Tgp chi KHOA HQC DHSP TPHCM s637nSm20n GIAO DUC NANG CAO NH^N THlTC Vt VAI T R 6 C t A RITNG N G A P M A N CHO PHV N C S 6 N G 6 VUNG VEN BIEN HUYf N VINH CHAU, TINH S6C TRAN PHAM VAN NGQT'''', QUACH VAN[.]
Trang 1Tgp chi KHOA HQC DHSP TPHCM s637nSm20n
GIAO DUC NANG CAO NH^N THlTC
V t VAI T R 6 C t A RITNG N G A P M A N CHO PHV N C
S 6 N G 6 VUNG VEN BIEN HUYf N VINH CHAU, TINH S6C TRAN
PHAM VAN NGQT', QUACH VAN TOAN EM", THACH THI DOMRES"
T6M TAT
Gido dgc nhgn thic vi vai trd cua rirng ngdp mdn cha phv nU Id mgi gidi phdp mang linh bin virng di gidi quyit vdn di vi su suy gidm difn tich vd chit lugng rimg nggp man nhu hiin nay Bdng biin phip tip hudn cdc ngi dung ca bdn vi hi sinh Ihdi rimg nggp mgn cho phg nU Id mdt trong nhiing cdch ndng ego nhdn thirc vi vgi trd cug rimg nggp mgn chg phv nU
Tu khda: rimg nggp m?ln, vai trd rimg nggp mjn, giio dye vl rimg ngfp mfn
ABSTRACT
Educating to promote awareness about the role of mangrove for women along the
coastal area of Vmh Chau district, Soc Trang province
Educating awareness about the role of mangrove for women is a sustainable measure
to solve the problem of the decrease in the area and quality of mangrove at present Teaching the basic contents on mangrove ecosystem for women is one of the ways to promote women's awareness about the role of mangrove
Keywords: mangrove, the role of mangrove, mangrove education
I Md dau
Rimg ngap m ^ (RNM) cd vai ttd
to ldn vl kinh tl x i hpi v i sinh thii
-mdi trucmg nhung do nhieu nguygn nhin
nhu: phi rimg dg lim dam nudi tdm, liy
dit sin xuat ndng nghifp, lim ddng
mull, do dd thj hda, khai thic qui mdc
ngn difn tich vi chat lupng RNM nudc ta
ngiy cang giim sut Vi vfy, cdng tic giio
dye ning cao y thdc ve vai trd cua hf
sinh thii RNM cho ngudi din vimg ven
biln l i mft nhifm vy quan frpng DJc
bift giip dye cho doi tupng l i phy nQ
(PN) l i mft xu hudng tic dfng cd hifu
qua hom vi PN vdi nhilu vai trd vda l i
TS, Tnrdng Bgi hpc Su phgm TPHCM
" ThS, Tnrdng Ogi hpc Su phgm TPHCM
" HVCH, Tnrdng Bgi hpc Su phgm TPHCM
ngucri vp, Vira l i ngucri mp sg tic dpng tich eye din nhilu thanh vien ttong gia dinh Tu dd, cdng tic giio dye bio vf vi phit ttiln hf sinh thii RNM ven biln s8 hifu qui hem
Tinh Sdc Tring cd bd biln dii tten 72km, nhOng nim diu thfp nign 90 cia thi ki XX, tinh cd ban 10.000 ha rimg nggp m$n Tu nim 1987, phong tt^o nuoi tdm sd phit triln, nguiri ta da phi rimg de liy dit nudi tdm Ben cgnh dd, t'uih ttgng phi rimg liy go, lim than diln ra thudng xuyen lim difn tich rimg ngay cing thu
h?p, chi cdn han 50% diin tich Nim
2000, Uy ban nhin dan tinh Sdc Tring c6 chu trucmg giao dit RNM ven biln cho cic c i nhin, to chdc d l bio vf v i phit triln Den nay, difn tich RNM cda tbh Sdc Tring khoing 6033 ha, rigng huyfn
