

khẩu - xã hội đặc thù, bao gồm những ngời trong một độ tuổi nhất định, có quan hệ gắn bó mật thiết với mọi giai cấp, tầng lớp xã hội, có mặt trong mọi lĩnh vực hoạt động xã hội, có vai trò to lớn trong hiện tại và giữ vai trò quyết

định sự phát triển trong tơng lai của xã hội Điều này cũng có nghĩa: Thanh

niên không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội đặc thù, có độ tuổinhất định, có những đặc điểm đặc trng khác với các lứa tuổi khác về tâm lý,sinh lý, có tâm t, nguyện vọng, có nhu cầu và hoài bão, khát vọng theo lứatuổi và giới

Luật Thanh niên Việt Nam quy định độ tuổi của thanh niên là từ đủ 16

đến 30 tuổi

3 Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà nẵng 2004, tr 337, 210

4 Sđd, tr 289

3 Công tác vận động thanh niên:

Theo Từ điển tiếng Việt thì công tác đợc hiểu là "công việc của nhà

n-ớc, của đoàn thể" hoặc "thực hiện công việc của nhà nn-ớc, của đoàn thể"5

Nh vậy công tác vận động thanh niên có thể đợc hiểu là công việc của nhà

n-ớc, của đoàn thể hay thực hiện công việc của nhà nn-ớc, đoàn thể Khái niệmnày đúng, tuy nhiên cha phản ảnh đợc tính mục đích của công tác vận độngthanh niên Tại Việt Nam, công tác vận động thanh niên là một bộ phận quantrọng trong công tác quần chúng, bao gồm toàn bộ những hoạt động của

Đảng, Nhà nớc, Đoàn Thanh niên và xã hội nhằm giáo dục, bồi dỡng và tạo

điều kiện cho thanh niên phát triển, trởng thành, phát huy mọi tiềm năng củalực lợng thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Do vậy,cũng có thể hiểu, công tác vận động thanh niên là sự tác động tổng hợp củacác chủ thể xã hội vào một đối tợng cụ thể là thanh niên theo những mục tiêuxác định

Kể từ khi có Đảng, công tác vận động thanh niên là hoạt động xã hội

tự giác, trở thành hoạt động chính trị - xã hội, đặt dới sự lãnh đạo trực tiếp vàtoàn diện của Đảng; Đảng luôn coi công tác vận động thanh niên là một bộphận hữu cơ trong hoạt động của mình; là quá trình giáo dục, thuyết phục vàvận động thanh niên tham gia thực hiện các nhiệm vụ của cách mạng, đồngthời góp phần giải quyết các vấn đề xã hội vốn có của thanh niên; là quátrình tạo ra môi trờng kinh tế, văn hoá, xã hội và là trờng học cộng sản chothanh niên học tập, rèn luyện và trởng thành

Từ những phân tích trên đây, công tác vận động thanh niên đợc hiểu

là hoạt động có mục đích của tổ chức tác động vào đối tợng thanh niên nhằm giáo dục, bồi dỡng, định hớng và phát huy thanh niên, đáp ứng những

đòi hỏi nào đó của thanh niên và của xã hội Công tác vận động thanh niên

là một loại hoạt động xã hội hàm chứa sự tác động qua lại lẫn nhau giữa cácchủ thể xã hội và thanh niên, nhằm mục đích thoả mãn nhu cầu phát triểncủa thanh niên và yêu cầu phát triển của xã hội

Trong khuôn khổ phạm vi nghiên cứu, đề tài xác định nội hàm côngtác vận động thanh niên do Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII đề ra trong

nhiệm kỳ 2002 – 2007:

- Vận động thanh niên thông qua giáo dục, thực hiện tốt chức năng

Đoàn là trờng học xã hội chủ nghĩa của thế hệ trẻ Việt Nam

- Vận động thanh niên thông qua các phong trào hành động cáchmạng của tuổi trẻ

- Vận động thanh niên thông qua rèn luyện đoàn viên, công tác cán bộ

và xây dựng tổ chức

- Vận động thanh niên tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựngchính quyền và các đoàn thể nhân dân

- Vận động thanh niên thông qua công tác quốc tế của Đoàn

4 Đổi mới công tác vận động thanh niên của Đoàn:

4.1 Đổi mới:

5 Sách đã dẫn, tr 458

”Đổi mới” theo từ điển tiếng Việt là Thay đổi cho khác hẳn với tr“ ớc, tiến bộ hơn, khắc phục tình trạng lạc hậu, trì trệ và đáp ứng yêu cầu của sự phát triển” 6 Theo Đại từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Nh ý chủ biên là

Theo cả hai cách hiểu trên, đổi mới là sự thay đổi trên cơ sở kế thừa vàphát triển trên nền tảng cái cũ Trong xã hội, mọi sự vật, hiện tợng…đều tồnđều tồntại ở ba trạng thái: quá khứ, hiện tại và tơng lai là một quá trình diễn biếnliên tục, kế thừa nhau Đổi mới là khắc phục tình trạng lạc hậu, trì trệ trongquá khứ và hiện tại để phát huy cái tốt, cái tiên tiến trong tơng lai nhằm đápứng các yêu cầu của sự phát triển

4.2.Đổi mới công tác vận động thanh niên của Đoàn :

Từ khái niệm đổi mới có thể khái quát đổi mới công tác vận độngthanh niên nh sau: Đổi mới công tác vận động thanh niên là xem xét côngtác vận động thanh niên trong thời gian qua có những u điểm, hạn chế gì, từ

đó phát huy những u điểm và khắc phục hạn chế để nâng cao hiệu quả côngtác vận đông thanh niên của Đoàn đáp ứng những đòi hỏi trong tình hìnhmới

Đổi mới công tác vận động thanh niên bao hàm 3 nội dung chính:

Thứ nhất, xem xét đánh giá những việc đã làm và đang làm xem có

II Những luận điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin, t ởng Hồ Chí Minh về công tác vận động thanh niên

t-1 Luận điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về công tác vận động thanh niên.

Theo Mác, giai cấp vô sản chỉ đợc hình thành với t cách là một giaicấp khi ý thức đợc địa vị và tơng lai của mình Những công nhân tiên tiếnnhất hoàn toàn hiểu rõ rằng, tơng lai của giai cấp công nhân và do đó tơng laicủa nhân loại, hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đanglớn lên Cuối thế kỷ XIX, trong bối cảnh của xã hội t bản, Mác cho rằng, cầnphải giải thoát cho thanh, thiếu niên khỏi sự tác động có tính chất phá hoạicủa hệ thống hiện đại Chính Mác đã gọi thanh niên là cội nguồn của sự sốngdân tộc và giai cấp công nhân là bộ xơng trong mỗi cơ thể dân tộc Khi nói

về vai trò giáo dục thanh niên, Mác đã nhấn mạnh ”Công tác giáo dục sẽ làmcho những ngời trẻ tuổi có khả năng nắm vững nhanh chóng toàn bộ hệthống sản xuất trong thực tiễn”8 T tởng của Mác là phải tổ chức giáo dục cáctầng lớp thanh niên để họ nắm vững kỹ năng, kỹ xảo quy trình quản lý sản

6 Sách đã dẫn, trang 241

7 Đại từ điển tiếng Việt Nxb Văn hoá Thông tin 1998.

8 C.Mác và Ph Ăngghen toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, 1995, ta4, tr 475.

xuất, sẽ hỗ trợ cho việc phát triển toàn diện những năng lực của tất cả cácthành viên của xã hội đợc xây dựng trên cơ sở những nguyên lý cộng sản chủnghĩa Việc giáo dục đó phải đợc làm thờng xuyên, liên tục, giáo dục ở tr-ờng, lớp và giáo dục trong thực tế lao động Ăngghen đã nêu rõ rằng: thanhniên không thể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực cuộc sống đã, đang và

sẽ cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chính trị

Luận thuyết của Mác - Ăngghen cũng khẳng định rằng lực lợng quầnchúng nhân dân đông đảo cần đợc tập hợp, tổ chức và giáo dục sao chonhững biến đổi t tởng của họ bắt kịp với thời đại, đi đúng quỹ đạo của dòngthác lịch sử đang cuộn chảy Trong ”Bản thảo kinh tế triết học năm 1844”,Mác đã viết: ”Bản thân xã hội sản xuất ra con ngời với tính cách là con ngời

nh thế nào thì nó cũng sản xuất ra xã hội nh thế…đều tồn Bản chất của con ngời tựnhiên chỉ tồn tại với con ngời xã hội; vì chỉ có trong xã hội, tự nhiên đối vớicon ngời mới là một cái khâu liên hệ của con ngời đối với con ngời, mới làtồn tại của con ngời đối với ngời khác và tồn tại của ngời khác đối với ngời

đó”9 Rằng ”Nếu nh ngời ta bẩm sinh đã là sinh vật có tính xã hội thì do đóchỉ có thể phát triển bản tính chân chính của mình trong xã hội và cần phảiphán đoán về lực lợng của bản tính anh ta không phải căn cứ vào lực lợng cánhân riêng lẻ mà căn cứ vào lực lợng của toàn xã hội” C Mác và Ăngghen

đã khẳng định rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, trong đó cóthanh niên

Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác và Ăngghen trong điềukiện lịch sử mới, Lê nin đã coi thanh niên là ”Nguồn sinh lực chiến đấu củacách mạng” Ông đã luận giải những nguyên nhân làm xuất hiện phong tràothanh niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác định mối quan hệ, sựtác động qua lại giữa tổ chức thanh niên với Đảng cộng sản Lênin cũng sớmnhìn thấy vai trò cách mạng to lớn không chỉ đối với thanh niên công nhân,

mà còn cả đối với thanh niên học sinh, sinh viên Ngời thờng xuyên nhắc nhởnhững ngời ban chiến đấu của mình rằng phải kiên trì đấu tranh để hợp nhấtphong trào học sinh, sinh viên Lênin cho rằng, thành công của phong tràothanh niên chính là ở chỗ biết gắn liền nhận thức lý luận của chủ ghĩa Mác,tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào đấu tranh chính trị củagiai cấp vô sản Đồng thời ngời cũng đã phê phán gay gắt những đảng viênbảo thỉ không đánh giá đúng vai trò của lực lợng trẻ trong cách mang, coi th-ờng thanh niên và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm của họ Lêninnhấn mạnh, cần có thái độ khoan dung, độ lợng với lớp trẻ và cần thiết phảiphòng ngừa khuynh hớng dè dặt của cán bộ đảng, cho rằng lớp trẻ tuy đầynhiệt tình và sáng tạo, nhng lại cha qua trờng học của cuộc đấu tranh giaicấp…đều tồn

Lênin viết: ”Chỉ khi nào Đoàn thanh niên cộng sản gắn liền từng bớchọc tập, huấn luyện và giáo dục của mình với cuộc đấu tranh chung của tấtcả những ngời lao động chống lại bóc lột, thì lúc đó mới xứng đáng với danhhiệu là đoàn thể của thế hệ trẻ cộng sản chủ nghĩa”10 Nói chuyện với đoànviên thanh niên cộng sản, Lênin yêu cầu, cần giáo dục thanh niên thông quathực tế trong hoạt động sản xuất, trong học tập, công tác, chiến đấu và trongcuộc sống sinh động của quần chúng Ngời nhấn mạnh: ”Trớc mắt các đồngchí là nhiệm vụ xây dựng và các đồng chí có thể làm tròn nhiệm vụ đó, khi

9 Sđd, t42, tr169 –170.

10 Lênin toàn tập, Nxn Tiến bộ, Matxcơva, 1977, t41, tra 360-363

đã nắm vững đợc tất cả các kiến thức hiện đại, biết biến chủ nghĩa cộng sản

từ những công thức, những lời dạy, những phong pháp, những chỉ thị, nhữngcơng lĩnh có sẵn và học thuộc lóng thành cái thực tế sinh động, là cái kết hợpvới công tác trực tiếp của các đồng chí”

Những t tởng của Mác, Ăngghen, Lênin về thanh niên và công tác vận

động thanh niên nêu trên có thể khái quát lại thành năm nội dung cơ bản sau

đây:

- Một là khẳng định rõ vị trí, vai trò to lớn của tầng lớp thanh niên trongxã hội mới và chỉ ra những nhợc điểm của thanh niên, cúng nh những vấn đề

co hội chủ nghĩa trong phong trào thanh niên cần đợc quan tâm chú ý

- Hai là, đặt ra cho Đảng cộng sản cần quan tâm chăm sóc, giáo dục, dàotạo thanh niên thông qua sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng, thôngqua lao động sản xuất, công tác, học tập, chiến đấu và trong đời sống hiệnthực của quần chúng

- Ba là, Đoàn thanh niên cộng sản phải là trờng học cộng sản chủ nghĩatrong quá trình giáo dục, doàn kết tập hợp thanh niên, thực hiện lý tởng cáchmạng của Đảng cộng sản

- Bốn là, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, sự nghiệp của thanhniên

- Năm là, những luận thuyết cảu Mác, Ăngghen đã chỉ ra những điều kiện

và khả năng tập hợp rộng rãi quần chúng thanh niên vào đội hình của chủnghĩa xã hội, dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

2 T t ởng Hồ Chí Minh về công tác vận động thanh niên.

Kế thừa những di sản t tởng quý báu của Mác, ăngghen và Lênin, HồChí Minh đã phát triển một cách sáng tạo những luận điểm mácxít về vị trí,vai trò của thanh niên trong xã hội, về nhiệm vụ giáo dục thanh niên, về

Đoàn Thanh niên cộng sản trong công tác vận động thanh niên của Đảng vớinhững điều kiện lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam

Đối với Hồ Chí Minh, tổ chức, đoàn kết, tập hợp thanh niên là vấn đềthuộc về chiến lợc của cách mạng Việt Nam Muốn phát huy sức mạnh củathanh niên thì phải thông qua tổ chức, không có tổ chức thì Đảng không thểthu hút đợc thanh niên Trong th gửi thanh niên Việt Nam năm 1925, Hồ ChíMinh đã vạch rõ ở Đông Dơng có đủ những cơ sở vật chất (hầm mỏ, hảicảng, đồng ruộng…đều tồn) chỉ ”thiếu tổ chức và ngời tổ chức” Đây là một nhận

định hết sức sáng suốt Vì lẽ đó, Hồ Chí Minh coi công tác vận động thanhniên là nhiệm vụ trọng tâm của mình, và từ sau khi dự Đại hội Quốc tế cộngsản lần thứ V và Đại hội Quốc tế thanh niên cộng sản lần thứ IV (1924), Ng -

ời đã dốc sức tiến hành công tác tổ chức, lập ra Hội Việt Nam cách mạngThanh niên Chính Hồ Chí Minh là ngời trực tiếp tuyển chọn, bồi dỡngnhững hạt giống đầu tiên của Đoàn Thanh niên cộng sản nớc ta

Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, Hồ Chí Minh chỉ thị trựctiếp cho các xứ uỷ, tỉnh uỷ, thành uỷ tổ chức Đại hội Đoàn thanh niên cứuquốc và thống nhất hệ thống tổ chức Đoàn từ cơ sở đến Trung ơng Tháng 6-

1946, Ngời chủ trơng thành lập Mặt trận thanh niên rộng rãi (do Đoàn Thanhniên cứu quốc làm nòng cốt), lấy tên là Liên đoàn thanh niên Việt Nam vàtrực tiếp dự Đại hội lần thứ nhất của Liên đoàn tại Chiến khu Việt Bắc

Hồ Chí Minh là ngời sáng lập các tổ chức thanh niên Việt Nam Ngờitrực tiếp cho ý kiến cụ thể về dự thảo Điều lệ Đoàn (trình Đại hội Đoàn toànquốc lần thứ III năm 1961) Ngời khẳng định vị trí, vai trò của Đoàn trong hệthống chính trị của đất nớc, khẳng định những chức năng cơ bản của ĐoànThanh niên cộng sản.

