BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ I. THÔNG TIN VỀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TẾ 1. Hình thức tổ chức đi thực tế Thực hiện theo quy định của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, trong chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị Hành chính, ngoài chương trình học tập các học phần về lý luận, chương trình có hình thức học tập thông qua nghiên cứu thực tế. Qua chuyến đi nghiên cứu thực tế sẽ giúp cho học viên củng cố kiến thức thực tiễn để bổ sung, làm rõ cho phần lý luận đã học ở trường. Vì vậy, Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Tiền Giang và Trung tâm Chính trị huyện Cai Lậy đã tổ chức cho Lớp Trung cấp Lý luận Chính trị Hành chính, Khóa 11 đi học tập, nghiên cứu thực tế. Hình thức tổ chức theo đoàn: Do Thầy Nguyễn Văn Sơn Giáo viên chủ nhiệm lớp, Cô Trần Lê Cẩm Tú …. dẫn dắt và hướng dẫn cho tập thể Lớp Trung cấp Lý luận Chính trị Hành chính, Khóa 11, Cai Lậy. 2. Thời gian bắt đầu kết thúc Từ ngày 04042022 đến ngày 07042022: + Khởi hành: 21 giờ 00 phút ngày 04042022 tại Trung tâm Chính trị huyện Cai Lậy. + Kết thúc: 22 giờ 00 phút ngày 07042022 tại Trung tâm Chính trị huyện Cai Lậy. 3. Địa điểm: Thành phố Phú Quốc Tỉnh Kiên Giang. 4. Chủ đề: Thực trạng mô hình kinh tế thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. 5. Người hướng dẫn: ThS.GVC. Trần Lê Cẩm Tú Khoa Nhà nước Pháp luật.
Trang 1TỈNH ỦY TIỀN GIANG TRƯỜNG CHÍNH TRỊ
Lớp: Trung cấp LLCT-HC Huyện Cai Lậy K11 Đ
ơ n vị công tác: Trường THCS Hội Xuân
Tiền Giang, ngày 24 tháng 4 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
I THÔNG TIN VỀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TẾ
II NỘI DUNG THU HOẠCH
1 Tình hình, đối tượng và phạm vi nghiên cứu thực tế 1
3.2.1 Thực trạng về mô hình phát triển sản xuất nước mắm 9
3.2.2 Thực trạng về mô hình phát triển nuôi cấy ngọc trai 133.3 Thực trạng về mô hình phát triển thủy sản, ngư nghiệp 153.4 Thực trạng về mô hình phát triển Thương mại-Dịch vụ-
Trang 3BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ
I THÔNG TIN VỀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TẾ
1 Hình thức tổ chức đi thực tế
Thực hiện theo quy định của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,trong chương trình Trung cấp Lý luận Chính trị - Hành chính, ngoài chươngtrình học tập các học phần về lý luận, chương trình có hình thức học tập thôngqua nghiên cứu thực tế Qua chuyến đi nghiên cứu thực tế sẽ giúp cho học viêncủng cố kiến thức thực tiễn để bổ sung, làm rõ cho phần lý luận đã học ở trường
Vì vậy, Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Tiền Giang và Trung tâm Chính trịhuyện Cai Lậy đã tổ chức cho Lớp Trung cấp Lý luận Chính trị - Hành chính,Khóa 11 đi học tập, nghiên cứu thực tế
Hình thức tổ chức theo đoàn: Do Thầy Nguyễn Văn Sơn - Giáo viên chủnhiệm lớp, Cô Trần Lê Cẩm Tú … dẫn dắt và hướng dẫn cho tập thể Lớp Trungcấp Lý luận Chính trị - Hành chính, Khóa 11, Cai Lậy
2 Thời gian bắt đầu - kết thúc
3 Địa điểm: Thành phố Phú Quốc - Tỉnh Kiên Giang.