Trang 2VTnh Chau cd 3600 ha (chiim hem 50%
dien tich) Tuy nhien, din cu huyfn VTnh
Chiu phan ldn li dan tpc Khmer cd thu
nhip rit thip, cupc sing gin liin vdi hf
sinh thii cua RNM, ttinh dp din tri thap,
cdng tic phd bign kign thuc vg vai ttd cua
RNM din cpng ding dan cu ven biln
chua dupc quan tim Do dd, chung tdi
tign hinh nghien ciiu "Gido due ndng cao
nhdn thirc vi vgi trd cua RNM cho phu
nU sdng a vung ven biin huyin VTnh
Chdu - tinh Sdc Trdng"
2 Dii tttpng, thdri gian v i phinmg
phip nghien cihi
2.1 Bii tupng nghien ciiu
Giio dye ning cao nhin thuc vl
bio ve RNM, bio vf da dgng sinh hpc
(DDSH) cho PN (tu 20 hill ttd ign) sing
d 6 xi vimg ven bign huyfn VTnh Chiu,
tinh Sdc Tring Sd PN dilu tta, phdng
vin d 6 xi nhu sau: xa VTnh Hii (80
ngudi), x i Lgc Hda (79 ngudi), xi VTnh
Chiu (82 ngudi), xa 'Vinh Phudc (81
ngudi), xi VTnh Tan (84 ngudi) vi x i Lai
Hda (74 ngudi)
2.2 Th&l gian nghiin cuu
Thing 12/2010 din thing 12/2011
2.3 Phuangphdp nghien citu
2.3.1 Lgpphiiu diiu tra/phdng vdn true
tiip
Dya vao ndi dung chu ylu "Tdi lieu
tdp hudn Bdo vi RNM Id bdo vi cugc
sing ciia chiing ta" cua nhdm tic gia
Phgm Vin Ngpt, Nguyin Kim Hing,
Quich Vin Toin Em vi Trin Thj Tuylt
Nhung (2011) [3]; die dilm RNM cua
dia phuong, die dilm cua ddi tupng tap
huin; chdng tdi lgp philu dilu fra (phu
Ivc 1)
2.3.2 Tien hdnh phdng vdn, diiu tra truac tgp hudn
Ddi vdi nhQng PN khdng bigt chQ s6 sd dyng hinh thdc phdng vin tryc tilp; nhihig PN biet chQ se dien vio phieu dieu tra (cimg nfi dung vdi phigu phdng van) Tiln hinh 3 dcjt dieu tra vi tip huin:
Dpt 1: tu ngiy 12 - 15 thing 10 nim 2011 tgi xi VTnh Chiu vi xi VTnh Hii
Dpt 2: td ngiy 18 - 21 thing 10 nim 2011 tgi xi Lai Hda vi xi VTnh Tin Dpt 3: tu ngiy 27 - 29 thing 10 nim 2011tgixiLgcHdavixi VThh Phudc
2.3.3 Phucmg phdp td chirc tap hudn
Chung tdi gui thu mdi dgn cic chj trudc khi tfp huin 10 ngiy, cd kem theo philu thdng tin ci nhin Thu lai philu thdng tin ci nhan di phit trudc khi tap huin it nhit 3 ngiy, thing kg dl chpn ra nhQng chj khdng bilt chu Td chdc tip huin giao due cho cac chj PN d cic xa di chpn tgi Nhi Cfng ddng, hoic nha din Chuin bj noi dl trung biy: Cac tigu bin, inh chup vl dfng - thyc vit R>JM; mft si poster, bandrol gidi thifu chung
vl RNM
Cic hogt ddng ttong bull tip huin: GiiM thifu myc dich bull tip huin (3 phut); tiln hinh lim philu dilu fra lin 1 (dii vdi cic chj khdng bilt chQ dupc phdng vin ttude bull tgp huin; 30 phut/ngui;ri); xem phim RNM (30 phut); giii lao, xem cic miu, hinh chyp sinh vft RNM (20 phut); giio due vl RNM theo npi dung bidn sogn (30 phut); tiln hinh lam philu dilu tta lin 2 (ddi veil cic chj
Trang 3Tgp chl KHOA HQC DHSP TPHCM
khdng bilt chQ dupc phdng vin; 30