Việc lập Mặt trận thanh niên, ”đoàn kết và tổ chức thanh niên mộtcách rộng rãi và vững chắc” do Đảnglãnh đạo và Đoàn Thanh niên cộng sảnlàm nòng cốt, tạo ra những loại hình tập hợp thích hợp với yêu cầu củanhiệm vụ cách mạng, với từng trình độ, đặc điểm và tâm lý thanh niên là mộtsáng tạo lớn, một t tởng lớn của Hồ Chí Minh về vận động thanh niên

Trong mối quan hệ giữa Đoàn với Đảng và Nhà nớc, Hồ Chí Minh chỉ

rõ rằng về đờng lối chính trị thì thanh niên theo Đảng chỉ huy, nhng việc làmthì thanh niên độc lập; trong mọi công việc, đảng viên và đoàn viên phải g-

ơng mẫu để lôi cuốn nhân dân cùng tiến bộ; mọi công việc đều vì lợi ích củanhân dân mà làm Muốn củng cố và phát triển mối quan hệ giữa Đoàn vớithanh niên, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: ”Đoàn phải liên hệ rộng rãi và chặt chẽvới các tầng lớp thanh niên Phải quan tâm đến đời sống, công tác và học tậpcủa thanh niên, phải tránh thành kiến, hẹp hòi cô độc Phải thật thà đoàn kết

và hợp tác với anh chị em trong Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam”

Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng củng cố, phát triển Đoàn và tổ chứcphong trào thanh niên Ngời chỉ rõ: ”Phải củng cố tổ chức của Đoàn Phải

đoàn kết nội bộ thật chặt chẽ và phải đoàn kết, tập hợp các tầng lớp thanhniên

Hồ Chí Minh chỉ rõ, nhiệm vụ của thanh niên là: ”Phải tìm đủ mọicách để gây dựng một phong trào thanh niên to lớn và mạnh mẽ” bởi vì,thanh niên có nhiều sáng kiến hay, gây những phong trào có ích và sôi nổi

Đồng thời Ngời cũng luôn nhắc nhở cần phải lu ý chất lợng khi kết nạpthanh niên vào Đoàn

Về phơng pháp công tác, phơng pháp vận động thanh niên của Đoàn,

Hồ Chí Minh nhấn mạnh:

- ”Thi đua là một cách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi ngời tiến

bộ Thi đua giúp cho đoàn kết chặt chẽ thêm Và đoàn két chặt chẽ để thi đuamãi…đều tồn Thi đua phải lâu dài và rộng khắp”

- ”Phong trào cần phải liên tục và có nội dung thiết thực Không nênchỉ có hình thức, càng không nên ”đầu voi đuôi chuột”

- ”Việc gì cũng cần phải thiết thực, nói đợc, làm đợc Việc gì cũngphải từ nhỏ dần dần đến to, từ dễ dần dần đến khó, từ thấp dần dần đến cao.Một chơng trình nhỏ mà thực hành đợc hẳn hoi, hơn là một trăm chơng trình

to tát mà không làm đợc”

- Đối với cán bộ Đoàn, Hồ Chí Minh đòi hỏi mỗi cán bộ lãnh đạo cầnphải chống bệnh quan liêu, chống cách lãnh đạo chung chung Cần phải đisâu đi sát điều tra nghiên cứu Cần phải khuyến khích, thu góp, bổ sung vàphổ biến rộng rãi những sáng kiến hay, những kinh nghiệm tốt của quầnchúng, cần phải đi sâu vào đời sống, hiểu rõ tâm lý của các tầng lớp thanhniên và giúp đỡ họ giải quyết các vấn đề một cách thiết thực

III Quan điểm của Đảng và nhà nớc ta về đổi mớiCông tác vận động thanh niên.

1 Đổi mới công tác vận động thanh niên là một đòi hỏi khách quan của nhiệm vụ cách mạng, của công tác dân vận

Thấm nhuần và quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin và t ởng Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn coi công tác vận động thanh niên, coi đó là

t-bộ phận không thể tách rời của công tác xây dựng Đảng, coi việc xây dựng

tổ chức Đoàn thành hạt nhân đoàn kết, tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanhniên cũng ”cần kíp” nh xây dựng tổ chức Đảng án nghị quyết về cộng sảnthanh niên vận động của Trung ơng toàn thể hội nghị tháng 10 – 1930 đãchỉ rõ ”Phải lãnh đạo cho quần chúng thanh niên lao động thành phố, nhàquê tranh đấu hằng ngày và phải kéo họ ra khỏi ảnh hởng quốc gia phongkiến, đế quốc”11 Nghị quyết về vận động thanh niên thông qua tại Đại hội

Đảng lần thứ nhất năm 1935 còn khẳng định cần phải dùng đủ phơng pháp

mà thâu phục quảng đại quần chúng thanh niên, kéo họ ra tranh đấu chúngquan những khẩu hiệu từng phần, liên lạc những khẩu hiệu ấy với nhiệm vụchung của cách mạng Đông Dơng Dùng hết các hình thức công khai, báncông khai, bí mật mà kéo quần chúng thanh niên theo ảnh hởng cộng sản.Trong thời kỳ hoạt động khó khăn của cách mạng, Đảng ta luôn khẳng định:

”Một Đảng cách mạng bao giờ cũng tuyển đội ngũ tiên phong của mìnhtrong các giới thanh niên” Đảng ta chỉ rõ: “Công tác thanh niên là vấn đềsống còn của dân tộc, quyết định sự thành bại của cách mạng”

Đoàn kết và tập hợp thanh niên là việc làm cần thiết nhằm quán triệt ttởng lấy dân làm gốc Để thực hiện đợc các nhiệm vụ của cách mạng cần cólực lợng quần chúng đông đảo đủ sức giải quyết những khó khăn, thử thách,giành thắng lợi quyết định, trong đó thanh niên là một lực lợng quan trọng.Trải qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, bí mật cũng nh công khai, chiến

đấu cũng nh xây dựng, Đảng ta luôn cho rằng đề giành và giữ thanh niênkhông còn con đờng nào khác là phải đoàn kết, tập hợp thanh niên lại, đa họ

đứng hẳn về phía cách mạng, coi đó là một nhiệm vụ của công tác dân vận.Trong những thời điểm thử thách quyết liệt, khi đối mặt với kẻ thù xâm lợctàn bạo, xảo quyệt, vấn đè giành và giữ thanh niên, nhiều khi trở thành mặttrận nóng bỏng Trong những thời điểm đó, vấn đề đoàn kết, tập hợp thanhniên không chỉ cần dựa vào tổ chức quần chúng mà còn phải tổ chức họ lạithành những đơn vị vũ trang, thành tiểu đội, trung đội vũ trang chiến đấu,bảo vệ từng thanh niên, từ đó bảo vệ những giá trị tinh thần, bảo vệ niềm tin

và lý tởng Nhờ có phong trào hành động cách mạng mà thanh nioên khẳng

định đợc chỗ đứng của mình trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng

Bớc vào thời kỳ đổi mới, xây dựng đất nớc giai đoạn hiện nay, côngtác vận động, đoàn kết tập hợp thanh niên hiện gặp phải không ít những khókhăn, thách thức do sự tác động hàng ngày hàng giờ của mặt trái cơ chế thịtrờng, sự suy giảm các giá trị xã hội đối với thanh niên Trớc những khókhăn và thách thức đó, Đảng chủ trơng đẩy mạnh đổi mới công tác vận độngthanh niên, coi đó là một bộ phận quan trọng của đổi mới công tác dân vận,của sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nớc

Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng khoá

V đã đề cập: “Tập hợp thanh niên rộng rãi bằng nhiều loại hình tổ chức linh

11 Đảng cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1988, t2, tr 166-167

hoạt khác nhau theo đối tợng, nghề nghiệp, nhu cầu và sở thích để làm nhữngviệc có ích cho xã hội và cho tuổi trẻ Chú ý thích đáng những đặc điểm củanữ thanh niên, của thanh niên dân tộc, các tôn giáo, thanh niên quân đội,

thanh niên học sinh, thanh niên các vùng khác nhau của đất nớc”.

Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng lần thứ 8 khoá

VI chỉ rõ: “Đảng cần hớng dẫn sự đổi mới nội dung hoạt động của các đoànthể và tổ chức quần chúng vào việc đoàn kết đoàn viên, hội viên cùng nhauchăm lo lợi ích thiết thực của mình và góp phần vào sự nghiệp chung của đấtnớc, xây dung và bảo vệ chính quyền cách mạng” và “ở cơ sở các đoàn thểcần coi trọng việc tập hợp quần chúng (trong và ngoài đoàn thể) bằng nhữnghình thức linh hoạt (nhóm, tổ, câu lạc bộ…đều tồn) hoạt động theo những nội dungthích hợp”

Nghị quyết số 25 của Bộ Chính trị khoá VI một lần nữa khẳng định:

“Đảng, Nhà nớc và toàn dân ta phải hết lòng bồi dỡng, phát huy tiềm năng vàvai trò chủ động của thanh niên trên mọi lĩnh vực của công cuộc đổi mới, coi

đó là nhiệm vụ u tiên trong chiến lợc con ngời”

Nghị quyết hội nghị lần thứ t Ban Chấp hành Trung ơng Đảng khoáVII về “Công tác thanh niên trong thời kỳ mới” đã đánh giá về công tácthanh niên một cách toàn diện, nêu ra những phơng hớng lớn trong công tácvận động, đoàn kết thanh niên là:

Một là, xác định thanh niên là lực lợng xung kích trong sự nghiệp xây

dựng và bảo vệ Tổ quốc Vấn đề thanh niên phải đặt ở vị trí trung tâm trongchiến lợc phát huy nhân tố và nguồn lực con ngời

Hai là, đào tạo, giáo dục, bồi dỡng và tạo điều kiện cho thanh niên

phấn đấu để có đủ các điều kiện vơn lên ngang tầm thời đại, sánh vai cùngthanh niên các nớc trên thế giới

Ba là, phát huy lực lợng và tiềm năng của thế hệ trẻ, khuyến khích

thanh niên hăng say lập nghiệp, tự tạo việc làm tham gia tích cực vào quátrình phát triển kinh tế, xã hội của đất nớc

Bốn là, xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh Tập hợp,

đoàn kết rộng rãi các tầng lớp thanh niên trong các tổ chức của Hội Liên hiệpthanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam Chăm lo cho Đội TNTP HồChí Minh và các hình thức tập hợp, giáo dục thiếu nhi

Năm là, xây dựng môi trờng xã hội lành mạnh là điều kiện phát triển

của thế hệ trẻ Tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách trong thanh niên

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX khẳng định: “Đối với thế

hệ trẻ, chăm lo giáo dục, bồi dỡng, đào tạo phát triển toàn diện về chính trị,

t tởng, đạo đức, lối sống, văn hoá, sức khoẻ, nghề nghiệp; giải quyết việclàm, phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đờng lối đó một mặt khẳng định thanhniên là lực lợng xung kích trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnớc, mặt khác đặt ra cho Đảng, Nhà nớc, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và xã hộinhững yêu cầu và nhiệm vụ mới đối với việc đào tạo, bồi dỡng và phát huythế hệ trẻ nớc ta

Văn kiện Đại hội toàn quốc lần thứ X của Đảng xác định: “Đổi mới,nâng cao chất lợng hoạt động của Mặt trận, các đoàn thể nhân dân và các hội

quần chúng, khắc phục tình trạng hành chính hoá, phô trơng, hình thức; làmtốt công tác dân vận theo phong cách trọng dân, gần dân và có trách nhiệmvới dân”

Đối với thế hệ trẻ, Đảng xác định: “Thờng xuyên giáo dục chính trị,truyền thống, lý tởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động,giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm Chútrọng bồi dỡng nguồn cán bộ, đào tạo thanh niên trong lực lợng vũ trang cónghề khi hết thời hạn nghĩa vụ quân sự Tạo cơ hội cho thanh niên có tàinăng đi học nớc ngoài về phục vụ đất nớc Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếuniên và nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh làm nòng cốt

Điều 66, Hiến pháp năm 1992 của Nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam, đã khẳng định: “Thanh niên đợc gia đình, Nhà nớc và xã hội tạo

điều kiện học tập, lao động và giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, bồi dỡng về

đạo đức, truyền thống dân tộc, ý thức công dân và lý tởng xã hội chủ nghĩa,

đi đầu trong công cuộc sáng tạo và bảo vệ Tổ quốc” Bên cạnh đó, Nhà nớc

còn coi thanh niên là một bộ phận của chiến lợc kinh tế – xã hôi, trong sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ t Ban Chấp hành Trung ơng

Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VII, Thủ tớng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị

số 145 – TTg ngày 6/4/1993 về việc thanh niên tham gia thực hiện các

ch-ơng trình kinh tế – xã hội Chỉ thị nêu một số vấn đề, nh sau:

Thứ nhất, về giải quyết việc làm cho thanh niên, hớng chủ yếu là

thanh niên tự tìm việc làm phù hợp, cùng góp vốn phát triển sản xuất, mởmang các hoạt động dịch vụ theo các chính sách khuyến khích các thànhphần kinh tế mà Nhà nớc đã ban hành Để tạo điều kiện cho Đoàn TNCS HồChí Minh chủ động tham gia vấn đề này, Uỷ ban Kế hoạch Nhà nớc, Bộ Tàichính, Ngân hàng Nhà nớc, Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm, bộLâm nghiệp có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi cho Đoàn Thanh niêntham gia tích cực vào các chơng trình khuyến nông, cấp vốn đầu t và hớngdẫn quy hoạch cho Trung ơng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xây dựng một sốtrung tâm chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nghề nông cho thanh niên ở các vùngkinh tế nh: Đồng bằng Sông Cửu Long, đồng bằng Sông Hồng, Tây bắc, TâyNguyên, chú ý trung tâm về cây ăn quả Các trung tâm này hoạt động theophơng thức vừa tập huấn kỹ thuật, vừa chỉ đạo làm mẫu và vận động đông

đảo nhân dân cùng làm Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm, BộLâm nghiệp, Viện Khoa học Việt Nam hớng dẫn giúp đỡ hoạt động cáctrung tâm này Trung ơng Đoàn có trách nhiệm quản lý và chỉ đạo các trungtâm này hoạt động có hiệu quả

Thứ hai, Uỷ ban kế hoạch Nhà nớc, Bộ Tài chính, Bộ Lao động –

Th-ơng binh và Xã hội, Bộ Giáo dục - Đào tạo, Bộ Y tế cân đối ngân sách, trêncơ sở sắp xếp lại các cơ sở hiện có và xác định rõ quy hoạch, cấp vốn đầu tcho Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xây dựng một số cơ sở để chữa bệnh, dạynghề, tạo cơ sở sản xuất và tìm việc làm thích hợp cho trẻ có hoàn cảnh khókhăn, trẻ em lang thang cơ nhỡ, những thanh thiếu niên nghiện hút ma tuý vàcác phụ nữ làm nghề mại dâm Các cơ sở này đặt tại thành phố Hà Nội,Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng, Hải Phòng, Nha Trang, Cần Thơ,…đều tồn

Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố nói trên tạo điều kiện về cơ sở vật chất

để xây dựng các cơ sở này

Thứ ba, Trung ơng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xây dựng đề án và bàn

với Uỷ ban Kế hoạch Nhà nớc, các Bộ chuyên ngành, Bộ Lao động – Thơngbinh và Xã hội về việc Đoàn nhận vốn xây dựng và thực hiện các dự án thuộcChơng trình 327 về phủ xanh đất trống đồi trọc…đều tồntrên cơ sở các dự án đã đợcthẩm quyền phê duyệt

Uỷ ban Kế hoạch Nhà nớc, Ngân sách Nhà nớc, Bộ Tài chính và BộLao động – Thơng binh – Xã hội cân đối ngân sách, tìm thêm nguồn vốn,hoặc trính từ quỹ quốc gia về giải quyết việc làm cho Trung ơng Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh một số vốn để hỗ trợ vốn ban đầu cho thanh niên lập nghiệp,giải quyết việc làm; đặc biệt là ngân hàng và các tổ chức tín dụng các địa ph-

ơng chú trọng dành vốn cho các hộ gia đình trẻ nghèo vay để sản xuất kinhdoanh có sự bảo trợ của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh từ cấp xã trở lên

Thứ t, Đoàn Thanh niên tổ chức, vận động thanh niên ra một số hải

đảo để lập nghiệp, phát triển kinh tế, xây dựng các vùng dân c mới trên đảo,

nh các đảo Bạch Long vĩ, Thổ Chu, Trờng Sa, Côn Đảo,…đều tồnBộ Thuỷ sản, BộQuốc phòng, các bộ, ngành liên quan và Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thànhphố có trách nhiệm tạo điều kiện để giúp Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thựchiện việc xây dựng các hải đảo thành các khu kinh tế và dân c

Thứ năm, từ năm 1994, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một đầu mối để

xây dựng các chơng trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội, kể cả các chơngtrình, dự án về khuyến nông, xoá đói giảm nghèo, các dự án thuộc Chơngtrình 372 và dự án thuộc nguồn giải quyết việc làm và đợc phân bổ vốn ngay

từ đầu năm Đoàn Thanh niên thực hiện và quản lý các chơng trình và dự án

đã đợc cấp có thẩm quyền xét duyệt

Thứ sáu, các bộ, ngành, uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố có kế

hoạch cụ thể để phối hợp với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh để thực hiện tốt cácnội dung nói trên, nhằm tổ chức có hiệu quả lực lợng thanh niên tham giathực hiện các chơng trình kinh tế – xã hội của Nhà nớc

Nhằm phát huy tốt hơn vai trò của thanh niên tham gia phát triển kinh

tế - xã hội, góp phần thực hiện Chiến lợc phát triển thanh niên Việt Nam đếnnăm 2010 đã đợc Chính phủ phê duyệt, ngày 21 tháng 3 năm 2005, Thủ tớng

Chính phủ đã ban hành Chỉ thị Số: 06/2005/CT-TTg “Về phát huy vai trò

Thanh niên tham gia phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới” Chỉ thị

đã nêu rõ 4 điểm nh sau:

Một là, tập trung xây dựng cơ chế, chính sách, giải pháp, đào tạo,

sử dụng và tạo điều kiện cho thanh niên tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm cho thanh niên

Các Bộ, ngành có kế hoạch huy động, sử dụng và tạo cơ chế cho thanhniên tham gia thực hiện các Chơng trình mục tiêu quốc gia, dự án trọng

điểm, nhất là các dự án về thuỷ điện, thuỷ lợi, giao thông, trồng rừng, xâydựng kinh tế biển, đảo, xây dựng cơ sở hạ tầng vùng nông thôn, vùng đặcbiệt khó khăn

Uỷ ban nhân dân các tỉnh thành phố có chơng trình hành động thựchiện Chiến lợc phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010, trong đó chútrọng xây dựng kế hoạch sử dụng lực lợng lao động trẻ tham gia các mục tiêuphát triển kinh tế - xã hội của địa phơng

Uỷ ban Quốc gia về thanh niên phối hợp với các Bộ, ngành liên quan

và Trung ơng Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh giúp Thủ tớng Chínhphủ xây dựng cơ chế chính sách về việc huy động và sử dụng lực lợng thanhniên trong việc tham gia thực hiện các chơng trình, dự án mục tiêu quốc gia,

dự án trọng điểm của Chính phủ và địa phơng

Hai là, tiếp tục tạo điều kiện để Đoàn thanh niên động viên, tổ chức cho thanh niên tham gia thực hiện các Chơng trình mục tiêu quốc gia và các dự án trọng điểm, cấp bách của trung ơng và địa phơng.