4 Chủ đề: Thực trạng mô hình kinh tế thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên
Giang
5 Người hướng dẫn: ThS.GVC Trần Lê Cẩm Tú - Khoa Nhà nước &Pháp luật
II NỘI DUNG VIẾT BÀI THU HOẠCH NGHIÊN CỨU THỰC TẾ
1 Tình hình, đối tượng nghiên cứu thực tế
a Tình hình nghiên cứu thực tế
- Thuận lợi trong quá trình tiếp cận các vấn đề nghiên cứu
Đoàn nghiên cứu thực tế được sự hướng dẫn tận tình của giảng viên phụtrách dẫn đoàn tham quan thực tế Lớp học hân hạnh được nghe Trung tâm Bồidưỡng Chính trị thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang báo cáo tổng quát về tình
Trang 4hình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố; được tổ chức đi tham quan, nắmbắt được các tư liệu thực tế, thông tin cần thiết phục vụ cho bài viết này; đượctiếp cận thực tế các cơ sở sản xuất rượu sim, vườn tiêu, cơ sở sản xuất nướcmắm, nông trại nuôi cấy ngọc trai, Di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc, …
Qua chuyến đi thực tế, tôi đã có dịp trải nghiệm, tìm hiểu và biết thêmnhiều di tích lịch sử, văn hóa và các danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở Phú Quốc.Mỗi nơi chúng tôi đi qua đều có những thế mạnh riêng để địa phương có thể đẩymạnh phát triển kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, ngư nghiệp, và thương mại-dịch vụ- kinh tế du lịch
- Khó khăn trong quá trình tiếp cận các vấn đề nghiên cứu
Thời gian không đủ để chưa thể thu thập đầy đủ thông tin, số liệu phục vụcho công tác nghiên cứu, chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ các đối tượng nghiêncứu, chính vì vậy bản thân cũng tự tìm hiểu thông qua sách, báo, mạng intenet…Khả năng nghiên cứu của bản thân có hạn, nên chưa thể khái quát đầy đủ
về đặc điểm tình hình phát triển kinh tế của thành phố Phú Quốc, mà tập trungvào nghiên cứu một đối tượng cụ thể
b Đối tượng nghiên cứu thực tế
Đối tượng: Thực trạng về mô hình phát triển kinh tế
Phạm vi nghiên cứu thực tế: Thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang năm2012-2022 và đến giai đoạn 2020-2025
+ Các danh lam thắng cảnh: Hòn Thơm, Vườn sim, Vườn Tiêu
+ Các nghề truyền thống: Cơ sở sản xuất rượu sim, Cơ sở sản xuất ngọctrai, Cơ sở sản xuất nước mắm
+ Di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc – thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang
- Thời gian nghiên cứu: từ ngày 4/4/2022 đến ngày 7/4/2022
2 Phương pháp tiếp cận các vấn đề nghiên cứu thực tế
Để tiếp cận các vấn đề nghiên cứu thực tế, tôi tạm thời sử dụng các phươngpháp sau:
2.1 Phương quan sát: quan sát thực trạng các mô hình kinh tế khi thamquan tiếp cận trực tiếp các địa điểm tham quan nhằm thu thập những số liệu, sựkiện cụ thể, đặc trưng quá trình diễn biến của sự phát triển các mô hình kinh tế đó
Trang 5tại thành phố Phú Quốc và nhằm biết được sự thật về thực trạng của các mô hìnhkinh tế.
2.2 Phương pháp điều tra: dùng những câu hỏi (hoặc bài toán) đặt ra cho
những nhóm người nhằm thu được số những ý kiến chủ quan của họ về các môhình kinh tế; khảo sát một nhóm người trên một diện rộng nhằm phát hiện nhữngquy luật phân bố, trình độ phát triển, những đặc điểm về mặt định tính và địnhlượng của sự tăng trưởng kinh tế của các quy mô sản xuất theo từng loại hìnhkhac nhau (nuôi cấy ngọc trai, sản xuất nước mắm, sản xuất rượu sim, phát triểnkinh tế du lịch, …) Các tài liệu điều tra được là những thông tin quan trọng vềthực trạng các mô hình kinh tế cần thiết cho quá trình nghiên cứu và là căn cứquan trọng để đề xuất những giải pháp thực tiễn cải tiến thực trạng các mô hìnhkinh tế Thiết lập mẫu các phiếu khảo sát, điều tra dạng bảng, biểu ghi nhận sốliệu về kết quả phát triển của loại hình đó
Đối với từng loại mô hình khi tiếp cận phải chú ý lắng nghe thuyết minh,đọc tư liệu để ghi số liệu minh chứng vào các bảng biểu theo trình tự thời gian
2.2.1 Phương pháp trao đổi, phỏng vấn: thu thập thông tin qua cách tròchuyện trực tiếp với các hướng dẫn viên tại các địa điểm tham quan, nhân viêncủa các cơ sở sản xuất kinh doanh
2.2.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu: thu thập thực trạng các mô hình
kinh tế trên cơ sở trả lời bằng văn bản; phỏng vấn gián tiếp thông qua việc hỏi vàtrả lời trên giấy nhằm thu được khối lượng lớn tài liệu, độ tin cậy bằng “luật sốlớn”, với mục đích thăm dò, định hướng cho quá trình nghiên cứu thực trạng các
mô hình kinh tế
2.3 Phương pháp nghiên cứu các tư liệu: thu thập ghi lại những thôngtin, hình ảnh được trưng bày tại địa điểm tham quan và các tài liệu, tư liệu cóliên quan khác, đọc các báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của Phòng Kinh tế,báo cáo của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố Phú Quốc Mục đíchnhằm xâu chuỗi, giúp ích cho quá trình tổng hợp, đúc kết kinh nghiệm
2.4 Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh: kết hợp lý luận với thực
tế, đem lý luận phân tích thực tế về thực trạng các mô hình kinh tế, từ phân tíchthực tế về thực trạng các mô hình kinh tế để rút ra lý luận cao hơn; xem xét lại
Trang 6những thành quả của hoạt động thực tiễn các mô hình kinh tế trong quá khứ đểrút ra những kết luận bổ ích cho khoa học và thực tiễn các mô hình kinh tế trongthời gian tới.
