BÀI TẬP TOÁN 10 Điện thoại 0946798489 Facebook Nguyễn Vương https //www facebook com/phong baovuong Trang 1 A KIẾN THỨC CẦN NHỚ 1 Định lí côsin Cho tam giác ABC có , , BC a CA b AB c Khi đó [.]
Trang 1BÀI TẬP TOÁN 10 Điện thoại: 0946798489
Cho tam giác ABC có BC a CA, b AB, c và bán kính
đường tròn ngoại tiếp là R Khi đó:
3 Các công thức tính diện tích tam giác
Cho tam giác ABC Ta kí hiệu:
- h h h là độ dài các đường cao lần lượt ứng với a b, c
các cạnh BC CA AB, ,
- R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác
- r là bán kính đường tròn nội tiếp tam giác
- p là nửa chu vi tam giác
- S là diện tích tam giác
Ta có các công thức tính diện tích tam giác bên:
; 4) Spr; 5) S p p a p b p c( )( )( ) (công thức Heron)
B CÁC DẠNG TOÁN THƯỜNG GẶP
Dạng 1 Tính toán các yếu tố trong một tam giác
Phương pháp
Tùy theo giả thiết của bài toán, để tìm các yếu tố của tam giác ta có thể:
1) Áp dụng trực tiếp các định lí côsin, định lí sin, công thức diện tích… để tính
2) Chọn một hệ thức thích hợp cho phép tìm được một số yếu tố trung gian cần thiết, từ đó ta tìm được yếu tố cần tìm
BÀI TẬP SÁCH GIÁO KHOA, SÁCH BÀI TẬP
Câu 1 Cho tam giác ABC có A 120
và AB 5, AC 8 Tinh độ dài cạnh BC
Lời giải
BÀI 6 ĐỊNH LÍ CÔSIN ĐỊNH LÍ SIN
• |FanPage: Nguyễn Bảo Vương
Trang 2Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Áp dụng Định lí côsin cho tam giác ABC, ta có:
Áp dụng Công thức Heron, ta cũng có thể tính S theo cách thứ hai sau:
Trang 3Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 5 Cho tam giác ABC có a6,b5,c Tính cos , ,8 A S r
Câu 8 Cho tam giác ABC có ˆ A72 , Bˆ83 , BC18 Tính độ dài các cạnh AC AB, và bán kính R của
đường tròn ngoại tiếp tam giác đó
Trang 4Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 9 Cho tam giác ABC có a2 3,b2 và C ˆ 30
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC
Lời giải
sin2
C
Câu 10 Cho tam giác ABC có các cạnh a30,b26,c28
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp và bán kính đường tròn nội tiếp tam giác ABC
Lời giải
(30 26 28) 422
16, 25
4 4.336
abc R S
Câu 11 Tính độ dài cạnh x trong các tam giác sau
Lời giải
a) Áp dụng định lí cosin, ta có
Trang 5Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 13 Cho tam giác ABC, biết cạnh a152,Bˆ79 , Cˆ61 Tính các góc, các cạnh còn lại và bán
kính đường tròn ngoại tiếp của tam giác đó
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Gọi I là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC Tính diện tích tam giác IBC
Lời giải
Trang 6Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 15 Cho tam giác ABC có trọng tâm G và độ dài ba cạnh AB BC CA lần lượt là 15,18, 27 , ,
a) Tính diện tích và bán kính đường tròn nội tiếp tam giác ABC
b) Tính diện tích tam giác GBC
b) Gọi, H K lần lượt là chân đường cao hạ từ A và , G xuống BC M là trung điểm , BC
3
Trang 7Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Xét tam giác IBC ta có:
