Tháng 42017, Giang dự định thành lập doanh nghiệp tư nhân Thanh Giang kinh doanh bán buôn thiết bị linh kiện điện tử, viễn thông có trụ sở tại phố Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm , thành phố Hà Nội với số vốn đầu tư là 3 tỷ đồng (gồm tiền mặt, ô tô, ngoại tệ).
Trang 1Đề bài:
Tháng 4/2017, Giang dự định thành lập doanh nghiệp tư nhân Thanh Giang kinh doanh bán buôn thiết bị linh kiện điện tử, viễn thông có trụ sở tại phố Hàng Bài, quận Hoàn Kiếm , thành phố Hà Nội với số vốn đầu tư là 3 tỷ đồng (gồm tiền mặt, ô tô, ngoại tệ)
Câu hỏi và trả lời câu hỏi:
Câu hỏi 1: Giang phải chuẩn bị những giấy tờ nào để tiến hành thủ tục
đăng ký doanh nghiệp ? Cơ quan nào có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho Doanh nghiệp tư nhân Thanh Giang ?
1 Trước hết chúng ta sẽ tìm hiểu khái quát về tính chất và đặc điểm của của loại hình Doanh nghiệp tư nhân
Căn cứ theo Điều 183 của Luật Doanh nghiệp hiện hành thì doanh nghiệp
tư nhân có các tinh chất – đặc điểm sau đây:
- Doanh nghiệp tư nhân sẽ do một cá nhân làm chủ và cá nhân này sẽ tự chịu trách nghiệm về hoạt động của doanh nghiệp bằng toàn bộ tài sản của mình Đồng nghĩa chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân sẽ chịu trách nhiệm vô hạn đối với các rủi ro trong hoạt động của Doanh nghiệp tư nhân
- Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào
- Mỗi cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân
- Doanh nghiệp tư nhân không có quyền góp vốn thành lập hay mua cổ phần trong những công ty hợp danh, công ty cổ phần, công ty Trách nhiệm hữu hạn
Từ các đặc điểm trên có thể thấy Doanh nghiệp tư nhân không có nhiều quyền hạn và đồng thời tính chất đơn giản hơn nhiều so với công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty hợp doanh Chính vì tính chất đơn giản
Trang 2như vậy và cũng có ít người lựa chọn vì mức độ rủi ro cao nên tiến trình – thủ tục để thành lập một doanh nghiệp tư nhân không quá phức tạp
2 Những loại giấy tờ anh Giang phải chuẩn bị để thành lập Doanh nghiệp tư nhân Những thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân
- Trước hết anh Giang hoàn toàn có quyền thành lập Doanh nghiệp tư nhân Căn cứ Khoản 1 – Điều 18 – Luật Doanh nghiệp: “Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của luật này, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2 của Điều này” (Anh Giang không thuộc bất
kỳ trường hợp nào trong Khoản 2 – Điều 18)
- Các loại hồ sơ giấy tờ mà anh Giang phải chuẩn bị
Căn cứ theo Điều 20 – Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của doanh nghiệp tư nhân thì các giấy tờ anh Giang phải có bao gồm:
+ Giấy đề nghị thành lập doanh nghiệp
+ Giấy tờ cá nhân của chủ Doanh nghiệp tư nhân: Thẻ căn cước công dân, giấy chứng minh nhân dân, Hộ chiếu, chứng thực cá nhân hợp pháp khác (Tất cả
là bản sao)
+ Ngoài ra anh Giang sẽ phải chuẩn bị thêm một Giấy ủy quyền trong trường hợp anh ủy quyền cho một chủ thể khác thực hiện thay mình các thủ tục trong thanh lập Doanh nghiệp (Ủy quyền là phương pháp mà các chủ sở hữu Doanh nghiệp rất hay sử dụng trong giai đoạn hiện nay)
+ Ngoài các giấy tờ nêu trên thì anh Giang có thể phải chuẩn bị thêm một
số loại giấy tờ khác như:
a Giấy tờ xác nhận tên công ty, địa chỉ, ngành nghề kinh doanh
b Những văn bản xác nhận vốn đầu tư của các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền
Trang 3c Những giấy tờ, chứng chỉ hành nghề của chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp có quy định tại khoản 13 Điều 4 Luật Doanh nghiệp
- Sau khi chuẩn bị tất cả các loại giấy tờ trên thì anh Giang có hai cách để nộp hồ sơ:
+ Cách 1: Nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa của Sở kế hoạch và đầu tư nơi anh đăng ký thành lập doanh nghiệp