2.4.1 Phương pháp phân tích: Dựa trên cơ sở kết quả tổng hợp được theonăm, giai đoạn để phân tích thấy rõ nguyên nhân của ưu điểm mang lại, hạn chếgây ra và để đề ra giải pháp khắc phụ khuyết điểm, phát huy ưu điểm để tồn tại
và phát triển tốt hơn
2.4.2 Phương pháp tổng hợp: Phải tổng hợp mặt mạnh, mặt yếu theo sốliệu, tỉ lệ phần trăm Lập các biểu thống kê tổng hợp kết quả khảo sát, điều tra,thu thập thông tin
2.4.3 Phương pháp so sánh: Trên cơ sở thống kê, phân tích, tổng hợp của
các phiếu Khảo sát, Điều tra cần phải so sánh từng loại mô hình phát triển kinh
tế theo từng năm, từng giai đoạn để biết tốc độ tăng trưởng hàng năm, từng giaiđoạn
3 Các vấn đề tiếp cận nghiên cứu
3.1 Thực trạng chung về mô hình phát triển nông nghiệp
Hàng năm, trong các chương trình, nghị quyết của Thành ủy, chỉ đạo Ủyban Nhân dân thành phố chủ trì, chỉ đạo Phòng kinh tế phối hợp với các cơ quan
có liên quan tham mưu cho cấp ủy, chính quyền thường xuyên thực hiện côngtác triển khai, tuyên truyền nhiệm vụ khoa học và công nghệ nhằm khai thác tốttiềm năng, thế mạnh để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội,… Chỉ đạo việc đẩymạnh nghiên cứu các đề tài, dự án, ứng dụng trong việc góp phần chuyển đổi cơcấu cây trồng, vật nuôi, làm tăng năng suất trên một đơn vị diện tích, chuyểndịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn
Trong trồng trọt đã ứng dụng hệ thống tưới phun, tưới nhỏ giọt trên câytiêu và một số cây rau màu, mô hình (MH) tưới nước kiệm nước cho cây tiêu,sản xuất hồ tiêu theo hướng hữu cơ vi sinh và chế phẩm sinh học, MH nhângiống tiêu trên gốc ghép cây tiêu dại Amazon-Nam Mỹ, MH thử nghiệm phânbón hữu cơ vi sinh trồng sầu riêng, MH trồng măng tây, MH trồng mãn cầu ta,
MH trồng dừa xiêm lùn, MH trồng vú sữa bơ hồng xen ổi, MH trồng rau thủy
Trang 7canh, trồng rau an toàn, MH trồng rau ăn trái trong nhà lưới; trồng dưa leo trênmàng phủ nông nghiệp, ;
Trong chăn nuôi có MH nuôi nhím, MH nuôi heo nái sinh sản theo hướngATSH Công tác cải tạo đàn giống đã được huyện thực hiện trong nhiều nămqua, cụ thể trên đàn bò, heo, gà, vịt, MH nuôi gà ATSH, MH sản xuất giống gà rivàng tại nông hộ, MH nuôi gà nòi lai thương phẩm theo hướng ATSH, đưanhững giống gà, vịt lai, có hiệu quả kinh tế vào chăn nuôi Hiện tại, các giống gànòi lai, gà Ri, gà Tàu vàng, gà Tam hoàng, vịt xiêm lai, vịt siêu thịt, chó xoáy được người dân và thị trường thành phố lựa chọn
Với những chương trình nâng cao tỉ lệ máu bò Sind trên đàn bò vàng củahuyện nhằm nâng cao tầm vóc, chất lượng thịt; chương trình nâng cao tỉ lệ máuheo ngoại trên đàn heo địa phương (chương trình HPI); Bên cạnh đó, giữ gìnnhững gen quý tại huyện như: chó xoáy Phú Quốc, gà tàu chân vàng, cá trê suốiPhú Quốc, Tuy nhiên, đến nay chỉ còn chương trình cải tạo trên đàn heo đượcduy trì qua chương trình HPI do Trạm Khuyến nông thực hiện