phut); ling kit tgp huin (5 phut)
2.3.4 Phuang phdp xir li sd lifu
Diing toin thong kg, phin mim
Excel 2003 vi Stagraphic Sgplus 3.0 dl
xu li cic si lifu dilu tra
3 Kit qui vi bin lufn
3.L Thifc trgng nh^n thiic cia PN vi
RNM & cic xi khio sit (tru&c khi Iflp
huin)
3.1.1 Nhdn thirc cua PN vi su phdn bd
ciia RNM
Bdng 1 Sir khdc biit nhdn thirc cua PN ve suphdn bd RNM truac tgp hudn theo cdu hdi
Nhgn thuc vg RNM li co sd dg cor ngudi nhfn biet RNM vi hilu bilt vl n6,
td dd con ngudi cd thii dp va hinh vi ddng myc trong vifc bio vf RNM Thyc trgng nhgn thdc vl sy phin bi RNM cua PN khio sit cd sy khac bift giQa cic xi vi giQa cic cau (bing 1, bang
2, phy lyc 2)
HulCiplc
Method:
CttUhoi
2
3
4
R
95
a n g e T e
0 p e r c
Co
6
6
6
£
9 t 9
e n t
f o r
LaD
Tcuoctaphua
LS Mean 38,1B67 44,5403 73,115
n by c a u h o i
Homogeneous Geoupa
P\
\A vy X
Bang 2 Su khdc biet ve nhdn thuc cda PN ve su phdn bo RNM truac tap hudn theo xa
M u l t i p l * R a n g * Taat
M e t h o d : 9 5 , 0 p a r c e
xa Cou
6 4
2 4
4 4
3 4
s f o r
I t LSD
T r u o c t « p h
I.S M e a t i
4 1 , 2 1 5
4 2 , 09
4 7 , 9 1 5
5 0 , 0 0 2 5
5 1 , 22
5 9 , 6 B 7 5
j f l n b y X
-Homog*
(J\
JX 1
X X Ixso
vw X
'•»"• G r o u p s
Kgt qui phin tich cho thay:
Nhdm cau hdi cd ti If PN tti Idi
dung thip li cic cau I, ciu 2 vi cau 3 Vi
day li nhdm kiln thuc khd ddi vdi chj em
PN Mfc du tgi dja phuong cd RNM
nhung cic ch) khdng quan tam hay khdng
bilt dupc mdi trucmg sdng cung nhu
phan b l ciia RNM
Nhdm ciu hdi cd ti If PN tta ldi
dung khi cao li ciu 4 (73,1%) Diy li
cau hdi rit quen thupc vdi cic chj, khi
sdng d vdng RNM cua VTnh Chiu eic chj bilt dupc vdng niy cd nhilu ciy Dude Tuy nhien, vin cd chj chpn cay Mim tring, ngn ti If tri ldi dung khdng cao Nhgn thdc vl mdi trudng sdng vil
sy phan bd RNM cua PN cic x i trudc tgp huin cdn thip (ttung binh ducii 50%) va
cd sy khic bift giQa cic x i (cd y nghia thong kg: p -value = 0,0330 <0,05) Cic
xi cd ti If PN lia ldi dung thip (td 41
-51%) gdm cic xa Hda Lgc, Vinh Chau,
Trang 4Phgm Van Ngpt va tgk
VTnh Phudc, Vinh Tan, Lai Hda Rigng tich RNM ldn nhit (hon 2000ha), trinh
xi Vinh Hii cd ti if PN tri ldi dung cao dp vin hda (tu cip II trd ign) cung cd ti If hon (gan 60%) Vi Vinh Hii li xa cd difn cao hon so vdi cic xa khic
3.1.2 Man thuc cua PNvi da dgngsinh hgc (DDSH) RNM
Bing 3 Su khdc biit nhgn thirc cda PNvi DDSH RNM trudc tgp hudn theo cdu hdi
M u l t i p l e Range
Msthod:
c a u h o i
6
1 1
5
8 1
8 2
7
9
1 2
9 5 0 P
T a
C O
6
fi
6
6
6
6
S
9 t S
ar>t
u o t
f OE
LSD
T c u o c t a p h u a n
LS Mean 19,3893
4 0
€£
7 5
75
3D
£0 67
9 9
34S3
Z 7 5
3883
94 67
b y = u h o
Homogeneo
X
fi]
y
fxxl
Ixxl )ft>
V J /
« u p
Sir hieu biet ve DDSH cua RNM se
giup cho chi em PN Iam t6t hom cfing tac
