Bài 2 Chất Học theo Sách giáo khoa I Chất có ở đâu? Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất Mỗi chất có những tính chất vật lí và hóa học nhất định Vật thể tự nhiên thân cây mía, khí quyể[.]
Trang 1Bài 2: Chất Học theo Sách giáo khoa
I - Chất có ở đâu?
Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất Mỗi chất có những tính chất vật lí và hóa học nhất định
- Vật thể tự nhiên: thân cây mía, khí quyển, nước biển, đá vôi
- Vật thể nhân tạo: cốc thủy tinh, chậu nhựa, ấm đun nước
II - Tính chất của chất
- Tính chất vật lí: là trạng thái (rắn, lỏng, khí), màu, mùi, vị, tính tan, nhiệt độ
nóng chảy, nhiệt độ sôi, tính dẫn điện, dẫn nhiệt
- Tính chất hóa học: là khả năng biến đổi hình thành chất khác, khả năng phân hủy, tính cháy
- Làm thể nào để biết được tính chất của chất?
Dựa vào quan sát, dùng dụng cụ đo, làm thí nghiệm
- Hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?
Nắm được những tính chất của chất để nhận biết được chất, biết cách sử dụng chất, biết ứng dụng chất thích hợp trong đời sống và sản xuất
III - Chất tinh khiết
1 Hỗn hợp là các chất trộn lẫn với nhau
2 Chất tinh khiết
Nước cất là chất tinh khiết, còn nước tự nhiên như nước khoáng, nước biển, sông,
hồ v.v là hỗn hợp
Chỉ có nước tinh khiết mới có: to
nc = 0 o C, to
s = 100 o C , D = 1g/cm 3
Chỉ có những chất tinh khiết mới có những tính chất nhất định
3 Tách chất ra khỏi hỗn hợp
Dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lí, ta sẽ có phương pháp thích hợp để tách
riêng một chất ra khỏi hỗn hợp
Thí dụ: Dựa vào nhiệt độ sôi khác nhau ta có thể tách riêng được một chất ra khỏi
hỗn hợp bằng cách chưng cất
Bài tập
Bài 1 Trang 7 VBT Hóa học 8: a) Nêu thí dụ hai vật thể tự nhiên, hai vật thể nhân
tạo
b) Vì sao nói được: Ở đâu có vật thể là ở đó có chất?
Trang 2Lời giải
a) Hai vật thể tự nhiên: núi đá, con sông
Hai vật thể nhân tạo: cặp sách, cốc nhựa đựng nước
b) Ta nói được: Ở đâu có vật thể là ở đó có chất, bởi vì: vật thể được cấu tạo từ một
chất hay một số chất
Bài 2 Trang 7 VBT Hóa học 8: Hãy kể tên ba vật thể được làm bằng:
a) Nhôm b) Thủy tinh c) Chất dẻo
Lời giải
Ba vật thể được làm bằng
a) Nhôm: Ấm đun nước, móc treo quần áo, mâm nhôm
Trang 3b) Thủy tinh: cốc nước, kính cửa sổ, mắt kính
c) Chất dẻo: Thau nhựa, thùng đựng rác, ống nước
Bài 3 Trang 7 VBT Hóa học 8: Hãy chỉ ra đâu là vật thể, là chất (những từ in
nghiêng) trong các ý sau:
a) Cơ thể người có 63% ÷ 68% khối lượng là nước
Trang 4b) Than chì là chất dùng làm lõi bút chì
c) Dây điện làm bằng đồng được bọc một lớp chất dẻo
d) Áo may bằng sợi bông (95% ÷ 98% là xenlulozơ) mặc thoáng hơn áo may bằng
nilon (một thứ tơ tổng hợp)
e) Xe đạp được chế tạo từ sắt, nhôm, cao su
Lời giải:
Vật thể: Cơ thể người, lõi bút chì, dây điện, áo, xe đạp
Chất: nước, than chì, đồng, chất dẻo, xenlulozơ, nilon, sắt, nhôm, cao su
Bài 4 Trang 8 VBT Hóa học 8: Hãy so sánh các tính chất: màu, vị, tính tan trong
nước, tính cháy được của các chất muối ăn, đường, than
Lời giải:
Lập bảng so sánh tính chất của muối ăn, đường và than:
nước
Tính cháy
Bài 5 Trang 8 VBT Hóa học 8: Chép vào vở bài tập những câu cho sau đây với
đầy đủ các từ hay cụm từ thích hợp
Quan sát kĩ một chất chỉ có thể biết được (1) Dùng dụng cụ đo mới xác định được (2) của chất Còn muốn biết được một chất có tan trong nước, dẫn được điện hay không thì phải (3)
Lời giải:
Quan sát kĩ một chất chỉ có thể biết được tính chất bề ngoài của chất
Dùng dụng cụ đo mới xác định được nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng của chất
Còn muốn biết một chất có tan trong nước, dẫn được điện hay không thì phải làm thí nghiệm
Bài 6 Trang 8 VBT Hóa học 8: Cho biết khí cacbon đioxit (còn gọi là khí
cacbonic) là chất có thể làm đục nước vôi trong Làm thế nào để nhận biết được khí này có trong hơi thở ra
Lời giải:
Trang 5Để có thể nhận biết được khí cacbon đioxit có trong hơi thở của ta, ta có thể làm theo cách sau:
Lấy một ly thủy tinh có chứa nước vôi trong và thổi hơi thở sục qua Khi quan sát,
ta thấy li nước vôi bị vẩn đục
Vậy trong hơi thở của ta có khí cacbonic đã làm đục nước vôi trong
Thổi vào nước vôi trong
Bài 7 Trang 8 VBT Hóa học 8: a) Hãy kể tên hai tính chất giống nhau và hai tính
chất khác nhau giữa nước khoáng và nước cất
b) Biết rằng một số chất tan trong nước tự nhiên có lợi cho cơ thể Theo em, nước
khoáng hay nước cất, uống nước nào tốt hơn?