Trang 83.1.1 Thực trạng về mô hình phát triển vườn sim và cơ sở sản xuất rượu sim
Mô hình sản xuất rượu sim ở Phú Quốc có
nhiều Nhưng top 4 cơ sở sản xuất rượu sim đó là:
Lò rượu sim Bảy Gáo ở Tổ 1 Ấp Cửa Lấp, rượu
sim Sơn ở tổ 1 Ấp Cửa Lấp, rượu vang sim PhúQuốc ở Thị trấn Dương Đông, Phú Quốc Tuynhiên, tôi xin được nói đến lò rượu sim và vườnsim của cơ sở Thành Long, ĐT 47, Ấp Suối Mây,
Dương Tơ, Phú Quốc, Kiên Giang, nơi chúng tôi
Cơ sở sản xuất rượu sim Thành Long sử dụngnhững công nghệ hiện đại do Viện Sinh học nhiệt đớithành phố Hồ Chí Minh chuyển giao để lên men vàđược kiểm duyệt chất lượng sản phẩm rất cao
Các cơ sở rượu sim và vườn sim hình thành và phát triển là nhờ công sức rấtlớn của anh Trịnh Công Phát (người con quê ở Chợ Gạo, Tiền Giang) lập nghiệp ởPhú Quốc Thấy nhiều nước nổi tiếng với nghề trồng nho để sản xuất rượu cungcấp cho cả thế giới, anh đã nghĩ và làm cho Phú Quốc trở thành nơi trồng sim, sản
xuất rượu sim và các loại rượu làm từ trái sim rừng của Việt Nam để chinh phục
thế giới như rượu nho của châu Âu Anh Phát đã hình thành MH bảo tồn và pháttriển những khu rừng sim hiện có được nhằm nghiên cứu toàn diện giống sim rừng
ở Phú Quốc, phân lập, xác định những giống cho năng suất, chất lượng cao để bảo
Trang 9tồn và phát triển giống, xây dựng MH thâm canh, xen canh cây sim với các loạicây khác có giá trị kinh tế cao, sau đó chuyển giao quy trình sản suất cho nông dântrong vùng MH này là sự hợp tác của bốn “nhà”: Nhà nước, nhà khoa học; nhàdoanh nghiệp; nhà nông trồng trên cơ sở áp dụng những thành tựu khoa học đã đạtđược MH này giúp các cơ sở sản xuất rượu sim phát triển ổn định bền vững, cácthương hiệu rượu sim đã vươn xa ra các châu lục và tương lai tiếp tục vươn ra thếgiới khi thành phố Phú Quốc trở thành thành phố đảo du lịch tầm cở thế giới, đónnhiều du khách khắp châu lục
Thông qua dự án này ý tưởng của anh Phát đã làm cho rừng ở Phú Quốcđược bảo tồn tốt hơn, trên cơ sở cộng đồng dân cư tại địa phương cùng tham giabảo vệ và cùng chia sẻ lợi ích từ rừng mang lại
3.1.2 Thực trạng về mô hình phát triển vườn tiêu
Nhắc đến đặc sản Phú quốc người takhông thể nào không nhắc đến một mónđặc sản nổi tiếng của Phú Quốc đó là móntiêu Phú Quốc Phú Quốc là một trongnhững vựa tiêu lớn nhất cả nước Hàngnăm, tại Phú Quốc cung cấp cho cả nướcmột sản lượng trung bình khoảng 800tấn/năm Với sản lượng này, người dân trồng tiêu tại Phú Quốc trung bình thuhoạch 2 – 3 tấn/ha, mỗi ha sau khi chi phí có thể thu về từ 400 – 500 triệu Tiêuhay hồ tiêu vẫn là sản phẩm rất đỗi quen thuộc với người Việt Nam Nhưngkhông phải ai cũng có những thông tin và hiểu biết về tiêu, nhất là tiêu PhúQuốc
Chắc hẳn khi nhắc đến PhúQuốc các bạn đã từng ngheđặc sản Tiêu xanh - món đặcsản tiêu xanh đậm đà vị cay nồng nơi đây Hiện tại,
Trang 10tiêu được trồng ở đảo ngọc có 3 loại chính gồm tiêu đỏ, tiêu đen và tiêu sọ Mỗiloại sẽ có những đặc điểm đặc trưng riêng.
