Nguyen Thu HuyIn vd dtg Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07) 121 126 XAY DlTNG MO HINH PHAN LOAI, THU GOM VA XlT LY CHAT THAI RAN SINH HOAT TAI CAC HO GIA DINH, 6 TO 7, P H L T O N G T A N THINH, THANH[.]
Trang 1Nguyen Thu HuyIn vd dtg Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07): 121 - 126
XAY DlTNG M O H I N H P H A N LOAI, T H U G O M VA XlT LY
CHAT THAI R A N SINH H O A T TAI C A C HO GIA D I N H ,
6 TO 7, P H L T O N G T A N T H I N H , T H A N H PHO THAI N G U Y E N
Nguyen Thu Huyen , Nguyen Thi Dong
Truang Dai hoc Khoa hoc - DH Thdi Nguyen
TOM T A T
Cac tac gia da nghien cu'u va xay dirng mo hinh thu gom, phan loai va xu- ly chat thai ran sinh boat tai cac hg gia dinh to 7, phudng Tan Thinh, thanh pho Thai Nguyen, cd 85 % hg dan dong y phan loai CTR tai nguon Chi phi xay dung mo hinh nay la 43.958.200 dong Ngoai ra, vdi 50 gia dinh tham gia u phan thi trong mot nam dja phuong se giam dugc 23 tan CTR chon lap va 18,3 trieu dong chi phi van chuyen xir ly CTR
Tir khoa: Mo hinh, phdn logl, thu gom, xu ly, chdt thdi rdn sinh hogt, u phdn, chon lap
DAT VAN DE
Chat thai ran (CTR) dd thi khdng phai la van
de thdi su nhung ludn dugc su quan tam ciia
mgi tang ldp xa hdi Mdt trong nhting van de
can giai quyet tai dd thj la phan loai CTR sinh
hoat (CTRSH) tai ngudn Viec phan CTR tai
cac hd gia dinh thanh cac loai rieng (CTR vd
CO', CTR huu ca, CTR ddc hai) se mang lai lgi
ich kinh te, mdi trudng va xa hdi
Vdi nhung lgi ich nhu tren, phan loai CTR tai
ngudn da trd thanh mdt trong nhung ndi dung
quan trgng trong chien luge Qudc gia ve Bao
ve mdi trudng Hien nay, md hinh phan loai,
thu gom va xir ly CTR tai ngudn da thuc hien
thanh cdng d mdt sd Qudc gia tren the gidi va
mot sd phudng, xa, thj tran d Viet Nam
Trong khi dd, d Thai Nguyen chua thuc hien
phan loai CTR va chua cd nghien ciru khoa
hoc ve xay dung md hinh phan loai, thu gom
va xu- ly tai ngudn
Td 7, phudng Tan Thjnh, thanh phd Thai
Nguyen cd quy md dan sd va khdng Idn (96
ho vdi sd dan 485 ngudi ke ca sinh vien d trg,
2009) Trong td cd mdt hd ndng nghiep; mdt
hg Iam nghe tu do, cdn lai can bd cdng nhan
vien chirc, bd ddi nghi huu Ngoai ra, cac gia
dinh lam them ngbl kinh doanh nhd le nhu
ban tap hda, do an sang, nude va djch vu cho
thue nha trg Vdi dac diem nghe nghiep nhu
tren cd the khang dinh trinh do dan tri trong td
kha cao va la to Van hda Day la yeu td quan
Tel: 0914569251: Email: hiivennt.(Ihkhurgmail.com
trgng khi trien khai ebuong trinh phan loai CTR Ddng thdi dieu kien tu nhien, xa hdi va CO- sd ha tang kha thuan lgi He thdng dudng giao thdng rdng, thoang, khdng cd ngd sau Lanh dao td dan phd 7 da nhan thirc va quan tam tdi cac van de mdi trudng tai dja phuong
Hg cho biet rat vui khi dugc la cdng tac vien ciia md hinh phan loai CTR tai ngudn va se hudng dan ngudi dan thuc hien va duy tri md hinh Tai day, cdng ddng da hinh thanh thdi