cham soc va bao ve sinh vat rung Tir do,
gop phan nSng cao hieu qua viec bao ve
rung
Ket qua bang phan tich 6 bang 3 va
phu luc 2 cho thay: nhan thiic cua PN
truoc tap huan ve sir da dang ciia he dong
- thirc vat RNM co sir khac biet giua cac
cau Cac cau dugc chia thanh 4 nhom
nhu sau:
Nhom 1: gom cac cau (10, 12) co ti
IS PN tra loi dung rk cao (tren 80%)
Diy la cau hoi v^ hinh anh cac loai cay
(B3n, Duoc) rSt quen thupc ciia RNM
huyen VTnh Ch§u, dong thai re cua hai
loai cay nay rit dl nhan bilt Vi thi cau
tra led dung truoc khi tap huSn chiim ti le
rit cao
Nhom 2: g6m cac cau (7, 8.1, 8.2,
9) CO ti le PN tra loi dung kha cao (66
-75%) Nhin chung, day la nhiing cau hoi
vl nhung loai dong thyc v|it rit quen
thuoc voi dcri s6ng nguai dSn vung Vinh
Chau Ci cau hoi 8.1: Sdm ddt (Ddn dot)
thuang sdng a ddu trong RNAf? Ti le tra dung chi 6 miic kha (66%) nhung a cau hoi 8.2: cd nen ddo bdt Sdm ddt (Ddn dgt) khong"? thi ti le cau tra loi dung a clu
nay kha cao (75%) Boi vi, gan day nguai dan vung RNM VTnh Chau thuong di dao Sam dat de ban kiem thu nh^p Hien nay chinh quyen dja phuang dang nghiem cam khai thac loai dong vat nay vi khi dao Sam dat se lam diit re cay ngap man, lam cho cSy chet Mat khac, day cung la van de rat nhay cam, n6n khi dugc hoi
ngucri dan sB nghT den cSu tra itn \k
khong ngn dao Sim dit, nhung thuc tl nguai dan van con dao bat Sam dat Nhom 3: gom cac cau (5, 11) co ti
le PN tra lai dung kha thip (42%) Day la nh6m clu hoi tuang d6i kho, doi hoi cac chj CO quan sit va hilu bilt mai co thi tra loi t6t
Nhom 4: cau hoi 6 co ti le PN tra loi dling rit thip (19,33%) Diy la nhom cau hoi tuong rat kh6 v6 dOng vat quy hiSm cua RNM doi vai cac chi Vi co the
Trang 5Tgp chl KHOA HOC DHSP TPHCM
cic chj chua hilu vi sao li loii cd ten giita cic xi khdng cd sy khic bift vi ti I; trong Sich Dd cd d mdc trung binh (khoing 62%)
Nhgn thuc cua PN trudc tfp huin vl 3.1.3 Nhgn thiic ciig PN ve vgi trd cm
sy da dgng ciia hf dpng- thyc vft RNM RNM
Bing 4 Kit qud phdn tich nhdn thic cua PN vivai trd RNM tnrdc tgp hudn theo cdu hoi
Multiple Range T e s t s
Method:
aauhoi
14
95,0 p e r c e n t
Count
6
f o r LSD
Truoctaphuan by
LS Mean 38,0083 42,1017
cauhol
Homogeneous Groups
X
Kit qui bing 4 vi phy lyc 2 cho
thay: Ti If PN tri ldi dung cic ciu hdi vl
npi dung vai trd RNM khdng cd khic bift
vi cd ti if thip (khoing 40%) vi nfi dung
cic cau hdi tucmg ddi khd Cau hdi 13,
cho thay thii dp quan tim dgn RNM cua
PN cdn d muc thip (42,1%); 13,1% PN
eho ring khdng inh hudng gi dgn cupc
sdng cua minh; mpt s i PN suy nghi ring
RNM khdng cd vai trd quan trpng ddi vdi
cu din vimg ven biln; cdn rit nhilu PN
chua bilt RNM cd vai trd quan trpng
trong vifc giim nhp thien tai do biln ddi