Góc BIC2.BAC120 (góc ở tâm và góc nội tiếp cùng chắn một cung)
Câu 18 Cho tam giác ABC có ˆA69 , Bˆ80, BC25 cm Tính độ dài các cạnh AC AB và bán kính ,
R của đường tròn ngoại tiếp tam giác đó
Lời giải
Trang 8Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp của tam giác ABC
c) Tính bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác ABC
Câu 21 Cho tam giác ABC có các cạnh a15 cm b, 13 cm c, 14 cm
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp của tam giác ABC
c) Tính bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác ABC
Lời giải
Trang 9Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
(15 13 14) 21( )2
Câu 22 Cho tam giác ABC, biết cạnh a75 cm B, ˆ80 , Cˆ40
a) Tính các góc, các cạnh còn lại của tam giác ABC
b) Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp của tam giác ABC
Câu 24 Cho tam giác ABC có a24 cm b, 26 cm c, 30 cm
a) Tính diện tích tam giác ABC
b) Tính bán kính đường tròn nội tiếp của tam giác ABC
Câu 25 Cho tam giác MNP có MN 10,MP20 và ˆM 42
a) Tính diện tích tam giác MNP
b) Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác MNP Tính diện tích tam giác ONP
Trang 10Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 26 Cho tam giác ABC có AB3,AC và 5 A 120
Câu 28 Cho tam giác ABC có AB3, 5;AC7, 5;Aˆ135 Tính độ dài cạnh BC và bán kính R của
đường tròn ngoại tiếp tam giác (làm tròn kết quả đến hàng phần mười)
10,3
7,3
BC R
Trang 11Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 30 Cho tam giác ABC có AB6,AC7,BC 8 Tính cos , sinA A và bán kính R của đường trong
ngoại tiếp tam giác ABC
24
BC R
Câu 32 Cho tam giác ABC có AB6,AC 8,Aˆ100 Tính độ dài cạnh BC và bán kính R của đường
tròn ngoại tiếp tam giác (làm tròn kết quả đến hàng phần mười)
Trang 12Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 33 Cho tam giác ABC có Bˆ60 , Cˆ 105 và BC15 Tính độ dài cạnh AC và bán kính R của
đường tròn ngoại tiếp tam giác (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)
Câu 34 Cho tam giác ABC có AB5,AC7,BC9 Tính số đo góc A và bán kính R của đường tròn
ngoại tiếp tam giác ABC (làm tròn kết quả đến hàng phần mười)
a R
A
Câu 37 Cho tam giác ABC , biết
Trang 13Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
a) a7,b8,c Tính 6 m b) a a5,b4,c Lấy 3 D đối xứng của B qua C Tính m và a AD
Trang 14Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 41 Cho tam giác ABC , biết a21,b17,c10
a) Tính diện tích S của tam giác ABC và chiều cao h a
b) Tính bán kính đường tròn nội tiếp r và trung tuyến m a
a
S h a
Câu 42 Cho tam giác ABC , có A60 ,o b20,c25
a) Tính diện tích S và chiều cao h a
b) Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp R và bán kính đường tròn nội tiếp r
Lời giải
Trang 15Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Trang 16Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 45 Cho tam giác ABC , có B60 ,o C45 ,o BC a
Câu 46 Cho tam giác ABC , có độ dài ba trung tuyến bằng 15,18, 27