quen tai che CTR Vi vay: "Xdy dimg mo hinh phdn logi thu gom vd xir ly chdt thai rdn sinh hogt Igi cdc ho gia dinh a to 7, phirang Tdn Thinh, thdnh phd Thdi Nguyen" la can
thiet de dja pbuong ap dung md hinh nay vao thuc tien
Muc tieu ciia de tai: Lira chgn md hinh phan loai, thu gom va xii- ly CTRSH phii hgp vdi dja phuong de tirng budc quan ly tdt CTRSH trong phudng Tan Thjnh ndi rieng va thanh phd Thai Nguyen ndi chung ddng thdi nang cao nhan thirc va y thuc ciia cdng ddng ve phan loai CTR tai ngudn
N Q I DUNG VA PHU'ONG PHAP NGHIEN CU'U
* Noi dung nghien ciru
- Hien trang phat sinh, thu gom va xii- ly CTRSH tai td 7, phudng Tan Thjnh, thanh phd Thai Nguyen
- Danh gia nhan thirc, kha nang phan loai CTRSH ciia cdng ddng tai khu vuc
Trang 2Nguyen Thu Huyen vd dig Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07): 121-126
- Thi nghiem ii phan compost
- Tinh toan chi phi khi ap dung md hinh phan
loai thu gom va xu' ly CTRSH tai dja phuo'ng
* Phuo'ng phap nghien ciru
- Phuang phdp thu thdp so lieu, tai lieu
- Phuang phdp dieu tra thirc dia: tien hdnh
thu gom phdn logi chdt ihdi rdn sinh hogt tgi
3 ho gia dinh trong 2 7 ngdy de xdc dinh khoi
lucmg vd thdnh phdn CTRSH
Dong thai, tien hdnh phdt 2 nil nilon cho moi
ho Irong 10 ngdy vdi liii mdu den dinig CTR
vd ca, till mdu xanh dimg CTR hint ca de
ddnh gld kha ndng phdn logi CTR giCra cdc
gia dinh
- Phuong phap danh gia nhanh cd su tham gia
ciia cdng ddng: Thdng qua phat 50 phieu dieu
tra tai cac hd gia dinh de danh gia nhan thu'c
ciia cdng ddng ve phan loai CTR
- Thi nghiem: Sir dung che phdm E.M2 vd
E.M Bokashi u yem khi CTR sinh hogt
Tien hanh thu gom va phan loai CTR sinh
boat sau dd ii CTR sinh boat huu co' hang
ngay
Bang 1 Danh sach dung cu va nguyen lieu
dung trons thi nahiem
TT
1
2
4
5
6
7
Ten
CTRSH huu ca
Xo nhua
Chai nhua
Voi thao nude
Vi ngan CTR
Che pham E.M2
Che pham E.M
Bokashi
So lu'ong
3
3
500
700
Don vj
Chiec
Lo Chiec Cai
ml
O + Cac xd nhua diic thiing 1 Id nhd d day cd
nap kin vi dd CTR va dugc ke cao d noi
thoang mat, tranh anh nang mat trdi va tranh
nude mua;
-I- Che pham E.M Bokashi rac deu 1 ldp 40 g
vao day thiing
-t- CTR hQ-u CO- thu gom hang ngay dugc cat
VLin khoang 3 - 5 mm, cho vao thiing va dugc
san deu
-I- Rac deu len be mat CTR huu ca mdt ldp
chi pham E.M2 Yeu cau do am CTR dat tir
30 - 50%
Thu gom xii ly CTR hiru ca cho den khi day (each mieng xd khoang 5 cm) U phan khoang
45 ngay din khi khdi lugng cac thiing khdng doi thi dirng lai (Khi do qua trinh phan hiiy CTR htru ca kit thuc)
KET QUA NGHIEN CU'U
Khoi luang va thanh phan chat thai ran sinh hoat phat sinh tai to 7, phuong Tan Thjnh, thanh pho Thai Nguyen
- Khdi lugng CTR sinh hoat phat sinh tai cac