khi hau gay ra Rigng ciu hdi 14 (thuc in
ty nhien eiia mft sd loii dpng vgt RNM)
li ciu hdi rit khd, nd ddi hdi ngudi tri ldi
Bing S Kit qud phdn tich nhdn thirc ciia
cin phii cd kien thuc phd thdng miii tii ldi dung chu khdng phii chi dya vio quan sit hay kinh nghifm
Bing 5 vi phy luc 2 cho thiy hieu bilt vl cie vai trd cua RNM trudc tgp huan cd khic bift cua PN cic xi vi muc
dp hilu bilt tucmg ddi thip (trung binh khoing 40%) Rigng chi cd xi I-VTnh Hii cd ti If tra Icri dung cic ciu d mite cao ban dat 50% vi xi VTnh Hii cd difn tich RNM nhilu, dcri sdng ngudi din gin
bd nhigu hon vdi RNM, dupc tigp cgn nhilu vdi cic dy an trong va phue hoi RNM nhilu hem, vi thi nhgn thuc cua cic chj cung cao hon
PNve vai trd RNM truac tgp hudn theo x&
H u l e i p l s Range Taat^a
He-thod: 9 3 , 0 p a c e s n C
KB Coun't
6 Z
5 Z
4 Z
1 z
f o r LSD
TcuoeCaphuB
La Haan
3 5 , 1 3 5
i''4, 33S
3 6 , 1 0 5
3 9 , 505 4Z, fiB
5 0 , 0
n by Konogenso
/*\
\x \
( ^ 1
Ixxi
vy X
u» Gcoup»
Trang 63.1.4 Nhdn thirc ciia PN vi hgu qud mdt RNM va hudng khdi phue RNM
Bang 6 Kit qud phdn tich nhdn thirc cug PNvi hgu qud vd hu&ng khdi phue RNM
trudc tgp hudn theo cdu hdi
Multiple
Method:
15
Range Tests
95 0 percent
Count
6
for LSD Truoctaphuan by
LS Mean 63,0033
cauhoi
Homogeneous Groups
X
Ket qua phan tich a bang 6 vl phu lyc 2 cho thiy: Thuc trang nhan thiic ve h^u qua va hucmg khic phue RNM cua PN khio sat khong c6 su khac biet giiJa cic xa vl giiia cac cau hoi khao sit vl c6 ti 1? tri 16i dung cr mure khi (trung binh d^t 72%) Boi
vi, day la nhung cau hoi co Uen quan den cuoc song hing ngiy ciia ngudi din vung RNM VTnh Chau
Bdng 7 Kit qud phdn tich nhgn thuc cua PN ve nguyen nhdn suy gidm RNM
truac tap hudn theo xa
>iultiple Range Tests
Method: 95,0 percent
xa Count
4 2
5 2
2 2
for LSD Truoctaphua
LS Mean 67,285 68,92 69,045 70,0 75,315 76,B3
n by xa
Homogeneous Groups
X
X
X
3.2 Ket qui giio due nang cao nhgn thuc cho PN vi RNM & cac xa sau khi tip huan
3.2.1 Nhdn thUc ciia PN vi mdi trucmg sing vd suphdn bd ciia RNM
Sau khi dupc tip huin hilu bilt cua PN vl sy phin b l RNM da tang len rd rft (ttude tap huin l i 48,7% vi sau khi tip huin li 95%) Mac du diy li nhdm kiln thuc khd, nhung cung lai kha gin gui vdi cic chj, cho ngn sau khi dupc tip huin sd ciu tti ldi dung ting Ign rit cao vi khdng cd su khic biet vl giiia cic xi Bilu niy cho thiy tic dyng cua viec tip huin gdp phin ning cao nhgn thuc cua PN viing ven bien
Trang 7Tgp chi KHOA HOC DHSP TPHCM
Bing S Kit qud phdn lich nhdn thirc cia PN vi suphdn bd RNM trudc vd sau khi tgp hudn
Multiple Range Testa
i^ethod: 95,0 p e r c e n t
Count Truoctaphuan 24
Sautaphuan 24
LSD
Mean 48,6683 94,9604
Homogeneous Groups
X
Tuy nhidn, kit qui phin tich sau khi tfp huin (bing 9) cho thiy: Nhin thuc cua
