ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN GDCD LỚP 8 – HKII (11 12) TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRÃI ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA HKII MÔN GDCD LỚP 8 Năm học 2017 2018 I Phần lý thuyết Câu 1 Tệ nạn xã hội là gì? Qui định của pháp luật[.]
Trang 1TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRÃI
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA HKII
MÔN GDCD LỚP 8 Năm học 2017 - 2018
I Phần lý thuyết
Câu 1 Tệ nạn xã hội là gì? Qui định của pháp luật nước ta về phòng, chống tệ nạn xã hội như thế nào?
a/Tệ nạn xã hội: là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi
phạm đạo đức và pháp luật gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội
b/ Một số quy định của pháp luât về phòng, chống tệ nạn đánh bạc,ma túy mại dâm.
Tổ chức đánh bạc và đánh bạc dưới mọi hình thức;
Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán ma túy… Người nghiện ma túy bắt buộc phải cai nghiện
Mại dâm, dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm…
Đối với trẻ em : Không được đánh bạc,uống rượu, hút thuốc, dùng chất kích thích.
Nghiêm cấm hành vi : Lôi kéo, dụ dỗ trẻ em sa vào tệ nạn xã hội.
Câu 2 Quyền tự do ngôn luận
a Quyền tự do ngôn luận là quyền của công dân được tham gia bàn bạc, thảo luận, đóng góp ý
kiến vào những vấn đề chung của nhà nước, xã hội
b Những qui định của pháp luật
- Được cung cấp thông tin theo quy định của pháp luật, tự do báo chí
- Sử dụng quyền tự do ngôn luận trong các cuộc họp ở cở sở, trên các phương tiện thông tin đại chúng
- Kiến nghị với đại biểu quốc hội, hội đồng nhân dân, góp ý kiến vào dự thảo cương lĩnh chiến lược, luật, bộ luật
- Sử dụng phải theo qui định của pháp luật để phát huy quyền làm chủ của công dân góp phần xây dựng nhà nước, quản lí xã hội
c Trách nhiệm của nhà nước
Tạo điều kiện thuận lợi để ciông dân thực hiện quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, phát huy đúng vai trò của mình
e Vì sao ngôn luận phải tuân theo quy định của pháp luật? Nêu 2 việc em có thể làm để thực hiện quyền tự do ngôn luận.
-Tránh được việc sử dụng ngôn luận bừa bãi
-Lợi dụng ngôn luận để gây hại cho lợi ích hợp pháp của người khác; cho lợi ích cộng đồng, đất nước
-Phát huy được quyền làm chủ công dân góp phần xây dựng Nhà nước, quản lí xã hội
* Hai việc làm thể hiện tự do ngôn luận của HS:
-Phát biểu ý kiến trong cuộc họp ở trường, lớp
-Viết bài đăng báo
-Góp ý cho hoạt động của trường
-v.v…
Câu 3 Hiến pháp nước Cộng hoà XHCN Việt Nam
a Hiến pháp là gì? là luật cơ bản của nhà nước, có hệ lực pháp lí cao nhất trong hệ thống pháp
luật Việt Nam Mọi văn bản pháp luật khác đều được xây dựng, ban hành trên cơ sở các quy định của hiến pháp, không được trái với hiến pháp
b Nội dung cơ bản của hiến pháp: Quy định những vấn đề nền tảng, những nguyên tắc mang
tính điịnh hươcngs của đường lối xây dựng và phát triển đất nước: bản chất nhà nước, chế dộ
Trang 2chính trị, chế độ kinh tế, chính sách văn hoá xã hội, quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức bộ máy nhà nước
c Các bản Hiến pháp Việt Nam qua các thời kỳ:
Từ năm 1945 đến nay hiến pháp VN được xây dựng 5 bản:
- HP 1946: hiến pháp thứ nhất được ra đời, gọi là hiến pháp dân tộc, dân chủ
nhân dân
- HP 1959: bản hiến pháp thứ 2 ra đời, trên nền tảng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
miền Bắc và tiếp tục đấu tranh giải phóng miền Nam
- HP 1980: bản hiến pháp thứ 3 ra đời, được xây dựng trong nền tảng cả nước tiến lên
xây dựng chủ nghĩa xã hội
- HP 1992 đến nay: bản hiến pháp thứ 4 được xây dựng, trên nền tảng thời kỳ đổi
mới, đi lên của đất nước
- HP 2013 : vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Câu 4 Căn cứ vào đâu để khẳng định : Hiến pháp là đạo luật cơ bản của Nhà nước có hiệu lực pháp lí cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam ?
Căn cứ thứ nhất: Hiến pháp là cơ sở nền tảng của hệ thống pháp luật.Các quy định của Hiến
pháp là nguồn, là căn cứ pháp lí cho tất cả các ngành luật Luật và các văn bản dưới luật phải phù hợp với tinh thần và nội dung Hiến pháp.Các văn bản pháp luật trái với Hiến pháp đều bị bãi bỏ
Căn cứ thứ 2:Việc soạn thảo,ban hành hay sửa đổi,bổ sung Hiến pháp phải tuân theo thủ tục
đặc biệt, được quy định trong Điều 147 của Hiến pháp
Câu 5 Pháp luật nước Cộng hoà XHCN Việt Nam
a Pháp luật là gì? là quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do nhà nước ban hành, được nhà
nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế
b Đặc điểm, bản chất, vai trò của pháp luật
+ Đặc điểm:Tính quy phạm phổ biến.Tính xác định chặt chẽ.Tính bắt buộc (tính cưỡng chế) + Bản chất: Thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam.Thể hiện quyền làm chủ của nhân dân Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội (chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục)
+ Vai trò: Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí nhà nước, quản lí kinh tế, văn hoá xã hội,
giữ gìn trật tự, an toàn xã hội Là phương tiện phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm công bằng xã hội
Câu 6 Vì sao mọi người “phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” ?
+ Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân
+ Nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa + Mọi công dân đều có quyền và nghĩa vụ như nhau trước pháp luật Vì vậy, mỗi công dân cần
phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật, bắt buộc sống và làm theo Hiến pháp và pháp luật.
II Phần bài tập tình huống:
TH1 Khi phát hiện thấy Chủ tịch Uỷ ban nhân dân quận ra Quyết định xử phạt vi phạm hành
chính đối với chị Bình vượt quá thẩm quyền, ông Ân (người hàng xóm nhà chị Bình) có quyền khiếu nại Quyết định của Uỷ ban nhân dân quận không? Vì sao?
TH2 Năm nay, Sơn đã 14 tuổi, bố mẹ mua cho Sơn một chiếc xe đạp để đi học Nhưng vì muốn
mua một chiếc xe đạp khác nên Sơn tự rao bán chiếc xe đó
Theo em:
a) Sơn có quyền bán chiếc xe đạp cho người khác không? Vì sao?
b) Sơn có những quyền nào đối với chiếc xe đạp đó?
c) Muốn bán chiếc xe đạp đó, Sơn phải làm gì?
Trang 3TH3 T và K mới học lớp 8, bị bạn bè rủ rê nên đã lao vào con đường cờ bạc Nhiều đêm, T và
K đi chơi thâu đêm, về nhà là nằm vật ra ngủ, bỏ cả học hành Các bạn khuyên ngăn thì T và K nói: Chơi cho biết ấy mà, mình đánh bạc thì có vi phạm pháp luật đâu mà sợ
Hỏi:
a Hành vi đánh bạc của T và K có phải là tệ nạn xã hội không ? Vì sao ?
b Hành vi đánh bạc có vi phạm pháp luật không ? Vì sao ?