Bài 9 Công thức hóa học Học theo Sách giáo khoa Công thức hóa học dùng để biểu diễn chất gồm một kí hiệu hóa học (đơn chất) hay hai, ba kí hiệu hóa học (hợp chất) và chỉ số ghi ở mỗi chân kí hiệu I Cô[.]
Trang 1Bài 9: Công thức hóa học Học theo Sách giáo khoa
Công thức hóa học dùng để biểu diễn chất gồm một kí hiệu hóa học (đơn chất) hay hai, ba kí hiệu hóa học (hợp chất) và chỉ số ghi ở mỗi chân kí hiệu
I - Công thức hóa học của đơn chất
Công thức hóa học của đơn chất chỉ gồm kí hiệu hóa học của một nguyên tố
Với kim loại: kí hiệu hóa học A của nguyên tố được coi là công thức hóa học Với phi kim: nhiều phi kim có phân tử gồm một số nguyên tử liên kết với nhau (H 2 ,
N 2 ) có một số phi kim lấy kí hiệu làm công thức (C, S)
II - Công thức hóa học của hợp chất
Công thức hóa học của hợp chất gồm kí hiệu hóa học của những nguyên tố tạo ra chất kèm theo chỉ số ở chân
Công thức dạng chung: A x B y ; A x B y C z
Trong đó: A, B là kí hiệu của nguyên tố;
x, y là những số nguyên chỉ số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong một phân tử hợp chất, gọi là chỉ số, nếu chỉ số bằng 1 thì không ghi Thí dụ: cacbon đioxit CO 2 ; nước H 2 O; canxi cacbonat CaCO 3
III – Ý nghĩa của công thức hóa học
Mỗi công thức hóa học còn chỉ một phân tử của chất, ngoại trừ đơn chất kim loại
và một số phi kim
Theo công thức hóa học của một chất, ta biết được:
- Nguyên tố tạo ra chất
- Sô nguyên tử mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử của chất
- Phân tử khối của chất
Thí dụ: Từ công thức hóa học của khí nitơ N 2 biết được:
- Khí nitơ do nguyên tố nitơ tạo ra
- Có 2 nguyên tử trong 1 phân tử
- Phân tử khối bằng: 2 14 = 28 đvC
Bài tập
Bài 1 Trang 28 VBT Hóa học 8: Chép vào vở bài tập những câu sau đây với đầy
đủ những từ thích hợp:
Trang 2Đơn chất tạo nên từ một nên công thức hóa học chỉ gồm một , còn tạo nên
từ hai, ba nên công thức hóa học gồm hai, ba
Chỉ số ghi ở chân kí hiệu hóa học, bằng số có trong một
Lời giải
Đơn chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học nên công thức hóa học chỉ gồm một kí hiệu hóa học, còn hợp chất tạo nên từ hai, ba nguyên tố hóa học nên công thức hóa học gồm hai, ba kí hiệu hóa học
Chỉ số ghi ở chân kí hiệu hóa học, bằng số nguyên tử có trong một phân tử
Bài 2 Trang 29 VBT Hóa học 8 : Cho công thức hóa học của các chất sau:
a) Khí clo Cl2;
b) Khí metan CH4;
c) Kẽm clorua ZnCl2;
d) Axit sunfuric H2SO4
Hãy nêu những gì biết được về mỗi chất
Lời giải
Tạo bởi nguyên tố
Số nguyên tử mỗi nguyên tố
Phân tử khối (đvC)
b) Khí metan CH4 C, H 1 C, 4 H 12.1 + 1.4 = 16 c) Kẽm clorua ZnCl2 Zn, Cl 1 Zn, 2 Cl 65.1 + 35,5.2 = 136 d) Axit sunfuric
H2SO4
H, S, O 2 H, 1 S, 4 O 1.2 + 32.1 + 16.4 =
98
Bài 3 Trang 29 VBT Hóa học 8: Viết công thức hóa học và tính phân tử khối của
các hợp chất sau:
a) Canxi oxit (vôi sống), biết trong phân tử có 1 Ca và 1 O
b) Ammoniac, biết trong phân tử có 1 N và 3 H
c) Đồng sunfat, biết trong phân tử có 1 Cu, 1 S và 4 O
Lời giải
Hợp chất Công thức hóa học Phân tử khối (đvC)
a) Canxi oxit (vôi sống) CaO 40.1 + 16.1 = 56
Trang 3Bài 4 Trang 29 VBT Hóa học 8:
a) Các cách viết sau cho biết: 5 Cu, 2 NaCl, 3 CaCO3;
b) Dùng chữ số và công thức hóa học để diễn đạt:
3 phân tử oxi,
6 phân tử canxi oxit,
5 phân tử đồng sunfat
Lời giải
a) Các cách viết sau cho biết:
5 Cu: năm nguyên tử đồng
2 NaCl: hai phân tử muối ăn
3 CaCO3: ba phân tử canxi cacbonat
b) Dùng chữ số và công thức hóa học để diễn đạt:
3 phân tử oxi: 3 O 2
6 phân tử canxi oxit: 6 CaO
5 phân tử đồng sunfat: 5 CuSO 4
Bài tập trong sách bài tập
Bài 9.2 Trang 29 VBT Hóa học 8 : Cho công thức hoá học của một số chất như
sau:
Br2; AlCl3; MgO; Zn; KNO3; NaOH
Số đơn chất và hợp chất là
A 3 đơn chất và 3 hợp chất
B 2 đơn chất và 4 hợp chất
C 4 đơn chất và 2 hợp chất
D 1 đơn chất và 5 hợp chất
Lời giải
Chọn B
Đơn chất: Br2; Zn
Bài 9.4 Trang 29 VBT Hóa học 8: Về công thức hoá học và tính phân tử khối của
các hợp chất sau:
a) Mangan đioxit, biết trong phân tử có 1Mn và 2O
b) Bari clorua, biết trong phân tử có 1Ba và 2Cl
Trang 4c) Bạc nitrat, biết trong phân tử có 1 Ag, 1N và 3O
d) Nhôm photphat, biết trong phân tử có 1 Al, 1P và 4O
Lời giải
Hợp chất Công thức hóa học Phân tử khối (đvC)
Bài 9.5 Trang 29 VBT Hóa học 8 : Khối lượng tính bằng đơn vị cacbon của năm
phân tử bari sunfat 5 BaSO4 là
1180 đvC
Lời giải
Chọn B
Khối lượng: 5.(137 + 32 + 16.4) = 1165 đvC