Tiêu Phú Quốc góp phần làm cho nền nông nghiệp trên vùng hải đảo trongviệc phát triển và nâng cao chất lượng cây trồng có giá trị Với tổng diện tíchtrồng tiêu vào khoảng 300 ha tạo công ăn việc làm cho khoảng 700 hộ dân TạiPhú Quốc có nhiều khu vực, nhiều nhà vườn trồng hồ tiêu mà bạn có thể đếntham quan như: khu vực suối Đá, khu vực suối Lớn, khu vực Khu Tượng và khuvực phía Bắc Đảo
Các vườn hồ tiêu lớn và nổi tiếng nhất tại Phú Quốc như: Vườn hồ tiêu
Khu Tượng, ở xã Cửa Dương, thị trấn Dương Đông;
Vườn tiêu Đức Thạnh ở xã Dương Tơ; Vườn hồ tiêu
Ngọc Hà ở tỉnh lộ 47, ấp Suối Đá, xã Dương Tơ; Vườn
tiêu Hồng Anh ở tỉnh 46, Ấp Suối Lớn, xã Dương Tơ;
Vườn hồ tiêu Huỳnh Thy ở Tổ 4, Ấp Suối Mây, XãDương Tơ
Nhưng Vườn tiêu Suối Đá, 47, ấp Suối Đá và vườn
Đức Thạnh, nằm ở xã Dương Tơ, Phú Quốc, là nơichúng tôi tìm đến “Vườn Tiêu Suối đá - Thương hiệuđặc sản xứ Đảo Phú Quốc”
Thực trạng cho thấy tiềm năng và sự phát triển
ổn định của MH trồng tiêu ở Phú Quốc là rất lớn Trồng tiêu ở vùng này là nghềtruyền thống của người dân nơi đây đã được sở KH&CN tỉnh Kiên Giang hỗ trợcho Trường Đại học Cần Thơ thực hiện thành công đề tài “Nghiên cứu xây dựng
MH sản xuất tiêu vùng này đạt chuẩn GlobalGAP”, với tổng diện tích MH 5 hatại 5 nhà vườn hồ tiêu trên đảo đạt chứng nhận GlobalGAP Cùng với đó, phốihợp với ngành chức năng triển khai một số đề tài như: phun tưới nhỏ giọt chovườn tiêu, điều tra dịch hại trên vườn tiêu, so sánh năng suất và phẩm chất bộgiống tiêu tại đảo Phú Quốc…
3.2 Thực trạng về mô hình phát triển công nghiệp
Trang 11Chương trình ứng dụng khoa học cải tiến, đổi mới phát triển nâng cao trình
độ công nghệ trong sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp Phú Quốc cónhiều mặt hàng công nghiệp chế biến, nghiên cứu, ứng dụng kết hợp công nghệtiên tiến và kinh nghiệm truyền thống để chế biến, bảo quản một số đặc sảnkhác, bảo đảm tốt chất lượng, thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm; ứng dụng
có hiệu quả công nghệ thông tin Tuy nhiên, các cơ sở chế biến này thường cóquy mô nhỏ, hoạt động riêng lẻ, chủ yếu phục vụ nhu cầu của địa phương vàkhách du lịch Hiện nay, các cơ sở thu gom và chế biến tiêu đã sử dụng máyđóng và máy hút chân không
Tại ấp Rạch Hàm, xã Hàm Ninh có trung tâm nghiên cứu giống, quy trìnhcông nghệ sau thu hoạch, quy trình trồng trọt thâm canh và xen canh cây sim trênnền đất rừng của Phú Quốc Những kết quả nghiên cứu ở đây sẽ được chuyển giaocho các hộ nông dân về kỹ thuật, nhằm hình thành vùng chuyên canh cây sim choPhú Quốc để phục vụ ngành công nghiệp rượu sim trong tương lai Các cơ sởrượu sim đã sử dụng những phương pháp thủ công kết hợp với quy trình chếbiến theo công nghệ hiện đại
3.2.1 Mô hình phát triển sản xuất nước mắm
Mới đây, ngày 27/5/2021, nghề làm nước mắm ở Phú Quốc đã được BộVăn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốcgia Theo các tài liệu ghi chép, từ cuối thế kỷ XIX, nghề đánh cá ven biển ở PhúQuốc gắn với nghề làm nước mắm với qui mô lớn, bảo đảm đời sống cho gần2.000 cư dân Làng nghề nước mắm ở Phú quốc đã hình thành và phát triển từtrên 200 năm trước Nghề làm nước mắm ở Phú Quốc thuộc địa bàn phườngDương Đông và phường An Thới, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang DươngĐông và An Thới là hai nơi sản xuất nước mắm nhiều nhất đảo Thống kê chobiết, trên địa bàn hiện có hơn 100 nhà thùng nước mắm, trong đó có 55 nhàthùng là hội viên của Hội Sản xuất nước mắm Phú Quốc, tập trung phần lớn ởDương Đông với 52 nhà thùng; An Thới có 5 nhà thùng Tất cả các nhà thùng
Trang 12vẫn duy trì việc sản xuất nước mắm theoquy trình truyền thống từ trước đến nay.