hd gia dinh dao ddng trong khoang 0.43 -0,71 kg/ngudi/ngay Tdng khdi lugng CTR sinh boat phat sinh la 276,4 kg/ngay
- Lug'ng CTR sinh boat binh quan tai nhirng gia dinh 4 thanh vien trd xudng cao gap 1,65 ISn gia dinh cd 5 thanh vien trd len Lugng CTR sinh hoat tang vao cac ngay cudi tuan nhung khdng dang ke Vao cac ngay le tet, lugng CTR thudng tang tii' 1,3 - 1,5 lan do nhu cau tieu diing cua cac hoat hang ngay Ket qua phan loai thanh phan CTR phat sinh tai td 7, phudng Tan Thjnh, thanh phd Thai Nguyen duge the hien qua bang 2
Biing 2 Thanh phan CTR phat sinh tai to 7, phudng Tan Thjnh, thanh phd Thai Nguyen
TT
2
3
4
5
6
7
Thanh phan
Chat huu ca
Xi than Nilon Giav an Nhua Pin, thudc qua han Cac loai khac
Ty If (" 55,2 22,5 7,8 6.5 3,7 0,1 4.2 Tong cong 100
Ket qua bang 2 cho thay: thanh phan CTR mang dac trung ciia CTR sinh hoat CTR hiru CO- chiem ty le cao nhat la 55.2%; va thap nhat
la chat ddc hai 0,1% Thanh phan CTR ciia cac hd gia dinh gan nhu khdng ddi Chat vd
ca tang tii- 32,5%) len den 45%) vao cac ngay cudi tuan Tiiy vao nghe nghiep ciia hg ma ty
Trang 3Nguyen Thu HuyIn va dig Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07): 121-126
Hien trang thu gom va xir ly CTR sinh hoat
Uy ban nhan dan phuo'ng Tan Thjnh phdi hgp
vdi Cdng ty Cd phan Mdi trudng & Cdng
trinh dd thi (CTCPMTDT) Thai Nguyen thuc
hien Cu the nhu sau;
+ Uy ban Nhan dan phudng Tan Thjnh: thanh
lap ddi ve sinh mdi trudng, cd 1 can bd quan
ly chung, 1 ke toan, 8 cdng nhan thu gom
CTR (ca nam va nu)
+ CTCPMTDT chju trach nhiem van chuyen
CTR tai 3 diem tap ket (nga ba Phii Thai,
cdng trudng Cao dang Thuong mai va Du
lich, cdng trudng viing cao Viet Bac) va chdn
lap tai bai rac Da Mai - Tan Cuong
Qua khao sat cho thay: cdng tac quan ly mdi
trudng ciia phudng Tan Thjnh cdn nhieu bat
cap Can bd khdng cd chuyen mdn Tien cdng
ciia mdi cdng nhan chua xirng dang khoang
600.000 ddng/thang Hien nay, le phi thu gom
CTR sinh boat ap dung la 3000
dong/ngudi/thang
- CTR dugc thu gom bang phuong phap thii
cdng (xe day tam giac, chdi, xeng) ket hgp
co-gidi (cac xe cau, xe udn) Da phan CTR sinh
hoat dugc dirng vao bao tai hoac thiing xdp
trudc nha, sd it mang ra diem tap trung Hau
het cac xe thu gom deu qua tai CTR thudng
chat cao 0,8 - Im, xung quanh xe day mdc
nhieu cac tiii nilon dan den tinh trang roi vai
trong van chuyen Theo quy djnh, CTR phat
sinh dugc thu hang ngay nhung thuc te 1 - 2
ngay/Han
Hien trang thu gom va xir ly CTR sinh hoat
duoc cu the hda trong binh 1
Hp gia
dinh
i
Bao
dung
CTK
Con
nha
VSM
- •
'
g
1
T
'
Xc lam
giac - * •
Cong ty MTof
1
i
Xc van chuyen
Bai rac
Da Mai
M6 hinh phan loai, thu gom va xu ly CTR sinh hoat
a Nhfjn thirc cua cong dong ve phdn loai chfit thdi rdn
Thdng ke 50 phieu dieu tra va thu dugc nhung ket qua nhu sau: Co 44/50 ngudi diigc phdng van da nghe ndi tdi mdt trong sd cac cum tir: CTR vd co-, htru ca tai che va nguy hai qua phuo-ng tien thdng tin dai chimg, internet (hinh 2)