Khi xây dựng và triển khai các chơng trình, dự án trọng điểm củatrung ơng và địa phơng, các bộ, ngành và Uỷ ban nhân dân các tỉnh thànhphố trực thuộc trung ơng cần tạo điều kiện để Đoàn thanh niên tham gia cácBan Chỉ đạo xây dựng dự án nhằm phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trongviệc tuyên truyền vận động và tổ chức lực lợng lao động trẻ tham gia, tạophong trào thi đua xây dựng đất nớc và giáo dục rèn luyện thanh niên

Bộ Kế hoạch và Đầu t, Bộ Tài chính tham mu cho Chính phủ xác địnhlĩnh vực, dự án u tiên để Đoàn thanh niên tham gia và bố trí nguồn vốn để

Đoàn thanh niên thực hiện nhất là các chơng trình dự án thuộc lĩnh vực xâydựng kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế ở những vùng

đặc biệt khó khăn, lĩnh vực phát triển công nghệ mới tại các trung tâm kinh

tế lớn, các khu công nghiệp; trớc mắt xem xét cấp đủ vốn, bảo đảm đúng tiến

độ và tổng mức đầu t đợc duyệt cho các dự án đã đợc Thủ tớng giao cho

Đoàn thanh niên thực hiện, Uỷ ban nhân dân các tỉnh thành phố có tráchnhiệm đảm bảo các diều kiện và phối hợp với Đoàn thanh niên kiểm tra, chỉ

đạo để thực hiện tốt các mục tiêu dự án đã đề ra

Bộ Giao thông vận tải có kế hoạch, phơng án phối hợp với Đoàn thanhniên tổ chức lực lợng thanh niên tham gia các dự án xây dựng giao thông đ-ờng bộ, nhất là các dự án có sử dụng vốn đầu t từ ngân sách nhà nớc, trong

đó coi các Tổng đội thanh niên xung phong đủ năng lực và kinh nghiệm là

đầu mối xem xét, u tiên cho tham gia đấu thầu theo qui định của pháp luật

Bộ Kế hoạch và Đầu t, Bộ Bu chính Viễn thông, Bộ Tài chính và các

Bộ ngành có liên quan tham mu cho Chính phủ có kế hoạch phối hợp đầu t

hỗ trợ để Trung ơng Đoàn triển khai dự án phố cập tin học và nối mạng trithức cho thanh niên Việt Nam

Bộ Lao động - Thơng binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Trung ơng

Đoàn chỉ đạo củng cố, nâng cao chất lợng hoạt động và tăng cờng đầu t nângcấp các trung tâm dạy nghề và giới thiệu việc làm của Đoàn, chú trọng đàotạo nghề dài hạn đối với các lĩnh vực mũi nhọn để đáp ứng nhu cầu của thịtrờng lao động, đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, thanh niên miền núi

Ngân hàng Nhà nớc chỉ đạo, hớng dẫn các ngân hàng thơng mại nhànớc, ngân hàng chính sách xã hội, các tổ chức tín dụng có cơ chế phù hợp để

hỗ trợ thanh niên, nhất là đối tợng hộ gia đình trẻ tại các làng thanh niên lậpnghiệp, Khu kinh tế thanh niên, Hợp tác xã thanh niên, các doanh nghiệp trẻ,các đơn vị thanh niên xung phong đợc vay vốn sản xuất, kinh doanh, tạothêm nhiều việc làm mới, sớm hình thành vùng sản xuất hàng hoá tập trung,xây dựng thơng hiệu sản phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh

Ba là, xây dựng và bổ sung hoàn thiện chính sách khuyến khích thanh niên làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo và vùng đặc biệt khó khăn.

Bộ Nội vụ chủ trì cùng Uỷ ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam, các

Bộ, ngành liên quan phối hợp với Trung ơng Đoàn nghiên cứu xây dựng trìnhThủ tớng Chính phủ ban hành các văn bản về tổ chức và chính sách đối vớithanh niên xung phong, trí thức trẻ tình nguyện, thanh niên tình nguyệnnhằm tạo sự chuyển biến rõ nét về chủ trơng khuyến khích thanh niên tìnhnguyện và trí thức trẻ tình nguyện đến lập nghiệp, lao động và công tác tạicác vùng đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới hải đảo

Uỷ ban nhân dân các tỉnh thành phố trực thuộc trung ơng cần phối hợptạo điều kiện để Đoàn thanh niên tham gia có hiệu quả vào các chơng trình, dự

án phát triển kinh tế - xã hội của địa phơng; có kế hoạch đào tạo nghề, sử dụngthanh niên đã qua đào tạo, hỗ trợ thanh niên vay vốn lập nghiệp, chỉ đạo và tạo

điều kiện cho các đơn vị thanh niên xung phong hoạt động, phê duyệt đầu t dự

án Đội trí thức trẻ của địa phơng, ban hành qui định chính sách hỗ trợ khuyếnkhích thanh niên ở lại địa phơng công tác hoặc tình nguyện đến lập nghiệp vàcông tác tại các vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo

Bốn là, các Bộ trởng, Thủ trởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh thành phố trực thuộc trung ơng, Ban Chỉ đạo các Dự án, Chơng trình mục tiêu quốc gia chịu trách nhiệm thi hành chỉ thị này.

Trung ơng Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với các

Bộ, ngành và các địa phơng triển khai thực hiện tốt các chơng trình dự án

đ-ợc Chính phủ giao; hớng dẫn các cấp bộ Đoàn, tổ chức động viên thanh niênhăng hái tham gia có hiệu quả các chơng trình dự án phát triển kinh tế - xãhội, góp phần thực hiện tốt chỉ thị này

Giao Uỷ ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam có trách nhiệm theodõi và định kỳ báo cáo Thủ tớng Chính phủ việc thực hiện Chỉ thị này

Ngày 29 tháng 11 năm 2005, Quốc hội Nớc Cộng hoà xã hội chủ

nghĩa Việt Nam đã thông quan Luật Thanh niên Việt Nam nhằm tăng cờngquản lý nhà nớc về công tác thanh niên, điều chỉnh các quan hệ xã hội liênquan đến thanh niên, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc ban hành cácchính sách, cơ chế bảo đảm việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của thanh

niên, phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, tiềm năng to lớn của thanh niêntrong phát triển kinh tế – xã hội và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế với cácnớc, các tổ chức trên thế giới, góp phần tăng cờng giáo dục, bồi dỡng, bảo vệthanh niên trớc tác động của những tiêu cực và tệ nạn xã hội, sự tấn công củacác thế lực thù địch và phát huy thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

IV Đổi mới công tác vận động thanh niên là mộtnhiệm vụ cấp thiết của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tronggiai đoạn hiện nay

Trong tình hình hiện nay, công tác vận động thanh niên đã và đang đặt

nh một vấn đề cấp bách, đòi hỏi cần có sự đổi mới để phù hợp với xu thế vận

động của xã hội Đổi mới công tác vận động thanh niên là một nhiệm vụ cấpthiết của Đoàn trong giai đoạn hiện nay thể hiện qua một số nội dung sau:

Một là, công tác vận động thanh niên là một bộ phận cấu thành công

tác dân vận của Đảng Cộng sản Việt Nam Trong bối cảnh, công cuộc đổimới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xớng và lãnh đạo tiếp tục đợc duy trì

và đẩy mạnh nh Đảng xác định: ”Đổi mới toàn diện, là một quá trình cáchmạng liên tục diễn ra từ những lĩnh vực cụ thể đến toàn bộ các lĩnh vực, từtrình độ thấp đến trình độ cao, từ việc giải quyết các yêu cầu và nhiệm vụtrực tiếp, trớc mắt của từng chặng đờng đến việc giải quyết các yêu cầu cơbản, lâu dài của cả thời kỳ cách mạng” Đối với việc đổi mới công tác Mặttrận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân, Đảng ta xác định trongvăn kiện Đại hội đại biểu lần thứ VIII và lần thứ IX là “Tiếp tục đổi mới ph -

ơng thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhândân, khắc phục tình trạng hành chính hoá, phô trơng, hình thức, quan liêu, xadân”12

Công tác vận động thanh niên của Đoàn là một bộ phận không tách rờicông tác dân vận của Đảng, không tác rời công tác đổi mới của Mặt trận Tổquốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân Do đó, tiến hành đổi mới công tácvận động thanh niên của Đoàn chính là quán triệt và thực hiện đờng lối đổimới của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nớc đối với thanh niên

Hai là, đổi mới công tác vận động thanh niên là nhu cầu của bản thân

thanh niên, bởi vì thanh niên Việt Nam có tiềm năng to lớn và dồi dào, giàutruyền thống yêu nớc, văn hoá, có nhiều u điểm nổi trội, đợc cống hiến và tr-ởng thành qua các thời kỳ các mạng Kế tục truyền thống của đất nớc, thanhniên ngày nay có lòng yêu nớc nồng nàn, tinh thần tự hào dân tộc, ý chí vơnlên làm giàu chính đáng không cam chịu đói nghèo, lạc hậu Trong thực tiễn,

đã xuất hiện một lớp thanh niên tiên tiến, những doanh nghiệp trẻ, triệu phú

trẻ biết làm giàu chính đáng cho gia đình và cho đất nớc Đặc biệt là tinh

thần tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, tính tích cực chính trị xã hội củathanh niên tiếp tục đợc khơi dạy và phát huy Thanh niên hiện nay có trình

độ học vấn cao hơn, có năng lực tiếp cận và sáng tạo khoa học công nghệmới, tích cực đi trớc đón đầu ở những ngành mũi nhọn, đợc tiếp cận thôngtin nhanh, đa dạng, nhiều chiều, có đời sống vật chất, văn hoá tinh thần ngàycàng phong phú Đa số thanh niên tự giác học tập, chủ động học thêm nhiều

12 Văn kiện Đại hội toàn quốc lần thứ IX của Đảng, NXB Chính trị Quốc gia HN – 2001 tr 131.

ngành, nghề, nhất là ngoại ngữ, tin học, các kiến thức khoa học kỹ thuật.

Định hớng giá trị của thanh niên ngày nay thay đổi tích cực theo hớng coitrọng hơn các yếu tố giá trị nhân văn, thiết thực, cụ thể và ngày càng quantâm đến các hoạt động chính trị, xã hội của đất nớc

Tuy nhiên, quan niệm về cuộc sống của một bộ phận thanh niên còn

lệch lạc, có lối sống thực dụng, coi trọng giá trị vật chất hơn giá trị văn hoátinh thần, ý thức chấp hành pháp luật kém Một bộ phận thanh niên bản lĩnhchính trị non kém, dao động về lập trờng, t tởng, thờ ơ chính trị, dễ bị kích

động, lôi kéo tham gia các hoạt động trái pháp luật Khả năng, năng lực thựchành sau đào tạo của thanh niên nhìn chung còn yếu, chất lợng nguồn nhânlực còn thấp, cha đáp ứng đợc thị trờng lao động; trình độ văn hoá của một

bộ phận thanh niên, nhất là thanh niên nông thôn còn thấp, đa số thanh niêncòn thiếu kiến thức, kỹ năng cần thiết cho yêu cầu phát triển, hội nhập nh:ngoại ngữ, tin học, giao tiếp, tính thích ứng trong nền kinh tế thị trờng củathanh niên nhìn chung còn hạn chế Tình hình tội phạm và mắc các tệ nạn xãhội trong thanh niên, đặc biệt là tệ nạn ma tuý, mại dâm, HIV/AIDS, có

chiều hớng gia tăng và có xu hớng trẻ hoá“ ”, trong đó có cả vị thành niên;

đáng báo động hiện nay đó là tình trạng sử dụng ma tuý tổng hợp (thuốc lắc)trong thanh niên tại các thành phố lớn đang có diễn biến hết sức phức tạp

Bên cạnh đó, nhu cầu về thông tin, việc làm và thu nhập vẫn là nhữngvấn đề lớn, những đòi hỏi bức xúc của thanh niên; sự phân hoá giàu nghèo,một số biểu hiện tiêu cực, xuống cấp của đạo đức xã hội, cuộc cách mạngnhung ở một số nớc Châu Âu, tỷ lệ ly hôn gia tăng, nhất là trong các cặp vợchồng trẻ; lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền, coi thờng giá trị văn hoá

đã tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi của thanh niên Do quá trình

đô thị hoá, chuyển đổi cơ cấu kinh tế dẫn đến tình trạng thanh niên nôngthôn thiếu việc làm, thất nghiệp, sự chuyển dịch lao động từ nông thôn rathành phố đã tạo ra áp lực lớn về quản lý nhà nớc và tập hợp, đoàn kết thanhniên Mặt trái của kinh tế thị trờng và quá trình hội nhập quốc tế, các thôngtin và sản phẩm văn hoá độc hại, hoạt động chống phá, lôi kéo, chia rẽ củacác thế lực thù địch tác động tiêu cực đến tình hình t tởng, đạo đức, lối sống,

d luận xã hội trong thanh niên

Xuất phát từ tình hình thanh niên nêu trên đòi hỏi Đoàn TNCS Hồ ChíMinh phải tích cực đổi mới công tác vận động thanh niên để giáo dục thanhniên niên thành những công dân có ích cho xã hôi, góp phần xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nếu thanh niên không đợc tổ chứclại, giáo dục, rèn luyện theo hớng đúng đắn thì rất dễ sa ngã trớc sự cán dỗtầm thờng, trở thành những ngời phá bỏ tất cả những gì mà ông cha họ phải

đổ cả xơng máu mới giành đợc

Ba là, những năm qua, công tác vận động thanh niên của Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh thông qua xây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các

tổ chức Hội (Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Doanhnghiệp trẻ Việt Nam) và mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết các tầng lớpthanh niên có nhiều chuyển biến tích cực Với việc đa dạng các hình thứchoạt động làm cho tổ chức cơ sở Đoàn, Hội ngày càng gần gũi với thanhniên; tạo điều tập hợp đông đảo thanh niên vào tổ chức Đoàn, Hội để cốnghiến trởng thành Theo báo cáo công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhinửa nhiệm kỳ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, đến nay, tổ chức Đoàn

TNCS Hồ Chí Minh đã có hơn 5,2 triệu đoàn viên; trên 165.000 chi hội, câu

lạc bộ, đội, nhóm theo đối tợng, nghề nghiệp, sở thích thu hút 5,4 triệu hộiviên tham gia; có 174 tổ chức Hội Sinh viên cấp trờng với tổng số hơn 600nghìn hội viên tham gia và 51 Hội, CLB Doanh nghiệp trẻ thu hút gần 3500hội viên tham gia Tổ chức Đoàn, Hội đã quan tâm nhiều đến công tác tậphợp, đoàn kết các đối tợng thanh niên đặc thù, các địa bàn trọng điểm, nh:thanh niên vùng sâu, vùng xa, thanh niên dân tộc, tôn giáo, thanh niên lao

động tự do, thanh niên lao động trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh…đều tồnthông qua việc quan tâm đào tạo đội ngũ cán bộ Đoàn, Hội Tăng cờng tuyêntruyền chính sách của Đảng và Nhà nớc; quan tâm cổ vũ động viên thanhniên tích cực tham gia vào công cuộc đổi mới và xây dựng đất nớc

Bên cạnh những thành tựu đạt đợc thì công tác tập hợp, đoàn kết thanhniên còn một số hạn chế, đó là: Nhận thức của một bộ phận cán bộ Đoàn,Hội, đoàn viên, hội viên, thanh niên về công tác tập hợp, đoàn kết thanh niêncòn hạn chế Số thanh niên tập hợp trong tổ chức tuy phát triển nhanh, nhngcòn thấp so với yêu cầu và tổng số thanh niên của cả nớc (chiếm khoảng45% tổng số thanh niên cả nớc); chất lợng cha cao; việc tập hợp thanh niên ởcác địa bàn trọng yếu, lĩnh vực đặc thù, nhất là ở vùng dân tộc, tôn giáo,doanh nghiệp ngoài quốc doanh còn khó khăn Công tác xây dựng tổ chức