Việc thựchành nghềlàm nướcmắm đã tác
phận dân cư sinh sống tại Phú Quốc và ngư dân đánh bắt cá cơm ở vùng biểnTây Nam Để duy trì và phát triển nghề, dựa vào kinh nghiệm và điều kiện tựnhiên những người làm nghề nước mắm Phú Quốc đã có những nguyên tắc bấtthành văn được truyền từ đời này sang đời khác: Không đánh bắt mùa cá sinhsản, không thay đổi nguyên liệu cá cơm bằng bất kỳ loại cá gì khác, đảm bảomùi vị và màu sắc đặc trưng của sản phẩm Các nhà thùng và hộ làm nước mắmPhú Quốc đã tự giác tuân thủ những nguyên tắc này hàng trăm năm qua
Ở Phú Quốc có nhiều cơ sở sản xuất nước mắm như Thịnh Phát ở số 30,khu phố 1, thị trấn Dương Đông; Khải Hoàn ở Đường Hùng Vương, thị trấnDương Đông; Phụng Hưng Nguyễn Văn Cừ, Thị Trấn An Thới Tuy nhiên tôixin được nói đến cơ sở sản xuất nước mắm, tôi xin được đề cập đến cơ sở HồngĐức 1, nơi chúng tôi đặt chân đến
Hãng nước mắm truyền thống “HồngĐức 1”, tổ 20, ấp Rạch Hàm, xã HàmNinh, Phú Quốc Nước mắm HồngĐức 1 là sản phẩm nước mắm giàudinh dưỡng, thuần khiết, tự nhiên vàđậm đà bản sắc truyền thống
Khi mà nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp vẫn đang cạnhtranh với nhau trong nước, thì anh Trần Huy Quyền - một doanh nhân trẻ vớithương hiệu gia truyền hàng trăm năm tuổi, vẫn âm thầm mỗi ngày để hiện thựchóa đưa nước mắm Việt Nam ra thế giới
Trang 13Nghề đã góp phần giải quyết việc làm, ổn định cuộc sống cho lao độngnghề làm nước mắm, vừa nâng cao đời sống nhân dân, đóng góp một phần vàongân sách địa phương, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôntheo hướng công nghiệp hóa, sản phẩm đáp ứng ngày càng cao nhu cầu củangười tiêu dùng trong nước và quốc tế có xu hướng sử dụng sản phẩm sạch, sảnphẩm truyền thống Hiện nay, nước mắm Phú Quốc đã có vị thế vững chắc vớisản lượng 25 triệu lít/năm ở trong nước và xuất khẩu, đây là con số chưa dừnglại và còn nhiều triển vọng phát triển cao hơn nữa Trải qua hàng trăm năm hìnhthành, phát triển và thăng trầm, nghề làm nước mắm Phú Quốc từ thủ côngmang tính chất hộ gia đình riêng lẻ trở thành một ngành nghề có tổ chức, có qui
mô hoạt động sản xuất sản phẩm đặc trưng được xuất khẩu nhiều nước trên thếgiới Giai đoạn 2022 - 2025, thành phố Phú Quốc phấn đấu bình quân sản xuất
12 triệu lít nước mắm/năm, kết hợp phát triển nghề truyền thống đặc trưng nàygắn với phát triển du lịch
Cùng với từng bước quy hoạch lại làng nghềtruyền thống, Phú Quốc triển khai thực hiện các đề ánứng dụng, máy móc thiết bị kỹ thuật tiên tiến trongsản xuất chế biến nước mắm, hỗ trợ các nhà thùngnâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí, đảmbảo an toàn vệ sinh thực phẩm và tăng thu nhập cho người lao động
Nổi bật nhất là các cơ sở sản xuất nước mắm hiện nay có trên địa bàn thànhphố đã được đầu tư với quy mô lớn đã sử dụng thiết bị bơm đảo và lọc nướcmắm, đóng chai tự động, dán nhãn tự động, hệ thống dán nhãn có mã số, mãvạch, Thành phố hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, đào tạo lao động, thiết kế mẫu
mã bao bì phù hợp với thị hiếu và tiện lợi của người tiêu dùng Về tư vấn, hợptác đầu tư và các vấn đề có liên quan cho các doanh nghiệp sản xuất nước mắm
để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa; hỗ trợ doanh nghiệp thông tin về thị trường,quảng bá thương hiệu sản phẩm trong và ngoài nước
Theo Phòng Kinh tế thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, năm 2021,thành phố biển đảo này sản xuất chế biến hơn 14 triệu lít nước mắm (30ºN),
Trang 14vượt trên 17% kế hoạch, tăng 7,2% so với năm 2020 Nước mắm Phú Quốcđược bình chọn là một trong những sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểucủa tỉnh Kiên Giang năm 2021.