100^°
80 —
60 —1
40 —
20 —
0
88.6 %
63.6%
36.3%
9%
•
1-Hinh 2 Hieu biet ciia ngudi dan ve cac loai CTR
Hinh 3 cu the hda kha nang nhan biet thuc te ciia cdng ddng thdng qua phieu dieu tra
40
30
20
10
0 43.1%
HCru ca la
— • 2.^%
che
22.7%
n
1
Vo ca
6.8%
Nguy hai
Loai CTR
Hinh 1 Mo hinh thu gom, xu ly CTR sinh hoat
tai td 7, phudng Tan Thinh
Hinh 3 Kha nang nhan biet ciia ngudi dan
ve cac loai CTR
So sanh hinh 2 va hinh 3 cho thay: 45,5% so ngudi nghe CTR huu ca nhung khdng hieu Tuang tu ddi vdi cac loai CTR vd co, tai ehl
va nguy hai, ty le ngudi hieu dugc ban chat
Trang 4Nguyen Thu Huyen vd dig Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07): 121 - 126 giam lan lugt la 40,9%; 11,3% va 2,2% Tir
nhan thuc eua cdng ddng de tai xay dung md
hinh quan ly CTR sinh boat nhu hinh 4
Hinh 4 Mo hinh thu gom, xii- ly CTRSH tai cac
hg gia dinh Ghi chu: - NMCBPVS: Nha may che bien phan vi
sinh; - BCL: Bai chon lap
b Mot so ket qud khi thirc hien mo hinh
phiin loai, thu gom va xir ly CTR sinh hoat
- Hai ngay dau CTR dugc de lan lgn
Nhung ngay tiep, su phan loai tien bd hon
Kit thiic dgt phan loai khoang 85% CTR
dugc bd dung theo quy djnh
- Do trinh do dan tri cao va ddng deu nen cac
gia dinh trong td da nam dugc van dl nhanh,
gan nhu khdng cd sir khac biet ve kha nang
phan loai CTR gitra cac gia dinh
Thiet ke mo hinh phan loai, thu gom va xir
ly CTR sinh hoat
a Cong tdc tuyen truyen
- Phuong tien truyen thdng: loa, dai, bang tin,
bang rdn, ap phich, td roi
- Tuyen truyen tai gia dinh ve y nghTa va each thuc cdng tac phan loai, xii' ly CTR
b In dn, phdt ta rcri
- Thdng diep: "Tiet kiem, tan dung, tdi sinh"
"Cdng it chdt thdi cdng tot":
- Phat td roi: tai cugc hgp dan vao dau cua
budi tuyen truyen
c To chiec phdn loai, thu gom vd xir ly chat thdi rdn sinh hoat
- Kinh phi mua thiing rac va xe thu gom : + Mua thiing rac 2 ngan: 1.800.000 x 3 =
5.400.000 ddng -I- Mua xe gom 2 ngan (loai 0,25 mVxe): 1.100 X 2 = 2.200.000 ddng
Trudng TH Le Van Tam
Duang Z1I5
->L1 = 110
ni< t
H = 6m Khu dan cu
• ^ ^ •
L2 = 20m
Khu
^ dan
cu
Khu dan cu
Hinh 5 Vi tri dat thiing rac 2 ngan cdng cong
dja phuang Ghi chii:
^ : Vj tri dat thiing rac I tai sd nha 32 dudng Zl 15
^ : Vj tri dat thiing rac 2 tai sd nha 16,
ngo 16, dudng Zl 15
/ \ : Vi tri dat thiing rac thir 3 tai so nha
37, ngd 30, dudng Zl 15
Phdt xo phdn logl CTR: Mdi hd dugc phat
2 xd mau vang va mau xanh de phan loai CTR vao budi hgp tap huan cdng ddng dau tien ve phan loai CTR do td trudng to dan pho
Trang 5Nguyin Thu Huyen vd dtg Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07): 121 - 126
Kinh phi thuc hien (gia mdi xd la 15.000 )
15.000 X 2 X 96 = 2.880.000 dong
To chiic thu gom vdn chuyen tgi diem tap ket:
Cac gia dinh phan loai va dem ra thiing rac
