Cách tiếp cân vàng da tăng bilirubin gián tiếp ở trẻ sơ sinh docx

Cách tiếp cận trẻ sơ sinh bị vàng da tăng bilirubin gián tiếp Ngô Quốc Duy Tổ 9 – Y4C... Vàng da tăng bil trực tiếp hay gián tiếp3. Vàng da tăng bil gián tiếp sinh lý hay bệnh lý 5.. Cá

Cách tiếp cận trẻ sơ sinh bị vàng da tăng bilirubin gián

tiếp

Ngô Quốc Duy

Tổ 9 – Y4C

Tiếp cận trẻ bị vàng da

1 Trẻ có bị vàng da ko?

2 Thời gian của vàng da?

3 Vàng da tăng bil trực tiếp hay gián tiếp?

4 Vàng da tăng bil gián tiếp sinh lý hay

bệnh lý

5 Mức độ vàng da?

6 Có biến chứng vàng da nhân chưa?

7 Nguyên nhân là gì?

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(1) Trẻ có vàng da ko?

 Nguyên tắc: (1) dưới AS mặt trời, (2)

bộc lộ toàn thân, (3) từ trên xuống dưới.

 Cách khám: dùng ngón tay ấn lên vùng

cứng trong 3-5s  thả tay ra và sau đó quan sát

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(2) Thời gian vàng da

Vàng da kéo dài

 Trẻ đủ tháng:

>14days

 Trẻ đẻ non: >21days

Vàng da ngắn

 Trẻ đủ tháng: <14

days

 Trẻ đẻ non: <21 days

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(3) Vàng da tăng bil nào?

Tính chất Gián tiếp Trực tiếp

1 Thời gian Thường <1 tuần Thường > 1 tuần

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(4) Vàng da slý hay bệnh lý?

Thể tích HC lớn

(Hct 50-60%)

Đời sống HC ngắn

(85 ngày)

UGT chưa trưởng thành

(7 ngày: 1%, 14 tuần # trưởng thành)

Tăng chu trình ruột gan

Thiếu VK chí, pH kiềm, β Glucuronydase

Bài tiết ở gan kém

Cytochromes Myoglobin

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(4) Vàng da slý hay bệnh lý?

1 Trẻ khỏe: bú tốt, cử động và tx bt

2 Thời gian xh: sau 24h

3 Mức độ: ko quá ngưỡng chiếu đèn

4 Kéo dài: <1 tuần (đủ tháng), <2 tuần

(non tháng)

5 Tốc độ tăng bil máu: <5mg/dL/ngày

Nếu trẻ vàng da sinh lý  ko cần nhập viện

hay có những can thiệp thêm

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(5) Mức độ?

 Dựa vào quy tắc Kramer: Ko chính xác

Sơ đồ Vùng Giá trị bil ước

tính (mg/dL)

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(5) Mức độ?

1 Trẻ yếu: bú kém.

2 Thời gian xh: <24h

3 Vị trí: tới vùng 5

4 Biến chứng: có bh thần kinh

5 XN bil: bil toàn phần tăng >5mg/dL/

ngày

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(6) Có biến chứng vàng da nhân chưa?

Định nghĩa:

 Bil >340 µmol/l +

Tch TK

 Xảy ra trong 15 ngày

đầu sau sinh, do màng ngăn giữa tc não và màng não còn yếu

7 yếu tố nguy cơ:

 (1) Thiếu oxy, ngạt

 (2) Toan máu

 (3) Hạ đường huyết

 (4) Hạ thân nhiệt

 (5) Hạ albumin máu

 (6) Sinh non

 (7) Nhiễm trùng

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(6) Có biến chứng vàng da nhân chưa?

1 Bil gắn với màng tế bào  thay đổi đặc

tính, tính thấm của màng

2 P-Glycoprotein (chất vc bil qua màng tb)

hđ yếu ở: (1) trẻ non tháng, (2) bị ức chế bởi thuốc ceftriaxon

3 Hàng rào máu não: (1) tăng độ thẩm

thâú, (2) tăng CO2  tăng lắng đọng bil ở não

4 Một số chất đẩy bil ra khỏi albumin:

thuốc có chứa sulfa, benzyl alcohol…

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(6) Có biến chứng vàng da nhân chưa?

Cấp tính

 Gồm 3 giai đoạn:

1 Giai đoạn 1 (1-2

days): bú kém, lơ

mơ, ↓ TLC

2 Giai đoạn 2 (giữa

tuần 1): ↑ TLC duỗi, khóc thét, sốt, co giật.

3 Giai đoạn 3 (sau

tuần 1): ↑ TLC  ↓

TLC

Mạn tính

 Gồm 2 giai đoạn:

1 Năm đầu: Tăng TLC,

chậm phát triển vận động

2 >1 năm: RL vận động,

điếc, liệt chi…

Cách tiếp cận vàng da sơ sinh

(7) Định hướng nguyên nhân

 Gợi ý dựa vào ngày:

Ngày Nguyên nhân

1 (1) Tán huyết do bất đồng Rh, (2) NKH

2-4 (1) Sinh lý, (2) Tán huyết, (3) NHK,

(4) Đa hồng cầu, (5) Hồng cầu thoát

mạch, (6) Hc Gilbert, (7) Hc Crigler-Najjar, (8) Hc vàng da so sữa mẹ

5-10 (1) NKH, (2) Thiếu men G6PD, (3) Hc

vàng da do nuôi bằng sữa mẹ, (4) HMV (do tăng chu trình gan-ruột), (5) Suy

giáp (bệnh chuyển hóa)

>10 (1) NKH, (2) NK Tiết niệu

XỬ TRÍ

1 Giảm nhanh bil tự do trong máu

2 Điều trị nguyên nhân

3 Điều chỉnh các yếu tố thúc đẩy vàng da

nhân

4 Điều trị hỗ trợ