Thành phố Phú Quốc hiện có hơn 60 doanh nghiệp, với khoảng 7.200thùng ủ chượp cá cơm nguyên liệu chế biến nước mắm Sản xuất chế biến nướcmắm đảo ngọc Phú Quốc là nghề truyền thống hình thành và phát triển hàngtrăm năm được khẳng định là một sản phẩm đặc biệt của Việt Nam Với điềukiện môi trường tự nhiên, nguyên liệu, quy trình sản xuất tạo nên hương vị đặctrưng riêng biệt của nước mắm Phú Quốc
Theo Trung tâm Khuyến công tỉnh Kiên Giang, quy trình sản xuất của hầuhết các doanh nghiệp chế biến nước mắm ở Phú Quốc đều hướng đến tiêu chuẩnHACCP, an toàn vệ sinh thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế Tỉnh sẽ triển khai
đề án điểm để hỗ trợ một số cơ sở sản xuất chế biến nước mắm sử dụng máymóc, dây chuyền thiết bị hiện đại để nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo vệsinh môi trường, chiết rót, phòng trưng bày, quảng bá sản phẩm nước mắm PhúQuốc, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và thị hiếu của người tiêu dùng Sảnphẩm nước mắm Phú Quốc hiện có mặt ở hầu hết hệ thống siêu thị, đại lý, chợtrên cả nước và được xuất khẩu vào thị trường châu Âu, Mỹ và một số nướcchâu Á
3.2.2 Thực trạng về mô hình phát triển của nông trại nuôi cấy ngọc trai
Phú Quốc, thành phố biển đảo đầu tiên của Việt Nam, là hòn đảo lớn nhấttrong quần thể 22 đảo tại vịnh Thái Lan với tổng diện tích 593,5 km2 Rừng vàngbiển bạc nơi đây như một món quà được thiên nhiên ban tặng để phát triển cácngành kinh tế, trong đó nổi bật nhất là ngành nuôi cấy ngọc trai biển và chế táctrang sức ngọc trai Phú Quốc được biết đến với cái tên “hòn đảo ngọc trai”, bởi
lẽ, ngoài Ngọc Hiền Pearl, Phú Quốc còn nhiều trang trại ngọc trai khác Ngành
công nghiệp nuôi cấy ngọc trai ở đây đã được thúc đẩy Với sự giúp đỡ của kỹthuật canh tác ngọc trai từ nhiều nơi trên thế giới Nông dân nuôi ngọc trai địa
Trang 15phương đã thử nghiệm vớinhiều kỹ thuật Để tìm ra sự kếthợp phù hợp nhằm phát triểnngọc trai đẹp
Ở Phú Quốc, nghề nuôi cấy ngọc trai trải qua gần 20 năm hình thành và đãthực sự lớn mạnh nhờ được kế thừa phát triển theo công nghệ của Úc và NhậtBản để tạo nên một sản phẩm du lịch độc đáo, phục vụ nhu cầu mua sắm, làmtrang sức, quà lưu niệm của du khách trong nước, quốc tế khi đến du lịch PhúQuốc
Đảo ngọc Phú Quốc là nơi lý tưởng cho nghề nuôi trai lấy ngọc do đượcthiên nhiên ưu ái ban tặng cho vùng biển lặng sóng và độ mặn thích hợp Có bốnnông trại nuôi cấy ngọc trai ở Phú Quốc Tuy nhiên, tôi xin được nói đến cơ sởNông trại nuôi cấy ngọc trai “Ngọc Hiền”
Ngọc trai Ngọc Hiền ở tổ 1, ấp Dương Tơ, Dương Tơ, Phú Quốc là doanhnghiệp 100% vốn nước ngoài đầu tiên tiên phong trong lĩnh vực nuôi cấy ngọctrai biển tại đảo Phú Quốc Ra đời từ năm 1996 và được cấp giấy phép năm
1998 Đến nay Ngọc Hiền đã và đang khẳng định được vị thế thương hiệu trangsức ngọc trai thời thượng hàng đầu Phú Quốc với du khách trong và ngoài nước;
có showroom riêng ngay trên đảo; độc quyền ứng dụng công nghệ nuôi cấy từNhật Bản cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm không ngừng nghiên cứu
và cải tiến kỹ thuật nuôi cấy, từ đó cho ra đời những viên trân châu hoàn mỹnhất
Trang 16Thực trạng cho thấy rằng nghề nuôi trai đã phát triển từ rất lâu ở Phú Quốc.