Đoàn, Hội ở không ít cơ sở cha phát triển tơng xứng với phong trào Loạihình chi hội theo địa bàn dân c cha thực sự hấp dẫn thanh niên và nhiều nơichỉ tồn tại hình thức Một số địa phơng mới quan tâm đến cơ quan lãnh đạocủa Hội mà cha quan tâm đến việc tập hợp hội viên và nâng cao chất lợng

viên; Phong trào Thi đua, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc“ ” tiếp tụcphát triển trên cơ sở đợc cụ thể hóa phù hợp với các đối tợng, lĩnh vực côngtác, đã phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên tham gia pháttriển kinh tế- xã hội, giữ vững an ninh, quốc phòng, đảm bảo trật tự an toànxã hội Công tác xây dựng Đoàn, Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chínhquyền, các đoàn thể nhân dân có nhiều chuyển biến Các cấp bộ Đoàn đãthực hiện nhiều giải pháp củng cố, nâng cao chất lợng của tổ chức cơ sở

Đoàn, nhất là trên địa bàn dân c; tích cực tham gia xây dựng Đảng, chínhquyền, các đoàn thể nhân dân, đẩy mạnh việc giới thiệu Đoàn viên u tú cho

Đảng xem xét, kết nạp, phát huy vai trò nòng cốt chính trị mở rộng mặt trận

đoàn kết, tập hợp thanh niên

Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn, hạn chế: Công tác giáo dục của

Đoàn ở một số địa phơng, cơ sở còn hình thức, thiếu chiều sâu, hiệu quả chacao; chất lợng của chi đoàn, chất lợng chính trị của đoàn viên đã đợc nânglên song cha đáp ứng đợc yêu cầu; năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ Đoàn,Hội nhất là cơ sở còn yếu cha đáp ứng đợc nhu cầu luân chuyển cán bộ rấtnhanh ở các cấp; tỷ lệ đoàn kết, tập hợp thanh niên còn thấp, việc xây dựng

tổ chức Đoàn, Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tiến hành cònrất chậm và lúng túng; phong trào thanh thiếu nhi ở một số địa phơng, đơn vịcha thật sự bền vững, thiếu chiều sâu, cha đáp ứng đợc những nhu cầu,

nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, thanh niên Một số chủ trơng côngtác của Chính phủ, của Đoàn triển khai chậm, cha đảm bảo đúng tiến độ quy

định; việc sơ kết, tổng kết, đánh giá các chơng trình, nghị quyết liên tịch vớicác ngành liên quan tiến hành chậm, thiếu kiểm tra, hớng dẫn; cha làm tốtcông tác phối hợp nhất là việc nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến

Nh vậy, đổi mới công tác vận động thanh niên xuất phát từ chính nhucầu phát triển của tổ chức Đoàn Bởi vì, tổ chức Đoàn muốn tồn tại và pháttriển bền vững phải không ngừng xem xét lại chính tổ chức mình, đánh giá

đúng thực trạng để từ đó tìm ra con đờng tiếp cận với thanh niên, nắm vữngdiễn biến t tởng và nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của thanh niên Qua

đó, tổ chức Đoàn tự đổi mới các mặt công tác của Đoàn Tự đổi mới các mặtcông tác của Đoàn là yêu cầu tự thân, tuy nhiên việc đổi mới cần phải tiếnhành thờng xuyên, liên tục để đảm bảo vai trò là tổ chức chính trị xã hội vàtrờng học xã hội chủ nghĩa của thanh niên

Chơng II Thực trạng tình hình thanh niên

và công tác vận động thanh niên của đoàn

trong giai đoạn hiện nay

I Thực trạng và những diễn biến trong tình hình thanhniên

1- Tình hình thanh niên:

*Thanh niên trong cơ cấu dân số: Theo kết quả điều tra về lao động

việc làm năm 2003 của Bộ Lao động Thơng binh và Xã hội, dân số thanhniên (15-34 tuổi) là 27.533.211 ngời chiếm 34,17% tổng dân số.Về giới tính,

số lợng thanh niên nam và nữ không có sự chênh lệch lớn, 49,6% là namthanh niên và 50,4% là nữ thanh niên Đa số thanh niên sống ở khu vực nôngthôn (74,76%)

Theo thông báo của Quỹ dân số Liên Hiệp Quốc (UNFPA): Việt Nam

là nớc có lợng dân số trẻ, với trên 60% dân số dới 25 tuổi Đây đợc coi làmột lợi thế nhng cũng đồng thời cũng là một trở ngại lớn cho quá trình pháttriển

*Nhận thức và thái độ chính trị của thanh niên: có thể đợc khái quát

nh: “Những năm vừa qua, t tởng, thái độ chính trị của thanh niên tiếp tụcchuyển biến tích cực Đa số thanh niên tin tởng vào sự lãnh đạo của Đảng,thành công của công cuộc đổi mới; gơng mẫu thực hiện chủ trơng, đờng lốicủa Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nớc Tinh thần xung phong tìnhnguyện, tính tích cực chính trị - xã hội của thanh niên tiếp tục đợc khơi dậy

và phát huy ý chí tự lực, tự cờng, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, nỗ lựcvơn lên trong cuộc sống là xu hớng ngày càng đợc khẳng định trong lớptrẻ”13

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt mạnh, những u điểm của đa số thanhniên vẫn còn có một bộ phận thanh niên bộc lộ những hạn chế nh tỏ ra thờ

ơ, ít quan tâm về chính trị; không tham gia các hoạt động, phong trào do

Đoàn, Hội LHTN Việt Nam tổ chức và các hoạt động xã hội khác mà chỉchạy theo lối sống vật chất tầm thờng, sống hởng thụ, thực dụng và mắcphải các tệ nạn xã hội

* Định hớng giá trị và nhu cầu của thanh niên: Thanh niên hiện nay

đang kế thừa và phát huy những giá trị xã hội tích cực về cái thiện, cái tốt

đẹp, sống yêu thơng, tình nghĩa đề cao công bằng xã hội và bảo vệ chínhnghĩa Phần lớn thanh niên có sự tin tởng vào sự lãnh đạo của Đảng và côngcuộc đổi mới xây dựng đất nớc

Tuy nhiên, cũng còn một bộ phận thanh niên có lối sống thờ ơ, bàngquan với xã hội và cộng đồng, lời lao động, muốn sống hởng thụ, đòi hỏi vợt

xa điều kiện đáp ứng thực tế của bản thân, gia đình và xã hội

*Tình hình lao động, nghề nghiệp, việc làm của thanh niên: Thanh

niên chiếm tỷ lệ cao trong tổng số lao động xã hội và lao động có tay nghề;

là nguồn nhân lực có trình độ Thanh niên hoạt động kinh tế thờng xuyênchiếm 48,2% dân số hoạt động kinh tế và chiếm 72,8% trong tổng số thanhniên

Theo kết quả điều tra về lao động và việc làm toàn quốc những nămqua cho thấy, số ngời đủ 15 tuổi trở lên hoạt động kinh tế thờng xuyên cótrình độ tốt nghiệp tiểu học tăng từ 32,2% năm 2001 lên tới 35% năm 2003;

số đã tốt nghiệp trung học cơ sở ổn định khoảng 30 - 32% và số đã tốtnghiệp trung học phổ thông tăng từ 17,3% năm 2001 lên 20% năm 2003

Trong những năm gần đây, tỷ lệ thanh niên có đủ việc làm có xu hớngtăng cả trên toàn quốc, thành thị và nông thôn (mức tăng trung bình năm

2003 so với năm 2000 là 25% đến 30%) Vấn đề nổi lên của thanh niên đôthị là thất nghiệp và vấn đề của thanh niên nông thôn là thiếu việc làm: 4,7%thanh niên đô thị, 7,0% thanh niên nông thôn thiếu việc làm; 8,3% thanhniên đô thị và 3,0% thanh niên nông thôn thất nghiệp

*Tình hình học vấn và phát triển tài năng của thanh niên: Cùng với

kết quả mở rộng quy mô giáo dục trong những năm qua, số lợng học sinhtrung học phổ thông, học sinh học nghề, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng

và đại học đều tăng nhanh So với năm học 1995 - 1996, số học sinh trunghọc phổ thông và số sinh viên đại học cao đẳng năm học 2004 – 2005 tăng

13 Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 BCH Trung ơng Đoàn khoá VIII

gấp 2,3 lần Tính bình quân, trung học cơ sở tăng 7,54%/năm, trung học phổthông tăng 17,97%/năm

Nhờ những tiến bộ về quy mô và chất lợng giáo dục và đào tạo mà họcvấn của thanh niên Việt Nam có nhiều tiến bộ, nhất là học vấn phổ thông,học vấn đại học, sau đại học Trình độ học vấn của thanh niên tăng đã làmcải thiện trình độ học vấn, nghề nghiệp của thanh niên trong lực lợng lao

động xã hội

Đảng, Nhà nớc đã có nhiều chính sách khuyến khích, thúc đẩy pháttriển tài năng trẻ Những thanh niên có năng khiếu, tài năng có điều kiện tốthơn để phát triển, cống hiến Tuy vậy, vấn đề cần quan tâm hơn trong chínhsách phát triển tài năng trẻ là Nhà nớc cha có chính sách phát huy và sử dụngtài năng Trong thực tế cho đến nay vẫn tồn tại hiện tợng nhiều tài năng trẻkhông phát huy đợc hết khả năng của mình hoặc không tiếp tục phát triển

đợc tài năng

*Đời sống văn hoá tinh thần của thanh niên: Thanh niên ngày càng

có đời sống văn hoá tinh thần đa dạng, phong phú Thanh niên có nhiều sựlựa chọn hơn trong việc tiếp cận các kênh thông tin và tham gia vui chơi giảitrí Hiện nay, mạng Internet đang trở nên phổ biến trong đời sống và dần trởthành một kênh tiếp nhận thông tin quan trọng của giới trẻ và là một phơngtiện để thanh niên nói lên ý kiến của mình đối với mọi vấn đề xã hội Một bộphận đông đảo thanh niên đã biết khai thác nguồn tài nguyên thông tin trithức vô tận này Ngợc lại cũng có nhiều bạn trẻ chỉ sử dụng Internet khônglành mạnh, tốn thời gian

*Sức khoẻ và thể chất của thanh niên: Nhìn chung, sức khoẻ của

thanh niên, sự tăng trởng cơ thể của thanh niên, mà hai chỉ số quan trọng làchiều cao và cân nặng, đã có bớc phát triển tốt Tính trung bình, so vớikhoảng 15 năm trớc đây, nam thanh niên đã cao hơn 3,3 cm, nữ thanh niêncao hơn 3 cm và cân nặng trung bình của thanh niên tăng khoảng 3 kg Tuyvậy, so với tầm vóc cơ thể của thanh niên các nớc trong khu vực thì thanhniên nớc ta vẫn thuộc vào loại trung bình thấp

Bên cạnh nhiều thanh niên thờng xuyên tham gia luyện tập thể dục thểthao, rèn luyện thân thể, vẫn còn không ít thanh niên không chịu luyện tập vàcòn những hành vi ảnh hởng không tốt đến sức khoẻ bản thân Theo số liệuthống kê của Bộ Y tế và Bộ Lao động Thơng binh và Xã hội, tình trạng sửdụng các chất Alcohol và các chất kích thích đang gia tăng trong lứa tuổithanh niên và vị thành niên, gây ra mối nguy hại về sức khoẻ, ảnh hởng tiêucực tới sự phát triển về thể chất và tinh thần của chính thanh niên

*Tình hình tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật trong thanh niên: Theo

số liệu thống kê chính thức của các cơ quan chức năng, số ngời vi phạmtrong độ tuổi thanh niên chiếm tỷ lệ trung bình khoảng 70% số ngời vi phạm

và cũng có khoảng 70% số ngời phạm tội lần đầu

Bên cạnh đó, hiện nay tình hình tội phạm hình sự ở nớc ta nói chung vàtrong thanh niên nói riêng vẫn diễn biến phức tạp, nổi cộm và bức xúc ở một

số điểm sau:

- Tình trạng phạm tội có tổ chức, tụ tập thành băng nhóm để trộm cắp,cớp giật, đâm thuê, chém mớn, đua xe trái phép, tổ chức sử dụng ma tuý phát triển nhanh ở các thành phố lớn

- Tội phạm về ma túy diễn biến rất phức tạp, nhiều thanh niên vừa lànạn nhân, vừa là tội phạm tổ chức sử dụng, buôn bán vận chuyển ma tuý tráiphép

- Trong những năm gần đây, đã xuất hiện một số loại tội phạm mớitrong nhóm đối tợng thanh niên nh làm giả mạo giấy tờ, bằng cấp, thi thuê,thi hộ; hoặc các loại tội phạm liên quan đến công nghệ thông tin nh ăn cắpmật khẩu, lừa đảo qua mạng, lợi dụng công nghệ thông tin để móc nối, lừa

đảo, thực hiện các hành vi đánh bạc dới các hình thức: cá độ bóng đá, các tổchức thầu đề

2 Tình hình các đối t ợng thanh niên.

*Thanh niên khu vực nông thôn: Theo các kết quả điều tra Lao động

và việc làm cho đến năm 2003, số lợng thanh niên nông thông là 20.189.921ngời chiếm 74,1% thanh niên trong cả nớc

Trình độ học vấn của thanh niên nông thôn ngày càng đợc nâng lên,nhng vẫn còn số ít mù chữ và cũng có sự khác biệt lớn giữa các nhóm ngành.Những ngời có trình độ văn hoá thấp thờng tập trung ở nhóm ngành nông,lâm thuỷ sản, những ngời có trình độ văn hoá cao hơn thờng tập trung ởnhóm ngành công nghiệp và dịch vụ

Trình độ chuyên môn kỹ thuật của thanh niên nông thôn còn thấp Tỷ

lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp hơn so với khu vực thànhthị khoảng 4 lần (3,11% so với 13,39%), trình độ cao đẳng, đại học trở lêncủa thanh niên nông thôn thấp hơn 6 lần so với thanh niên thành thị

Hiện nay tình trạng thiếu việc làm ở thanh niên nông thôn còn cao và

cao hơn tỷ lệ chung Năm 2000, tỷ lệ thời gian thiếu việc làm trong năm của

thanh niên nông thôn là 29,4%, trong đó, lứa tuổi 15 - 24 là 25,5%, lứa tuổi25-34 là 32,8%14 Từ năm 2001 trở lại đây tình trạng thiếu việc làm ở khuvực nông thôn giảm xuống (từ 27,3% năm 2001 xuống 23,1% năm 2004)

*Thanh niên khu vực đô thị: Mặc dù tỷ lệ không cao nhng thanh niên

đô thị có những thế mạnh hơn hẳn thanh niên nông thôn nh trình độ học vấn,chuyên môn kỹ thuật Theo kết quả điều tra lao động việc làm 2003 dân sốthanh niên đô thị là 6.972.647 ngời chiếm 25% tổng số thanh niên cả nớc vàchiếm 43% dân số đô thị.15

Trình độ học vấn của thanh niên đô thị cao hơn thanh niên nông thôn rấtnhiều: tỷ lệ thanh niên thành thị tốt nghiệp trung học phổ thông ở nhóm tuổi

20 - 24 là 43,49% và nhóm tuổi 25 - 34 là 40,78% tơng ứng với nhóm tuổinày ở khu vực nông thôn là 15,81% và 12,71% Trong tổng số 4.385.841thanh niên đô thị và 15.900.041 thanh niên nông thôn hoạt động kinh tếtrong 7 ngày vừa qua, có 50% thanh niên đô thị và 14% thanh niên nôngthôn đã tốt nghiệp trung học phổ thông.16

14 Nguồn: Thực trạng lao động việc làm 1997-2001.

15 Số liệu thống kê về Lao động – Việc làm ở Việt Nam năm 2003- Bộ Lao động Thơng binh Xã hội.

16 Số liệu thống kê về Lao động – Việc làm ở Việt Nam năm 2003- Bộ Lao động Thơng binh Xã hội.

Trong những năm gần đây tỷ lệ thất nghiệp trong lao động ở khu vựcthành thị liên tục giảm Tỷ lệ thất nghiệp năm 2002 là 6,03%, năm 2003 còn5,8% Cùng với xu hớng này, tỷ lệ thất nghiệp của lao động thanh niên khuvực đô thị cũng giảm, nhng vẫn cao hơn tỷ lệ chung, là 9,1% năm 2002 và8,3% năm 200317 Tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên cao hơn tỷ lệ thấtnghiệp chung là tình trạng phổ biến ở các nớc, tuy vậy vẫn là vấn đề bức xúccủa thanh niên và xã hội

*Thanh niên công nhân: Hiện nay, thanh niên công nhân có tổng số

gần 2.349.210 ngời, làm việc trong tất cả các thành phần kinh tế Đây là lựclợng quan trọng, có vai trò chủ lực trong việc tiếp thu và ứng dụng các tiến

bộ khoa học tiên tiến, hiện đại phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nớc

So với những năm trớc đây, trình độ học vấn của thanh niên công nhân

đã có những bớc cải thiện theo sự phát triển của nền giáo dục nớc ta Trongtất cả các loại hình doanh nghiệp không có thanh niên mù chữ (năm 1999vẫn còn 0.1%) Thanh niên công nhân đang ngày càng có nhu cầu học tậpnâng cao trình độ học vấn Theo kết quả khảo sát của Tổng liên đoàn Lao

động Việt Nam, có khoảng 70 - 75% có mong muốn tiếp tục học tập để nângcao trình độ Tuy nhiên, số thanh niên công nhân có trình độ học vấn cao(đại học và trên đại học) đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá

đất nớc còn chiếm tỷ lệ thấp

*Thanh niên học sinh, sinh viên: Cùng với sự phát triển, mở rộng

quy mô, đa dạng hoá các loại hình đào tạo, cơ hội học tập của thanh niên đợckhông ngừng tăng lên Nếu nh năm học1999 - 2000 tổng số thanh niên họcsinh, sinh viên là 3.840.619 nguời, thì đến năm học 2003 - 2004 số lợng

thanh niên học sinh, sinh viên cả nớc đã tăng lên 5.154.139 ngời

Về cơ cấu thanh niên học sinh, ta thấy rõ bộ phận đông đảo nhất

là thanh niên học sinh trung học phổ thông , tiếp theo đó là thanh niên họcsinh học nghề và cuối cùng là thanh niên học sinh trung học chuyên nghiệp.Tính riêng trong năm học gần đây nhất (2003 - 2004) thì trong tổng số4.121.699 thanh niên học sinh toàn quốc thì thanh niên học sinh trunghọc phổ thông chiếm 63,47%; thanh niên học sinh học nghề chiếm27,78%; thanh niên học sinh trung học chuyên nghiệp chiếm 8, 74%

Trong 5 năm qua, quy mô sinh viên đại học, cao đẳng tăng bình quân 6,4%/năm, từ 844.592 ngời (năm học 1999 - 2000) lên 1.032.000 ngời (năm học 2003 - 2004) Đáng lu ý là sinh viên thuộc tất cả các hệ đào tạo đều tăng,tuy nhiên hệ dài hạn tập trung có quy mô và tốc độ gia tăng nhanh hơn so với

hệ tại chức và các hệ khác

Sự gia tăng số lợng sinh viên nhanh chóng đã làm cho thanh niên sinh viên ngày càng có tỷ lệ tăng dần trong cơ cấu thanh niên (chiếm 4% lực lợngthanh niên) và cơ cấu dân số cả nớc (chiếm 0,96% dân số) và chỉ số sinh viêntrên vạn dân tăng rõ rệt: từ 26 sinh viên/10.000 dân năm 1994 lên 118 sinh viên/10.000 dân năm 2000 - 2001. 18

17 Nguồn: Số liệu thống kê lao động việc làm ở Việt Nam năm 2002, 2003, Trung tâm thống kê lao động và xã hội, Bộ LĐ,TB và XH.

18 Nguồn:Chiến lợc giáo dục 2001-2010

*Thanh niên trí thức: Theo Tổng cục Thống kê, hiện nay nớc ta có

khoảng 1.477.000 ngời có trình độ từ cao đẳng trở lên, trong đó có trên10.000 thạc sĩ, 13.500 tiến sĩ, tiến sĩ khoa học Số trí thức trẻ có trên 521.000ngời chiếm khoảng 35% tổng số trí thức cả nớc Hàng năm nớc ta có khoảng

từ 60.000 đến hơn 80.000 sinh viên tốt nghiệp đại học cao đẳng, hàng nghìnhọc viên cao học, nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án thạc sĩ, tiến sĩ.Các cơ quan trung ơng có 129.763 ngời thì có tới 74% có trình độ đại học trởlên19

Nhiều thanh niên trí thức đã đi đầu trong công tác chuyên môn củanhiều cơ quan, đơn vị, một số trở thành trụ cột trong công tác chuyên môn,trởng thành nhanh chóng Họ là lực lợng đi đầu trong việc ứng dụng côngnghệ thông tin và nhiều thành tựu khoa học công nghệ vào đổi mới công tácthông tin của Đảng, Nhà nớc, doanh nghiệp; nâng cao hiệu quả của hoạt

* Thanh niên quân đội: Thanh niên quân đội là lực lợng chủ yếu trực

tiếp chấp hành các nhiệm vụ của quân đội, chiếm gần 50% tổng quân số; ở các

đơn vị huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu thanh niên chiếm trên 80% quân số; ởcấp đại đội, 100% cán bộ, chiến sĩ ở độ tuổi thanh niên Lực lợng sĩ quan trẻ(dới 30 tuổi) chiếm tỷ lệ 21,45%

Tuổi đời của thanh niên quân đội nh sau: Chiến sĩ nghĩa vụ dới 20 tuổichiếm số đông: 74%; từ 20-25 tuổi chiếm 16%; từ 25-30 tuổi chiếm 10% Đa

số thanh niên quân đội xuất thân từ nông thôn: 84,3%; từ thành phố, thị xã,các khu công nghiệp: 12,5%; từ miền núi 3,1% Trình độ học vấn của thanhniên quân đội khá cao và tơng đối đồng đều: Trung học phổ thông: 70,5%;Trung học cơ sở: 27%; Tiểu học: 0,71%; Đại học; Cao đẳng: 1,68%

Thanh niên quân đội đợc tuyển chọn kỹ, đợc nuôi dỡng, rèn luyện mộtcách khoa học Các chỉ số về chiều cao, cân nặng, sức bền thể lực và trạngthái tinh thần, khả năng chịu dựng khó khăn, thử thách đều có tiến bộ, đápứng đợc yêu cầu xây dựng quân đội chính quy và sẵn sàng chiến đấu cao

Tình hình thanh niên công an 20 : Thanh niên công an chiếm tỷ lệ

39,7% biên chế toàn lực lợng, công tác ở hầu hết các địa bàn, lĩnh vực côngtác của công an, trong đó thanh niên lực lợng an ninh 14,3%, lực lợng cảnhsát 73,7%, xây dựng lực lợng 3,7%, hậu cần - kỹ thuật 5%, tham mu 3,4%

Trớc yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự trong thời kỳ đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, thanh niên công an tiếp tục tăng vàchiếm tỷ lệ cao trong biên chế toàn lực lợng Thanh niên trong lực lợng chiến

19 Phan Đình Quyền & Cung Thị Tuyết Mai, Phát huy tiềm lực của đội ngũ viên chức quản lý kinh tế vĩ mô

ở nớc ta, Phát triển kinh tế số 4/1998, tr 14.

20 Trích Chơng trình phát triển thanh niên công an đến năm 2010.

đấu, đơn vị cơ sở và trờng Công an nhân dân sẽ tăng đáng kể; thanh niên làmcông tác xây dựng lực lợng, tham mu, hậu cần, kỹ thuật tơng đối ổn định

Thanh niên công an đợc tuyển chọn kỹ về chính trị, đạo đức, sức khoẻ

và văn hoá; đợc đào tạo cơ bản tại các trờng trong và ngoài ngành công annhân dân; Đợc rèn luyện trong thực tiễn công tác, chiến đấu nên tuyệt đại bộphận thanh niên công an có lý tởng cách mạng, trung thành tuyệt đối với

Đảng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, có tinhthần khắc phục khó khăn, gian khổ, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệpbảo vệ an ninh trật tự của Tổ quốc

Trong thời gian tới, trình độ văn hoá, học vấn, chuyên môn kỹ thuật,ngoại ngữ và tin học của thanh niên công an sẽ không ngừng đợc nâng cao

để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ mới

*Nữ thanh niên: Theo số liệu thống kê lao động - việc làm ở Việt

Nam năm 2002 thì nữ thanh niên nớc ta tuổi từ 15 đến 34 tuổi có 9.942.906ngời, chiếm 49,19% tổng số thanh niên cùng độ tuổi

Trong cơ cấu lao động xã hội, nữ thanh niên có 9.840.120 ngời, chiếm27% tổng số lao động xã hội của cả nớc và 48,7% trong tổng số lao độngthanh niên21 Tuy nhiên, trong một số ngành nghề nh giáo dục, y tế, văn hoá,

du lịch, dịch vụ v.v lao động là nữ thanh niên chiếm tỷ lệ rất cao, có nơi tới

70 - 80% tổng số lao động của toàn ngành

Theo các kết quả Tổng điều tra dân số toàn quốc, tỷ lệ nữ thanh niênbiết đọc, biết viết tăng dần trong vài thập kỷ gần đây ở bậc học phổ thôngtrung học, số học sinh nữ tăng bình quân trên 11% hàng năm ở các bậc đàotạo cao hơn, số sinh viên nữ theo học các trờng trung học chuyên nghiệp, cao

đẳng, đại học cũng tăng lên trong những năm gần đây (trung bình trong 5năm học gần đây tỷ lệ nữ trong các trờng đại học đều trên 40%)

*Vị thành niên: Theo kết quả Tổng điều tra dân số năm 1999, số ngời

trong độ tuổi từ 13 đến hết 17 ở nớc ta là 8.986.439 ngời chiếm 11,77% tổngdân số Trong đó số ngời vị thành niên nam chiếm tỷ lệ cao hơn số ngời vịthành niên nữ Nam là là 4.613.457 tức 51,3% và nữ là 4.372.982 tức 48,7%

Nh vậy trong lứa tuổi vị thành niên từ năm 1999 đến 2003 thì số trẻ vị thànhniên nam có xu hớng tăng hơn so với trẻ vị thành niên nữ

Vị thành niên đã là nhóm đối tợng có nguy cơ phải chịu những ảnh ởng tiêu cực sâu sắc nhất: Vị thành niên là ngời dễ bị bóc lột về sức lao độngvì họ không có trình độ chuyên môn thờng phải làm những công việc nặngquá sức của các em mà tiền công lại rất rẻ mạt Đặc biệt các em gái nữ ởnông thôn ra thành thị làm giúp việc có nguy cơ bị lạm dụng tình dục Tệnạn mại dâm và hiếp dâm vị thành niên và trẻ em có xu hớng gia tăng

h-* Thanh niên học tập, lao động ở nớc ngoài:

* Thanh niên lao động ở nớc ngoài: Hiện nay có gần 300.000 lao động

và chuyên gia Việt Nam làm việc theo hợp đồng xuất khẩu lao động vàchuyên gia tại trên 40 nớc với hơn 30 nhóm ngành nghề thuộc các lĩnh vực:xây dựng, cơ khí, điện tử, dệt, may, chế biến thuỷ sản, dịch vụ, vận tải biển,

đánh bắt chế biến hải sản, chuyên gia y tế, giáo dục, nông nghiệp, tin học,

21 Nguồn: Tổng điều tra dân số nhà ở năm 1999

trong đó chủ yếu là thanh niên độ tuổi từ 20-35.

* Thanh niên Việt Nam học tập ở nớc ngoài: Theo Bộ giáo dục và Đào

tạo, hiện nay có trên 2,4 vạn lu học sinh, nghiên cứu sinh, thực tập sinh theohọc ở các trờng đại học, viện nghiên cứu của 39 nớc, đông nhất là ởAustralia, Nga, Mỹ, Pháp, Nhật Bản, Ba Lan, ấn Độ Trong số lu học sinhhiện có 1,4 vạn đi theo hiệp định đào tạo giữa nớc ta và các nớc, trên 1 vạn đitheo con đờng du học tự túc

*Doanh nhân trẻ: Hiện nay do ảnh hởng của quá trình sắp xếp lại các

doanh nghiệp nhà nớc, số các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng lên đáng

kể với 70.000 và trên 1,6 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể Trong cácloại hình doanh nghiệp kể trên, các nhà doanh nghiệp trẻ chiếm 25% đối vớidoanh nghiệp quốc doanh, trên 70% đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh.Các cơ sở kinh doanh do các nhà doanh nghiệp trẻ lãnh đạo đang tạo ra việclàm cho trên 5 triệu lao động và đóng góp doanh thu tơng đơng 4-5 tỷUSD/năm Sự xuất hiện của giới DNT là một nhân tố mới trong lực lợngthanh niên Việt Nam, thể hiện năng lực và vai trò của thanh niên Việt Namtrong tham gia quản lý, điều hành kinh tế đất nớc trong giai đoạn côngnghiệp hoá-hiện đại hoá đất nớc Giới DNT Việt Nam là bộ phận năng độngcủa thanh niên Việt Nam có trình độ học vấn, năng động sáng tạo trong lậpnghiệp, có ý chí làm giàu cho bản thân và cho đất nớc Giới DNT Việt Namchiếm u thế lớn trong các lĩnh vực sản xuất kinh doanh có đòi hỏi ứng dụngkhoa học công nghệ cao

*Thanh niên dân tộc thiểu số: Theo số liệu thống kê, cả nớc hiện có

3.842.645 thanh niên các dân tộc thiểu số, chiếm 13,12% tổng số thanh niên.Thanh niên dân tộc thiểu số luôn giữ vững và phát huy truyền thống cáchmạng; có truyền thống đoàn kết, tự hào dân tộc, yêu lao động, đòi hỏi côngbằng, ghét sự bất công, luôn có ý thức tơng trợ giúp đỡ nhau ý thức chínhtrị, trình độ văn hoá, đạo đức, nếp sống của thanh niên dân tộc thiểu số đã cónhiều tiến bộ

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, điều kiện tự nhiên vàhoàn cảnh địa lý nên trình độ văn hoá nghề nghiệp, nhận thức của thanh niêndân tộc thiểu số ở một số vùng còn hạn chế Một bộ phận thanh niên dân tộcthiểu số còn sống thụ động, một số thờ ơ với thời cuộc, đứng ngoài các hoạt

động do Đoàn thể tổ chức ở một số vùng, bọn phản động lợi dụng vấn đềdân tộc, tôn giáo, truyền đạo trái phép, lôi kéo thanh niên, chia rẽ khối đại

đoàn kết dân tộc Một số tệ nạn xã hội nh ma tuý, rợu chè, cờ bạc vẫn còntồn tại và có chiều hớng gia tăng

*Thanh niên tôn giáo: Vài năm gần đây, với sự tăng cờng truyền đạo,

phát triển tín đồ trong lớp trẻ của các tôn giáo, số lợng thanh niên tín đồ cáctôn giáo có xu hớng tăng lên Hiện nay, số lợng thanh niên tín đồ các tôngiáo trong cả nớc có khoảng 6.177.000 ngời, chiếm 31% trong tổng số thanhniên cả nớc22 Trong đó:

Thanh niên theo Phật giáo 2.806.000 ngời; Thanh niên theo Công giáo1.964.000 ngời; Thanh niên theo Phật giáo Hoà Hảo khoảng 566.000 ngời ;Thanh niên theo Cao Đài khoảng 540.000 ngời; Thanh niên theo các tôn giáokhác khoảng 300.000 ngời

22 Số liệu của Tổng cục Thống kê (năm 1999).

Đại đa số thanh niên tín đồ các tôn giáo là con em nhân dân lao động,mang trong mình những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và thế hệ trẻ; phầnlớn tích cực tham gia các hoạt động do Đoàn – Hội tổ chức, phấn khởi làm

ăn để nâng cao thu nhập và góp phần phát triển kinh tế ở địa phơng Việcthực hiện các chủ trơng, chính sách của Đảng, Nhà nớc, đặc biệt là các chủtrơng, chính sách về tôn giáo và về đại đoàn kết toàn dân tộc cùng với nhữngchuyển biến rõ rệt về sự phát triển kinh tế, đã khiến cho mức sống của nhândân trong đó có thanh niên tôn giáo đã đợc nâng lên Điều đó đã tác độngmạnh mẽ làm cho thanh niên tôn giáo thêm hăng hái lao động sản xuất, xây

dựng cuộc sống “tốt đời, đẹp đạo”, thêm tin tởng vào công cuộc đổi mới, tin

vào sự lãnh đạo của Đảng

3 Một số nét mới trong tình hình thanh niên.

Những thành tựu của đất nớc trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệphoá, hiện đại hoá, thực hiện Chiến lợc phát triển kinh tế xã hội 2001 - 2010,

kế hoạch năm năm 2001 - 2005 và sự quan tâm chăm lo về mọi mặt của

Đảng, Nhà nớc và xã hội cho thanh niên đã tác động mạnh tới tình hìnhthanh niên, tạo nên sự chuyển biến tích cực trong tình hình thanh niên Số l-ợng thanh niên so với giai đoạn trớc tăng ít, nhng số ngời bớc vào tuổi thanhniên hàng năm vẫn lớn, là nguồn lực lao động dồi dào của đất nớc Cơ cấudân số thanh niên thay đổi theo hớng tăng dân số ở khu vực đô thị, giảm ởkhu vực nông thôn Trình độ học vấn, nghề nghiệp, trình độ khoa học, côngnghệ của thanh niên đợc nâng cao thêm Vấn đề lao động, việc làm củathanh niên đợc giải quyết tốt hơn Đời sống văn hoá tinh thần, sức khoẻ củathanh niên đợc cải thiện ý thức tôn trọng pháp luật; tác phong làm việc côngnghiệp trong thanh niên từng bớc đợc nâng cao Cùng với sự phấn đấu vơnlên, thanh niên có những trởng thành nổi bật là:

* Một số nét nổi bật của thanh niên trong thời kỳ đổi mới:

- Thanh niên ngày nay có trình độ học vấn cao hơn trớc, thông minh,nhanh nhạy, có năng lực tiếp cận và sáng tạo công nghệ mới, tích cực đi trớc

đón đầu ở những ngành khoa học, công nghệ mũi nhọn Đa số thanh niên tựgiác học tập, chủ động học thêm nhiều ngành, nghề, nhất là ngoại ngữ, tinhọc, các kiến thức khoa học kỹ thuật Đã và đang xuất hiện một bộ phậnthanh niên tiên tiến, đi đầu, thanh niên tài năng, là tấm gơng sáng cho đông

đảo thanh niên noi theo

- Thanh niên ngày nay tiếp tục phát huy truyền thống yêu nớc nồng nàncủa các thế hệ thanh niên trớc đây; có lòng tự tôn dân tộc, có trí tiến thủ, cókhát vọng vơn lên lập thân, lập nghiệp, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu,mong muốn xây dựng đất nớc theo mục tiêu "Dân giàu, nớc mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh"

- Thanh niên ngày nay đợc tiếp cận thông tin nhanh, đa dạng, nhiềuchiều, có đời sống vật chất, văn hoá tinh thần ngày càng nâng cao Sức khoẻ

và sự tăng trởng cơ thể của thanh niên có bớc phát triển tốt

- Tính tích cực chính trị, xã hội, tinh thần xung phong, tình nguyện,xung kích cách mạng của thanh niên tiếp tục đợc khơi dậy và phát huy mạnh

mẽ, đợc khẳng định thông qua đảm nhận những việc mới, việc khó ở nhữngnơi gian khổ và các chơng trình, dự án tham gia phát triển kinh tế, xã hội,

củng cố quốc phòng an ninh, giải quyết những khó khăn, bức xúc của cộng

đồng

- Định hớng giá trị của thanh niên ngày nay có thay đổi tích cực theo ớng coi trọng hơn các yếu tố giá trị nhân văn, thiết thực, cụ thể và ngày càngquan tâm đến các hoạt động chính trị, xã hội của đất nớc

h-* Một số hạn chế:

- Quan niệm về cuộc sống của một bộ phận thanh niên còn lệch lạc, cólối sống thực dụng, không có lý tởng; coi trọng gía trị vật chất hơn giá trị vănhoá tinh thần, ý thức chấp hành pháp luật kém Một bộ phận thanh niên bảnlĩnh chính trị non kém, dao động về lập trờng, t tởng, thờ ơ chính trị, dễ bịkích động, lôi kéo tham gia các hoạt động trái pháp luật

- Khả năng, năng lực thực hành sau đào tạo của thanh niên nhìn chungcòn yếu, chất lợng nguồn nhân lực còn thấp, cha đáp ứng đợc thị trờng lao

động Tính độc lập, tính sáng tạo, năng lực vận dụng các kiến thức của thanhniên vào giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống còn hạn chế

- Trình độ văn hoá của một bộ phận thanh niên, nhất là thanh niên nôngthôn còn thấp, đa số thanh niên còn thiếu kiến thức, kỹ năng cần thiết choyêu cầu phát triển, hội nhập nh: ngoại ngữ, tin học, giao tiếp Khả năng tựlập, khả năng thích ứng trong nền kinh tế thị trờng của thanh niên nhìnchung còn hạn chế

- Tình hình tội phạm và mắc các tệ nạn xã hội trong thanh niên có chiềuhớng gia tăng, đặc biệt là tệ nạn ma tuý, mại dâm Điểm đáng báo động hiệnnay đó là tình trạng sử dụng ma tuý tổng hợp (thuốc lắc) trong thanh niên tạicác thành phố lớn đang có diễn biến hết sức phức tạp

* Một số khó khăn của thanh niên trong thời kỳ đổi mới:

- Nhu cầu về thông tin, việc làm và thu nhập vẫn là những vấn đề lớn,những đòi hỏi bức xúc của thanh niên

- Sự phân hoá giàu nghèo, một số biểu hiện xuống cấp về đạo đức xã

hội tác động mạnh đến một bộ phận thanh niên; tỷ lệ ly hôn tăng, nhất làtrong các cặp vợ chồng trẻ; lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền, coi th-ờng giá trị văn hoá đã tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi của thanhniên

- Do quá trình đô thị hoá và việc chuyển sử dụng đất nông nghiệp thànhcác khu công nghiệp dẫn đến tình trạng thanh niên nông thôn thiếu việc làm,thất nghiệp, sự chuyển dịch lao động từ nông thôn ra thành phố ngày càngtăng đã tạo ra áp lực lớn về quản lý nhà nớc và yêu cầu đảm bảo đời sống ng-

ời nhập c Bên cạnh đó, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp ở đô thị còn cao

- Sức khoẻ, tầm vóc cuả thanh niên có tiến bộ song so với các nớc trongkhu vực còn thấp

- Việc phát huy dân chủ đối với thanh niên còn hạn chế, thanh niên cha

đợc coi trọng, ít đợc hỏi ý kiến, tham gia các vấn đề, các quyết định có liênquan đến thanh niên

II Thực trạng và kết quả công tác vận động thanhniên của Đoàn trong những năm gần đây.

1 Vận động thanh niên thông qua giáo dục, thực hiện tốt chức năng Đoàn là tr ờng học xã hội chủ nghĩa của thế hệ trẻ Việt Nam.

Từ khi ra đời và trong suốt quá trình phát triển, Đoàn TNCS Hồ ChíMinh luôn xác định vận động, tập hợp thanh niên thông qua công tác giáodục là một trong những chức năng, nhiệm vụ cơ bản mang tính trọng tâm,

xuyên suốt Công tác giáo dục của Đoàn nhằm xây dựng, bồi đắp trong thanh

niên lý tởng, đạo đức cách mạng, lối sống văn hoá, ý thức pháp luật cũng nhthông qua đó huy động thanh niên tích cực tham gia quá trình xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển trên nhiều mặt kinh

tế xã hội của đất nớc và trớc những động thái mới của tình hình thanh niên,công tác vận động thanh niên thông qua giáo dục ngày càng đợc quan tâm,

đẩy mạnh Đoàn thanh niên đã tăng cờng đầu t cho công tác cán bộ, u tiên

đầu t nguồn lực và phối hợp với các lực lợng xã hội trong công tác giáo dụcthanh niên;phát huy triệt để vai trò của hệ thống báo chí, xuất bản của Đoàn

và nắm chắc tình hình t tởng và d luận xã hội trong thanh niên qua đó đổimới mạnh mẽ phơng thức giáo dục của Đoàn phù hợp với tình hình và yêucầu của giai đoạn mới

Công tác vận động thanh niên thông qua giáo dục thể hiện qua một sốnội dung sau:

Nhằm thực hiện nhiệm vụ trên, Ban Chấp hành Trung ơng Đoàn thờngxuyên ban hành nhiều và hớng dẫn thực hiện nhiều chỉ thị, nghị quyết và ch-

ơng trình hành động về triển khai công tác giáo dục, nâng cao đạo đức chínhtrị t tởng cho đoàn viên thanh niên

Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII đến nay, côngtác giáo dục chính trị t tởng cho thanh niên thờng xuyên đợc quan tâm đẩymạnh, thông qua các nội dung, hình thức ngày càng phong phú, đa dạng.Toàn Đoàn đã phát động rất nhiều các hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực

nh: sinh hoạt chính trị “Tuổi trẻ với t tởng Hồ Chí Minh”, học tập "6 bài học

lý luận chính trị cho ĐVTN" Đặc biệt là trong năm 2005 – 2006 thông

qua đa dạng các hoạt động truyền thống kỷ niệm 75 năm thành lập ĐoànTNCS Hồ Chí Minh, chào mừng đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, các sinh

hoạt chính trị “Tiếp lửa truyền thống, mãi mãi tuổi hai mơi“, diễn đàn N “ ớc

Việt Nam nhỏ hay không nhỏ“ đã khơi dậy trong thanh niên động lực, tinh

thần phấn khởi tin tởng vào quá trình đổi mới và xây dựng đất nớc

Hoạt động giáo dục của Đoàn ngày càng đợc xã hội hoá mạnh mẽthông qua các phong trào hành động cách mạng, các hoạt động tuyên truyền,

ra quân của Đoàn, thông qua tuyên truyền miệng của cán bộ đoàn viên

thanh niên và cũng nh các phơng tiện truyền thông đại chúng nh đài, báo vàinternet

1.2- Giáo dục truyền thống:

Đoàn thanh niên thông qua giáo dục truyền thống nhằm tăng cờng vàbồi dỡng ý chí tự lực, tự cờng, tự tôn dân tộc, khát vọng chiến thắng nghèonàn lạc hậu, ý thức xung kích, tình nguyện vì cộng đồng trong đông đảothanh niên

Giáo dục truyền thống thông qua tổ chức các hoạt động quy mô: Hàng

năm tổ chức hàng ngàn các hoạt động nh mít tinh, hội trại, các hoạt động vềnguồn, thăm chiến trờng xa, gặp gỡ nhân chứng lịch sử, kể chuyện truyềnthống…đều tồn thu hút hàng chục triệu lợt thanh thiếu niên tham gia

Giáo dục truyền thống thông qua các cuộc thi tìm hiểu: hàng năm chủ

động và kết hợp với các đơn vị tổ chức nhiều cuộc thi, qua đó nâng cao hiệuquả giáo dục và sự chủ động tham gia của đoàn viên thanh niên Các cuộc thi

đợc tổ chức gần đây nh: "Âm vang Điện Biên", "Sáng mãi phẩm chất bộ đội

Cụ Hồ", "Tìm hiểu 75 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam"… đã

thu hút hàng chục triệu lợt thanh niên tham gia

Giáo dục truyền thống thông qua các hoạt động xã hội, đền ơn đáp nghĩa, uống nớc nhớ nguồn: Nhiều cấp bộ Đoàn đã nhận phụng dỡng các bà

mẹ Việt Nam anh hùng, xây nhà tình nghĩa, ủng hộ nguyên vật liệu, ngàycông giúp đỡ các gia đình chính sách; thăm hỏi tặng quà nhân các ngày lễ,tết

Thông qua các hoạt động trong Tháng Thanh niên đẩy mạnh công tácgiáo dục truyền thống của thanh niên bằng những công trình phần việc cụthể, thiết thực Trong “Tháng Thanh niên” năm 2004 đã có 17.284 công trìnhphần việc thanh niên trị giá trên 49 tỷ đồng; 1,8 tỷ đồng quyên góp ủng hộngời nghèo; "Tháng Thanh niên" 2005 đã có 2 tỷ 737 triệu đồng quà tặngủng hộ, 415.039 ngày công giúp đỡ gia đình chính sách …đều tồn

1.3 Giáo dục đạo đức, lối, nếp sống:

Giáo dục lối sống văn hoá cho thanh niên, góp phần hình thành thế hệthanh niên sống có văn hoá, giàu lòng nhân ái, có thái độ, hành vi ứng xử cóvăn hoá, lịch sự, kính già, yêu trẻ, tôn trọng phụ nữ, giúp đỡ ngời tàn tật, giữ

vệ sinh môi trờng và tích cực tham gia xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên

tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Trong những năm gần đây, các hoạt động giáo dục đạo đức, nếp sống

củ Đoàn ngày càng đi vào chiều sâu, gắn với nhu cầu và sinh hoạt hàng ngàycủa thanh niên và xã hội nh: vận động cới văn minh - tiết kiệm, thanh niêngiữ nếp sống văn minh nơi cộng cộng, tích cực tham gia bảo vệ môi trờng,tham gia tôn tạo và giữ gìn các di tích lịch sử, các công trình văn hoá côngcộng, đấu tranh bài trừ các hủ tục lạc hậu, mê tín, dị đoan

Cùng với việc giáo dục lối sống văn hoá, các cấp bộ Đoàn đã tăng ờng giáo dục các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc và định hớng trong

c-việc tiếp thụ tinh hoa văn hoá nhân loại cho thanh thiếu nhi, góp phần giữgìn, phát huy bản sắc và làm giàu văn hoá Việt Nam

1.4 Giáo dục luật pháp:

Các cấp thờng xuyên tổ chức nhiều hoạt động giáo dục pháp luật nh ớng dẫn thanh niên nghiên cứu, học tập, thảo luận, góp ý các văn bản phápluật; các cuộc thi viết, vẽ tranh tìm hiểu về pháp luật, các hội thi đội tuyêntruyền thanh niên, báo cáo viên, tuyên truyền viên trẻ về pháp luật; tổ chứctuyên truyền luật giao thông đờng bộ; biên tập và phát hành hàng triệu tàiliệu tuyên truyền pháp luật cung cấp cho cơ sở…đều tồn

h-Từ 2003 đến 2005, Đoàn thanh niên đã xây dựng và duy trì hoạt độngcủa 11.453 Câu lạc bộ thanh niên với pháp luật, 6.360 đội tuyên truyền thanhniên, 10.000 đội tuyên truyền măng non phổ biến giáo dục pháp luật và hàngchục nghìn tuyên truyền viên trẻ hoạt động ở các cấp Một số mô hình trợgiúp pháp lý cho thanh thiếu niên nh Trung tâm t vấn, trợ giúp pháp lý ởthành thị, đặc biệt là hoạt động của các đội, nhóm thanh niên tình nguyện tvấn pháp luật đã là nét mới trong công tác giáo dục pháp luật do Đoàn tổchức

Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho thanh thiếu nhi từng bớc

đợc các cấp bộ Đoàn triển khai với nhiều hình thức đa dạng, tập trung vàonhững nội dung liên quan trực tiếp đến những vấn đề bức xúc của thanh thiếunhi; đợc lồng ghép với các chơng trình giáo dục khác của Đoàn Nhiều môhình, cách làm hay đợc duy trì và phát huy hiệu quả ở cơ sở, góp phần nângcao kiến thức về pháp luật, hình thành lối sống, hành vi pháp luật tích cực

trong thanh thiếu nhi nh: Thi tìm hiểu kiến thức pháp luật; mô hình đội tuyên

truyền thanh niên, CLB thanh niên, trung tâm t vấn pháp luật …

1.5 Giáo dục ý thức quốc phòng – an ninh:

Các cấp bộ Đoàn thờng xuyên triển khai công tác giáo dục nâng caonhận thức cho đoàn viên thanh niên về đờng lối, chính sách của Đảng và Nhànớc, về tình hình nhiệm vụ mới, về nghĩa vụ tham gia xây dựng nền quốcphòng toàn dân và xây dựng lực lợng vũ trang nhân dân, lực lợng dân quân tự

vệ, dự bị động viên, về âm mu và hành động "Diễn biến hoà bình" của kẻ

thù

Trong những năm gần đây, các tỉnh, thành Đoàn đã đẩy mạnh các hoạt

động Cuộc vận động "Nghĩa tình biên giới, hải đảo" với việc xây dựng nhà tình nghĩa, quyên góp cho các hoạt động nhân đạo, từ thiện Các hoạt động "

Đền ơn đáp nghĩa","Uống nớc nhớ nguồn", thực hiện chính sách hậu phơng

quân đội đã trở thành phong trào tự nguyện và rộng khắp trong thanh thiếunhi cả nớc Từ năm 2003 đến nay, thông qua các trung tâm dạy nghề, giớithiệu việc làm của Đoàn, của quân đội đã dạy nghề và giải quyết việc làmcho hàng vạn bộ đội xuất ngũ Các địa phơng đã làm tốt công tác nhận phụngdỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, tặng sổ tình nghĩa; tổ chức chăm sóc giúp

đỡ các gia đình thơng binh liệt sĩ, ngời có công với nớc, tham gia tìm kiếm,quy tập mộ liệt sĩ, khám chữa bệnh cho các gia đình chính sách, tổ chức các

hoạt động chăm sóc, bảo vệ, làm đẹp nghĩa trang liệt sĩ, tham gia phòng

chống, khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt

1.6 Giáo dục, vận động thanh niên thông qua tổ chức các hoạt

động văn hoá, thể thao:

Các hoạt động văn hóa văn nghệ trong TTN đã đợc tổ chức thờngxuyên, chất lợng hoạt động ngày càng đợc nâng cao Các cấp bộ Đoàn đãchủ động tham mu cho cấp uỷ Đảng, chính quyền, phối hợp với các ngànhthờng xuyên đầu t thêm cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động văn hoá củaTTN Hệ thống Nhà văn hóa, Cung văn hóa, Trung tâm văn hóa thanh niên

và Nhà thiếu nhi với nhiều mảng nội dung hoạt động đa dạng và phong phúthu hút khoảng từ 15 đến 17 triệu thanh thiếu nhi và nhân dân đến học tập,sinh hoạt, vui chơi giải trí