PN vl mdi ttudng sing vi sy phin bl RNM li rit cao (trgn 94%) vi cdn cd sy khic bift gida cic ciu Ciu hdi 2 cd ti If tri ldi thip ban (khoing 87%) so vdi cic ciu khic
vi cdn mft si chj vin cdn nhim lin hay chua phin bift dupc miln Ddng Nam Bf viii vimg Nam Bp
Bing 9 Sif khdc biit nhgn thirc cua PN
vi suphdn bi RNMgiitg cdc cdu hdi sau khi tgp hudn
H u l t i p l A R a n g * T s s t a
H « t h o d : 9 5 , 0 p « r c « n t
c a u h o i C o u n t
2 6
4 6
3 6
f o r
L S D
B a u t a p h
LS Mean
8 6 , 3 5 3 3
9 4 , 4 1 5
9 8 , 8 7 3 3
1 0 0 , 0
a n b y c a u h o i
Honog«n«ou
X
JJTN (xx j
\2y
a G r o u p s
3.2.2 Nhdn thuc cua PNve da dgng sinh hgc RNM
Bdng 10 Kit qud phdn tich sif khdc bi$t nhgn thuc cua PN vi DDSH RNM
truac vd sau khi tgp hudn
M u l t i p l e Range
T r u o c t a p h u a n
S a u t a p h u a n
T e s t s Count
54
Method:
Mean
6 3 , 1 2 6 9
9 5 0 p e r c e n t LSD
Homogeneous Groups
X
Sau khi dupc tfp huin hilu bilt cua PN vl DDSH RNM d i cd sy gia ting cao, tir
ti If PN tti ldi ddng trudc tfp huin li 63,1% d i Ign 92,2% sau khi tgp huin Vi day li nhdm kiln thdc vl dpng - thyc vgt rit gin giii vdi cic chj, de ding quan sit thdng qua
hinh inh, tigu bin, phim, ngn sau bull tgp huan ti If Vri ldi dung ting Ign tit cao Tuy
nhign, sau khi tfp huin van cd sy khic bift vl nhgn thdc DDSH RNM ciia PN qua cic ciu va cic xi
Trang 8Phpm Vin Ngpt va Igk
Bing 11 Kit qud phdn tich nhdn thdc cua PN vi DDSH RNM
sau khi tap hudn theo cdu hdi
Multiple
cauhoi
E
5
11
7
12
10
Bang= Teats fo
c u n t
6
C
6
6
e
6
6
e
6
c Sautaphua
LS t4ean 64,1367 80,9917 89,0333 9S.82S 100,0 100,0 100,0
tl by cauhoi Method: 9S,0 pecccnt LSD
Homageneoua 6i:oups
X
f\
W H\
X
X
Y
W
Qua ti 1? PN tra 16i dung cic npi
dung ve DDSH RhfM 6 bang U, c6 thi
chia thanh 3 nh6m cau hoi:
Nhom 1 gom cac cau (7, 8.1, 8.2, 9,
10, 12) CO ti 1? tra loi rat cao (tr§n 95%)
vi day la nhutig cau hoi c6 liSn quan din
nhiing loai dpng - thuc v$t rdt quen thupc
vk rat dl quan thong qua cic n^i dung
trong bu6i tap h u ^
Nhom 2 %hm cac cau (5, 11) co ti le
tra loi 'cao (trdn 89%) Diy la nh6m clu
hoi tuong d6i kho, no doi hoi ngucri tri
loi can hieu ro ve dac diem cua ciy RNM
mai CO the tra Idi tot Tuy nhien, do cic
Bang 12 Su khdc biet nhgn thuc cua PN
xl khao sit CO nhiing PN din tpc trinh dp thap, khi ning tiep thu cham nSn cic chj niy c6n tri 16i chua dung
- Nh6m 3 (clu hoi 6) co ti le tra ldi thap nhit (64,1%) Diy 11 mot clu hoi kho ve dpng vit quy hilm cua RNM Vi?t Nam Clu hoi s6 de ding tra lai diing nlu cic chi chli y hon trong bu6i tap huan Tuy nhien, do co the day la nhung loai quy hiem, cic chj it gap hole khong co a dia phuang minh nen cac chi khong quan tim n6n ti 1^ tra led con chua t6t
