KET QUA NGHIEN ClTU KHOA HOC VA CHUYEN GIAO CONG NGHE NOI BAT PHUC VU BAO VE MOI T R U I N G TRONG THOfI KY • • • • D A Y M A N H CNH, HDH DAT NUOfC TS Nguyen Hoai Chau Vien truang Vien Cong nghe moi[.]
Trang 1KET QUA NGHIEN ClTU KHOA H O C VA C H U Y E N G I A O CONG NGHE NOI BAT PHUC VU BAO VE MOI T R U I N G T R O N G THOfI KY
• • • •
D A Y M A N H CNH, H D H D A T NUOfC
TS Nguyen Hoai Chau
Vien truang Vien Cong nghe moi truang - Vien KHCN VN
Ngay 30/10/2002 Thii tuong Chinh phii da ky Quylt dinh si 148/2002/QD-TTg vl viec thanh lap Vien C6ng nghe m6i truang, trye thugc Trung tam Khoa hgc Tu nhien va Cong nghe QuIc gia (nay la Vien Khoa hgc va C6ng nghe Viet Nam) Vien C6ng nghe m6i truong c6 chiic nang, nhiem vu nghien cim co ban trong ITnh vuc m6i truong; nghien cim quy hoach, chinh sach, chien luge phuc vu quan ly nha nuoc trong ITnh vuc m6i truong; nghien ciiu khoa hgc - cong nghe ve ngan ngira xir ly 6 nhiem moi truong; trien khai, iing dung cac ket qua nghien ciiu cong nghe trong ITnh vuc m6i truong phuc vu phat trien ben viing 6 Viet Nam; dao tao can bg co trinh
do cao, hgp tac qu6c te trong ITnh vyc nghien ciiu khoa hgc va phat trien e6ng nghe m6i truong Lye lugng can bg ban dau cua Vien Cong nghe m6i truong la mot s6 tap the nghien ciiu ve ITnh vyc m6i truong eua cac Vien nghien cim trong Vien Khoa hgc va C6ng nghe Viet Nam, cu the la: Vien Hoa hgc Vien Co hgc Vien Khoa hgc vat lieu va Vien C6ng nghe sinh hgc
Khi mai thanh lap Vien chi co 01 phong quan ly t6ng hgp, 05 phong nghien ciiu, voi 70 can
bg, vien chiic, pham vi boat dgng chu yeu 6 Ha Noi va cac tinh phia Bac Sau 7 nam boat dgng, s6 phong nghien cim eiia Vien da tang len gap d6i; nhieu don vi moi dugc thanh lap nhu Trung tam c6ng nghe m6i truang tai thanh ph6 H6 Chi Minh, Trung tam c6ng nghe moi truong tai thanh ph6 Da Nang, Trung tam nghien cim va irng dung C6ng nghe moi truong, Trung tam phat trien e6ng nghe cao, Trung tam hgp tac khoa hgc c6ng nghe Viet - Nga; pham vi boat dgng da dugc ma rong ra cac tinh mien Nam va mien Trung; dgi ngu can bg cong chiic, vien chirc tang len 163, trong d6 01 GS.TS., 02 PGS.TS., 17 TS., 34 ThS., 100 cir nhan va KS, 09 KTV va CNKT
C6ng tac nghien ciiu khoa hgc luon dugc Vien dat len vi tri quan trgng hang diu va tao mgi dieu kien thuan lgi de thuc hien Cac dl tai, nhiem vu nghien ciiu cac cip da hoan thanh tit, theo dung ke hoach va ket qua, dugc Hgi ding nghiem thu eac cip danh gia cao
Song song voi boat dgng nghien cim khoa hgc, viec img dyng va triln khai cong nghe vao thuc tien doi song th6ng qua cac hgp ding djch vu khoa hgc, ky thuat, hgp ding kinh te lien tuc dugc day manh Nhieu c6ng trinh chuyin giao cong nghe do Vien thuc hien dem lai lgi ich va hieu qua thiet thuc trong c6ng tac bao ve m6i truang, da dugc cac co so iing dung danh gia cao
Trang 2C6ng tac dao tao nang cao trinh do chuyen m6n cho cac can bg nghien cim da dugc Vien het sire quan tam Vien da giri hang chuc can bg nghien cim tre tham gia cac khoa dao tao ngan ban, dai ban trong nuoc va nuoc ngoai d6ng thoi tiep nhan va hucmg dan nhieu hgc vien cao hgc, nghien cim sinh trong va ngoai nuac
Ve hgp tac quoc te, Vien da va dang thue hien c6 hieu qua mgl s6 dy an hgp tac qu6c te ve khoa hgc - c6ng nghe m6i truong voi cac nuac, nhu Nhat Ban Han Qu6c Nga, Phap va Uy ban chau Au (EU)