Lời giải:
a) Giữa nước khoáng và nước cất có:
- Hai tính chất giống nhau: đều là chất lỏng ở điều kiện thường, không màu
- Hai tính chất khác nhau: nước cất là nước tinh khiết còn nước khoáng chứa nhiều chất tan, nó là một hỗn hợp
b) Nước khoáng uống tốt hơn nước cất
Trang 6Bài 8 Trang 8 VBT Hóa học 8: Khí nitơ và khí oxi là hai thành phần chính của
không khí Trong kĩ thuật người ta có thể hạ thấp nhiệt độ để hóa lỏng không khí Biết nitơ lỏng sôi ở -196oC, oxi lỏng sôi ở -183oC Làm thế nào để tách riêng được khí nitơ và oxi
Lời giải:
Tách riêng khí oxi và khí nitơ từ không khí bằng cách:
Nitơ lỏng sôi ở -196 oC, oxi lỏng sôi ở - 183 oC cho nên ta có thể tách riêng hai khí này bằng cách hạ thấp nhiệt độ để hóa lỏng không khí
Hóa lỏng không khí rồi nâng nhiệt độ của không khí lỏng lên đến -196 oC, nitơ lỏng sôi và bay lên trước, còn oxi lỏng đến - 183 oC mới sôi, tách riêng được hai khí
Bài tập trong sách bài tập
Bài 2.1 Trang 9 VBT Hóa học 8: Điền từ (cụm từ) thích hợp vào chỗ trống:
“Các vật thể đều gồm một số khác nhau được làm ra từ vật liệu Mọi vật liệu đều là hay hỗn hợp một số Nên ta nói được: Đâu có là có ”
Lời giải
“Các vật thể tự nhiên đều gồm một số chất khác nhau, vật thể nhân tạo được làm
ra từ vật liệu Mọi vật liệu đều là chất hay hỗn hợp một số chất Nên ta nói được: Đâu có vật thể là có chất.”
Bài 2.2 Trang 9 VBT Hóa học 8: Hãy phân biệt từ nào (những từ in nghiêng) chỉ
vật thể tự nhiên, vật thể nhân tạo, hay chất trong các câu sau đây:
- Trong quả chanh có nước, axit xitric (có vị chua) và một số chất khác
- Cốc bằng thuỷ tinh dễ vỡ so với cốc bằng chất dẻo
- Thuốc đầu que diêm được trộn một ít lưu huỳnh
- Quặng apatit ở Lào Cai có chứa canxi photphat với hàm lượng cao
- Bóng đèn điện được chế tạo từ thuỷ tinh, đồng và vonfam (một kim loại chịu nóng,
làm dây tóc)
Lời giải
Vật thể tự nhiên : quả chanh, quặng apatit
Vật thể nhân tạo : cốc, que diêm, bóng đèn điện
Chất : nước, axit xitric, thuỷ tinh, chất dẻo, lưu huỳnh, canxi photphat, đồng, vonfam
Trang 7Bài 2.7 Trang 9 VBT Hóa học 8: Câu sau đây có hai ý nói về nước cất: "Nước cất
là chất tinh khiết, sôi ở 102°C"
A Cả hai ý đều đúng B Cả hai ý đều sai
C Ý 1 đúng, ý 2 sai D Ý 1 sai, ý 2 đúng
Khoanh tròn vào A, B, C hoặc D để chọn phương án đúng
Lời giải
Chọn C (ý 2 sai vì nước cất sôi ở 100°C)
Bài 2.8 Trang 9 VBT Hóa học 8: Cồn (rượu etylic) là một chất lỏng, có nhiệt độ
sôi t° = 78,3°C và tan nhiều trong nước
Làm thế nào để tách riêng được cồn từ hỗn hợp cồn và nước ?
Lời giải
Đun nóng hỗn hợp cồn và nước đến khoảng 80°C Cồn có nhiệt độ sôi thấp hơn sẽ bay ra Hơi cồn được dẫn qua ống làm lạnh sẽ ngưng tụ thành những giọt cồn lỏng Giữ cho nhiệt độ ở trên 80°C một vài độ đến khi không còn hơi cồn thì dừng lại