+ Cách 2: Nộp online 100% qua mạng (Cổng thông tin điện tử của Sở kế hoạch và đầu tư) Đối với cách 2 này thì đương nhiên anh Giang sẽ phải lập một tài khoản và phải thực hiện công đoạn chứng thực tài khoản thông qua khai báo
về Chứng minh nhân dân, căn cước, hộ chiếu
- Thời gian chờ đợi kết quả hồ sơ thông thường là 3 ngày Trong thời gian xét duyệt hồ sơ, chuyên viên sẽ phải đánh giá các điều kiện của anh Giang, bao gồm:
+ Tên doanh nghiệp phải không bị trùng, không gây nhầm lẫn với các doanh nghiệp khác trên phạm vi cả nước
+ Trụ sở chính của công ty phải được quyền sử dụng hợp pháp, có địa chỉ
rõ ràng và không nằm trong khu vực quy hoạch của địa phương
+ Ngành nghề kinh doanh nhất định không được thuộc danh mục các ngành nghề mà pháp luật cấm đầu tư
+ Vốn của doanh nghiệp phải đảm bảo vốn pháp định đối với các ngành nghề pháp luật yêu cầu
+ Chủ doanh nghiệp không được vi phạm điều cấm của pháp luật hiện nay
- Sau quãng thời gian xét duyệt sẽ ra thông báo Nếu hồ sơ hợp lệ thì sẽ được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Còn nếu chưa hợp lệ thì cơ quan
có thẩm quyền sẽ có một văn bản hướng dẫn yêu cầu sửa đổi, bổ sung
Trang 4Trong trường hợp đăng ký online thì chủ doanh nghiệp còn phải cầm bản giấy của hồ sơ lên Sở kế hoạch và đầu tư để chuyên viên kiểm tra, đối chiếu với bản PDF Thời gian kiểm tra đối chiếu là 1 ngày
- Được cấp giấy chứng nhận kinh doanh thì chủ sở hữu doanh nghiệp còn phải thực hiện các thủ tục bao gồm đăng ký mã số thuế, đăng ký hóa đơn và chữ
ký số
3 Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho Giang chính là Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở kế hoạch đầu tư nơi mà anh Giang đăng ký thành lập doanh nghiệp – nơi doanh nghiệp có trụ sở ( Phòng đăng ký kinh doanh Sở kế hoạch và đầu tư thành phố Hà Nội)
Câu 2: Giang có phải thực hiện định giá tài sản và làm thủ tục chuyển
quyền sở hữu tài sản cho doanh nghiệp tư nhân? Cách thức xác định vốn đầu tư của Doanh nghiệp tư nhân Thanh Giang như thế nào ?
1 Giang có phải thực hiện định giá tài sản và làm thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản cho doanh nghiệp tư nhân không?
● Trước hết, anh Giang sẽ không cần phải thực hiện thủ tục chuyển quyền sở hữu tài sản của mình cho doanh nghiệp tư nhân
- Theo quy định tại Điều 183 của Luật Doanh nghiệp thì doanh nghiệp tư nhân do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về hoạt động của công ty Như vậy, doanh nghiệp tư nhân không quy định doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình mà trách nghiệm này lại thuộc về chủ doanh nghiệp
- Trách nghiệm của chủ doanh nghiệp tư nhân là trách nhiệm vô hạn Để
thực hiện hoạt động kinh doanh thì chủ đầu tư phải bỏ ra một số vốn nhất định
Vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân vào doanh nghiệp tư nhân không tách bạch với tài sản của chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân Vì chủ doanh nghiệp
Trang 5không cần phải thực hiện thủ tục chuyển quyền sở hữu đối với tài sản mà mình
muốn đầu tư vào Doanh nghiệp tư nhân sang cho doanh nghiệp tư nhân
● Tuy nhiên việc định giá tài sản đầu tư vào Doanh nghiệp tư nhân là cần thiết
- Theo Khoản 1 – Điều 184 của Luật Doanh nghiệp năm 2014 thì: “ Vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân do chủ doanh nghiệp tư nhân đăng ký Chủ doanh nghiệp tư nhân có nghĩa vụ đăng ký chính xác tổng số vốn đầu tư, trong
đó ghi rõ số vốn bằng đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng và các tài sản khác; đối với vốn bằng tài sản khác còn phải ghi rõ loại tài sản, số lượng và giá trị còn lại của mỗi loại tài sản.”