I DANH GIA CAC KET QUA HOAT DONG KHOA HOC, PHAT TRIEN VA CHUYEN GIAO CONG NGHE, I T N G DUNG THl/C TIEN NOI BAT
1 Nghien CLPU khoa hoc
Tir yeu cau thuc tien va nang luc can bg Ban lanh dao Vien C6ng nghe moi truong da scrni xac dinh va xay dyng ke hoach phat trien 5 huong nghien cim khoa hgc c6ng nghe uu lien ciia Vien, bao g6m: Quy hoach m6i trucmg, Cong nghe xir ly 6 nhiem, C6ng nghe than thien m6i truang, Dgc chat m6i truong, C6ng nghe sinh hgc m6i truong
Trong 7 nam qua, Vien C6ng nghe moi trucmg da thyc hien thanh c6ng: 20 de tai, nhiem vy khoa hgc c6ng nghe cap Nha nuoc (5 de tai thugc cac chuong trinh khoa hgc trgng diem cap nha nuoc, 4 de tai dgc lap, 4 nhiem vy hgp tac quoc te theo Nghi dinh thu va 7 de tai nghien cim co ban); 45 de tai, dy an cap Vien Khoa bgc va C6ng nghe Viet Nam (9 de tai thugc dy an bao ve m6i truong (BVMT), 10 de tai dgc lap, 11 de lai hgp lac xoi dia phuang 11 de lai nghien ciru thugc 9 hucmg uu tien va 4 du an san xuat thu nghiem); 10 de tai co s6 chgn lgc va 29 de tai cap
CO so Xin dugc neu duoi day mot s6 ket qua n6i bat do la:
- Da xay dung va ap dyng cac c6ng cu m6 phong, danh gia chat lugng m6i truong nuac, lap
ke hoach, quy hoach quan li tai nguyen va m6i truong Dac biet, Vien da chii tri thyc hien thanh
cong de tai dgc lap cap nha nuoc ve "Nghien cim ddnh gid hien trgng, du hao xu the dien bien
vd de xudt cdc gidi phdp kiem sodt mua axit a Bdc bo Viet Nam", mot trong nhung c6ng trinh
nghien ciru dau tien co he thong ve mua axit 6 Viet Nam
- Da nghien cim xay dung va img dyng nhieu m6 hinh tinh toan thuy van, thiiy lye, chat lugng nuac mat 1, 2 chieu, chat lugng nuac ngam, m6 hinh lii, xay dung co so dir lieu GIS ve van de nuac cho cac luu vuc s6ng Vu Gia - s6ng Han, s6ng Cau
- Da nghien ciiu cong nghe xir ly chat thai ran nguy hai trong c6ng nghiep, y te, ba thai son cong nghiep, cong nghe cac bon h6a, chat thai ran d6 thi va ve sinh moi truong
- Da nghien cim co che phan img phan buy hoa hgc cac hgp chat hiru co ben vung, chuyen cac chat hiru co ben viing kho phan buy sinh hgc sang dang de phan buy sinh hgc, sir dyng cac phuang phap boa hgc nhu ozon boa clo hoa, fenton v.v nham ung dung xir ly nuac thai cong
111
Trang 3nghiep nhu nuac thai det nhugm, giay, cong nghiep hoa chat
- Nghien cim hoan thien eac qua trinh co so ung dung trong xir li 6 nhiem nhu keo tu -tuyen nli Igc-bip phy hip thu, cac he xir li sinh hgc - ky khi - hieu khi nhu UASB, SBR, lgc sinh hgc cao lai
- Da nghien cim ehl tao va img dyng cac loai thiet bi san xuat dung dich dien hoa de khir triing nuoc va m6i truong trong benh vien, chan nu6i, nu6i thuy san, che bien thuc pham
•' '
- Da nghien cim che tao va img dung vat lieu nano bac trong y te, san xuat va doi song
- Da nghien ciru, xay dung va phat trien cac phuong phap phan tich xac dinh PCBs, thuoc trir sau, cac hgp chit ECDs, hgp chat bun co de bay hoi VOCs, PAH va ham lugng kim loai trong m6i truong Ket qua nghien ciiu la tien de cho trien khai quan trac va phuc vu c6ng tac bao
ve m6i truang
- Phat trien ky thuat che tao cac bg hap thu khi thy dgng trong xac dinh cac khi SO2, NO2, NH3
- De tai thugc chuang trinh KC08.04/06-10: "Nghien citu sir dung thuc vdt de edi tao ddt hi
