- Nhận biết được các hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên - Chỉ ra được một số loại cây có hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên - Tìm hiểu khái niệm về giâm cành, chiết cành, ghép cà
Trang 1Ngày soạn: 26/11/2020
CHỦ ĐỀ: SINH SẢN SINH DƯỠNG
I Xác định vấn đề cần giải quyết trong chủ đề
*Tên chủ đề: SINH SẢN SINH DƯỠNG
- Tìm hiểu thế nào là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên.
- Nhận biết được các hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Chỉ ra được một số loại cây có hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Tìm hiểu khái niệm về giâm cành, chiết cành, ghép cành
- Phân biệt được giâm cành, chiết cành, ghép cành
- Chỉ ra được một số ưu điểm nhược điểm của giâm cành, chiết cành, ghép cành
II Xây dựng nội dung chủ đề
Chủ đề này gồm 2 tiết tương ứng tiết 26, 27 theo KHGD:
- Tiết 1- Bài 26 : Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Tiết 2- Bài 27 : Sinh sản sinh dưỡng do người
- Thời gian thực hiện: 2 tiết
III Xác định mục tiêu chủ đề
1 Kiến thức:
Phát biểu được sinh sản sinh dưỡng là sự hình thành cá thể mới từ một phần cơ quan sinh dưỡng(rễ, thân, lá)
Biết được các biện pháp tiêu diệt cỏ dại hại cây trồng, giải thích cơ sở khoa học về những biện pháp đó
Phân biệt được sinh sản sinh dưỡng tự nhiên và sinh sản sinh dưỡng do con người Trình bày được những ứng dụng trong thực tế của hình thức sinh sản do con người tiến hành
Phân biệt hình thức giâm, chiết, ghép, nhân giống trong ống nghiệm
2.
Kỹ năng :
Kĩ năng bài học: - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh mẫu vật.Biết cách giâm, chiết, ghép cây
Kĩ năng sống:
+ Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về các hình thức sinh sản sinh dưỡng do con người
+ Kĩ năng quản lí thời gian , đảm nhận trách nhiệm
+ Kĩ năng lắng nghe tích cực hợp tác
3.Thái độ: Giáo dục hs biết bảo quản lương thực trước khi thu hoạch.
* Giáo dục BVMT – Biến đổi khí hậu: (Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên của cây)
Hình thức sinh sản sinh dưỡng là phương pháp bảo tồn các nguồn gen quý hiếm, các nguồn gen này sẽ có thể bị mất đi nếu sinh sản hữu tính " giáo dục HS tránh tác động vào giai đoạn sinh sản của thực vật vì đây là giai đoạn nhạy cảmđồng thòi có ý thức tuyên truyền người thân sử dụng phương pháp sinh sản sinh dưỡng của cây để tăng số lượng các loài cây quý
* Giáo dục đạo đức cho HS:
Trang 2- Trách nhiệm: Tìm hiểu cơ sở khoa học của quá trình sinh trưởng và phát triển của thực, động vật
4.Định hướng phát triển n ăng lực:
- Năng lực tự học
- Năng lực quan sát
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực tư duy sáng tạo
- Năng lực tự quản lý, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
- NL vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống
V Bảng mô tả các mức độ câu hỏi/bài tập đánh giá năng lực của học sinh qua chủ đề
NỘI
DUNG
MỨC ĐỘ NHẬN THỨC Các năng lực
hướng tới trong chủ đề
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng thấp
Vận dụng cao
Nội dung
1:
Sinh sản
sinh
dưỡng tự
nhiên
- Nêu được thế nào là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Nhận biết được các hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Chỉ ra được một
số loại cây
có hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên
- Phân tích được tại sao gọi là sinh sản sinh dưỡng
tự nhiên
- Năng lực quan sát
- năng lực hợp tác
- Năng lực tự học
- Năng lực tư duy
- Năng lực quản lí
- Năng lực giao tiếp
CNTT và truyền thông
- NL vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống
Nội dung
2: Sinh
sản sinh
dưỡng do
người
- Nêu được khái niệm
về giâm cành, chiết cành, ghép cành
- Phân biệt được giâm cành, chiết cành, ghép cành
- Chỉ ra được một
số ưu điểm nhược điểm của giâm cành, chiết cành, ghép cành
Thực hiện giâm cành, chiết cành, ghép cành
V Hệ thống câu hỏi và bài tập thực hành theo các mức độ mô tả:
1 Kể tên một số loại cây có khả năng sinh sản bằng thân bò, sinh sản bằng lá
mà em biết?
