PhiÕu ®Ò xuÊt ®Ò tµi KH&CN cÊp thµnh phè n¨m 2010 GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT BỊ CHUYỂN GIAO 1 Tên Công nghệ/Thiết bị (CN/TB) (Tên tiếng Việt và tiếng Anh) Hệ thống GIS quản lý sản xuất lúa ở vùng[.]
Trang 1GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ VÀ THIẾT BỊ CHUYỂN GIAO
1 Tên Công nghệ/Thiết bị (CN/TB) - (Tên tiếng Việt và tiếng Anh):
Hệ thống GIS quản lý sản xuất lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long
2 Xuất xứ công nghệ:
(Quá trình hình thành công nghệ)
Hệ thống GIS quản lý sản xuất lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long được Trung tâm Công nghệ phần mềm Thuỷ lợi nghiên cứu, xây dựng trong khuôn khổ đề tài khoa học công nghệ cấp bộ “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ GIS vào quản lý sản xuất lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long”
3 Quá trình nghiên cứu ra công nghệ
(Quá trình trình triển khai nghiên cứu ra công nghệ từ thời gian nào đến thời gian nào)
Đề tài “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ GIS vào quản lý sản xuất lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long” bắt đầu được thực hiện từ tháng 1 năm 2011 Thời hạn kết thúc đề tài
là tháng 12 năm 2013 Hết năm 2011, Trung tâm Công nghệ phần mềm Thuỷ lợi đã xây dựng xong hợp phần quản lý số liệu về sản xuất lúa và triển khai ứng dụng cho Sở NN&PTNT tỉnh An Giang bắt đầu từ tháng 1 năm 2012
Năm 2012, được sự chấp thuận của Vụ KHCN&MT thuộc Bộ NN&PTNT, Trung tâm tập trung nghiên cứu cách tiếp cận mới để sử dụng ảnh viễn thám đa phổ miễn phí MODIS vào việc theo dõi sản xuất lúa Kết quả của một năm nghiên cứu là hệ thống thuật toán và phần mềm phân tích chỉ số thực vật được chiết xuất từ ảnh MODIS để nhận biết lúa trên mặt đất, xây dựng bản đồ lúa, tính diện tích gieo cấy Nhờ đó có thể theo dõi được quá trình xuống giồng trên từng thửa ruộng, theo dõi sức khoẻ lúa, dự tính thời điểm thu hoạch Kết quả nghiên cứu được phần mềm hoá và tích hợp vào hệ thống GIS quản lý sản xuất lúa Như vậy, hiện nay hệ thống GIS quản lý sản xuất lúa ở vùng đồng bằng sông Cửa Long cứ 8 ngày một lần cung cấp cho người dùng bản đồ lúa của khu vực - kết quả phân tích ảnh MODIS miễn phí và kết quả tính diện tích lúa độc lập với số liệu cập nhật từ các địa phương
Trong năm 2013, Trung tâm sẽ nghiên cứu tin học hoá công tác dự tính, dự báo năng suất và sản lượng lúa của vùng đồng bằng sông Cửu Long căn cứ vào số liệu cập nhật từ các địa phương và căn cứ vào kết quả phân tích ảnh MODIS
4 Các chức năng chính của hệ thống thông tin
- Hệ thống được xây dựng theo mô hình WebGIS, cho phép cập nhật và lưu trữ số liệu về tiến độ gieo cấy lúa, hiện trạng sức khoẻ lúa, tình hình sâu bệnh, chế độ tưới tiêu, tình hình hạn hán, ngập úng, ngập mặn, tiến độ thu hoạch… cho từng thửa ruộng, từng cánh đồng hoặc theo lãnh thổ xã tuỳ theo yêu cầu ứng dụng của mỗi địa phương Người dùng đăng nhập vào hệ thống thông qua mạng Internet, kích hoạt vào thửa ruộng, cánh đồng hay lãnh thổ xã trên bản đồ mà mình muốn cập nhật thông tin, hệ thống sẽ tạo lập giao diện tương ứng cho phép người dùng cập nhật các loại thông tin nói trên
- Căn cứ vào các thông tin được cập nhật thiết lập các loại báo cáo về tình hình sản xuất lúa:
+ Báo cáo về tiến độ sản xuất theo mẫu biểu của Cục Trồng trọt;
Trang 2báo cáo tiến độ xuống giống, cơ cấu giống trong vụ cho một xã, một huyện, cả tỉnh, cả vùng;
+ Báo cáo về hiện trạng sức khoẻ của lúa;
+ Báo cáo về tình hình dịch hại;
+ Báo cáo về tình hình thiên tai;
+ Báo cáo về tiến độ thu hoạch
- Xây dựng các loại biểu đồ diễn biến về tình hình sản xuất lúa cho một xã, một huyện, cả tỉnh, cả vùng:
+ Biểu đồ so sánh diện tích xuống giống cùng kỳ trong các năm;
+ Biểu đồ so sánh tiến độ thu hoạch cùng kỳ trong các năm;
+ Biểu đồ so sánh sản lượng lúa thu hoạch được trong các vụ, các năm;
+ Biểu đồ diễn biến mật độ các loại sâu, tỷ lệ các loại bệnh, diện tích lúa bị nhiễm sâu, bệnh
- Xây dựng các loại bản đồ hiện trạng:
+ Bản đồ cơ cấu giống lúa trong vụ;
+ Bản đồ sức khoẻ lúa;
+ Bản đồ phân bố nguồn nước tưới;
+ Bản đồ lúa bị nhiễm sâu, bệnh;
+ Bản đồ năng suất lúa
- Với cách tiếp cận hoàn toàn mới, hệ thống sử dụng ảnh MODIS để xây dựng bản đồ lúa theo thời gian gần thực với tần suất 8 ngày một bản đồ Qua đó, người dùng có thể nắm bắt:
+ Tiến độ xuống giống (với độ trễ 8-15 ngày);
+ Diện tích gieo cấy trong vụ với độ chính xác 95-98% cho các khu vực chuyên lúa và 90-95% cho các khu vực lúa lẫn màu;
+ Sức khoẻ lúa;
+ Dự đoán tiến độ thu hoạch
- Dự báo năng suất và sản lượng lúa (dự kiến sẽ có vào cuối năm 2013)
Trang 3Hình vẽ 1 Bản đồ đất lúa tỉnh An Giang trên hệ thống GIS quản lý sản xuất lúa.