d nhiem kim logi ndng tgi cdc viing khai thdc khodng sdn " Lan dau tien a Viet Nam, y tuong sir
dung thuc vat de cai tao dat 6 nhiem kim loai nang do khai thac va che bien quang gay ra da dugc trien khai ngoai thuc te tai Thai Nguyen Day la phuong phap than thien m6i truong, co tinh kha thi cao tai Viet Nam trong khi cac phuong phap hoa-ly rat ton kem va khong phii hgp voi dieu kien Viet Nam
- Nghien ciiu xac dinh, phan lap cac chiing vi sinh co kha nang phan buy nhilu dang tap chat 6 nhiem trong moi truong dat, nuoc thai dan dung va c6ng nghiep nhu phan buy xenlulo, dau mo, PCB, Dioxin Nghien cim img dyng cac loai sinh vat thuy sinh phuc vy xir li 6 nhiem moi truong nuac
Nhin chung cac de tai da co nhiing d6ng gop dang kl trong thuc tien, phue vu san xuit va doi s6ng, mang lai hieu qua kinh te va xa hgi va dugc nhilu co quan, dem vi va dia phuong trong
ca nuoc sir dung va danli gia cao Ngoai ra, Vien da thyc hien cac dl tai vl dilu tra co ban hien trang m6i truong, xay dung cac giai phap ky thuat dl khic phuc triet dl 6 nhiem m6i truang tir cac bai ch6n lap khu vyc phia Bac Viet Nam
Th6ng qua viec thyc hien cac de tai nghien cim, 36 c6ng trinh khoa hgc da dugc cong bl tren cac tap chi qu6c te; gan 200 c6ng trinh nghien ciiu da dugc cong bl tren cac tap chi chuyen nganh trong nuoc, cac hgi nghi khoa hgc nganh, qule gia; dugc cip 02 bing sang ehl; 5 diu sach chuyen khao da dugc xuat ban vii nhan dugc 4 giai thuang khoa hgc c6ng nghe
2 T r i l n khai u'ng dung
Vien C6ng nghe moi truong dac biet chu trgng din cong tac triln khai irng dung cong nghe
Trang 4vao thyc tien doi s6ng Voi kinh nghiem tich liiy dugc tir nhieu nam nghien cim ve ITnh xyc m6i truong nen ngay tir nhung nam dau dugc thanh lap Vien c6ng nghe m6i trucmg da co nhung san pham dugc ling dung trien khai cho cac dia phuong, cac benh vien, cac nha may xi nghiep g6p mot phan nhat dinh vao cong tac bao ve moi truang eiia dat nuoc
Hoat dgng trien khai img dyng cua Vien C6ng nghe m6i truong trong nhirng nam qua lap trung chii yeu vao mot s6 ITnh vyc chinh nhu sau;
- Dich vu phan tich va quan trac m6i trucmg;
- Tu van danh gia tac dgng m6i truang;
- Tu van lap bao cao kinh te - ky thuat va thiet ke cac he th6ng cong nghe xir ly 6 nhiem moi trucmg;
- Thi c6ng xay dyng va chuyen giao cong nghe cac c6ng trinh xir ly 6 nhiem m6i truong;
- San xuat va cung cap cac vat lieu, dyng cu va thiet bi phyc vu do dac phan tich va khir triing m6i trucmg
Thong qua cac hgp d6ng trien khai img dung cac ket qua nghien cim chuyen giao c6ng nghe trong ITnh vuc m6i trucmg phyc vy phat trien ben viing 6 Viet Nam Vien C6ng nghe m6i truang da dat dugc mgl s6 ket qua dang khich le trong cong tac trien khai img dyng cy the qua cac nam tir 2005 den 2009: Vien da thuc hien 232 hgp d6ng, l6ng gia tri la 39.319 li d6ng Mgl s6 san pham tieu bieu ciia Vien da dugc img diing rong rai la:
- Nghien ciru che tao va trien khai img dyng c6ng nghe dien h6a voi cac san pham chinh la: thiet bi san xuat dung dich Hypoclorit Natri (nuoc tay gia ven) tir nuac mu6i; thiet bi san xuit dung dich boat hda dien boa (Anolil va Catolil) dugc img dyng trong nhieu nganh nhu xir ly nuac, y te, chan nuoi, thiiy san va tr6ng trgt
- Nghien cim che tao va trien khai img dyng 16 dot chat thai ran y te VHI - 18B; hon 40 16 d6t chat thai ran y te VHI-18B da dugc lap dat cho ciic benh vien da khoa tai 13 linh thanh tren khap ca nuoc
- Nghien ciin trien khai img dung he thong xir ly nuoc thai y te voi nhieu uu diem n6i bat: hieu suat xir ly cao (chat lugng nuoc thai sau xir ly dat mirc 1 theo TCVN 7382-2004); do kh6ng can sir dyng may th6i khi nen giam chi phi dau tu ve thiet bi, giam chi phi xir ly, giam tieng 6n; thiet bj Igc sinh hgc dang kin rat uu viet so voi thiet bi dang h6 do kh6ng phat tan 6 nhilm; don gian trong van hanh x-a bao duong; mang sinh hgc duy tri do am cao, tranh hien tucmg kh6 lop dem, khac phuc dugc su co mat dien trong th6i gian dai; de dang tang cong suat bang each lip dat them m6dun
Cac san pham trien khai irng dyng cua Vien Cong nghe m6i truong da dat dugc lieu chi:
- Co nhirng uu diem vugt troi so xoi cac san pham thiet bi khac co ciing c6ng dyng vii chirc
Trang 5nang; cac chi s6 ky thuat chii x-eu chi phi dau tu ban dau chi phi thuong xuyen thap
- C6 miic do ph6 cap 1cm; co the sir dyng trong nhieu linh XTJC, nhieu dia phuong
3 Hop tac qu6c t l va dao tao
Hgp tac qu6c te la mot trong nhirng the manh eiia Vien Cong nghe moi truong Tir khi thanh lap den nay, Vien Cong nghe moi truong da xax- dung va trien khai nhieu du an hgp tac qu6c te trong cac ITnh x-yc; dieu tra phan tich danh gia chat lugng moi truang; c6ng nghe xir ly nuoc; quan ly tai nguyen nuoc Trong s6 cac du an hgp tac quoc te, n6i bat la;
- Du an JICA (2003-2011); Tdng cuang ndng lire cua Vien KH&CN VN trong ITnh virc bdo ve moi truang nuac (pha 1: 2003-2006); Tdng cucmg ndng lire cua Vien KH&CN VN trong ITnh vuc qudn ly mdi trucmg nude (pha 2: 2007-2011);
- Du an KOICA: Tdng cucmg ndng luc bdo ve mdi h-uang cho mot sd nganh cong nghiep trong diim a Viet Nam (pha 1: 2003-2005 pha 2: 2007-2009);
- Dy an Viet Phap 1: Nghien cim chdt luang nude he thong song Nhue- song Td Lich
(2001-2004);
- Du an Viet Phap 2: Nghien cim chdt luang mdi truang nuac sdng Ddy - Nhue
(2007-2009);
- Du an Viet-Nga: Nghien cim che tao vd phdt hien img dung mot sd vdt lieu nano de khu h-iing trongy ti vd san xudt (pha 1: 2004-2006 pha 2: 2007-2008);
- Du an NEDO 1: Nghien cim xdy dimg cdng nghe sinh thdi xir ly nude thdi det nhudm
(2007-2009) lET va ICT (VAST) - (REMteeh) AIST;
- Dy an NEDO 2; Nghien cim xu ly nuac thai gidu dinh ducmg thu hdi ndng luang
(2006-2007) lET (VAST) - OSAKA Sangyo University;
- Dy an xoi Dai hgc l6ng hgp Kxoto: Cdng nghe qudn ly chdt thai rdn vd ve sinh moi trudng (2005-2007);
- Dy an EU ASEMWATERNET; Dien ddn hap tdc da ben vi sir dung bin vimg tdi nguyen nude (2006-2009);
- Dy an Canada: Quan ly tdng hap km vuc sdng Cdu (2007-2012)
Th6ng qua cac du an nay co so x-at chit, dac biet la trang thilt bi khao sat, quan trie, phan tich danh gia chit lugng moi truong xa nghien cim c6ng nghe xir ly m6i trucmg cua Vien dugc tang cuong dang ke
Ve khia canh phat triln nguIn nhan lye nhilu can bg cua Vien da dugc dao tao thac sy lien sy tai nuoc ngoai tb6ng qua cac du an hgp tac qule tl (Bang 1) Nhilu dot dao tao ngin han
o nuoc ngoai cung da dugc t l chiic giup cho xiec tang cuong kiln thtic va ky nang cua can bo