Các hoạt động thể dục thể thao đã đợc các cấp bộ Đoàn thờng xuyên tổchức, phát động Cùng với các hoạt động thể thao quần chúng đợc Đoàn TNchỉ đạo, triển khai ở cơ sở, các giải thể thao qui mô cấp toàn quốc đã đợc cácbáo của Trung ơng Đoàn tổ chức hàng năm rất thành công nh: Giải Việt dãtoàn quốc, giải Siêu cúp Bóng đá Việt Nam - Báo Tiền Phong; Giải bóng đádành cho lứa tuổi dới 21 (U21 toàn quốc) - Báo Thanh niên; Giải bóng đáSinh viên - Báo Sinh viên Việt Nam; Giải bóng bàn, cờ vua, U15 bóng đá-báo Thiếu niên tiền phong; Giải bóng đá Thiếu niên và Nhi đồng- Báo Nhi

Đồng…đều tồn

1.7 Một số khó khăn, hạn chế:

- Quá trình cụ thể hoá các chủ trơng công tác và tổ chức thực hiện việcnâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn, ở một số địa phơng, đơn vịnhất là ở cơ sở còn hình thức, thiếu chiều sâu, cha đến đợc đông đảo ĐVTN

- Các hoạt động giáo dục mới dừng lại ở các đối tợng thanh niên tiêntiến, cha đầu t quan tâm đến các đối tợng thanh niên chậm tiến; công tácgiáo dục đạo đức, lối sống và nhân cách cho thanh niên, nhất là thanh niêncác khu đô thị lớn cha đợc quan tâm tơng xứng với công tác giáo dục chínhtrị t tởng và giáo dục truyền thống; điều kiện cơ sở vật chất làm công tácgiáo dục còn nhiều hạn chế; việc phát hiện, xây dựng và nhân rộng các điển

hình tiên tiến cha thờng xuyên; việc nắm bắt tình hình t tởng, d luận xã hội

trong thanh niên, nhất là các địa bàn, khu vực trọng điểm, đối tợng đặc thùcòn nhiều hạn chế, lúng túng về phơng pháp tiếp cận

- Chất lợng sinh hoạt của chi Đoàn còn đơn điệu, thiếu hấp dẫn, hiệuquả hạn chế; hình thức triển khai một số nội dung giáo dục cho cán bộ,

ĐVTN còn đơn giản, hình thức cha phù hợp với một số đối tợng thanh niênnên hiệu quả giáo dục cha cao

- Các báo chí của Đoàn cha dành nhiều thời lợng phản ánh đầy đủ tìnhhình hoạt động ở cơ sở, cha chú trọng tuyên truyền những mô hình mới, cáchlàm hay, những gơng ngời tốt, việc tốt ở cơ sở

2 Vận động thanh niên thông qua phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ.

2.1 Phong trào thanh niên thi đua học tập, đi đầu xây dựng xã hội học tập và phát triển kinh tế tri thức ở Việt Nam

Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh của khoa học công nghệ và kinh

tế tri thức, học tập đã trở thành nhu cầu thiết thân hàng đầu của mỗi thanhniên Các cấp bộ Đoàn đã khơi dậy trong thanh thiếu nhi tinh thần và thái độ

học tập theo lời Bác Hồ dạy: “Học để làm ngời, học để phụng sự Tổ quốc,

phụng sự nhân dân” với phơng châm: “Học ở trờng, học ở sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân” Các cấp bộ Đoàn đã tổ chức các hình thức, phong

trào thi đua học tập phù hợp với từng đối tợng thanh niên và lĩnh vực hoạt

động, nh: Triển khai thc hiện phong trào Thi đua học tập tốt, rèn luyện tốt ,“ ”

phong trào tập sự nghiên cứu và nghiên cứu khoa học, phong trào Sáng tạo“

trẻ”; đồng thời duy trì, xây dựng các loại hình câu lạc bộ, các giải thởng hỗ

trợ học tập, phát triển tài năng trong học sinh, sinh viên nh: Các loại quỹ học

bổng, quỹ khuyến học, khuyến tài, giải thởng “Lý Tự Trọng”, "Trần Văn

Ơn", “Sao Tháng Giêng” Các cuộc thi Olympic các môn học , Ngày hội“ ” “

khám phá Internet”, cuộc thi ý tởng sáng tạo Cổ vũ phong trào thi đua học

tập trong các đối tợng thanh niên khác với tinh thần: “ở nơi nào cũng phải

học, làm việc gì cũng phải học”; phát triển rộng rãi các đội hình thanh niên

tình nguyện tham gia chống tái mù chữ và phổ cập giáo dục trung học cơ sởcho thanh thiếu nhi và nhân dân vùng núi, vùng sâu, vùng căn cứ khángchiến cũ; đẩy mạnh các hoạt động hớng nghiệp, t vấn nghề nghiệp cho thanhniên; tham gia dạy nghề, ngoại ngữ, tin học cho thanh niên

Tổ chức Đoàn đã phối hợp tham mu xây dựng chính sách bồi dỡng tàinăng trẻ; chính sách khuyến khích các trí thức trẻ về công tác tại vùng sâu,vùng xa; chính sách đào tạo công nghệ thông tin cho thanh niên; chính sáchhớng nghiệp, dạy nghề, khuyến khích thanh niên học tập trong các trờng dạynghề và chính sách huy động thanh niên tham gia phát triển giáo dục cộng

đồng, nh: Triển khai thực hiện dự án “Tổ chức đội trí thức trẻ tham gia phát

triển kinh tế, xã hội nông thôn, miền núi”; dự án: “Nối mạng tri thức cho thanh niên Việt Nam ; Xây dựng khu kinh tế quốc phòng” “ ”,…đều tồn

2.2 Phong trào thanh niên thi đua lập nghiệp và lao động sáng tạo, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong điều kiện mới.

- Hỗ trợ và khuyến khích thanh niên thi đua lập nghiệp, xoá đói, giảm nghèo, vơn lên làm giàu chính đáng Các cấp bộ Đoàn đẩy mạnh phát triển

các loại hình dạy nghề, t vấn nghề nghiệp, giới thiệu việc làm; hớng dẫn

đoàn viên, thanh niên lập các dự án vay vốn, đồng thời phối hợp xây dựngcác cơ chế cần thiết giúp thanh niên vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh.Bên cạnh đó, tổ chức Đoàn tiếp tục đẩy mạnh phong trào tiết kiệm tích luỹ;xây dựng và nhân rộng các mô hình trang trại trẻ, làng thanh niên, làng ngnghiệp thanh niên, khu kinh tế thanh niên, tổ chức và khuyến khích các hìnhthức hợp tác trong thanh niên; nhân rộng mô hình hợp tác xã thanh niên tạothêm cơ hội và điều kiện cho thanh niên phát triển sản xuất, làm giàu chính

đáng cho bản thân, gia đình và xã hội

- Đẩy mạnh các hoạt động lao động sáng tạo gắn với tri thức và công nghệ mới, với năng suất lao động và chất lợng sản phẩm cao hơn

Trong phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới các cấp bộ

Đoàn phát triển sâu rộng phong trào thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi gắnvới yêu cầu của thị trờng, sản xuất, kinh doanh với hiệu quả cao nhất trên cơ

sở ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất; lôi cuốn đợcthanh niên và nhân dân tham gia; tích cực tham gia giải quyết các vấn đề xãhội của thanh niên trên địa bàn dân c và quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá nông nghiệp và nông thôn Các cấp bộ Đoàn triển khai thực hiện Nghị

quyết số 04 của Ban Chấp hành Trung ơng Đoàn về Tăng c“ ờng vai trò của

Đoàn thanh niên trong việc vận động, hỗ trợ và tổ chức thanh niên tham gia phát triển kinh tế”; phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, điểm trình diễn,

chuyển giao tiến bộ tiến bộ khoa học; các câu lạc bộ khuyến nông, khuyếnlâm, khuyến công, khuyến ng, các tổ hợp tác thanh niên, hợp tác xã thanhniên, các trang trại trẻ, khu kinh tế thanh niên; đảm nhận, thực hiện các côngtrình, phần việc thanh niên Ngoài ra các cấp bộ Đoàn đã chủ động khai tháccác nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp,Quĩ tín dụng nhân dân, từ các chơng trình, dự án để hỗ trợ cho thanh niênvốn vay phát triển sản xuất phát triển mạnh Phong trào tiết kiệm, tích luỹ,

giúp nhau về giống, vốn, ngày công lao động Triển khai phong trào "Thanh

niên nông thôn thi đua thực hiện bốn nội dung mới, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh", gọi tắt là Phong trào 4 mới“ ” với các nội dung kỹ thuậtmới, ngành nghề mới, thị trờng mới và mô hình mới

Trong sản xuất công nghiệp, dịch vụ và các cơ quan hành chính tổ chức

các phong trào thi đua sản xuất, kinh doanh, các hoạt động sáng tạo, pháthuy sáng kiến, hỗ trợ nâng cao trình độ nghiệp vụ, tay nghề, đi đầu xây dựngvăn hoá doanh nghiệp , cải tiến kỹ thuật, làm việc với chất lợng cao, gópphần nâng cao chất lợng sản phẩm, hiệu quả quản lý và điều hành ở mỗi đơn

vị Các cấp bộ Đoàn triển khai cụ thể hoá phong trào Sáng tạo trẻ“ ”, tổ chức

các hoạt động Festival Sáng tạo trẻ ,“ ” các cuộc thi “ý tởng sáng tạo ; Tuổi” “

trẻ với tự động hoá”, hội thao khoa học, kỹ thuật triển khai phong trào Thanh niên đi đầu trong cải cách hành chính, xây dựng công sở văn minh,

“

sạch đẹp ,” tổ chức các lớp học ngoại ngữ, tin học nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ; đảm nhận các đề tài nghiên cứu khoa học, hởng ứng có hiệu

quả cuộc vận động "Văn minh công sở”; tổ chức hội thi "Cán bộ công chức,

viên chức trẻ gơng mẫu", "Thanh niên với cải cách hành chính ; Ngày thứ” “

bẩy tình nguyện tham gia cải cách hành chính ; ” tổ chức thi viết Những ý

t-ởng về cải cách hành chính, thí điểm triển khai mô hình Công sở văn minh

triển khai phong trào Ôn lý thuyết, luyện tay nghề, thi thợ giỏi ; “ ” tổ chức

th-ờng xuyên các hội thi Sáng kiến hay, tay nghề giỏi“ ”; Tuổi trẻ sáng“

tạo”; Thi bàn tay vàng , “ ” triển lãm Tuổi trẻ sáng tạo “ ” đảm nhận côngtrình, phần việc thanh niên; tổ chức các đội hình thanh niên tình nguyện

Trong phát triển và quản lý đô thị, tổ chức Đoàn đẩy mạnh phong trào

thi đua đảm nhận các khu phố, đờng phố, ngõ phố văn minh "Thanh niên tự

quản", tham gia bảo vệ trật tự trị an khu dân c, bảo vệ môi trờng; phối hợp

với các ngành và chính quyền tổ chức các hoạt động hớng nghiệp, dạy nghề,giúp đoàn viên, thanh niên tìm kiếm việc làm, lập dự án vay vốn phát triểnsản xuất, góp phần giáo dục thanh niên và xây dựng hệ thống chính trị ở cơsở; chủ động học tập một số ngành, nghề tự giải quyết việc làm; tích cực

tham gia cuộc vận động Xây dựng ngõ, phố văn minh- an toàn- sạch đẹp“ ”,

tiếp tục xây dựng các mô hình Đoạn đ“ ờng, tuyến phố thanh niên tự quản ,”

Ngõ phố văn minh , Khu phố an toàn

- Thanh niên tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, xung kích thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở những lĩnh vực, địa bàn, đối t ợng khó khăn

Đẩy mạnh phong trào Thanh niên tình nguyện vì cuộc sống cộng

đồng, thông qua việc tổ chức thờng xuyên, rộng rãi các hoạt động tình

nguyện; phát triển mạnh các mô hình thanh niên tình nguyện tập trung tìnhnguyện đảm nhận việc khó, việc mới; tham gia chuyển giao tiến bộ khoahọc, kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, xoá đói, giảm nghèo, nâng cao dân

trí; tình nguyện chi viện các công trình trọng điểm; tích cực tham gia bảo vệmôi trờng, phòng chống thiên tai ở địa bàn dân c và những địa bàn khó khăn;giúp đỡ ngời già, gia đình chính sách, thanh thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệtkhó khăn; tham gia xây dựng đời sống văn hoá, đấu tranh phòng chống tội

phạm và tệ nạn xã hội ở cộng đồng dân c; tham gia phong trào "Đền ơn đáp

nghĩa", "Uống nớc nhớ nguồn", tham gia củng cố, xây dựng tổ chức Đoàn,

Hội ở những khu vực, địa bàn khó khăn…đều tồn

Đẩy mạnh việc xung kích thực hiện các chơng trình, dự án trọng điểm phát triển kinh tế - xã hội ở những lĩnh vực, địa bàn khó khăn Với tinh thần

xung phong, tình nguyện, “Lên rừng, xuống biển”, tổ chức Đoàn đẩy mạnh

việc tham gia thực hiện các dự án phát triển kinh tế biển đảo, nh: Xây dựngthành công các mô hình đảo thanh niên, tham gia chơng trình đánh bắt hảisản xa bờ; chơng trình định c trên đảo (Đảo Thanh niên Cồn cỏ, Đảo Thanhniên Bạch Long vĩ); tham gia xây dựng đờng Hồ Chí Minh và các dự án pháttriển giao thông, xây dựng đờng giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc; đẩymạnh chơng trình xây dựng cầu nông thôn mới và các khu dân c ở khu vực

đồng bằng Sông Cửu Long; thực hiện các chơng trình, dự án trong nớc vàquốc tế trong lĩnh vực dân số, sức khoẻ, môi trờng; vận động và tổ chức cholực lợng trí thức trẻ tình nguyện tham gia phát triển kinh tế - xã hội ở vùngsâu, vùng núi, nơi khó khăn, gian khổ

Phát triển mạnh các tổng đội, đội hình thanh niên xung phong tại cácTỉnh, thành Đoàn đủ sức tham gia đảm nhận thực hiện các công trình, chơngtrình, dự án lớn của Nhà nớc và tham gia giải quyết các vấn đề xã hội bức

xúc, nh: Tổng đội Thanh niên xung phong Nghệ An, Sơn La,

- Thanh niên xung kích bảo vệ Tổ quốc; đấu tranh phòng chống tội

phạm và tệ nạn xã hội Tổ chức Đoàn tích cực vận động thanh niên trong độ

tuổi khám tuyển nghĩa vụ quân sự, tình nguyện nhập ngũ và chăm lo cho bộ

đội xuất ngũ, thực hiện chính sách hậu phơng quân đội, cần vận động thanhniên luôn nâng cao cảnh giác cách mạng, xung kích đấu tranh chống lại mọi

âm mu và hành động diễn biến hoà bình của kẻ thù, bảo vệ cơng lĩnh, đờnglối của Đảng, tình nguyện phục vụ lâu dài trong quân đội, phục vụ ở biêngiới, hải đảo, sẵn sàng bổ sung cho lực lợng chiến đấu khi cần thiết, đẩy

mạnh phong trào "Vì ngời bạn tòng quân", "Vì điểm tựa tiền tiêu Tổ quốc",

"Vì các chiến sỹ nơi biên giới, hải đảo", tổ chức các lớp đào tạo nghề cho bộ

đội xuất ngũ,

Đẩy mạnh phong trào “Giành ba đỉnh cao quyết thắng” và cuộc vận

động “Thanh niên quân đội mẫu mực xây dựng chính quy”; phong trào "Hai

thi đua, Hai tình nguyện" trong thanh niên công an thực hiện 6 điều Bác Hồ

dạy và nhiệm vụ chính trị của ngành, đồng thời phát triển sâu rộng phongtrào đoàn kết 3 lực lợng, …đều tồnTiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “Nghĩa tình

biên giới, hải đảo”, góp phần giáo dục ý thức quốc phòng toàn dân và phát

huy vai trò của thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, giúp đỡ

đồng bào vùng sâu, vùng núi, đồng thời tiếp tục tổ chức sâu rộng các phong

trào Đền ơn đáp nghĩa , Uống n“ ” “ ớc nhớ nguồn” trong các đối tợng thanh

thiếu nhi, coi đó là phơng thức đoàn kết, tập hợp và giáo dục thanh thiếu nhi

Thanh niên xung kích đấu tranh phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội, phối hợp với các cấp, các ngành ngăn chặn xu hớng gia tăng số tội

phạm và đối tợng tệ nạn xã hội là thanh thiếu niên Tiếp tục đẩy mạnh công

tác tuyên truyền về phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội, tập trung vào các