Nuôi trai không chỉ để lấy ngọc quý mà còn làm ranhiều thứ khác Gần như người ta không bỏ một thứ
gì từ trai Vỏ trai là lọai vật liệu để làm nên các mặthàng mỹ nghệ tuyệt đẹp có giá trị như đồ khảm xà cừ,cúc áo và nhiều đồ trang sức khác Bột ngọc trai được
y học chế biến thành các lọai dược phẩm chữa nhiềubệnh về xương, khớp, da … Các nhà sản xuất mỹphẩm còn ca tụng ngọc trai như một phương thuốcthần hiệu để làm da mặt sáng và đẹp Thịt trai cũng là thứ đặc sản ngon, cónhiều chất dinh dưỡng
Nghề nuôi cấy ngọc trai tại Phú Quốc ngoài mục đích phát triển kinh tế địaphương ra thì người dân nơi đây còn đã nhanh chóng nắm bắt những kỹ thuậtnuôi cấy ngọc trai của Úc và Nhật Bản để đưa công nghệ nuôi cấy ngọc trên đảothêm một bước tiến mới Với công nghệ hiện đại, con người có thể “ép” trai ranhững viên ngọc theo những hình thù, màu sắc theo ý muốn, như hình trái tim,giọt mưa, vuông, tam giác, hình thoi
3.3 Thực trạng về mô hình phát triển thủy sản, ngư nghiệp
Trong thủy sản có MH nuôi cá bóp lồng bè bằng con giống nhân tạo, MHnuôi cá mú đen, MH nuôi ốc hương đăng quầng, MH nuôi thử nghiệm tu hài,
MH nuôi cá trê suối thương phẩm trên bể lót bạt bằng cá giống sinh sản nhântạo, MH nuôi cá bóp kết hợp cá mú đen, MH khai thác bảo vệ nguồn lợi ghẹxanh, MH nuôi cá chim vây vàng, MH nuôi cá mú trân châu lồng bè, MH nuôi
cá hồng mỹ lồng bè, MH nuôi cá khế vằn lồng bè, MH nuôi cá bè vẫu lồng bè,
MH nuôi Hàu Thái Bình Dương, thực hiện lồng ghép từ nguồn vốn củaChương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới
Mô hình ứng dụng khoa học nuôi thử nghiệm một số loài thủy sản như cáchim vây vàng, cá hồng mỹ, cá chạch lấu, hỗ trợ máy móc và thiết bị lĩnh vựckhai thác bảo vệ nguồn lợi thủy sản Đặc biệt, một số doanh nghiệp lớn đã nuôithử nghiệm thành công cá chim vây vàng, cá hồng mỹ trong lồng bè theo công
Trang 17nghệ Na-Uy Sử dụng các chế phẩm sinh học thay thế hóa chất để xử lý môitrường nuôi và sử dụng thức ăn công nghiệp trong nuôi trồng thủy sản; Ngoài
ra, thành phố Phú Quốc phối hợp với các ngành chức năng tỉnh triển khai thựchiện đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ, khôi phục nguồn lợi cá cơm trênvùng biển; kiểm soát chặt chẽ việc khai thác đánh bắt trên ngư trường kết hợpvới tái tạo bền vững, nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu cá cơm cung ứng chosản xuất chế biến nước mắm
Khi nói đến ngư nghiệp là ta nhớ đến Làng Chài Hàm Ninh, ngôi làng cổ,
hoang sơ với những mái nhà tranh, vách tre giản
dị Người dân trong làng sống bằng nghề biển,đánh bắt hải sản, lặn bắt ngọc trai, hải sâm vàgiăng lưới Đặc biệt ở đây quanh năm khôngthiếu hải sản tươi ngon, đặc biệt là ghẹ Khi cửabiển Dương Ðông vang tiếng sóng thì Hàm Ninh là bến đậu ghe yên tĩnh và antoàn Các ghe buồm, ghe bầu từ đất liền đến cập bến ở đây để lên hàng hoá rồichở hải sản đi Đến tận ngày nay, làng chài Hàm Ninh vẫn là nơi cung cấp hảisản và ghẹ cho thị trấn Dương Đông nói chung và du khách đến Phú Quốc nóiriêng
3.4 Thực trạng về mô hình phát triển Thương mại-Dịch vụ-kinh tế Du lịch 3.4.1 Mô hình kinh tế du lịch sinh thái vườn tiêu: Đề tài “Xây dựng mô
hình du lịch sinh thái vườn tiêu tại đảo Phú Quốc” phối hợp với Sở Du lịch tỉnhKiên Giang nghiên cứu thực hiện thành công 3 MH du lịch sinh thái vườn hồtiêu trên đảo Phú Quốc Đây là những cơ sở khoa học kết hợp với thực tế nghềtrồng tiêu của các nhà vườn mảnh đất này để phát triển sản phẩm du lịch sinhthái vườn hồ tiêu nơi đảo ngọc Nghề trồng tiêu tại Phú Quốc ngoài mục đíchphát triển kinh tế địa phương ra thì người dân nơi đây còn gìn giữ được nền vănhóa bản địa cũng như tiềm năng lớn để phát triển kinh tế du lịch Bởi hàng nămkhách du lịch đến với đảo Phú Quốc rất lớn và du khách đến đây rất thích tìmhiểu nguồn gốc và phát triển của tiêu tại nơi đây Mỗi vườn tiêu Phú Quốc có