Trang 6Vien trong hau bet cac ITnh vuc khoa hgc c6ng nghe ve m6i trucmg (Bang 2) Ben canh d6, s6 doan c6ng tac trao d6i khoa hgc voi cac to chiic nuoc ngoai ciing rat 1cm va lu6n dugc duy tri, tao CO hgi de can bg cua Vien tiep can den cac hucmg nghien ciiu, phuong phap, e6ng nghe mai
va hinh thanh cac du an hgp tac nghien ciiu moi
Bdng 1 Sd luang cdn bd duac ddo tgo ddi hgn a nu&c ngodi
N a m cir di
Thac sy
Tien sy
2003
2
2
2004
3
3
2005
7
3
2006
2
2
2007
3
1
2008
1
2
Bdng 2 Hogt ddng ddo tgo ngan hgn of nude ngodi
N a m
Thang nguoi
So can bg
2003
10
5
2004
23
12
2005
45
17
2006
43
16
2007
39
11
2008
42
18
Din 9/2009
14
6
Dac biet, qua trinh hgp tac cua Vien voi to chirc JICA va viec triln khai dy an JICA da dat nen m6ng cho su ra doi va phat trien ciia nhieu ITnh vuc nghien cim, ung dung trong Vien Vien dugc trang bi mot khoi lugng Icm trang thiet bi hien dai; rat nhilu can bg ciia Vien da trucmg thanh thong qua cac kh6a dao tao ngan ban va dai ban lai Nhat Ban Chuyen gia Nhat Ban thugc cac ITnh vyc c6ng nghe m6i truang khac nhau thuong xuyen lam viec tai Vien, ho trg rit hieu qua cho cac can bg va don vi ciia Vien trong nghien cim, danh gia chat lugng m6i truang va img dyng c6ng nghe m6i truong C6 the noi, ket qua chinh ciia Dy an la phat triln manh nguIn nhan lye cho Vien (ehu yeu la can bg tre); hinh thanh va phat trien cac ph6ng thi nghiem quan trgng trong ITnh vyc phan tich m6i truang va nghien ciru c6ng nghe m6i truang, xay dyng va chuyin giao cac huong dan, quy trinh c6ng nghe lien quan den quan trac, giam sat, danh gia va xir ly moi truong Hgp tac cua Vien voi JICA va viec trien khai dy an JICA da thuc diy sy hinh thanh cac Trung tam C6ng nghe m6i truang tai thanh ph6 Da Ning vii thanh phi H I Chi Minh vao cuoi nam 2008
Tuong tu, hgp tac voi KOICA va viec trien khai Du an KOICA da tang cuong dang kl trang thiet bi phyc vy quan trac moi truang, phan tich mau, gop phin hien dai hoa phong thi nghiem nghien cim xir ly nuoc thai ciia Vien Cong nghe m6i truang Nang lye nghien ciru va t l chirc nghien ciru trong ITnh vyc c6ng nghe xir ly nuoc thai ciia can bg Vien, dac biet la nghien
115
Trang 7cim xu ly eac chit hiru co kho phan buy (POPs) dugc nang cao th6ng qua boat dgng dao tao va hgp tac nghien cim Nhung kinh nghiem trong ITnh vyc quan ly moi truong dac biet la trong boat dgng Monitoring m6i truong nuac va xir ly nuoc thai cua Han Quoc dugc chuyen giao, gop phan nang cao nang lye ciia Vien C6ng nghe moi truong trong ITnh vuc moi truong nuac
No lye ciia Vien C6ng nghe m6i truong trong linh vuc hgp tac quoc te con dan den cac thoa thuan ho trg nghien cim, bien ban ghi nho x-e hgp tac thuc hien de tai va viec dong to chiic cac lop hgc hgi thao hgi nghi seminar khoa hgc trong linh xyc moi truong Dac biet, Trung tam hgp tac khoa hgc c6ng nghe Viet - Nga, true thugc Vien C6ng nghe m6i truong da dugc thanh lap dau nam 2009 danh dau mot m6c moi cho sy hgp tac eiia Vien voi cac co quan khoa hgc va c6ng nghe tien tien ciia Lien bang Nga trong linh x'uc c6ng nghe moi truong
Song song xoi viec dao tao nuac ngoai Vien C6ng nghe moi trucmg rat quan tam den dao tao trong nuoc Cac can bg khoa hgc chit ch6t cua Vien ciing da tham gia phoi hgp dao tao dai bgc va sau dai hgc xoi cac truong Dai hgc Bach khoa Ha Noi, Dai hgc Khoa hgc Ty nhien Vien ciing la dia chi thucmg xuyen cho cac sinh xien hgc vien den nghien ciiu, thuc tap