2 Kể tên ba loại cây cỏ dại có hình thức sinh sản bằng thân rễ? Muốn diệt cỏ dại người ta phải làm gì?
3 Quan sát củ khoai tây và cho biết cây khoai tây sinh sản bằng gì?
4 Nêu được thế nào là sinh sản sinh dưỡng tự nhiên?
5 Hãy cho biết giâm cành là gì? chiết cành là gì?
6 Hãy cho biết thế nào là ghép cây? Phương pháp ghép mắt có bao nhiêu bước?
Trang 37 Hãy nêu một số ưu điểm, nhược điểm của giâm cành, chiết cành, ghép cành?
8 Thế nào là sinh sản sinh dưỡng do người?
9 Ngừơi ta thường ghép mắt cho những loại cây nào? Cho ví dụ?
VI Thiết kế tiến trình dạy học
1 Chuẩn bị
1.1 Giáo viên:
Chuẩn bị: Mẫu vật: Cây rau má, củ gừng, củ khoai lang hoặc khoai tây, lá thuốc bỏng, đoạn sắn có đủ mắt, chồi
- Khay đất ẩm, nước
- Hướng dẫn thực hiện: trước 7-10 ngày
+ Chia nhóm: 6HS/nhóm
+ Mỗi nhóm: Cây rau má, củ gừng, củ khoai lang và lá thuốc bỏng để tự nhiên trên đất ẩm, đoạn sắn giâm xuống đất ẩm trong thời gian 7-10 ngày Theo dõi, quan sát và ghi kết quả vào bảng sau:
mầm
Ghi chú
1 Cây rau má
3 Củ khoai lang
4 Lá Thuốc bỏng
1.2 Học sinh:
Nghiên cứu trước bài học, chuẩn bị một số mẫu vật thật, sưu tầm tranh ảnh cụ thể cho từng cá nhân/ nhóm theo yêu cầu của giáo viên
2 Phương pháp, kĩ thuật dạy học
- Phương pháp:Dạy học nhóm, thuyết trình, vấn đáp, trực quan, thí nghiệm trực quan
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, động não, thảo luận nhóm, giao nhiệm vụ
3 Tổ chức các hoạt động học
3.1 Ổn định tổ chức (1’)
Ngày dạy
Sĩ số; Vắng
3.2 Bài mới
A Hoạt động khởi động: (3’)
- Từ kết quả đã chuẩn bị:
? Mầm của các mẫu trên có tạo thành cây mới không.
? Những cây mới đó được hình thành như thế nào?
B Hoạt động hình thành kiến thức:
Trang 4Tiết 1: Nội dung 1 : Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên:
Hoat động 1: Tìm hiểu sự tạo thành cây mới từ rễ, thân, lá (20 phút)
a.Phương thức tổ chức hoạt động
GV: Cho hs quan sát tranh và mẫu vật sưu tầm Yêu cầu trả lời:
?: Cây rau má khi bò trên đất ẩm, ở mỗi mấu thân có những hiện tượng gì ?
?: Mỗi mấu thân khi tách ra, có thể thành cây mới được không? Vì sao ?
?: Củ gừng, củ khoai lang, lá thuốc bổng, để nơi ẩm có thể tạo thành cây mới được không ? Vì sao ?.