cdng cdng Ddng thdi cdng nhan thu gom
CTR tai thiing rac edng cdng; van chuyen
diem tap ket
Xir ly: CTR vd eo- dugc chdn lap tai bai rac
Da Mai cdn CTR huu co' xir ly tai nha may
che bien phan vi sinh
Ket qua thi nghiem xu ly CTR hiru ca tai
cac ho gia dinh 6' to 7
Ket qua phan tich ham lugng dinh dudng
trong hdn hgp huu ca sau kbi ii phan compost
tai gia dinh dugc the hien d bang 3
Bang 3 Ket qua phan tich ham lugng N, P, K
tong so trong san pham
Bang 4 Chi phi dau tu ii phan cho I gia dinh
trono I nam
TT
1
2
3
4
Chat
OM
N,s
K.O,,
P205,s
Ham lu-gng (%) 24,78-31,89 0,95- 1,25 1,72- 1,89 0,5 - 0,63
Ket qua bang 3 cho thay ham lugng QM
chilm ty le cao nhat tir 24,78 - 31,89% cd tac
dung cai tao chat lugng dat Ddng thai cung
cap them dinh dudng N P, K cho cay trdng
Chi phi xay dung mo hinh phan loai, thu
gom va XU' ly chat thai ran sinh hoat tai cac
ho gia dinh 6' to 7, phuong Tan Thjnh,
thanh pho Thai Nguyen
- Kinh phi xay dung md hinh phan loai:
15.000 X 2 X 96 = 2.'880.000 dong
- Chi phi ii CTR huu ca
Chi phi il phan bdn cho mdt hd gia dinh: Tinh
chi phi li CTR cho mdt gia dinh cd 4 thanh
vien trong 1 thang (Bang 3)
+ Khoi luang CTR hiru ca la: 0,57 x 4 x
55,2% X 30 = 37,8 kg/thang
+ Chi phi mua thiing se la: 29.000 x 3 =
87.000 dong (sir dung 3 xd 22 lit)
+ Chi phi mua dung djch xu- ly trong mdt
thang: 324 x 37,8 = 12.247 dong/thang.Moi
hg dau tu ban dau 248.964 ddng se thu diigc
200 kg phan bdn/nam Nhu vay, mdt gia dinh
thu nhap 160.000 - 400.000 dong/nam (Gia
phan C^u Dien 800 - 2.000 ddng kg)
TT
1
2
3
4
Thiet bi
Xo nhua Voi dan nude rac Chi phi che pham
Vi ngan
Ting
Th: anh tien (dong)
87.000 3.000 146.964 12.000
248.964
Ket qua thu dugc tii- phieu dieu tra cho thay:
cd 52% gia dinh (udc tinh 50 hd) ddng y ii phan, bdn cay canh va rau trdng tai nha Chi phi dau tu- la: 248.964 x 50 = 12.448.200 ddng
Khoi lugng CTR huu co : 37.8 x 50 x 12 = 22.680 kg/nam = 22,68 tan/nam
- Cbi phi xii ly:
Khdi lugng CTR la: 276,4 x 355 = 100.886 kg/nam ~ 240 m/nam
* Nhu vdy, kinh phi thuc te vdn chuyen vd xir
ly CTR khi chua phdn logi Id:
160.000 X 240 = 38.400.000 ddng/nam Kinh phi van chuyen, xii' ly CTR sinh boat sau khi phan loai nhu sau:
- Khoi lugng CTR hiTu ca: 55,2 x 276,4 x 365
= 55.689 kg/nam = 55,69 tSn/nam
- Lugng CTR buu ca phai dem di xir ly: 55,69
- 22,68 = 33 tan/nam
- Chi phi van chuyen, xu ly CTR huu co: 60.000 X 33 = 1.980.000 dong/nam
- Lugng chat vd ca dem chdn lap 1 nam: 101
- 56 = 45 tan/nam = 107 mVnam
- Chi phi van chuyen, xir ly CTR vd co- la:
107 X 160.000= 17.120.000 dong/nam
* Vdy, kinh phi van chuyen vd xu ly sau khi
da phdn logi CTR Id:
17.120.000+ 1.980.000= 19.100.000 dong Phi mdi trudng thu dugc ciia td hien nay lai 7.470.000 ddng/nam Nhu vay khdng dii de xir ly CTR Khi thuc hien md hinh phan loai, thu gom va xii- ly CTR nbir de xuat, iniic dau tir ban dau gdp 2,5 lan so hien tai nhung khi di vao boat ddng se dem lai lgi ich ve kinh te