Vcji nhirng n6 lye trong c6ng tac dao tao Vien C6ng nghe m6i truang da chinh thiic dugc Thii tucmg Chinh phii giao nhiem xy dao tao trinh do tien sy theo Quyet dinh s6 1954/QD-TTg ngay 5 thang 11 nam 2008
Trong thai gian tir 2003 den thang 6 nam 2009 Vien Cong nghe m6i truong da dat dugc mot s6 kel qua dang ke trong c6ng tac dao tao nhu sau:
- 20 nghien cim sinh da va dang theo hgc duoi sy hucmg dan eua Vien;
- 61 hgc vien cao bgc da tot nghiep dat ket qua cao;
- 167 sinh vien dai hgc da hoan thanh khoa luan t6t nghiep;
- Dao tao gan 200 can bg ngan ban cho cac tinh va thanh phi
Hien nay, nhu cau dao tao dgi ngu can bg m6i truong co trinh do cao trong nuac la rit lon De dap img nhu cau do, Vien C6ng nghe m6i truang thugc Vien Khoa hgc C6ng nghe Viet Nam xoi kha nang x-a kinh nghiem sin e6 mong muln xax- dung x-a mo rong them chuang trinh dao tao Tien sT nghien cim trong ITnh xyc M6i truang
4 Xay du'ng c o s a vat c h i t - ky thuat
Trong su6t thoi gian tir ngay thanh lap (nam 2002) din giira nam nay (2009) Vien Cong nghe m6i truong xan chua co co so nghien cim cua minh phai phan chia thanh 4 bg phan nim tai 4 Vien khac nhau trong Vien KH&CN Viet Nam Dilu nay lam ban ehl rit nhilu hieu qua boat dgng cua loan Vien noi chung va cua timg tap thi trong Vien noi rieng Lanh dao Vien KH&CN Viet Nam trong thoi ky d6 da chii trgng giai quylt xiec xay dung co so nghien cim cho Vien C6ng nghe moi truong, tao mgi dilu kien thuan lgi cho viec triln khai nhanh e6ng trinh
Trang 8nay Voi nguyen vgng sckn co dugc co so nghien cim 6n dinh voi day dii cac dieu kien can thiet cho cong tac nghien cim khoa bgc, tap the lanh dao Vien C6ng nghe m6i trucmg va toan the can
bg ciia Vien da bet long quan tam va tham gia quan ly cong tac xay dung c6ng trinh Vugt qua nhieu kho khan khach quan cua nen kinh te nuoc ta trong thai gian vira qua, viec xay dung co so nghien cim ciia Vien C6ng nghe moi truang vai dien tich khoang 4.910 m^ tai 18 Hoang Qu6c Viet da dugc hoan thanh dau nam 2009 Vien da nhanh chong dua toan bg thiet bi, may moc ve
CO so mai va di vao boat dgng ngay
Ngoai ra, Vien da trien khai xay dyng 2 toa nha lam van phong va phong thi nghiem m6i truong (dien tich tren 1000 m^) trong "Khu nghien ciiu va trien khai c6ng nghe tai Da Nang" Phuong Hoa Hai, Quan Ngii Hanh Son, Thanh pho Da Nang va co mot s6 ph6ng thi nghiem (long dien tich tren 500m^) tai co so nghien cim cua Vien KH&CN Viet Nam tai thanh ph6 H6 Chi Minh, s i 1 Mac Dinh Chi
Ve trang thiet bi nghien cim, Vien C6ng nghe m6i truong da tiep nhan s6 lugng Icm thiet bi
nghien cim khoa hgc tir 2 du an JICA - Nhat Ban; "Tdng cuang ndng luc cua Vien Khoa hoc vd Cdng nghe Viet Nam trong ITnh vuc bdo ve mdi trudng nude" va KOICA- Han Qu6c; "Tdng cuang ndng luc bdo ve mdi trudng cho mot sd ngdnh cdng nghiep trong diem d Viet Nam " Qua
cac du an nay Vien c6 cac thiet bi hien dai phan tich m6i trucmg vcii do chinh xac cao nhu sac ki 16ng/khi ghep nli mgl va hai lin khIi phi (GC; GC/MS; GC/MS/MS), (LC; LC/MS/MS), cam img cao tan ghep n6i kh6i ph6 (ICP-MS), quang ph6 hap thy nguyen lir (AAS), pho bing ngoai (FT-IR), cho phep phan tich t6n du cac hgp chat dgc htm co nhu PCBs, thulc trir sau, VOCs trong m6i truang, thuoc khang sinh, melamin trong mau sinh hgc va thuc phim Dac biet, thilt bi ICP-MS c6 klia nang phan tich d6ng Ioat cac nguyen t6 kim loai dang vlt trong cac mau moi truong CO thanh phan phirc tap Ngoai ra, Vien ciing dugc trang bi nhilu thilt bi quan trie moi trucmg dat, nuac va kh6ng khi