GV yêu cầu HS lần lượt trả lời
GV: Nhận xét, bổ sung Yêu cầu hs hoàn thành bảng phụ (theo nhóm).
S
T
T
Mọc từ phần nào của cây
Phần đó thuộc cơ quan nào?
Trong điều kiện nào?
1 Rau má Thân bò Cơ quan sinh dưỡng Có đất ẩm
5 Khoai lang Rễ củ Cơ quan sinh dưỡng Nơi ẩm
4 Lá thuốc bỏng Lá Cơ quan sinh dưỡng Đủ độ ẩm
GV: Sau khi hs hoàn thành bảng, cho hs nhận xét, rút ra kết luận:
?: Vậy sự tạo thành cây mới là nhờ bộ phận nào của cây? Cần đ.k gì để tạo thành cây mới?
HS: Dựa vào nội dung để trả lời
GV: Nhận xét, yêu cầu hs kẽ bảng vào vở
Hoạt động 2: Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên.( 17 phút )
a Phương thức tổ chức hoạt động
GV: Cho hs nghiên cứu thông tin sgk, làm bài tập sgk/T 88
GV yêu cầu HS: Lần lượt trả lời câu hỏi
GV: Ghi nhanh kết quả lên bảng, cho hs nhận xét, bổ sung
Trang 5Gv: Đưa đáp án đúng:
-Gv: Cho hs liên hệ thực tế:
?: Trong thực tế những cây nào có khả năng sinh sản sinh dưỡng tự nhiên ?
GV: Liên hệ thực tế: cây cỏ gấu sinh sản sinh dưỡng tự nhiên rất nhanh Giáo
dục hs phòng trừ cỏ cho cây trồng
b Sản phẩm dự kiến
- Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên là hiện tượng hình thành cá thể mới từ một phần của
cơ quan sinh dưỡng (Rễ, thân, lá)
- Những hình thức sinh sản sinh dưỡng tự nhiên thường gặp ở cây có hoa: Sinh sản bằng thân bò, thân rễ, rễ củ, lá
C Hoạt động luyện tập củng cố kiến thức:
Giâm cành là gì? Tại sao cành giâm phải có đủ mắt, chồi?
Cách nhân giống nào nhanh nhất và tiết kiệm giống nhất ? Vì sao?
D Hoạt động vận dụng và tìm tòi mở rộng:
Sưu tầm một số cây thực hiện phương pháp “Tập giâm cành, chiêt cành, ghép cành”
E Hướng dẫn về nhà:
- Học bài
- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK/tr88
- Nghiên cứu bài 27, trả lời các câu hỏi sau:
+ Thế nào là giâm cành? Giâm cành khác với chiết cành như thế nào?
+ Ghép cây là gì? Cho ví dụ về 1 số cây được nhân dân ta ghép trong trồng trọt
Tiết 2: Nội dung 2 : Sinh sản sinh dưỡng do người
Hoat động 1: Tìm hiểu cách giâm cành (10 phút )
a Phương thức tổ chức hoạt động
GV: Cho hs quan sát hình 27.1 Yêu cầu hs trả lời:
Trang 6?: Một đoạn sắn có đủ mắt, chồi cắm xuống đất ẩm sau 1 t.g có hiện tượng gì ?
(Ra rễ)
?: Giâm cành là gì ?
?: Kể tên các loại cây có thể trồng bằng giâm cành? cành của những cây này có đ.điểm gì mà người ta có thể giâm được
Cành rau lang, sắn, dâu tằm, mía, rau ngót Cành những cây này có đ.đ ra rễ rất nhanh
GV: Cho hs nhận xét:
Nhấn mạnh: Đoạn cành đem giâm phải có đủ mắt, chồi (bánh tẻ).
b Sản phẩm dự kiến
Giâm cành là cắt một đoạn cành có đủ mắt, chồi cắm xuống đất ẩm cho cành đó ra
rễ, phát triển thành cây mới
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách chiết cành ( 10 phút )
a Phương thức tổ chức hoạt động.