3.2.3 Nhdn thuc cua PN ve vai tro cua RNM
ve vai trd RNM truac vd sau khi tgp hudn
!4ultiple Range T e s t s
Count
Truoctaphuan 12
Sautaphuan 12
M „
40,055 91,1767
Method; 95,0 p e r c e n t LSD Homogeneous Groups
X
Khi higu bilt dupc djc dilm phin
bd, su da dgng sinh hpc cdg RNM thi
nhihig hilu bilt vl vai ttd RNM cua cic
chj sau khi tip huin cdng ting cao so vdi
ttude khi tfp huin va khdng cd sy khic
biet giiia cic xi khio sit Dilu niy cho
thiy, qua bull tgp huin cic chj cd higu
bilt, y thdc rit tit vl vai ttd cda RNM
ddi vdi bin thin, gia dinh vi dja phuong nhu thi nio Vi vay, nlu dupc chinh quyin dja phuong quan tam nhigu hon niia dgn vifc thucmg xuygn ning cao nhgn thuc cua PN thi cic chi se li luc lupng quan ttpng trong vifc khdi phyc va bao vf RNM cua dja phuang
Trang 9Tgp chl KHOA HQC DHSP TPHCM
3.2.4 Nhgn thirc ciia PN vi hgu qud mat khic bift cd y nghTa so vdi ttirdc khi tip RNMvd hudng khdi phgc RNM huin (bing 13) Sy hilu bilt vl hgu qua
Nhfn thdc cua PN vl nguygn nhin suy giim difn tich RNM sg giup cho vifc suy giim difn tich - chit lupng RNM, khdi phyc, bio vf vi phit triln RNM cung nhu nhihig hfu qui do mit rimg giy dupc hifu qui ban
ra sau khi dupc tfp huin di ting cao vi
Bing 13 Su khdc biit nhgn thirc cua PN vi hgu qud mdt RNM va hudng khdi phyc RNM
tru&c vd sau khi lip hudn
Multiple Range
Truoctaphuan
Sautaphuan
Tests
Count
12
Mean 71,2325
Method: 95,0 percent LSD Homogeneous Groups
X
Kit qui cho thiy sau tgp huin, cic
chj nhgn thdc rit rd vl nhihig nguygn
nhan lim suy giim difn tich vi chat
lupng RNM Diy cung li ylu t l ca bin
giup cho dja phuong hgn chl tic dpng
xiu len RNM ttong tuong lai va la ca so
tich cue cho hudng khdi phyc, phit trign
RNM ciia dja phucmg
4 Ket lufn vi kien nghj
4.1 Kit lugn
Tgp huin di cd tic dfng tich eye
dgn nhin thuc vg RNM cua hiu hit PN
tham gia t|p huin PN cic xi tham gia
khio sit phin ldn li din tpc KJimer, ttinh
dp hpc vin thip, cupc sdng cdn nhilu
khd khin, thieu thon Tuy nhign, cie chj
rit nhift tinh tham gia tfp huan, vi vgy
kit qui nhgn thuc dung cug cic chj ve
RNM sau khi tfp huan ting len rat cao
(diu dgt ti If trgn 90%)
Nhgn thuc cua PN d cac x i vl
RNM khdng cd sy chgnh Ifch nhilu, dilu
dd cho thiy mic du ttong khoang thdi
gian ngin cda buoi tgp huin nhtmg cic
chj cung da cd sy thgy ddi nhfn thitc rat
tit ve vai ttd cua RNM dii vdi cupc
sing Td dd, gidp cic chj cd thii df dung trong vifc khdi phyc va bao vf RNM sau niy
4.2 Kien nghf
Chinh quyin dja phuong ngn quan tim nhieu hon nira dgn vifc diu tu cho cdng tic giio dye vl RNM cho PN ndi rieng vi cu din vimg ven bign ndi chung
Df c bift cin chu ttpng diu tu, giup dd tre
em vimg ven bign de giim thigu ti if tre
em bd hpc nhit li ddng bio Khmer Quan tim hon nua den van dg chim sdc vi bao