Hien nay, Vien C6ng nghe moi truang da co cac ph6ng thi nghiem thugc cac ITnh vyc cong nghe xir ly chat thai, c6ng nghe than thien m6i truang, c6ng nghe sinh bgc m6i trucmg, phan tich dgc chat m6i truong Dac biet, Vien da c6 01 phong thi nghiem dat danh hieu ph6ng thi nghiem tieu chuan ISO 17025: 2005 - VILAS 366 Ben canh do, nhieu c6ng cy phuong phap, phin mIm
va giai phap c6ng nghe ciing dugc chuyen giao, h6 trg dac lye cho viec phan lich, danh gia, du bao chat lugng m6i truong, xir ly chat thai va cai thien m6i trucmg
II DANH GIA HIEU QUA HOAT DONG KHOA HOC CONG NGHE
Vien Cong nghe m6i trucmg la mgl Vien nghien cim khoa hgc va cong nghe co sy phat trien hai hoa giira cac c6ng tac nghien cim khoa hgc va img dung trien khai Trong dl xuit vii xay dung ke hoach c6ng tac dai ban Vien dat len vi tri uu tien hang dau cac nghien cim c6 kha nang nhanh ch6ng phat trien thanh c6ng nghe moi phuc vy thyc tien san xuit va eac nhu ciu cua dai s6ng
117
Trang 9Vien C6ng nghe m6i trucmg da hinh thanh va phat trien mot s6 van de nghien ciiu co ban hoac nghien cim co so de hinh thanh cac c6ng nghe men trong ITnh xorc nghien curu tinh chat moi truong eac qua trinh trong m6i truong cac giai phap ban che x-a xir ly 6 nhiem m6i truong va dat kit qua 6 trinh do qule tl Qua trinh nghien ciiu chuyen sau lien tyc trong nhieu nam nhung de tai khoa hgc hien dai ciia mot s6 tap the can bg khoa hgc trong ca 5 huong nghien cim ciia Vien
da dem lai mot s6 ket qua n6i bat dugc gioi chux-en m6n trong nuoc danh gia cao
C6ng tac img dung trien khai dugc loan bg cac tap the nghien cim trong Vien Cong nghe m6i truang tham gia thucmg xux-en voi chat lugng x-a quy m6 ngax- cang cao cang Icm Phat huy the manh x-e thiet bi x-a lye lugng can bg nghien cim dugc dao tao chuyen sau, Vien da dan tra thanh mot trong nhung co so hang dau a mien Bac trong linh xuc quan trac moi truong phan tich chat lugng m6i truong qux- hoach m6i truong C6ng tac tu x-an thiet ke cac c6ng trinh xir ly
6 nhiem m6i trucmg x-a cap nuoc sinh boat cua Vien da gop phan binh thanh cac cong trinh phuc
xy cugc song 6 tren 40 linh trong ca nuoc Mot s6 san pham ehu lye ciia Vien nhu 16 d6t rac thai
X- te c6ng trinh xir ly nuac thai x te cac thiet bi san xuat dung dich khir triing bang phuang phap
dien boa x-oi tinh nang xugt troi so x'cri cac san pham c6ng nghe ciing chirc nang dugc san xuat trong nuoc da dugc img dyng rat rong rai tren ea nuoc x-a ngax- cang dugc hoan thien
Qua xiec nhin nhan danh gia nhung ket qua da dat dugc trong thoi gian tir ngay thanh lap den nay ciia Vien C6ng nghe m6i truang lap the lanh dao Vien da due rut mot s6 bai hgc kinh nghiem sau:
De c6 CO so cho x iec phat trien lien tuc \-a phat trien ben x irng, can phai phan dau dat ket qua t6t trong tat ca cac mat boat dgng ciia Vien; nghien cim khoa hgc trien khai ung dyng cong nghe x-ao thuc tien, xay dung co so x-at chat ky thuat hgp tac quoc tl dao tao can bg kien loan
lo chirc va timg buoc nang cao doi s6ng can bg nhan vien ciia Vien