GV: Yêu cầu hs quan sát H: 27.2 (gv giới thiệu)
?: Chiết cành là gì ?
?: Vì sao ở cành chiết, rễ chỉ mọc ra từ mép vỏ ở phía trên của vết cắt ?
Vì cắt mạch rây, chất hữu cơ ứ đọng, gặp đất ẩm, phát trien ra rễ
?Kể tên một số cây trồng bằng cách chiết cành ? Vì sao những cây này thường không được áp dụng trồng bằng cách giâm cành ?
Trang 7Những cây thường trồng bằng cách giâm cành là: Những cây ăn quả Những cây này chậm ra rễ
? Chiết cành có ưu điểm gì trong việc nhân giống cây trồng?
GV: Cho hs nhận xét, liên hệ thực tế: Lưu ý cách làm bầu đất
b Sản phẩm dự kiến
- Chiết cành là làm cho cành ra rễ ngay trên cây rồi mới cắt đem trồng thành cây mới
Hoạt động 3: Tìm hiểu kỹ thuật ghép cây (15 phút )
a Phương thức tổ chức hoạt động.
GV: Yêu cầu hs quan sát H: 27.5, thảo luận:
?: Ghép cây gồm những giai đoạn nào ?
GV: Yêu cầu 1 đến 2 hs lên bảng:
?: Hãy trình bày các bước ghép cây trên tranh?
GV: Nhận xét, bổ sung trên tranh và lưu ý cho hs:
Cách ghép: Ghép mắt, ghép chồi, ghép cành Khi chọn cành ghép chú ý chọn cành
không sâu bệnh, để đạt kết quả tốt
? Phương pháp ghép cành có ưu điểm gì đối với việc chọn giống cây trồng?
b Sản phẩm dự kiến
Ghép cây là đem cành (cành ghép) hoặc mắt ghép (mắt ghép, chồi ghép) của cây này ghép vào cây khác cùng loại (gốc ghép) để cho cành ghép tiếp tục phát triển
C Hoạt động luyện tập củng cố kiến thức
- Hãy cho biết giâm cành là gì? chiết cành là gì?
- Những loại cây nào thường sử dụng phương pháp giâm cành, chiết cành?
- Hãy cho biết thế nào là ghép cây? Phương pháp ghép mắt có bao nhiêu bước? + Bộ phận nào của hoa có chức năng sinh sản chủ yếu? Vì sao?
D.Hoạt động vận dụng và tìm tòi mở rộng:
Trang 81.Để chuẩn bị cho thực hành “Tập giâm cành, chiêt cành, ghép cành” Cô giáo giao
cho mỗi nhóm chuẩn bị một sản phẩm trước ở nhà Nhóm của Lan, Long và Hoa được phân công thực hiện ghép cành Khi thực hiện Lan cho rằng cành đem ghép phải cắt bỏ hết các lá đi, trong khi đó Long lại bảo phải giữ lại các lá trên cành, vì nếu không có lá thì làm sao cành có thể quang hợp tạo chất dinh dưỡng được Em hãy cho biết ý kiến của nhóm nào đúng và giải thích tại sao?
Tập giâm cành chiết cành: Theo yêu cầu và hướng dẫn phần bài tập SGK tr 92,93
E Hoạt động hướng dẫn về nhà:
- Học bài
- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK/tr 91
- Làm bài tập trang 92
- Đọc phần “Em có biết”
- Nghiên cứu bài 28, trả lời các câu hỏi sau:
+ Hoa gồm những bộ phận nào? Chức năng của từng bộ phận?
+ Bộ phận nào của hoa có chức năng sinh sản chủ yếu? Vì sao?
- Sưu tầm các loại hoa như bài 28
RÚT KINH NGHIỆM