đối tợng thanh thiếu niên chậm tiến, có nguy cơ cao; phát triển rộng rãi cácmô hình can thiệp tại cộng đồng về phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội;tăng cờng đầu t nguồn lực, sự chỉ đạo và bồi dỡng đội ngũ cán bộ, cộng tácviên, đồng thời tiếp tục triển khai các các chơng trình quốc gia và liên ngànhtrong phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên, đặc biệt

là tệ nạn mại dâm, ma tuý; phòng chống đua xe trái phép, góp phần đảm bảotrật tự an toàn giao thông Đẩy mạnh các hoạt động phòng chống HIV/AIDS,góp phần xây dựng lối sống lành mạnh cho thanh thiếu nhi; chia sẻ, giúp đỡnhững bệnh nhân HIV/AIDS Phát huy vài trò của tổ chức Đoàn và tráchnhiệm của đoàn viên, thanh niên tích cực đấu tranh chống tham nhũng, lãngphí, buôn lậu, góp phần cùng với các tầng lớp nhân dân xây dựng một xã hộitrong sạch, lành mạnh

2.3 Một số hạn chế:

- Việc cụ thể hoá nội dung phong trào Thi đua, tình nguyện xây dựng“

và bảo vệ Tổ quốc” trong các đối tợng thanh niên cha đợc quan tâm đúng

mức; nội dung thi đua học tập, tiến quân vào khoa học, công nghệ, lao độngsáng tạo cha đợc cụ thể hoá thành những nội dung, phơng thức phù hợp với

các đối tợng thanh niên nên hiệu quả còn hạn chế; việc triển khai nội dung

thi đua cha tơng xứng với sự phát triển của phong trào thanh niên tình nguyện

Vai trò, sự chủ động tham gia của thanh niên cha cao Nhiều cấp bộ

Đoàn còn nặng về khai thác, phát huy thanh niên, cha thật sự quan tâm đếnbồi dỡng, giải quyết những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của ĐVTN

3 Vận động thanh niên thông qua rèn luyện đoàn viên, công tác cán bộ và xây dựng tổ chức.

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xác định xây dựng tổ chức Đoàn là xâydựng tổ chức của những ngời cộng sản trẻ tuổi, trờng học xã hội chủ nghĩa vàhạt nhân đoàn kết, tập hợp, giáo dục thanh niên, phụ trách thiếu nhi, đội dự

bị tin cậy của Đảng, chỗ dựa vững chắc của chính quyền nhân dân Với

ph-ơng châm xây dựng tổ chức Đoàn là: Mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên

phải rộng rãi; Đoàn phải mạnh; đoàn viên phải tiêu biểu trong mỗi tập thể thanh niên và ở cộng đồng dân c Nội dung cụ thể của việc xây dựng Đoàn

là:

3.1 Đổi mới công tác cán bộ, nâng cao chất l ợng cán bộ, xây dựng

đội ngũ cán bộ các cấp của Đoàn đủ về số l ợng, có phẩm chất và năng lực

đáp ứng yêu cầu của công tác thanh niên trong điều kiện mới

Sau Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, đội ngũ cán bộ đoàn chuyên

trách đợc củng cố kiện toàn, chất lợng đợc nâng cao, mặt bằng trình độ họcvấn và trình độ chính trị cao hơn trớc Nhiều địa phơng đã tập trung xâydựng kế hoạch đào tạo, bồi dỡng nâng cao chất lợng đội ngũ cán bộ, cử cán

bộ biệt phái xuống cơ sở, gắn trách nhiệm của từng cán bộ với cơ sở, qua đótrình độ kỹ năng nghiệp vụ cán bộ đợc nâng cao từng bớc bảo đảm chuẩn

hoá đội ngũ cán bộ đoàn theo Nghị quyết số 02 về “Công tác cán bộ Đoàn

trong thời kỳ mới”, hình thành lớp cán bộ năng động nhiệt tình tích cực tổ

chức các hoạt động xã hội đáp ứng yêu cầu của công tác thanh niên tronggiai đoạn mới

Công tác tuyển chọn cán bộ trong nửa nhiệm kỳ qua đã có nhiều đổimới và tiến bộ: Các cấp bộ Đoàn đã chủ động xây dựng quy chế tuyển chọncán bộ, trong đó quy định cụ thể về tiêu chuẩn, điều kiện và các bớc tiếnhành tuyển chọn

Công tác quy hoạch bố trí, sắp xếp cán bộ đợc quan tâm, chỉ đạo thựchiện nên đã củng cố kiện toàn đợc một bớc về số lợng và chất lợng đội ngũcán bộ Đoàn, nhất là cán bộ ở cơ sở sau Đại hội Đoàn các cấp Về quản lý sửdụng cán bộ đã hợp lý và đạt chất lợng cao hơn Đội ngũ cán bộ Đoàn ở cơ

sở đợc sử dụng đúng thời điểm, đúng vị trí bảo đảm tính ổn định, kế thừa vàphát triển cũng nh sự bổ sung, hỗ trợ lẫn nhau

Nhiều cấp bộ Đoàn chủ động tham mu với cấp uỷ Đảng trong việc lựachọn, bố trí, quy hoạch đào tạo, bồi dỡng sử dụng và chuẩn hoá đội ngũ cán

bộ theo tiêu chuẩn quy định, kịp thời kiện toàn bổ sung số cán bộ chuyểncông tác Một số địa phơng xây dựng tiêu chuẩn chức danh cán bộ Đoàn.Những cán bộ Đoàn năng động, nhiệt tình, tâm huyết, có trình độ chuyênmôn, lý luận chính trị, nghiệp vụ công tác thanh vận đáp ứng yêu cầu củaphong trào thanh thiếu nhi trong giai đoạn mới đã đợc sắp xếp bố trí, bổ sungvào đội ngũ lãnh đạo các cấp của Đoàn

Các cấp bộ Đoàn đã chủ động tham mu với cấp uỷ Đảng trong việcquản lý sử dụng cán bộ và kịp thời kiện toàn bổ sung số cán bộ chuyển côngtác, trởng thành Quy trình kiện toàn, bổ sung đợc thực hiện cơ bản đúng qui

định của điều lệ Đoàn, bắt đầu đi vào nề nếp và đảm bảo sự lãnh đạo trựctiếp của cấp uỷ Đảng và Đoàn cấp trên Vai trò trách nhiệm của tổ chức

Đoàn cấp trên đối với công tác cán bộ Đoàn cấp dới đợc tăng cờng Từ năm

2002 – 2005, đã kiện toàn bổ sung 16 uỷ viên Ban Chấp hành, 02 Uỷ viênBan Thờng vụ, 02 đồng chí Bí th Trung ơng Đoàn; cấp tỉnh đã kiện toàn bầu

bổ sung 308 đồng chí Uỷ viên Ban Chấp hành tỉnh, thành Đoàn, trong đó có

104 Uỷ viên Ban Thờng vụ, 47 Phó bí th; có 16 đồng chí Bí th tỉnh, thành

Đoàn

3.2.Nâng cao chất l ợng đoàn viên, đặc biệt là chất chính trị, tính tiền phong g ơng mẫu và sức quy tụ của ng ời đoàn viên đối với quần chúng thanh niên và xã hội

Các cấp bộ Đoàn đã thực hiện nhiều chủ trơng, biện pháp để nâng caochất lợng chính trị của đoàn viên Quy trình kết nạp đoàn viên mới đợc chỉ

đạo chặt chẽ và có hiệu quả, chơng trình Rèn luyện đoàn viên đã đợc nhiềutỉnh, thành Đoàn quan tâm chỉ đạo với nhiều nội dung và cách làm thiết thực.Nhiều cơ sở Đoàn đã tổ chức cho ĐVTN đăng ký thực hiện nội dung của ch-

ơng trình RLĐV, gắn với việc với việc học tập 6 bài học lý luận chính trị và

các nội dung của phong trào "thanh niên tình nguyện" Nhiều địa phơng, đơn

vị từng bớc hoàn thiện công tác quản lý đoàn viên theo phân cấp, tạo điềukiện để đoàn viên ở các lĩnh vực, địa bàn đều đợc tham gia sinh hoạt, đồngthời thực hiện nghĩa vụ ngời đoàn viên, góp phần hạn chế tỷ lệ đoàn viên bỏ

đoàn, đoàn viên không tham gia sinh hoạt Theo báo cáo, trong nửa nhiệm kỳ

qua, cả nớc đã kết nạp 2.875.755 Đoàn viên mới (đạt 71,89% chỉ tiêu Nghị

quyết Đại hội đề ra là cả nhiệm kỳ kết nạp 4 triệu Đoàn viên mới) nâng tổng

số cả nớc hiện nay là hơn 5,2 triệu đoàn viên (vợt chỉ tiêu Nghị quyết Đại

hội đã đề ra cuối nhiệm kỳ tổng số đoàn viên cả nớc là 5 triệu).

Công tác phát triển đoàn viên mới đợc các cấp bộ Đoàn quan tâm hơn,

số lợng đoàn viên mới đợc kết nạp hàng năm đều tăng Cơ cấu phát triển

đoàn viên mới đã có sự chuyển dịch theo hớng tăng ở địa bàn dân c và bớc

đầu phát triển ở khu vực ngoài quốc doanh Chất lợng đoàn viên có sựchuyển biến; đa số đoàn viên có lối sống lành mạnh, cần kiệm, gơng mẫutrong học tập, lao động và hoạt động xã hội; gắn bó với thanh niên; tích cựcxây dựng Đoàn, Hội, thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm của ngời đoànviên, các quy ớc của cộng đồng; tham gia xây dựng Đảng và chính quyền ởcơ sở; hỗ trợ, giúp đỡ và quy tụ thanh niên, hội viên

Công tác bồi dỡng, phát triển đoàn viên mới đợc chỉ đạo theo hớngchủ động tạo nguồn, tăng cờng đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị t tởng

bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú Thông qua phong trào Thi đua“

tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” mà đỉnh cao là các hoạt động Tháng thanh niên, chiến dịch hè Thanh niên tình nguyện

đảo thanh niên đến với tổ chức Đoàn, tạo điều kiện cho việc bồi dỡng, giớithiệu kết nạp đoàn viên mới, vì thế số đoàn viên mới đợc kết nạp ngày mộttăng Chất lợng đoàn viên ở một số khu vực, lĩnh vực, đối tợng đợc nâng lên,

đặc biệt là khu vực địa bàn dân c Nhiều nơi phát triển đoàn viên mới gắn với

tiêu chí xây dựng "Chi đoàn vững mạnh", "Chi đoàn chủ động công tác" và

mô hình chi đoàn có từ 10 đoàn viên trở lên, do vậy số lợng đoàn viên mới

đ-ợc kết nạp năm sau tăng so với năm trớc, cụ thể:

Bảng 1: Số đoàn viên đợc kết nạp mới.

Quy trình kết nạp đoàn viên mới đã đợc chỉ đạo có hiệu quả, tạo sựchuyển biến về chất lợng đoàn viên mới Nhiều đơn vị đã tổ chức các lớp bồidỡng cảm tình Đoàn cho thanh niên theo cụm, theo khu vực, tổ chức lớpghép giữa các đối tợng thanh niên khác nhau nh: thanh niên trờng học vàthanh niên địa bàn dân c

Chất lợng đoàn viên ở địa bàn dân c cơ bản đợc nâng lên, năm 2002 tỷ

lệ đoàn viên xuất sắc đạt 46,37%, tỷ lệ đoàn viên khá đạt 38,41%, tỷ lệ đoànviên yếu kém là 2,4%; năm 2003 tỷ lệ đoàn viên xuất sắc đạt 51,7%, tỷ lệ

đoàn viên khá đạt 33,6%, tỷ lệ đoàn viên yếu kém là 4,3,%; năm 2004 tỷ lệ

đoàn viên xuất sắc đạt 51,42%, tỷ lệ đoàn viên khá đạt 35,31%, tỷ lệ đoànviên yếu kém là 1,64%

3.3.Củng cố và nâng cao chất l ợng tổ chức cơ sở Đoàn, đủ sức làm nòng cốt chính trị trong các phong trào thanh thiếu nhi, trong Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh:

Tổ chức cơ sở Đoàn là nền tảng cơ sở của Đoàn, là nơi tổ chức thựchiện mọi chủ trơng của Đoàn, là nơi rèn luyện, phấn đấu của mỗi đoàn viên

và là cầu nối giữa thanh niên với tổ chức Đoàn, do vậy, củng cố và nâng caochất lợng tổ chức cơ sở Đoàn là nhiệm vụ trọng tâm của công tác Đoàn tronggiai đoạn hiện nay Nâng cao chất lợng tổ chức cơ sở Đoàn là nâng cao chất

lợng quản lý đoàn viên; chất lợng sinh hoạt định kỳ và chất lợng các hoạt

động Đoàn ở cơ sở, vừa đảm bảo nguyên tắc của Điều lệ Đoàn, vừa phát huy

đợc tính chủ động sáng tạo của chi đoàn phù hợp với đối tợng đoàn viên vàvùng miền, lĩnh vực khác nhau thông qua việc hởng ứng thực hiện có hiệu

quả cuộc vận động "Xây dựng tổ chức cơ sở Đoàn vững mạnh" Bên cạnh việc duy trì, phát triển nâng cao chất lợng các mô hình Chi đoàn chủ động“

công tác , Chi đoàn văn hoá , Giải th” “ ” “ ởng chi đoàn , Chi đoàn trên biển” “ ”,

các Xã, ph“ ờng điển hình về công tác thanh niên”, Tiếp tục đổi mới và hoàn thiện hệ thống tổ chức và cơ chế hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đảm bảo sự gắn kết giữa Đoàn với đoàn viên, giữa Đoàn với thanh

niên, Đoàn là tổ chức đại diện quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên Bêncạnh việc củng cố hệ thống tổ chức Đoàn hiện có, Đoàn đã đẩy mạnh pháttriển tổ chức Đoàn trong các doanh nghiệp t nhân, doanh nghiệp có vốn đầu

t nớc ngoài, các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội đặc thù và trong cộng đồngthanh niên Việt Nam ở nớc ngoài Nhằm điều chỉnh hoạt động của tổ chức

Đoàn phù hợp với công tác chỉ đạo và công tác đoàn kết, tập hợp thanh niêntrong thời kỳ mới Ban Thờng vụ Trung ơng Đoàn đã thành lập các Đoànngành, Đoàn khối, nh: Đoàn Khối I, Khối Dân vận, Khối Khoa giáo, KhốiNội chính, Khối T tởng, Khối Đối ngoại Trung ơng

3.4.Mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên và xây dựng tổ chức Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam

Đoàn kết, tập hợp thanh niên và xây dựng Hội LHTN Việt Nam, HộiSinh viên Việt Nam là nhiệm vụ hàng đầu của các cấp bộ Đoàn, thể hiện vaitrò và ảnh hởng của tổ chức Đoàn trong thanh niên và trong xã hội Tronggiai đoạn hiện nay, tổ chức Đoàn đã phát triển sâu rộng các phong trào thanhniên, các loại hình hoạt động thanh niên, tạo ra môi trờng đoàn kết, tập hợp

và giáo dục thanh niên rộng rãi, đồng thời phát triển mạnh mẽ tổ chức củaHội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, là tổ chức đoàn kết, tập hợpthanh niên và là nơi tạo nguồn bổ sung lực lợng cho Đoàn

Theo báo cáo, tính đến năm 2005, 100% các quận, huyện và trên 94%xã, phờng trong cả nớc đã xây dựng đợc tổ chức Hội với trên 165.000 chi

hội, câu lạc bộ, đội, nhóm Trong nửa nhiệm kỳ đại hội Đoàn VIII từ 2002

-2005, các cấp bộ Hội đã bồi dỡng, giới thiệu cho Đoàn kết nạp hơn 500.000hội viên u tú

Với chủ trơng chỉ đạo hớng về cơ sở, "nâng cao chất lợng cơ sở", các

cấp bộ Đoàn đã thực hiện nhiều biện pháp thiết thực xây dựng, củng cố tổchức cơ sở Đoàn; trong đó quan tâm đến công tác quy hoạch, đào tạo, bồi d -ỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ nhất làcán bộ chi Đoàn, chi Hội; tăng cờng đổi mới nội dung, phơng thức hoạt độngcủa Đoàn trên địa bàn dân c, tập trung xây dựng tổ chức Đoàn, Hội trong cácdoanh nghiệp ngoài quốc doanh Theo báo cáo, đến nay, cả nớc đã xây dựng

đợc 890 cơ sở Đoàn và 881 chi Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốcdoanh đạt gần 1,9/20% chỉ tiêu Đại hội VIII đề ra

Theo báo cáo của 53 tỉnh, thành trong toàn quốc đã có 1413 doanhnghiệp ngoài quốc doanh có tổ chức Đoàn và 901 doanh nghiệp ngoài quốcdoanh có tổ chức Hội chiếm tỷ lệ 1,9% so với tổng số các đơn vị doanhnghiệp ngoài quốc doanh và 5,3 % so với tổng số các đơn vị ngoài quốcdoanh có 50 ngời trở lên