vf RNM, tgo sinh kl cho cu din viing bien de cupc song cua hp khdng cdn le thufc nhilu vio RNM
Hpi PN cua dja phuong ttong nhihig lan sinh hogt djnh ki cda td nhdm
PN, quan tam hon din vifc ldng ghgp cac hogt dfng giio dye vl vai ttd cua RNM cho cic chj em PN, tir dd ning cao hon nhgn thuc cua cic chj ve vai ttd cua RNM cda dja phucmg Vgn dpng cic clij
em PN tgo dilu kifn cho con em cua ho dupc hpc tip, dl ning cao chit lupng cuf c sing ttong tuong lai
Trang 10TAI LIEU THAM KHAO
Dio Ngpc Bich (2010), "Phy nft va hilm hpa biln dii khi hgu", Hdi thdo Todn quic
ve Tdng cudng gido due bien ddi khi hgu vi su phdt triin bin virng trong gido d\ic chinh quy vd phi chinh ^My, Hi Ndi, tr 213-219
Phan Nguyen Hdng, Hoing Thj Sin, Trin Vin Ba (2002), Kit qud nghien cuu khoa hgc vd ndng cao nhdn thirc cho cdng dong d viing ven biin cd rimg ngdp mgn trdng thugc Thdi Binh vd Ngm Dinh, Nxb Ndng nghjf p Hi Npi, tt 275- 307
Pham Vin Ngpt, Nguyen Kim Hdng, Quich Vin Toin Em vi Trin Thj Tuylt Nhung
(2011), Bdo ve rirng ngdp mgn Id bdo vi cugc sing ciig chiing ta, Tai lifu tgp huin
dinh cho hpc sinh vimg ven biln Nam Bp, 48 trang
PHV LVC
Phu Ific 1 Phiiu diiu tra nhdn thiic vi RNM cia phu nir huyin VTnh Chdu Cic chj than men! Cic chj vui long dinh dau X vio d vudng cho cau tra l&i ding:
I Mdi tnrdng song, s^ phin b l RNM
1 Chj hay cho bigt RNM (rimg Dude, Mim, Bin, ) phan bl tit nhit d diu? a.Q Vimg ven sdng rgch b.D Vimg cda sdng, ven biln dn ddi c.n Vimg dit nhiem phgn d.n Vilng cua sdng, ven bien nliift ddi
2 RNM sinh trudng vi phit trien tdt nhat d mdi trucmg:
a.n Dit bijn sgt mim b.D Dit cit c.D Dit than biln d.D Ditbimloing
3 6 Viet Nam, RNM phan bl nhilu nhit d vimg ven bign:
a.nBicBp b.D Trung Bp c.D Ddng Nam Bf d DNamBp
4 Loii ciy nggp min chiim uu thi trong RNM ven bign huyfn Vinh Chau li: a.n Dude ddi b.D Vet den c.D Bin chua d.D Mam tring
II Hieu bilt ve thi^c vit, dfng vft va da dang sinh hpc RNM
5 Theo chj khi dip dip nudi tdm, ciy ngip mjn (Budc, Mim, ) ttong dim tdm sg nhu thi nio?
a.D Chit ngay lip tuc b.D Van sinh trudng va phit triln binh thudng c.D Sinh trudng chgm va sau dd sg chit d D Chi sinh trudng chgm ma khdng chit
6 Loai chim ciia RNM cd tgn trong Sach Dd Vift Nam (2007) va Sich Bb thg gidi (2010):
a.D Gii diy, Giang sen b.D Gia diy, Dif c xam
c.D Giang sen, Cd tting d.D Cd tring, Difc xim
7 Hinh bgn li try mam ciia loii
cay nio?
a.D Dude doi b.D Vet
c.D Mim biln d.D Bin chua
8.1 Sam dit (cdn gpi li Din dpt) thudng sing d diu ttong RNM?
a.D sing ttgn thin ciy nggp min c.D Sdng d kgnh rgch RNM b.D Dio hang sing dudi re ciy ngap mgn d D Sdng ttong dim tdm 8.2 Vi sao khdng dupc bit Sim dit?
a.D Sg lam chit sim dit c.D Gay d nhiem mdi ttudng
99