Trang 6Nguyen Thu Huyen vd dtg Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 83(07): 121 - 126
Bang 5 T6ng hgp kinh phi thuc hien xay dung
mo hinh phan loai thu gom va xii' ly CTR sinh
boat tai to 7, p Tan Thinh, tp Thai Nguyen
Don vi: 1000 dlna
TT
1
2
3
4
5
6
7
8
Hang muc
Hgp tuyen truyen
In ap phich
Td rai
Thiing rac 2 ngan
Xe thu gom 2 ngan
Xo dung CTR
Chi phi u rac
Xu ly CTR
Tong cong
Tru'O'c
du an
38.400 38.400
Thuc hien
du an 1.000
450
480 5.400 2.200 2.880 12.448 19.100 43.958 KET LUAN
Qua qua trinh dieu tra, khao sat thuc dja tai td
7, phudng Tan Thinh, thanh phd Thai Nguyen
cho thay:
- Xay dung thanh cdng md hinh phan loai, thu
gom va xir ly CTRSH tai cac hd gia dinh
- Hon 85% hd dan ddng y phan loai CTR tai
ngudn CTR dugc chia Iam 3 loai: CTR huu
CO', CTR vd CO- va CTR tai che
- 52% hd dan ddng y li CTR hiru co- tai gia dinh
- Chi phi xay dung md hinh phan loai, thu gom va xii' ly chat thai ran sinh hoat la 43.958.200 dong
- Ham lugng chat dinh dudng trong phan u tir CTRSH eao, trong do ham lugng miin dat tieu chuan lam phan bdn cho cac loai cay trdng [2]
T A I L I E U THAM KHAO [1] Ung Quoc Dung, Tran Hieu Nhuc, Nguyen
Thj Kim Thai (2001), Qudn ly chdt thdi rdn Chdt thai rdn do thi, tap I, Nxb Xay dung
[2] Nguyin Xuan Nguyen (2004) Cong nghe xic ly rdc thdi vd chdt thai rdn, Nxb Khoa hgc va Ky
thuat
[3] D6ng Thj Phuang Lien (2008), Khda luan tit nghiep "Dieu tra, danh gia nguon rac thai sinh boat va sii- dung mot so che pham vi sinh vat de xii
ly rac huu ca lam phan bon va bao ve moi trudng", Dai hgc Nong Lam - DHTN
[4] UBND phudng Tan Thjnh, Bdo cdo long ket cuoi ndm 2009 to 7, phudng Tdn Thinh, thdnh pho Thdi Nguyen
[5] Trung tam tu van cdng nghe moi trudng
-Lien hiep cac hdi khoa hgc va ky thuat Viet Nam,
2005, Bao cao ket qua thuc hien du an: "'Xdy dung
mo hinh phdn logi, thu gom vd xic ly rdc thdi sinh hogt cho cdc khu do thi md-P\ Ha Ngi
SUMMARY
BUILDING A MODEL SORTING, COLLECTING AND PROCESING OF SOLID WASTE AT THE HOUSEHOLDS IN THE GROUP NO 7, TAN THINH WARD,
THAI NGUYEN CITY
Nguyen Thu Huyen , Nguyen Thi Dong
College of Sciences - That Nguyen University
The authors has researched and buih a model on sorting, collecting and processing of household solid wastes at Group No.7, Tan Thinh Ward, Thai Nguyen City with 85% households agreed to sorting solid wastes at source Building cost of this model is 43.958,200VND In addition to 50 families participating in composting the solid waste in local will reduce 23 tons of dumping solid wastes/ year and 18,3 million VND of transport solid waste to the authorized dumping areas
Key words: model, sorting, collecting, processing, household solid waste, composting, dumping