- Vốn đầu tư của anh Giang không chỉ có tiền mặt (đồng Việt Nam ) mà còn
có cả ô tô và ngoại tệ nên việc định giá mỗi loại tài sản là cần thiết Trong quá trình đăng ký vốn thì anh Giang phải ghi rõ số lượng tài sản, loại tài sản; giá trị còn lại của mỗi loại
- Pháp luật quy định như vậy là để các cơ quan có thẩm quyền có thể quản
lý chặt chẽ hơn phần vốn góp mà chủ doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân
2 Xác định vốn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân Thanh Giang
- Để biết được số vốn đầu tư của một Doanh nghiệp tư nhân là bao nhiêu thì pháp luật đã xây dựng một phương pháp thông qua tiến trình đăng ký số vốn đầu
tư Trong tiến trình này thì chủ doanh nghiệp tư nhân phải ghi đây đủ, rõ ràng về
số lượng tài sản góp vốn, các loại tài sản, giá trị còn lại của mỗi loại
- Trong quá trình hoạt động kinh doanh để xác định được vốn đầu tư và theo dõi vốn đầu tư biến động thì Điều 184 cũng có quy định:
“Toàn bộ vốn và tài sản Kể cả vốn vay và tài sản thuê được sử dụng vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phải được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán và báo cáo tài chính của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật
Trang 6Trong quá trình hoạt động chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền tăng hay giảm vốn đầu tư của mình vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Việc tăng và giảm vốn đầu tư phải được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán Trường hợp giảm vốn thấp hơn vốn đầu tư đã đăng ký thì chủ doanh nghiệp tư nhân chỉ được giảm vốn sau khi đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh”
- Như vậy, ngoài theo dõi vốn thông qua đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền thì còn có thể xác định được vốn thông qua số kế toán và báo cáo tài chính của Doanh nghiệp
- Trong quá trình hoạt động nếu số vốn đầu tư của doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh hoặc số vốn đã quá thừa so với hoạt động kinh doanh Chủ doanh nghiệp có quyền tăng, giảm vốn đầu tư nhưng phải ghi chép đầy đủ trong sổ kế toán
Câu 3: Anh Giang có thể sử dụng tài sản chung của vợ chồng mình để
thành lập doanh nghiệp tư nhân không ? Tại sao?
- Căn cứ theo Điều 33 – Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì tài sản chung của vợ chồng bao gồm:
+Tài sản do vợ, chồng tạo ra,
+Thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh,
+ Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng
+ Tài sản hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân
+ Tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung
+ Tài sản mà vợ chồng thỏa thuận là của chung
+ Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn
- Như vậy, anh Giang có thể thành lập doanh nghiệp tư nhân với nguồn vốn chung của cả hai vợ chồng anh Đương nhiên là thuộc trường hợp tài sản mà
Trang 7anh sẽ mang vào góp vốn thành lập doanh nghiệp không phải là tài sản mà vợ anh được tặng cho riêng hoặc được thừa kế riêng
Điều 36 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về tài sản chung được đưa vào kinh doanh: "Trong trường hợp vợ chồng có thỏa thuận về việc một bên đưa tài sản chung vào kinh doanh thì người này có quyền tự mình thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản chung đó Thỏa thuận này phải lập thành văn bản"
Theo quy định của pháp luật, vợ chồng có quyền thỏa thuận về việc một bên đưa một phần hoặc toàn bộ khối tài sản chung (theo quy định tại Điều 33 nêu trên) vào kinh doanh, và người này có quyền tự mình thực hiện các giao dịch liên quan tới khối tài sản trên Tuy nhiên, để đảm bảo nguồn chứng cứ để giải quyết khi xảy ra tranh chấp thì pháp luật yêu cầu thỏa thuận trên phải được lập thành văn bản và có xác nhận của vợ, chồng
Vậy, vợ chồng anh Giang phải lập văn bản thể hiện nội dung thỏa thuận đưa một phần hoặc toàn bộ khối tài sản chung vào việc kinh doanh Nội dung thỏa thuận cần thể hiện chi tiết đối tượng của hợp đồng gồm loại tài sản, số lượng tài sản, quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng,
- Đối với doanh nghiệp tư nhân đây là loại hình doanh nghiệp không có sự tách bạch rõ ràng giữa tài sản của chủ doanh nghiệp với tài sản của doanh nghiệp Về cơ bản doanh nghiệp tư nhân cũng là một loại tài sản của chủ sở hữu doanh nghiệp, pháp luật cũng không yêu cầu về thủ tục chuyển tài sản của chủ doanh nghiệp thành tài sản của doanh nghiệp Vậy nên nếu doanh nghiệp tư nhân
mà hình thành trong thời kỳ hôn nhân thì được xem là tài sản chung của vợ và chồng (Căn cứ theo Điều 33 – Luật Hôn nhân và gia đình) Một phần vì pháp luật không cấm cách góp vốn này và một phần lấy tài sản chung để đầu tư vào tài sản chung nên không ai giảm quyền lợi và anh Giang cũng chịu trách nghiệm vô hạn với loại tài sản là Doanh nghiệp tư nhân nên hoàn toàn có khả năng anh
Trang 8Giang lấy tài sản chung của vợ chồng anh để đầu tư thành lập doanh nghiệp Trừ trường hợp là ngay trong thời kỳ hôn nhân vợ chồng anh đã thỏa thuận chia riêng tài sản để góp vốn
Câu 4: Tháng 12/2018, Giang bán doanh nghiệp tư nhân Thanh Giang
cho Thảo Giang và Thảo phải thực hiện thủ tục mua bán Doanh nghiệp tư nhân như thế nào?