Sy dong thuan ciia Lanh dao Vien x-a ca Vien trong viec giai quylt nhiing c6ng viec lon ciia Vien la co so de phat buy kha nang vii tri tue ciia ca tap thi trong viec kliic phyc nhimg kho khan lau dai
Trong c6ng tac nghien cim lu6n can co nhirng nha khoa bgc chu ch6t co kha nang tap hgp lye lugng de dux- tri x-a phat trien lau dai nhirng x in dl nghien ciiu hien dai va c6 gia tri khoa hgc gia tri thyc tien cao
III DINH H i r O N G NGHIEN CU U T R I E N K H A I , C H U Y E N G I A O K E T QU.\
\ AO iTNG DUNG THUrC TIEN CUA DON VI T R O N G 5 N A M T O I
1 Cac djnh hu'ong nghien CLPU t r i l n khai
Truoc bet Vien se tap trung nghien cim phat triln cac c6ng nghe xir ly 6 nhiem moi truong: c6ng nghe xu ly chat dinh duong trong nuoc thai; xax dung c6ng nghe xu ly biin sinh hgc thanh cac che pham sinh bgc; cong nghe xir ly chit thai nsuy hai
Trang 10Song song, nang luc phan tich phong thi nghiem se dugc tang cuong, chit trgng nghien ciru xay dung hoan thien cac phuang phap hien dai trong phan tich thuoc khang sinh, cac chat ECDs VOCs, PAH va thanh phan cac kim loai trong m6i trucmg dat, nuac, san pham n6ng thiiy san xuat khau
Ben canh do, nghien cim iing dung c6ng nghe nano va phat trien c6ng nghe dien hoa dugc tiep tyc trien khai, phyc vu cac c6ng tac trong y te, an toan ve sinh thuc pham va san xuat
Mot hucmg nghien ciiu khac la xay dung cac c6ng cu phan tich, danh gia va b6 trg ra quyet dinh quan li tai nguyen nuoc va m6i trucmg luu vyc s6ng
Van de bien d6i khi hau loan cau da dat ra cho Vien mot hucmg nghien cim ve hieu img nha kinh va phat trien cac c6ng nghe thich img nham giam thieu khi thai nha kinh
2 Cac giai phap thirc hien
De thuc hien cac dinh hucmg nghien cim trien khai trong thai gian toi, Vien C6ng nghe m6i trucmg can phai ap dyng nhung bien phap de huy dgng va ph6i hgp tiem nang ciia tat ca cac don
vi nghien ciiu thugc Vien va lien ket, ph6i hgp nghien cim voi cac don vi ngoai Vien de xay dyng va t6 chirc thuc hien cac chuong trinh nghien cim trien khai quy m6 lon, lau dai nham tao cac san pham c6 gia tri cao, img dyng rong rai
Xay dung cac de tai nghien ciru lon vira c6 gia tri khoa hgc vira c6 y nghia thyc lien cao
Mo rong hgp tac qu6c te phyc vu c6ng tac trien khai irng dung Chii trgng hgp tac voi cac c6ng ty trong ITnh vyc bao ve m6i truong de tang hieu qua irng dung cac san pham khoa hgc ciia Vien
Thuc hanh tiet kiem trong mgi boat dgng tir quan ly dieu hanh den cac chi phi cho nghien cim khoa hgc va dao tao can bg gop phan lam giam bcirt kho khan chung trong tinh hinh hien nay Gioi thieu va quang ba san phiim nham tiep can dugc toi cac thi truang va nhan dugc cac phan h6i trong viec hoan thien san pham va dich vu cong nghe
Dang ky s6 bun tri tue de khang dinh uy tin va chat lugng ciia cac san pham va dich vu c6ng nghe Dong thoi tao ra the manh rieng trong thi truong khoa hgc c6ng nghe
IV CAC DE X U A T , K I E N NGHI
Trong qua trinh trien khai cac boat dgng nghien cim iing dyng c6ng nghe vl linh vyc bao
ve m6i trucmg chiing t6i nhan thay cac co quan quan ly nha nuoc can hoan thien ban nua co chi chinh sach d6i voi cong tac nghien cim khoa hgc va c6ng nghe, dac biet la trong c6ng tac thanh quyet loan
Thirc te cho thay 6 Viet Nam da tiep can den nhieu linh vuc cong nghe hien dai va giam gia
119