Hình vẽ 2 Bản đồ cơ cấu giống lúa tỉnh An Giang vụ hè thu năm 2012 (bản đồ được xây
Trang 4dựng tương ứng với ngày 15/7/2012 theo số liệu cập nhật của các huyện).
Hình vẽ 3 Bản đồ hiện trạng lúa của huyện Châu Thành tỉnh An Giang theo ảnh MODIS chụp
ngày 15/5/2012
5 Quá trình hoàn thiện công nghệ
(Quá trình hoàn thiện công nghệ – Sau khi công nghệ được áp dụng, phần hoàn thiện tính
từ thời gian công nghệ đã áp dụng và được nghiệm thu đến thời điểm hiện tại Ở đây đề nghị tác giả nêu những cải tiến mới so với công nghệ ban đầu)
Năm 2011 xây dựng hợp phần quản lý số liệu về sản xuất lúa và triển khai ứng dụng cho Sở NN&PTNT tỉnh An Giang
Năm 2012 tích hợp các module quản lý bản đồ lúa - kết quả giải đoán ảnh MODIS
Dự kiến 2013, hệ thống sẽ được tích hợp các module dự tính, dự báo năng suất và sản lượng lúa của vùng đồng bằng sông Cửu Long căn cứ vào số liệu cập nhật từ các địa phương
và căn cứ vào kết quả phân tích ảnh MODIS
6 Các lĩnh vực có thể áp dụng CN/TB:
- Sản xuất lúa (các Sở NN&PTNT, Bộ NN&PTNT);
- Kinh doanh, xuất khẩu gạo;
- Bảo hiểm nông nghiệp
7 Ưu điểm của CN/TB:
(Ghi rõ ưu điểm so với CN/TB ngoại nhập)
- Cho phép cập nhật, lưu trữ đầy đủ mọi thông tin liên quan đến sản xuất lúa, từ thông tin về tiến độ xuống giống, cơ cấu giống, tình hình sinh trưởng của lúa, tình hình hạn hán, ngập úng, xâm mặn, tình hình sâu bệnh, tiến độ thu hoạch Số liệu có thể cập nhật cho từng
Trang 5thửa ruộng, cho từng cánh đồng hay số liệu tổng hợp cho cả xã tuỳ theo khả năng tổ chức cập nhật số liệu của từng địa phương
- Cung cấp cho người dùng các loại báo cáo tổng hợp khác nhau về tình hình sản xuất lúa, từ báo cáo về tiến độ xuống giống trong ngày hay từ đầu vụ cho một xã, một huyện, cả tỉnh; báo cáo về cơ cấu giống; báo cáo về sức khoẻ lúa; báo cáo về tình hình thiên tai; báo cáo về tình hình sâu bệnh; báo cáo về tiến độ thu hoạch
- Cung cấp cho người dùng các loại bản đồ hiện trạng phản ánh tình hình sản xuất lúa: bản đồ cơ cấu giống của từng vụ; bản đồ phân bố diện tích lúa bị nhiễm sâu bệnh của từng thời kỳ; bản đồ thiên tai của mỗi đợt thiên tai Nói cách khác, hệ thống vừa cung cấp cho người dùng thông tin định lượng trong các báo cáo tổng hợp, vừa cung cấp cho người dùng thông tin định tính trên các loại bản đồ khác nhau về tình hình sản xuất lúa
- Ưu điểm nổi bật của hệ thống là sử dụng ảnh MODIS miễn phí để xây dựng bản đồ lúa với độ chính xác cao, cung cấp cho người dùng cứ 8 ngày một bản đồ phản ánh hiện trạng lúa trên thực địa cùng với số liệu tính diện tích lúa theo ảnh, độc lập với số liệu báo cáo của các địa phương
Hệ thống sẽ được bổ sung thêm các module dự tính, dự báo năng suất và sản lượng lúa cho vùng đồng bằng sông Cửu Long
Hiện tại, đây là hệ thống thông tin duy nhất trong nước và trong các nước trồng lúa có các tính năng nói trên
8 Bản quyền:
- Đã được đăng ký bản quyền chưa? Đã đăng ký Chưa đăng ký x
- Nếu đã đăng ký:
Bản quyền tác giả Nhãn hiệu hàng hoá Kiểu dáng công nghiệp Giải pháp hữu ích Tên gọi xuất xứ hàng hoá
Số đăng ký:
Ngày/tháng/năm đăng ký:
Thời hạn có hiệu lực:
9 Quy mô và địa chỉ đã ứng dụng
(Liệt kê danh mục địa chỉ và quy mô công trình đã ứng dụng)
Ứng dụng cho An Giang từ tháng 1 năm 2012
10 Những thông tin khác
(Nếu chưa có trong biểu mẫu):
11.Ðơn vị chào bán CN/TB:
- Tên đơn vị: Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam
- Địa chỉ: 171 Tây Sơn, Đống Đa, Hà Nội
- Điện thoại: 84.4.38522086 Fax: 84.4.35632827
- Người đại diện: Lê Mạnh Hùng Chức vụ: Giám đốc
x