● Quyền bán doanh nghiệp tư nhân của anh Giang:
Điều 187 LDN: “Chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền bán doanh nghiệp của mình cho người khác.”
- Vì Doanh nghiệp tư nhân giống như một tài sản cá nhân của chủ doanh nghiệp và loại hình này chỉ một người làm chủ, đồng thời người này chịu trách nghiệm hoàn toàn cho doanh nghiệp nên chắc chắn sẽ có quyền bán doanh nghiệp
- Việc chuyển nhượng doanh nghiệp tư nhân chính là bán Doanh nghiệp tư nhân
● Các thủ tục mà anh Giang và chị Thảo phải thực hiện khi mua bán doanh nghiệp tư nhân
- Thủ tục 1: Thực hiện mua bán doanh nghiệp
+ Hai bên thỏa thuận và thống nhất với nhau là sẽ bán Doanh nghiệp, sau
đó sẽ thành lập một hợp đồng mua bán
Mặc dù pháp luật không quy định một loại mẫu cụ thể với hợp đồng mua bán nhưng thông thường khi lập hợp đồng này, các bên phải chú ý đến các nội dung: Thông tin bên bán và bên mua; các thông tin cơ bản về đối tượng mua bán ( Số giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, mã số thuế, mã số doanh nghiệp, tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, giấy chứng nhận mẫu dấu, số liệu về tài sản và các
Trang 9tài liệu – hồ sơ khác); giá, lệ phí, phương thức thanh toán; quyền và nghĩa vụ của bên mua – bên bán; Phương thức giải quyết tranh chấp nếu tranh chấp xảy ra; phương thức xử lý lao động; các khoản nợ còn lại của doanh nghiệp, các nghĩa
vụ tài chính chưa thực hiện; cơ cấu tổ chức, quy mô hoạt động; Thông tin về các sản phẩm – dịch vụ của doanh nghiệp; bí mật kinh doanh; các quy định khác… + Chị Thảo phải là người có quyền thành lập, góp vốn thành lập, mua cổ phần và quản lý doanh nghiệp theo quy định tại Luật Doanh nghiệp và không thuộc trường hợp không được quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định tại luật này
+ Sau khi việc mua bán diễn ra thì cần phải có một số giấy tờ chứng minh
như giấy biên nhận tiền mua bán doanh nghiệp, biên bản thanh lý hợp đồng mua bán và thực hiện việc đăng ký doanh nghiệp cho người mua
- Thủ tục 2: Đăng ký sang tên doanh nghiệp cho người mua
+ Về thời hạn: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày chuyển giao doanh nghiệp cho người mua, chủ doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan đăng ký kinh doanh Đây là thông báo thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân
+ Thông báo phải bao gồm các nội dung: Tên, trụ sở của doanh nghiệp; tên, địa chỉ của người mua; tổng số nợ chưa thanh toán của doanh nghiệp; , địa chỉ,
số nợ và thời hạn thanh toán cho từng chủ nợ; hợp đồng lao động và các hợp đồng khác đã ký kết nhưng chưa thực hiện xong và cách thức giải quyết các hợp đồng đó
+ Căn cứ theo Nghị định 43/2010.NĐ-CP của Chính Phủ về đăng ký doanh nghiệp thì thủ tục đăng ký thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân như sau:
(1) Thông báo thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân có chữ ký của người bán
và người mua
Trang 10(2) Bản sao hợp lệ một trong những giấy tờ chứng thực cá nhân của người mua doanh nghiệp tư nhân như: Giấy chứng minh nhân dân còn hiệu lực hoặc căn cước hoặc hộ chiếu còn hiệu lực
(3) Hợp đồng mua bán và các giấy tờ chứng minh hoàn tất việc chuyển nhượng
(4) Khi nhận được hồ sơ đăng ký thay đổi của doanh nghiệp thì Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ trao giấy biên nhận và đăng ký thay đổi chủ chủ doanh nghiệp tư nhân
* Hồ sơ bán doanh nghiệp tư nhân
- Thông báo thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân có chữ ký của người bán (anh Giang) và người mua (chị Thảo)
- Bản sao hợp lệ một trong những giấy tờ chứng thực cá nhân của người mua
- Hợp đồng mua bán doanh nghiệp và các giấy tờ chứng minh hoàn tất việc chuyển nhượng doanh nghiệp tư nhân
- Bản sao hợp lệ giấy chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng thực cá nhân khác của chủ doanh nghiệp tư nhân – anh Giang