a) Tính diện tích tam giác b) Tính độ dài các cạnh của tam giác
Trang 17Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
4
22
Trang 18Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Dạng 2 Chứng minh các hệ thức liên quan đến các yếu tố của một tam giác
BÀI TẬP SÁCH GIÁO KHOA, SÁCH BÀI TẬP
Câu 49 Cho h là đường cao vẽ từ đỉnh , a A R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC Chứng
minh hệ thức: h a 2 sinR BsinC
Lời giải
Đặt aBC b, AC c, AB
Trang 19Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
a
h AH
1
sin2
1cos
Trang 20Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 51 Cho tứ giác lồi ABCD có các đường chéo AC x BD, y và góc giữa AC và BD bằng Gọi
S là diện tích của tứ giác ABCD
b) Nêu kết quả trong trường hợp ACBD
Gọi O là giao điểm của AC và BD
Câu 52 Cho tam giác ABC có ba cạnh là , ,a b c và R là bán kính đường tròn ngoại tiếp Chứng minh
rằng: S 2R2sinAsinBsinC
Trang 21Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Suy ra: S 2R2sinAsinBsinC
Câu 53 Tính độ dài các cạnh chưa biết trong các tam giác sau:
1
sin2
Trang 22Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 58 Tam giác ABC có b2c2a Chứng minh rằng
Cách khác: a2 sin ,R A b2 sin ,R B c2 sinR C
Nên b c 2a2 sinR B2 sinR C2.2 sinR AsinBsinC2 sinA
Câu 59 Tam giác ABC có bca2 Chứng minh rằng
h h h
Lời giải
a) Theo giả thiết ta có a2 bc
Thay a2 sin ,R A b2 sin ,R B c2 sinR C vào hệ thức trên ta được
Trang 23Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Trang 24Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 65 Chứng minh rằng trong một tam giác ABC , ta có
a) abcosCccosB b) sinAsinBcosCsinCcosB
Lời giải
a) Theo định lí cô-sin Suy ra và
Do đó abcosCccosB
b) Ta có sinAsinBcosCsinCcosB
Câu 66 Chứng minh rằng trong mọi tam giác ABC , ta có
Trang 25Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
2 sin 2 sin 2 sin
2 sin sin sin
Câu 69 Tam giác ABC có b2c2a Chứng minh rằng
a) 2 sinAsinBsinC
Cách khác: a2 sin ,R A b2 sin ,R B c2 sinR C
Nên bc2a2 sinR B2 sinR C 2.2 sinR AsinBsinC2 sinA
Câu 70 Cho tứ giác ABCD nội tiếp được và có các cạnh , , , a b c d Chứng minh rằng diện tích tứ giác đó
được tính theo công thức sau S p p a p b p c p d , trong đó p là nửa chu vi tứ giác
Lời giải
Giả sử ABCD là tứ giác nội tiếp với độ dài cạnh , , , a b c d
Khi đó A C 180 nên sinCsin ; cosA C cosA
Trang 26Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Trang 27Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 72 Tam giác ABC vuông tại A , đồng dạng với tam giác A B C Gọi aB C , bA C a , A B
và h là đường cao hạ từ a A của tam giác A B C Chứng minh rằng:
b m Chứng minh rằng 2 cotAcotBcotC
Trang 28Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 75 Cho tam giác nhọn ABC có các cạnh , , a b c và diện tích S Trên ba cạnh về phía ngoài của tam
giác đó dựng các tam giác vuông cân A BC B AC C AB A B C , , , , lần lượt là đỉnh) Chứng minh rằng A B 2B C 2C A 2 a2b2c26S
Câu 76 Cho điểm D nằm trong tam giác ABC sao cho DABDBCDCA Chứng minh rằng
a) sin3sin(A) sin( B) sin( C);
b) cotcotAcotBcotC
Suy ra điều phải chứng minh
b) Áp dụng định lý cosin vào tam giác DAB, ta có BD2 AB2AD22AB AD cos
sin
2AB AD S ABD Từ đó suy raBD2 AB2AD24S DABcot
Trang 29Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Tương tự CD2 BC2BD24S DBCcot và AD2AC2CD24S DCAcot
Cộng vế theo vế, chú ý rằng tổng diện tích ba tam giác nhỏ bằng diện tích S của tam giác ABC ,
Câu 77 Trong mọi tam giác ABC chứng minh rằng
Câu 78 Cho hai tam giác ABC Chứng minh rằng điều kiện cần và đủ để hai trung tuyến kẻ từ B và C
vuông góc với nhau là b2c2 5a2
Lời giải
Gọi G là trọng tâm tam giác ABC
Khi đó hai trung tuyến kẻ từ B và C vuông góc với nhau khi và chỉ khi GBC vuông tại G
Trang 30Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Dạng 3 Ứng dụng – Bài toán thực tế
BÀI TẬP SÁCH GIÁO KHOA, SÁCH BÀI TẬP
Câu 79 Một công viên có dạng hình tam giác với các kích thước như Hình Tính số đo các góc của tam
Trang 31Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 81 Hai tàu kéo cách nhau 51 m, cùng kéo một chiếc xà lan như Hình 3 Biết chiều dài của hai sợi cáp
lần lượt là 76 m và 88 m, tính góc được tạo bởi hai sợi cáp
Câu 83 Tính khoảng cách giữa hai điểm P và Q của một hồ nước (Hình 7) Cho biết từ một điểm O
cách 2 điểm P và Q lần lượt là 1400 m và 600 m người quan sát nhìn thấy một góc 76
Lời giải
PQ OP OQ OP OQ O 140026002 2 1400 600 cos 76 1383,32( ).m
Trang 32Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Câu 84 Tính diện tích bề mặt của một miếng bánh mì kebab hình tam giác có hai cạnh lần lượt là
10 cm,12 cm và góc tạo bởi hai cạnh đó là 35
Lời giải
10 12 sin 35 34, 4 2
Câu 85 Hai máy bay cùng xuất phát từ một sân bay A và bay theo hai hướng khác nhau, tạo với nhau góc
60 Máy bay thứ nhất bay với vận tốc 650 km h/ , máy bay thứ hai bay với vận tốc 900 km h/ Sau 2 giờ, hai máy bay cách nhau bao nhiêu ki-lô-mét (làm tròn kết quả đến hàng phần trăm)? Biết rằng cả hai máy bay bay theo đường thẳng và sau 2 giờ bay đều chưa hạ cánh
Vậy sau 2 giờ hai máy bay cách nhau khoảng 1609,35 km
Câu 86 Các nhà khảo cổ học tìm được một mảnh chiếc đĩa cổ hình tròn bị vỡ Để xác định đường kính
của chiếc đĩa, các nhà khảo cổ lấy ba điểm trên vành đĩa và tiến hành đo đạc thu được kết quả như sau: BC 28,5 cm BAC; 120
Vậy đường kính của chiếc đĩa khoảng 33 cm
Câu 87 Để đo khoảng cách từ vị trí A đến vị trí B ở hai bên bờ một cái ao, bạn An đi dọc bờ ao từ vị trí
Trang 33Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 88 Hai tàu đánh cá cùng xuất phát từ bến A và đi thẳng đều về hai vùng biển khác nhau, theo hai
hướng tạo với nhau góc 75 Tàu thứ nhất chạy với tốc độ 8 hải lí một giờ và tàu thứ hai chạy với tốc độ 12 hải lí một giờ Sau 2,5 giờ thì khoảng cách giữa hai tàu là bao nhiêu hải lí (làm tròn kết quả đến hàng phần mười)?
Lời giải
Gọi B, C lần lượt là vị trí của tàu thứ nhất và tàu thứ hai sau 2,5 giờ
Sau 2,5 giờ:
Quãng đường tàu thứ nhất đi được là: AB8.2, 520 (hải lí)
Quãng đường tàu thứ hai đi được là: AC12 2, 5 30 (hải lí)
Áp dụng định lí cosin trong tam giác ABC ta có:
BC AC AB AC AB ABC BC BCVậy hai tàu cách nhau 31,5 hải lí
Câu 89 Bạn A đứng ở đỉnh của tòa nhà và quan sát chiếc diều, nhận thấy góc nâng (góc nghiêng giữa
phương từ mắt của bạn A tới chiếc diều và phương nằm ngang) là 35; khoảng cách từ đỉnh
tòa nhà tới mắt bạn A là 1,5 m Cùng lúc đó ở dưới chân tòa nhà, bạn B cũng quan sát chiếc diều
và thấy góc nâng là 75
; khoảng cách từ mặt đất đến mắt bạn B cũng là 1, 5 m Biết chiều cao
của tòa nhà là h20 m (Hình) Chiếc diều bay cao bao nhiêu mét so mặt đất (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
Trang 34Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Lời giải
Gọi các điểm:
O là vị trí của chiếc diều
H là hình chiếu vuông góc của chiếc diều trên mặt đất
C, D lần lượt là hình chiếu vuông góc của A, B trên OH
Vậy chiếc diều bay cao 26,1 m so với mặt đất
Câu 90 Từ một tấm bìa hình tròn, bạn An cắt ra được một hình tam giác có các cạnh
AB cm BC cm và góc B60 (Hình 4) Tính độ dài cạnh AC và bán kính R của miếng
bìa
Trang 35Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Câu 91 Từ một tấm tôn hình tròn có bán kính R1 m, bạn Trí muốn cắt ra một hình tam giác ABC có
các góc A45 , B75 Hỏi bạn Trí phải cắt miếng tôn theo hai dây cung AB BC có độ dài lần ,lượt bằng bao nhiêu mét (làm tròn kết quả đến hàng phần trăm)?
Suy ra: AB2 sinC2 sin 601, 73( )m BC2 sinA2 sin 451, 41( ).m
Vậy bạn Trí phải cắt miếng tôn theo hai dây cung AB BC có độ dài lần lượt là xấp xỉ 1, 73 m và ,
1, 41 m
Câu 92 Một cây cao bị nghiêng so với mặt đất góc 78 Từ vị trí C cách gốc cây 20 m, người ta tiến
hành đo đạc và thu được kết quả: ACB50 với B là vị trí ngọn cây (Hình 10)
Tính khoảng cách từ gốc cây (điểm A ) đến ngọn cây (điểm B ) (làm tròn kêt quả đến hàng phần
mười theo đơn vị mét)
Lời giải
Xét tam giác ABC (Hình 59), ta có:
Trang 36Blog: Nguyễn Bảo Vương: https://www.nbv.edu.vn/
Vậy chiều dài của cây là xấp xỉ 19,4 m
Câu 93 Tàu A cách cảng C một khoảng 3 km và lệch hướng bắc một góc 47, 45 Tàu B cách cảng C
một khoảng 5 km và lệch hướng bắc một góc 112,90 (Hình 11) Hỏi khoảng cách giữa hai tàu là bao nhiêu ki-lô-mét (làm tròn kết quả đến hàng phần trăm)?
Câu 94 Trên biển Đông, đảo A cách đảo 30B km về hướng Đông, tại cùng một thời điểm, tàu thứ nhất
xuất phát từ A với vận tốc không đổi, có độ lớn bằng 30 km h và có hướng / N30E, tàu thứ hai xuất phát từ B với vận tốc không đổi, có độ lớn 25 km h và có hướng N60° W Hỏi hai tàu có /gặp nhau không?
Lời giải
Trang 37Điện thoại: 0946798489 BÀI TẬP TOÁN 10
Giả sử sau t (giờ) hai tàu gặp nhau tại điểm C Khi đó, BC30 ( t km AC), 25 ( t km)
sin 60k sin 30k sin 90 (vô lí)
Do đó, hai tàu không gặp nhau
Theo định lý cosin trong tam giác ABC, ta có a2b2c22bccosA
Câu 2 Cho tam giác ABC , có độ dài ba cạnh là BCa AC, b AB, c Gọi m là độ dài đường trung a
tuyến kẻ từ đỉnh A, R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác và S là diện tích tam giác đó
Mệnh đề nào sau đây sai?
Theo định lý hàm số cosin trong tam giác ta có a2b2c22bccosA
Câu 3 Cho tam giác ABC có a8,b10, góc C bằng 0
Ta có: a2b2c22bccosA3664 2.6.8.cos 60 052a2 13
Câu 5 Cho ABC có B60 ,0 a8,c5 Độ dài cạnh b bằng: