Tuyển tập văn mẫu ngữ văn 8 bài lão hạc

Đoạn văn nêu suy nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc – Ngữ văn 8 Dàn ý Đoạn văn nêu suy nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc + Giới thiệu nhân vật Lão Hạc + Nêu những khó khăn, khổ cực mà lão phải gánh chịu vợ[.]

Trang 1

Đoạn văn nêu suy nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc – Ngữ văn 8

Dàn ý Đoạn văn nêu suy nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc

+ Giới thiệu nhân vật Lão Hạc

+ Nêu những khó khăn, khổ cực mà lão phải gánh chịu: vợ mất sớm, con bỏ đi làm đồn điền cao su, sống lủi thủi một mình với con chó, vì bần cùng nên đã bán chó

Đoạn văn nêu suy nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc (mẫu 1)

Lão Hạc là một nhân vật thành công mà Nam Cao đã xây dựng lên Cuộc đời bi thảm của lão Hạc đã để lại trong lòng người đọc ấn tượng sâu sắc khó quên Lão có một người vợ và một người con trai độc nhất Vợ lão mất sớm, do không đủ tiền cưới vợ, con trai lão phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su Trước khi đi lão được người con trai trao lại một kỉ vật là một con chó vàng nên lão rất yêu thương và đặt cho nó một cái tên hay Cậu Vàng Năm ấy do đói kém mất mùa, bão lũ cướp hết toàn bộ số hoa màu của lão và lão còn bị một trận ốm nặng Cuộc đời đau khổ dồn

ép lão đến bên bờ vực thẳm, không còn cách nào khác, lão đành phải đứt ruột mà bán đi con chó Vàng lão hằng yêu thương; để rồi khi bán xong, lão lại hu hu khóc như con nít Sợ sống mà ảnh hưởng tới con trai, vì đã trót lòng lừa gạt một con chó, lão quyết định chết bằng bả chó và lão "đi đời" trong đau khổ và tủi nhục Cái chết của lão cũng chính là sự tự trọng của lão với con lão Lão Hạc có một tấm lòng thật đáng

Trong văn bản" Lão Hạc" của Nam Cao, lão Hạc là hình ảnh điển hình cho những người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng 8 có cuộc sống nghèo khổ nhưng phẩm chất vô cùng cao đẹp Lão là 1 người giàu lòng yêu thương, sống nhân hậu

Trang 2

và có lòng tự trọng cao Tuy vậy nhưng lão có cuộc sống nghèo khổ, cô đơn Vợ lão mất sớm, con trai duy nhất thì phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su, sống cô đơn với

1 con chó để bầu bạn, tải sản chỉ có 1 mảnh vườn và 1 ít tiền Sau khi bán cậu Vàng - người bạn duy nhất khi về già, lão thấy hối hận, sống day dứt, dằn vặt, đau xót tột cùng Lão Hạc là người có ý thức cao về lẽ sống nên sau khi gửi số tiền ít ỏi cho ông giáo thì lão từ chối tất cả cái gì mà ông giáo cho Vì là người có lòng tự trọng nên sau khi chết lão ko muốn làm phiền tới hàng xóm,nhờ ông giáo lấy số tiền đó để làm ma chay Mọi người trong làng ko ai hiểu nguyên nhân tại sao lão chết, chỉ có Binh Tư và ông giáo hiểu Trong xã hội thực dân phong kiến, lão Hạc như ngọn đèn lay lắt trước gió Qua văn bản "Lão hạc", tác giả đã cho ta thấy phẩm giá tốt đẹp và nhân cách trong sạch của lão Hạc nói riêng cũng như những người nông dân nói chung

Càng suy ngẫm, ta càng hiểu rõ quả thực lão Hạc không còn giải pháp nào khác ngoài việc phải lựa chọn cái chết Cái chết ấy làm ngời lên bao phẩm chất của một con người đáng kính Tưởng như không còn cần bàn thêm gì cái chết của lão Hạc Nhưng chúng ta cũng nên đặt thêm một câu hỏi nhỏ: Tại sao lão Hạc không chọn cái chết nhẹ nhàng hơn, lặng lẽ hơn? Phải chăng lão muốn chọn một cái chết đau đớn và dữ dội để tự trừng phạt mình vì đã trót lừa một con chó? Rất có thể như vậy Thêm một lần nữa ta hiểu thêm về tấm lòng nhân hậu của lão Hạc Lão Hạc đã chết! Một cuộc đời đã kết thúc, khép lại bao lo buồn, đau khổ! Nhưng trang văn của Nam Cao chẳng bao giờ khép lại, mà cứ mở ra trong tâm hồn bạn đọc bao trăn trở, suy ngẫm về con người, về cuộc đời

Với một vẻ ngoài lẩm cẩm, gàn dở và cô độc, thực chất lão Hạc là một nhân cách cao đẹp Lão nhân hậu ngay cả với con chó Vắng con, “cậu Vàng” đã giúp lão bớt

cô đơn Vui buồn của “cậu Vàng” cũng là vui buồn của lão Vì vợ mất sớm, lão dồn tình thương nuôi con khôn lớn Lão giữ mảnh vườn cũng vì con Lão tìm đến cái chết cũng vì con (khi chết lão vẫn còn tiền) Đây thực sự là một sự hi sinh vô cùng to lớn Là một người tự trọng, lão chuẩn bị tiền cho cái chết của mình Lão không muộn phiền lụy đến ai Nghệ thuật phân tích tâm lí nhân vật già dặn Nam Cao tập trung khai thác thế giới bên trong của lão Hạc, chỉ ra được những giằng xé,

Trang 3

những day dứt, những chua xót, hối hận… của một nông dân chất phác, nhân hậu Với bút pháp linh hoạt, xen kẽ được cách kể chuyện tỉnh táo, chân thực và màu sắc trữ tình, đồng thời, tăng hàm lượng triết lí về nhân tình, thế thái qua những suy nghĩ của “tôi” – ông giáo Đối với “cậu Vàng”, lão chăm sóc chó hết sức chu đáo (cho ăn cơm trong bát như một nhà giàu) Lão coi cậu Vàng như một đứa trẻ, đứa trẻ ấy trung thành với lão, làm lão bớt cô đơn Gắn bó với cậu Vàng, khi buộc phải bán “cậu”, mắt lão đã “ầng ậng nước” Đặc biệt, lão cảm thấy mình là kẻ lừa dối bán “cậu Vàng” Vì lão không còn kiếm được tiền nữa, lão sợ rằng mình sẽ tiêu lạm vào tiền của con Lão thà chết chứ không thể để con trắng tay Vậy nên lão thật

sự tìm đến cái chết Việc ấy càng cho thấy lão là người giàu tình thương yêu, giàu đức hi sinh biết bao

Truyện ngắn “Lão Hạc” của nhà văn là một tác phẩm như thế Nhân vật chính của tác phẩm - nhân vật lão Hạc - dù có một hoàn cảnh bất hạnh, đau đớn nhưng lão vẫn giữ được tình yêu thương đối với những người thân yêu và đặc biệt là một lòng

tự trọng cao cả Qua nhân vật này, nhà văn đã thể hiện tư tưởng nhân đạo tiến bộ

và sâu sắc Mặc dù lão phải sống khốn khổ, nghèo túng nhưng lão không vì vậy mà tha hóa về nhân phẩm Binh Tư đã tưởng lão xin bả chó để ăn trộm Ông giáo cũng nghi ngờ lão Nhưng không, Lão Hạc vẫn giữ được vẹn nguyên tâm hồn dào dạt yêu thương đáng quý, đáng trọng của người nông dân và cả sự tự trọng cao đẹp của mình Lão yêu thương con rất mực Vì thương con, lão chấp nhận đối mặt với cô đơn, với tuổi già để con ra đi cho thỏa chí Không chỉ vậy, tình yêu thương lão dành cho con được dâng trào đến cực điểm khi lão tử tự bằng bả chó Qua đó, nhà văn đã bày tỏ thái độ tin tưởng đối phẩm cách tốt đẹp của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng Điều ấy đáng quý vô cùng bởi trước Cách mạng, người nông dân bị coi rẻ như cỏ rác, thậm chí có nhà văn còn nhận định người nông dân

“như những con lợn không tư tưởng” Và bởi thế, tư tưởng của Nam Cao đáng ca ngợi biết bao!

Một trong những nhân vật để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất trong tiến trình văn học Việt Nam đó chính là nhân vật Lão Hạc của nhà văn Nam Cao Ông là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, con bỏ đi làm đồn điền cao su, lão sống lủi

Trang 4

thủi với con chó và chỉ có nó bầu bạn với lão hằng ngày, cái nghèo đói khiến lão rau cháo qua ngày cuối cùng bần quá nên đã bán chó; vì quá ăn năn hối hận nên lão

đã tìm đến cách ăn bả chó để tự tử Thật đáng thương cho một kiếp người Một con người hiền lành, chất phác, giàu tình yêu thương lại có một cái kết vô cùng đáng thương Nhân vật đã mang đến cho chúng ta nhiều cảm xúc vô cùng đặc biệt: sự cảm thông với một người nghèo khổ, tình yêu thương dành cho một người bất hạnh, sự nể phục dành cho một người cha yêu con, một người chủ yêu chó Hình ảnh lão Hạc là đại diện cho người nông dân ở giai đoạn đó bị xã hội đẩy vào bước đường cùng, để giữ lại phẩm giá của mình họ đã phải tìm đến cái chết kết thúc một kiếp người đầy tội nghiệp Không chỉ lão Hạc mà những nhân vật khác trong giai đoạn này cũng xứng đáng nhận được tình yêu thương của độc giả mọi thời kì Nhân vật lão Hạc nói riêng và người nông dân nói chung là một đề tài quen thuộc

đã và đang là chủ đề được khai thác nhận được sự quan tâm đặc biệt từ bạn đọc Nhiều năm qua đi nhưng lão Hạc vẫn sống mãi trong lòng bạn đọc và để lại nhiều

ấn tượng sâu sắc

Người nông dân trước cách mạng tháng 8 sống trong cảnh nghèo đói bị hoàn cảnh

xô đẩy đến đến mức đường cùng nhưng họ vẫn giữ phẩm chất tốt đẹp của bản thân mình và sống với một nhân cách cao đẹp Đại diện cho những người nông dân trước cách mạng tháng tám là Lão Hạc một nhân vật đại diện cho những phẩm chất tốt đẹp của con người việt nam Lão là một nông dân nghèo, nhưng rất trong sáng

và thân thiện Cuộc đời sinh ra lão thật trớ trêu, đẩy lão vào cảnh khó khăn, túng quẫn Là một nông dân chăm chỉ cần cù nhưng lõa lại không có đến một sào ruộng

để cày cấy Gia sản trong nhà chỉ có một chú chó nhỏ và một mảnh vườn để lại cho con trai Cảnh nghèo, đã không nhương tay cho lão, lão chịu khổ đã đành nhưng con trai lão lại liên lụy theo, vì muốn lấy được "ý trung nhân hoàn hảo" nên con trai lão đem lòng yêu một quý cô của một gia đình gia giáo, do đòi hỏi tiền thách cưới khá cao nên cảnh nghèo không cho lão dựng vợ cho con Con trai lão vì vậy

mà phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su Lão thương con , mong muốn con con được hạnh phúc nhưng lão cũng không biết làm cách nào để chu toàn hạnh phúc cho con, chỉ biết khóc mà nhìn con đi "Đồn điền cao su đi dễ khó về " lão biết chứ nhưng đâu có thể cản được! Hằng ngày lão chỉ biết quanh quẩn bên con chó Vàng -

Trang 5

kỉ niệm cuối cùng còn sót lại của người con trai Lão yêu thương chăm sóc nó cẩn thận, tỉ mỉ từng miếng ăn, từng sợi lông Lão yêu thương nó vì nó như là mối ràng buộc còn sót lại của lão và con trai lão Lão thương con thà rằng chết đói chứ

không đời nào đụng vào một sào vườn Lão chỉ sợ khi con trai lão về không có chỗ

ở, sinh sống, lập nghiệp Tuổi già, cô đơn và nghèo đói! cuộc đời đau khổ dồn ép lão đến bờ vực thẳm, không còn cách nào khác lão đành đứt ruột nhìn con chó bị bán, để råi khi bán xong lão lại huhu khóc như một đứa trẻ Dù nghèo đói là vậy nhưng lão không bị tội lỗi cám dỗ mặc dù luôn đc ông Giáo giúp đỡ nhưng lão lại

từ chối một cách hách dịch Cảnh nghèo đến túng quẫn lão đi tìm cái chết; lão chết một cách bất ngờ và đột ngột lão chết vì ăn bả chó! Lão có thể chọn cho mình cái chết nhẹ nhàng hơn nhưng lão vẫn chọn một cái chết như một con chó là vì lão

đã hận đã lừa chết cậu vàng sao? Kết thúc bi kịch cũng là thật sự chấm dứt những dằn vặt riêng tư của Lão Hạc nhưng để lại bao suy ngẫm về số phận những con người nghèo khổ lương thiện trong xã hội cũ

Nam Cao là một nhà văn hiện thực trong giai đoạn 1930 - 1945 Ông đã đi vào lòng độc giả với những tác phẩm viết về số phận của người nông dân, người lao động trong xã hội cũ và một trong số đó không thể không kể tới tác phẩm “Lão Hạc” Nhân vật Lão Hạc trong truyện là một nhân vật đã để lại trong người đọc ấn tượng dầu sâu sắc Lão Hạc có một cuộc đời hết sức bi thảm và đau khổ khi vợ lão thì mất sớm, lão gà trống nuôi con một mình Anh con trai không lấy được vợ do nhà quá nghèo nên phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su Lão ngày ngày mong mỏi con

về, sống đơn độc và chỉ có con chó Vàng bầu bạn cùng Chính vì đói nghèo nên cuối cùng, lão phải dứt ruột bán đi người bạn duy nhất, chỗ dựa cuối cùng của lão – cậu Vàng Lão Hạc đã ăn bả chó tự tử, để giữ trọn nhân phẩm của mình bằng cái chết đầy đau đớn Cuộc đời của lão Hạc là bức tranh phản ánh rõ nét nhất số phận cùng đường bi thảm của người nông dân lúc bấy giờ Thế nhưng, trong những gam màu tưởng chừng như tối tăm ấy, ta lại thấy một cái gì đó sáng ngời lên, hay đó chính là vẻ đẹp nhân cách của lão Hạc Đó là một người cha yêu thương con hết mực Với lão, dù cho có chết đói lão cũng không bán đi một sào vườn nào vì lão sợ nếu bán, con trai lão mai này có trở về thì sẽ ở đâu mà sống, mà lập nghiệp? Nếu lão bán đi mảnh vườn thì hiển nhiên, lão sẽ vượt qua được giai đoạn khốn khó, đói

Trang 6

kém ấy, nhưng vì sự thương con cao cả, lão đã quyết định không bán Lão Hạc để dành dụm từng đồng, từng cắc để độ con trai về, đưa cho con để con sau này lấy

vợ, lập nghiệp Không may, lão lại ốm, một cơn ốm khiến lão buộc phải tiêu tới số tiền để dành đó Chỉ vậy thôi mà lão đã thấy đau lòng, đau lòng vì lão đã ăn vào tiền của con Rồi lão gửi ông giáo mảnh vườn, nhờ ông giáo giữ hộ cho con trai lão: “của mẹ nó thì nó hưởng” Có thể thấy, mọi suy nghĩ, việc làm đều hướng về con trai, vì con trai, mong muốn nó có một tương lai tốt đẹp hơn Thậm chí, có lẽ cái chết của lão cũng là vì con, đó là một cái chết trong sạch , không chỉ giữ gìn phẩm chất, lòng tự trọng của bản thân mà còn để lại một con đường không vẩn đục phía trước dành cho con trai lão Tình yêu thương của người cha dành cho con thật

vĩ đại và cao cả biết bao Nó không được thể hiện một cách trực tiếp và gián tiếp qua từng hành động, lời nói và suy nghĩ của nhân vật Có thể nói, Nam Cao đã rất thành công trong việc miêu tả nội tâm đặc sắc của nhân vật, kết hợp với cách xây dựng những chi tiết nghệ thuật độc đáo, thành công khắc họa nên một chân dung nhân vật lão Hạc là điển hình cho hình ảnh người nông dân trong xã hội cũ đầy khổ cực, bị dồn đến bước đường cùng nhưng qua đó cũng làm rạng lên những vẻ đẹp tâm hồn và một trong số đó chính là tình yêu thương con vô bờ bến Qua nhân vật này, Nam Cao cũng phần nào đã khẳng định được ngòi bút đầy tài hoa của mình

Nhân vật lão Hạc đã để lại trong lòng người đọc bao nỗi xót thương về một con người dù sống trong hoàn cảnh nghèo khó, túng quẫn nhưng vẫn giữ tấm lòng trong sạch đáng quý Ông là một lão nông nghèo khổ, tài sản của ông chỉ có ba sào vườn, một túp lều và một con chó vàng Hoàn cảnh của ông thật bất hạnh, vợ mất sớm từ lâu, một mình ông “gà trống nuôi con” nhưng vì không đủ tiền cưới vợ cho con nên con trai ông phẫn uất bỏ đi đồn điền cao su biền biệt Đó là nỗi đau khiến ông luôn day dứt khi không thể lo cho con cuộc sống đầy đủ Do đó, từ ngày con

đi, lão tích cóp dành dụm và cố gắng giữ trọn mảnh vườn để khi về con trai có tiền lấy vợ Vắng con, ông chỉ có cậu Vàng làm bạn, ông coi nó như người bạn thân thiết, như con cháu của mình Ông trò chuyện, mắng yêu nó, nói với nó như nói với một đứa bé Nhưng trận ốm yếu kéo dài cùng trận bão to đã khiến cuộc sống của ông càng lúc khó khăn Lão không nuôi nổi nó nữa và sợ phải tiêu lạm vào số tiền dành dụm cho con Đó là nỗi đau đớn của lão Bởi vậy lão cứ đắn đo, do dự

Trang 7

mãi khi quyết định bán chó, lão khóc mà “đôi mắt ầng ậc nước” Cả đời sống trung thực, lương thiện mà giờ đây ông phải lừa dối, ông thấy lương tâm đau nhói khi nhìn ra trong đôi mắt con chó bất ngờ bị trói có cái nhìn trách móc Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, Nam Cao đã diễn tả được nỗi khổ tâm, dằn vặt, niềm xót thương của lão Hạc với cậu Vàng lên đến tột độ Phải là người có trái tim

vô cùng nhân hậu thì con người mới có tâm trạng đau đớn đến thế, mới cảm thấy

có lỗi với một con chó đến mức như vậy, Cũng chính bởi sự hối hận đó, lão đã chọn cho mình cái kết cái kết bi thảm: ăn một liều bả chó để tự tử, đó là cái chết dữ dội và thê thảm Lão có quyền chọn cho mình cách kết thúc nhẹ nhàng hơn thế nhưng lão đã chọn cách đau đớn này, phải chăng vì những dằn vặt khi lão lừa bán cậu Vàng Câu chuyện khép lại nhưng mở ra trong lòng người đọc bao nỗi xót thương Trong cảnh đời nghèo khó, bất hạnh ấy ta lại thấy lấp lánh những nét đẹp trong nhân cách lão Hạc: một người cha hết lòng vì con, sẵn sàng chấp nhận cái chết để hi sinh cho con; một người nông dân dù đến bước đường cùng vẫn giữ trọn nhân cách của mình “chết trong còn hơn sống đục”

Có thể nói, Nam Cao đã xây dựng thành công nhân vật lão Hạc trong lòng người đọc, và đã để lại những ấn tượng sâu sắc nhất Lão Hạc hiện lên là một người nông dân chịu thương chịu khó nhưng bị dòng đời và số phận xô đẩy vào hoàn cảnh khó khăn Vợ lão mất sớm, một mình lão làm lụng nuôi con Đến khi đứa con trai của lão đến tuổi dựng vợ gả chồng, có yêu một cô ở trong làng , nhưng vì nhà gái thách cưới cao quá nên lão Hạc không thể cưới vợ cho con Đó là bi kịch của một người cha mà không thể lo cho con một cái đám cưới đàng hoàng Nhưng dù trong hoàn cảnh khó khăn thế nào đi nữa, lão Hạc vẫn hiện lên là một người cha hết mực yêu thương con Vợ lão chết, lão không lấy vợ mà ở vậy nuôi con Có phải chăng lão muốn tránh cho đứa con thân yêu của lão cái cảnh mẹ ghẻ con chồng? Khi con trai lão đòi bán vườn lấy vợ, lão không đồng ý là vì suy nghĩ cho cuộc sống tương lai sau này của vợ chồng con lão Nếu bán vườn đi thì rồi lấy nhau về lấy gì kiếm sống qua ngày Khi không lấy được vợ, thằng con lão buồn quá nghĩ quẩn rồi xin đi làm

ở đồn điền cao su Lão biết “ cao su đi dễ khó về” nhưng thấy con như vậy cũng không biết ngăn cản ra sao Nỗi lòng của người cha nghèo nào có mấy ai hiểu được Trước khi đi, con lão để lại cho lão một con chó Vàng hàng ngày trò chuyện

Trang 8

cùng lão cho qua tháng đoạn ngày tuổi già neo đơn Lão yêu nó lắm và nâng nịu gọi nó là Cậu Vàng Lão coi nó như đứa con của con trai mình, như đứa cháu của lão Mỗi bữa cơm lão đều giành phần cho nó Chó và chủ suốt ngày quấn quýt lấy nhau Một năm vào lúc thóc gạo kém, nhà nghèo lại càng thêm nghèo, lão Hạc đã

có ý định bán con chó Lão bàn việc ấy với ông giáo, cứ mỗi lần gặp nhau là lão lại nói về chuyện án con chó Vàng của lão đến nỗi ông giáo tin rằng lão chỉ nói vậy thôi chứ lão sẽ không bao giờ bán chó Sự băn khoăn của lão Hạc đã cho thấy lão rất yêu con chó Vàng-kỉ vật mà đứa con lão để lại cho lão Lão không nợ bán chó

vì thương con, không biết có bao giờ được trông thấy đứa con của mình một lần nữa? Tình yêu con của lão Hạc còn được thể hiện ở chỗ vào năm mất mùa đói kém, khi đã bòn hết tất cả những gì có thể ăn được trong vườn nhà, lão cũng không đụng đến tiền lão bòn vườn để dành cho con Lão thà ăn củ rong, củ chuối chứ nhất quyết không phạm đến tiền bòn từ mảnh vườn mà “ngày còn mồ ma mẹ cháu, mẹ cháu đã thắt lưng buộc bụng mua cho nó” Không chỉ là một người cha hết mực yêu thương con, lão Hạc còn là đại diện tiêu biểu của một người nông dân giàu lòng tự trọng Lão nhận ra sự khó chịu của bà vợ ông giáo vì lão hay sang nhà ông giáo nói chuyện, từ đấy lão không nhận bất kỳ sự trợ giúp nào của ông giáo mà còn

từ chối như là hách dịch Đặc biệt, chi tiết lão Hạc ăn bả chó để tự vẫn là biểu hiện cao nhất của lòng tự trọng Lão đau đớn, dằn vặt và xấu hổ khi mình đã trót lừa một con chó, để nó kêu ư ử nhìn lão như đang oán trách Lão chọn chính cái cách

mà lão đã lừa con chó Vàng để kết liễu cuộc đời mình như một sự tự trừng phạt đích đáng đối với lão Qua nhân vật lão Hạc, Nam Cao đã tái hiện được số phận bi thảm của người nông dân trong xã hội cũ Đó là bi kịch của con người bị hoàn cảnh tha hoá Song bên cạnh đó, nhà văn cũng gửi gắm niềm tin mãnh liệt vào bản chất tốt đẹp của người nông dân Từ đó làm nên giá trị hiện thực và giá trị nhân văn sâu sắc cho tác phẩm

Càng suy ngẫm, ta càng hiểu rõ quả thực lão Hạc không còn giải pháp nào khác ngoài việc phải lựa chọn cái chết Cái chết ấy làm ngời lên bao phẩm chất của một con người đáng kính Tưởng như không còn cần bàn thêm gì cái chết của lão Hạc Nhưng chúng ta cũng nên đặt thêm một câu hỏi nhỏ: Tại sao lão Hạc không chọn cái chết nhẹ nhàng hơn, lặng lẽ hơn? Phải chăng lão muốn chọn một cái chết đau

Trang 9

đớn và dữ dội để tự trừng phạt mình vì đã trót lừa một con chó? Rất có thể như vậy Thêm một lần nữa ta hiểu thêm về tấm lòng nhân hậu của lão Hạc Lão Hạc đã chết! Một cuộc đời đã kết thúc, khép lại bao lo buồn, đau khổ! Nhưng trang văn của Nam Cao chẳng bao giờ khép lại, mà cứ mở ra trong tâm hồn bạn đọc bao trăn trở, suy ngẫm về con người, về cuộc đời

Trong văn bản" Lão Hạc" của Nam Cao, lão Hạc là hình ảnh điển hình cho những người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng 8 có cuộc sống nghèo khổ nhưng phẩm chất vô cùng cao đẹp Lão là 1 người giàu lòng yêu thương, sống nhân hậu

và có lòng tự trọng cao Tuy vậy nhưng lão có cuộc sống nghèo khổ, cô đơn Vợ lão mất sớm, con trai duy nhất thì phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su, sống cô đơn với

1 con chó để bầu bạn, tải sản chỉ có 1 mảnh vườn và 1 ít tiền Sau khi bán cậu Vàng - người bạn duy nhất khi về già, lão thấy hối hận, sống day dứt, dằn vặt, đau xót tột cùng Lão Hạc là người có ý thức cao về lẽ sống nên sau khi gửi số tiền ít ỏi cho ông giáo thì lão từ chối tất cả cái gì mà ông giáo cho Vì là người có lòng tự trọng nên sau khi chết lão ko muốn làm phiền tới hàng xóm,nhờ ông giáo lấy số tiền đó để làm ma chay Mọi người trong làng ko ai hiểu nguyên nhân tại sao lão chết, chỉ có Binh Tư và ông giáo hiểu Trong xã hội thực dân phong kiến, lão Hạc như ngọn đèn lay lắt trước gió Qua văn bản "Lão hạc", tác giả đã cho ta thấy phẩm giá tốt đẹp và nhân cách trong sạch của lão Hạc nói riêng cũng như những người nông dân nói chung

Truyện ngắn Lão Hạc của nhà văn Nam Cao là một trong những tác phẩm tiêu biểu thể hiện chân thực nhất về sô phận người nông dân trong xã hội cũ.- nghèo khổ, bần hàn, biến chất Lão Hạc đại diện cho bộ phận nông dân nghèo, bị đè nén, tài sản chả có gi, luôn sống cô đơn sợ sệt Số phận của Lão bế tắc, cay nghiệt quá đến mức lão phải tự tìm đến cái chết- một cái chết quằn quại, đau đớn chả khác nào một con chó dính bả Nhân vật Binh Tư lại đại diện cho tầng lớp nghèo khổ quá đến mức biến chất, việc gi cũng làm, bất chấp mọi việc để có tiền Số phận của hai người họ, chính là số phận của những người nông dân trong xã hội cũ Những số phận khiến người xem không thể không xót xa, thương cảm Thương thay con

Trang 10

người dù có tốt đẹp đến đâu cũng đều phải quỵ ngã trước cái xã hội đầy bất công, oan trái này

Với vẻ ngoài lẩm cẩm, gàn dở và cô độc, thực chất lão Hạc là một nhân cách cao đẹp Lão nhân hậu ngay cả với con chó Vắng con, “cậu Vàng” đã giúp lão bớt cô đơn Vui buồn của “cậu Vàng” cũng là vui buồn của lão Vì vợ mất sớm, lão dồn tình thương nuôi con khôn lớn Lão giữ mảnh vườn cũng vì con Lão tìm đến cái chết cũng vì con (khi chết lão vẫn còn tiền) Đây thực sự là một sự hi sinh vô cùng

to lớn Là một người tự trọng, lão chuẩn bị tiền cho cái chết của mình Lão không muôn phiền lụy đến ai Nghệ thuật phân tích tâm lí nhân vật già dặn Nam Cao tập trung khai thác thế giới bên trong của lão Hạc, chỉ ra đựơc những giằng xé, những day dứt, những chua xót, hối hận… của một nông dân chất phác, nhân hậu Với bút pháp linh hoạt, xen kẽ được cách kể chuyện tỉnh táo, chân thực và màu sắc trữ tình, đồng thời, tăng hàm lượng triết lí về nhân tình, thế thái qua những suy nghĩ của

“tôi” – ông giáo Đối với “cậu Vàng”, lão chăm sóc chó hết sức chu đáo (cho ăn cơm trong bát như một nhà giàu) Lão coi cậu Vàng như một đứa trẻ, đứa trẻ ấy trung thành với lão, làm lão bớt cô đơn Gắn bó với cậu Vàng, khi buộc phải bán

“cậu”, mắt lăo đã “ầng ậng nước” Đặc biệt, lão cảm thấy mình là kẻ lừa dối bán

“cậu Vàng” Vì lão không còn kiếm được tiền nữa, lão sợ rằng mình sẽ tiêu lạm vào tiền của con Lão thà chết chứ không thể để con trắng tay Vậy nên lão thật sự tìm đến cái chết Việc ấy càng cho thấy lão là người giàu tính thương yêu, giàu đức

hi sinh biết bao

Lão Hạc là một nhân vật thành công mà Nam Cao đã xây dựng lên Cuộc đời bi thảm của lão Hạc đã để lại trong lòng người đọc ấn tượng sâu sắc khó quên Lão có một người vợ và một người con trai độc nhất Vợ lão mất sớm, do không đủ tiền cưới vợ, con trai lão phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su Trước khi đi lão được người con trai trao lại một kỉ vật là một con chó vàng nên lão rất yêu thương và đặt cho nó một cái tên hay Cậu Vàng Năm ấy do đói kém mất mùa, bão lũ cướp hết toàn bộ số hoa màu của lão và lão còn bị một trận ốm nặng Cuộc đời đau khổ dồn

ép lão đến bên bờ vực thẳm, không còn cách nào khác, lão đành phải đứt ruột mà bán đi con chó Vàng lão hằng yêu thương; để rồi khi bán xong, lão lại hu hu khóc

Trang 11

như con nít Sợ sống mà ảnh hưởng tới con trai, vì đã trót lòng lừa gạt một con chó, lão quyết định chết bằng bả chó và lão "đi đời" trong đau khổ và tủi nhục Cái chết của lão cũng chính là sự tự trọng của lão với con lão Lão Hạc có một tấm lòng thật đáng

Nhân vật Lão Hạc là một biểu tượng của người nông dân nghèo khó nhưng mang nhiều vẻ đẹp tốt đẹp Ông là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, con trai vì không đủ tiền cưới vợ nên đã bỏ đi làm đồn điền cao su, lão sống lủi thủi với con chó và chỉ có nó bầu bạn với lão hằng ngày Tuy cái nghèo đói bủa vây, lão vẫn cố gắng duy trì rau cháo qua ngày, nhưng qua một trận ốm thập tử nhất sinh cuối cùng bần quá lão đã bán nó đi Chứng kiến cảnh người ta bắt chó của mình đi và ánh mắt cầu cứu, van xin của Cậu Vàng, lão đã kể lại câu chuyện ấy với ông giáo bằng một tâm trạng vô cùng ăn năn, hối hận Cuối cùng, sau khi gửi gắm mảnh vườn cho ông giáo, lão đã tìm đến cách ăn bả chó để tự tử, giống như cách lão đã lừa một con chó Thật đáng thương cho một kiếp người Một con người hiền lành, chất phác, giàu tình yêu thương lại có một cái kết vô cùng đáng thương Nhân vật đã mang đến cho chúng ta nhiều cảm xúc vô cùng đặc biệt: sự cảm thông với một người nghèo khổ, tình yêu thương dành cho một người bất hạnh, sự nể phục dành cho một người cha yêu con, một người chủ yêu chó Hình ảnh lão Hạc là đại diện cho người nông dân ở giai đoạn đó bị xã hội đẩy vào bước đường cùng, để giữ lại phẩm giá của mình họ đã phải tìm đến cái chết kết thúc một kiếp người đầy tội nghiệp Không chỉ lão Hạc mà những nhân vật khác trong giai đoạn này cũng xứng đáng nhận được tình yêu thương của độc giả mọi thời kì

Lão Hạc là một nhân vật thành công mà Nam Cao đã xây dựng lên Cuộc đời bi thảm của lão Hạc đã để lại trong lòng người đọc ấn tượng sâu sắc khó quên Lão có một người vợ và một người con trai độc nhất Vợ lão mất sớm, do không đủ tiền cưới vợ, con trai lão phẫn trí bỏ đi phu đồn điền cao su Trước khi đi lão được người con trai trao lại một kỉ vật là một con chó vàng nên lão rất yêu thương và đặt cho nó một cái tên hay Cậu Vàng Năm ấy do đói kém mất mùa, bão lũ cướp hết toàn bộ số hoa màu của lão và lão còn bị một trận ốm nặng Cuộc đời đau khổ dồn

ép lão đến bên bờ vực thẳm, không còn cách nào khác, lão đành phải đứt ruột mà

Trang 12

bán đi con chó Vàng lão hằng yêu thương; để rồi khi bán xong, lão lại hu hu khóc như con nít Sợ sống mà ảnh hưởng tới con trai, vì đã trót lòng lừa gạt một con chó, lão quyết định chết bằng bả chó và lão "đi đời" trong đau khổ và tủi nhục Cái chết của lão cũng chính là sự tự trọng của lão với con lão Lão Hạc có một tấm lòng thật đáng trân trọng

Với vẻ ngoài lẩm cẩm, gàn dở và cô độc, thực chất lão Hạc là một nhân cách cao đẹp Lão nhân hậu ngay cả với con chó Vắng con, “cậu Vàng” đã giúp lão bớt cô đơn Vui buồn của “cậu Vàng” cũng là vui buồn của lão Vì vợ mất sớm, lão dồn tình thương nuôi con khôn lớn Lão giữ mảnh vườn cũng vì con Lão tìm đến cái chết cũng vì con (khi chết lão vẫn còn tiền) Đây thực sự là một sự hi sinh vô cùng

to lớn Là một người tự trọng, lão chuẩn bị tiền cho cái chết của mình Lão không muôn phiền lụy đến ai Nghệ thuật phân tích tâm lí nhân vật già dặn Nam Cao tập trung khai thác thế giới bên trong của lão Hạc, chỉ ra đựơc những giằng xé, những day dứt, những chua xót, hối hận… của một nông dân chất phác, nhân hậu Với bút pháp linh hoạt, xen kẽ được cách kể chuyện tỉnh táo, chân thực và màu sắc trữ tình, đồng thời, tăng hàm lượng triết lí về nhân tình, thế thái qua những suy nghĩ của

“tôi” – ông giáo Đối với “cậu Vàng”, lão chăm sóc chó hết sức chu đáo (cho ăn cơm trong bát như một nhà giàu) Lão coi cậu Vàng như một đứa trẻ, đứa trẻ ấy trung thành với lão, làm lão bớt cô đơn Gắn bó với cậu Vàng, khi buộc phải bán

“cậu”, mắt lăo đã “ầng ậng nước” Đặc biệt, lão cảm thấy mình là kẻ lừa dối bán

“cậu Vàng” Vì lão không còn kiếm được tiền nữa, lão sợ rằng mình sẽ tiêu lạm vào tiền của con Lão thà chết chứ không thể để con trắng tay Vậy nên lão thật sự tìm đến cái chết Việc ấy càng cho thấy lão là người giàu tính thương yêu, giàu đức

hi sinh biết bao

Một trong những nhân vật để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất trong tiến trình văn học Việt Nam đó chính là nhân vật Lão Hạc của nhà văn Nam Cao Ông là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, con bỏ đi làm đồn điền cao su, lão sống lủi thủi với con chó và chỉ có nó bầu bạn với lão hằng ngày, cái nghèo đói khiến lão rau cháo qua ngày cuối cùng bần quá nên đã bán chó; vì quá ăn năn hối hận nên lão

đã tìm đến cách ăn bả chó để tự tử Thật đáng thương cho một kiếp người Một con người hiền lành, chất phác, giàu tình yêu thương lại có một cái kết vô cùng đáng

Trang 13

thương Nhân vật đã mang đến cho chúng ta nhiều cảm xúc vô cùng đặc biệt: sự cảm thông với một người nghèo khổ, tình yêu thương dành cho một người bất hạnh, sự nể phục dành cho một người cha yêu con, một người chủ yêu chó Hình ảnh lão Hạc là đại diện cho người nông dân ở giai đoạn đó bị xã hội đẩy vào bước đường cùng, để giữ lại phẩm giá của mình họ đã phải tìm đến cái chết kết thúc một kiếp người đầy tội nghiệp Không chỉ lão Hạc mà những nhân vật khác trong giai đoạn này cũng xứng đáng nhận được tình yêu thương của độc giả mọi thời kì Nhân vật lão Hạc nói riêng và người nông dân nói chung là một đề tài quen thuộc

đã và đang là chủ đề được khai thác nhận được sự quan tâm đặc biệt từ bạn đọc Nhiều năm qua đi nhưng lão Hạc vẫn sống mãi trong lòng bạn đọc và để lại nhiều

ấn tượng sâu sắc

Lão Hạc là một nông dân nghèo, vợ mất sớm, con trai không có tiền lấy vợ nên quẫn trí bỏ đi làm đồn điền cao su Lão sống cô độc, nghèo khổ với một chú chó tên là cậu Vàng làm bạn Lão rất yêu thương chú và coi chú như một người bạn tâm giao vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mình Con người có thể nghèo,

có thể đói nhưng vẫn luôn giàu tình cảm Sau một trận ốm, lão không đủ sức làm thuê như trước, quá cùng đường, lão ra quyết định đau đớn là bán cậu Vàng Điều khiến bạn đọc vô cùng ám ảnh bởi nhân vật này chính là tâm trạng, sự đau khổ đến tột cùng của lão khi lão bán chó Một người đàn ông trong cuộc đời đã trải qua nhiều chuyện khổ cực nhưng lại rơi nước mắt, khóc thút thít khi lừa một con chó Hình ảnh cậu Vàng khi bị bắt đi luôn gây ám ảnh trong đầu lão Nó làm cho cuộc sống của lão đi vào bước đường cùng hơn bao giờ hết Rồi lão đem tiền và mảnh vườn để lo trước tiền ma chay gửi ông giáo - người trí thức nghèo hay sang nhà lão Lão nói dối Binh Tư làm nghề trộm chó rằng xin bả chó bắt con chó hay vào vườn nhưng thực ra là tự kết liễu đời mình Và lão Hạc đã chết trong dữ dội, trong quằn quại, không ai hiểu nguyên nhân ngoại trừ Binh Tư và ông giáo Cái chết của lão không chỉ gây ám ảnh với bạn đọc mà nó còn là mọt bài học sâu sắc với bao thế hệ con người Cái chết của lão phải chăng là sự thức tỉnh của con người về một thứ tình cảm cao quý mà chúng ta đã bị vùi lấp bởi cuộc sống bận rộn, tất nập Lão Hạc, cậu Vàng hay cái chết dữ dội đều để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng khán giả và gây tiếng vang vô cùng lớn cho nhà văn Nam Cao

Trang 15

ĐỀ BÀI: Đóng vai lão Hạc kể lại chuyện bán chó

DÀN Ý

I Mở bài:

- Lão Hạc xưng tôi giới thiệu về bản thân và hoàn cảnh bán chó

II Thân bài:

- Chạy sang nhà ông giáo kể lại câu chuyện cậu Vàng bị bắt đi

- Vừa kể vừa bộc lộ cảm xúc, miêu tả nét mặt của mình

- Miêu tả: nét mặt của ông giáo khi nhận được tin

Đường qua nhà không xa nhưng sao hôm nay thấy nó dài dằng dặc, có lẽ lòng tôi trĩu nặng nỗi buồn như vừa đánh mất một vật gì quý giá Ông trời dường như cũng đồng cảm nên tỏa ánh nắng dìu dịu… Tôi đầu trần, lê từng bước chán chường, gặp

ai cũng nhìn tôi với ánh mắt ái ngại Họ nào biết đâu tim tôi đang đau nhói…

Vừa thấy ông giáo đang ngồi tư lự nhìn xa xăm hình như nghĩ về mấy quyển sách quý mà đã bán đi hôm nào, chưa kịp ngồi xuống, tôi nói ngay :

- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ !

- Cụ bán rồi ?

- Bán rồi ! Họ vừa bắt xong

Tôi cố làm ra vẻ vui vẻ nhưng sao mà nước mắt cứ như tuôn ra Trong cổ tôi dường như có cái gì đó nghèn nghẹn…Với đôi mắt hiền từ, ông giáo hỏi tôi :

- Thế nó cho bắt à ?

Trang 16

Đến lúc này, tôi không thể che giấu được cảm xúc được nữa, tôi có cảm giác mặt mình co dúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu tôi ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của tôi mếu như con nít Tôi hu hu khóc như một đứa trẻ

- Khốn nạn Ông giáo ơi ! Nó có biết gì đâu ! Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi mừng Tôi cho nó ăn cơm Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc ngược nó lên Cứ thế là thằng Mục với thằng Xiên, hai thằng chúng nó chỉ loay hoay một lúcđã trói chặt cả bốn chân nó lại Bấy giờ cu cậu mới biết là cu cậu chết! Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn!

Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng: "A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này?" Thì ra tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó! Đúng là một người điềm tĩnh và rất tâm lý, ông giáo từ tốn an ủi tôi:

- Cụ cứ tưởng thế đấy chứ nó chả biết đâu ! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt ? Ta giết nó chính là hoá kiếp cho nó đấy, hoá kiếp để cho nó làm kiếp khác Biết thế, nhưng tôi vẫn chua chát bảo :

- Ông giáo nói phải ! Kiếp cho chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho nó để nó làm kiếp người, may ra có sung sướng hơn một chút kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn

Đôi mắt thoáng buồn, ông giáo bùi ngùi nhìn tôi, bảo :

- Kiếp ai cũng thế thôi, cụ ạ ! Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng ?

- Thế thì không biết nếu kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm kiếp gì cho thật sướng?

Tôi chợt bật cười và ho sòng sọc Ông giáo nắm lấy cái vai gầy của tôi, ôn tồn bảo:

- Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này là sung sướng : “Bây giờ cụ ngồi xuống phản này chơi, tôi đi luộc mấy củ khoai lang, nấu một ấm nước chè tươi thật đặc; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào Thế là sướng” Trước tấm lòng chân tình của ông giáo, tôi đành gượng gạo:

- Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Ðối với chúng mình thì thế là sung sướng

Sau đó, ông giáo bảo tôi ngồi chơi để đi luộc khoai lên đãi tôi Thật tình, giữa cuộc sống khó khăn như thế này, những người như ông thật sự rất hiếm, đáng quý Ông giáo cũng khổ lắm, hai vợ chồng làm vất vả nhưng lương thiện quá nên vẫn

Trang 17

luôn thiếu trước hụt sau Từ lúc quen biết ông giáo, tôi đã thầm cảm phục những phẩm chất cao quý tốt đẹp của ông Và đôi khi ngẫm nghĩ thấy vui vui khi biết rằng trên đời này còn có người tốt thật sự Chính vì thế tôi mới quyết hôm nay sang đây

để nhờ ông giáo một việc, tôi nói:

- Nói đùa thế, chứ ông giáo cho để khi khác ?

- Việc gì còn phải chờ khi khác ? Không bao giờ nên hoãn sự sung sướng lại

Cụ cứ ngồi xuống đây ! Tôi làm nhanh lắm

- Ðã biết, nhưng tôi còn muốn nhờ ông một việc

Tôi nghiêm giọng lại

- Việc gì thế, cụ ?

- Ông giáo để tôi nói Nó hơi dài dòng một tí

- Vâng, cụ nói

- Nó thế này, ông giáo ạ !

Tôi nhỏ nhẹ nói vấn đề của mình về việc thứ nhất: Tôi thì già, con đi vắng, vả lại

nó cũng còn dại lắm, nếu không có người trông nom cho thì khó mà giữ được vườn đất để làm ăn ở làng này.Ông giáo là người nhiều chữ nghĩa, nhiều lý luận người ta kiêng nể, vậy tôi muốn nhờ ông giáo cho tôi gửi ba sào vườn của thằng con Để hoàn toàn an tâm tôi viết cả văn tự nhượng cho ông giáo để không ai còn tơ tưởng dòm nhó đến; khi nào con tôi về thì nó sẽ nhận vườn làm, nhưng văn tự cứ để tên ông giáo cũng được, để thế để ông giáo trông coi cho nó Còn việc thứ hai là tôi đã già yếu lắm rồi, không biết sống chết lúc nào: con không có nhà, lỡ chết không biết ai đứng ra lo cho được ; để phiền cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt : tôi còn được hăm nhăm đồng bạc với năm đồng vừa bán chó là ba mươi đồng bạc, muốn gửi ông giáo để lỡ có chết thì đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của tôi có tí chút, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả

Nghe xong, ông giáo bật cười bảo tôi:

- Sao cụ lo xa quá thế ? Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ ! Cụ cứ để tiền ấy

mà ăn, lúc chết hãy hay ! Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại ?

Tôi nhìn ông giáo với sự thành khẩn, van nài:

- Không, ông giáo ạ ! Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu ? Ðã đành rằng là thế, nhưng tôi bòn vườn của nó bao nhiêu, tiêu hết cả Nó vợ con chưa có

Trang 18

Ngộ nó không lấy gì lo được, lại bán vườn thì sao ? Tôi cắn rơm, cắn cỏ tôi lạy ông giáo ! Ông giáo có nghĩ cái tình tôi già nua tuổi tác mà thương thì ông giáo cứ cho tôi gửi

Tôi cũng đoán trước, ông giáo không dễ dàng đồng ý nên tôi cứ năn nỉ mãi, cuối cùng, ông giáo đành chấp thuận Tôi thở phào nhẹ nhõm như vừa trút được một nỗi

lo canh cánh trong lòng từ lâu Vậy là tôi có thể hoàn toàn an tâm, sau này con tôi

về nó còn có cái để mà sinh sống Cuộc đời tôi thật sự chỉ một mình nó Hy vọng là

nó hiểu được nỗi lòng của người cha này

Lúc tôi ra về, ông giáo còn ngập ngừng hỏi, đầy vẻ lo âu :

- Có đồng nào, cụ nhặt nhạnh đưa cho tôi cả thì cụ lấy gì mà ăn? Tôi cười, tìm cách nói cho ông giáo an lòng:

- Ðược ạ ! Tôi đã liệu đâu vào đấy Thế nào rồi cũng xong

Tôi trở về nhà, con đường dường như ngắn hơn Trên bầu trời, mây trắng vẫn nhẹ trôi bồng bềnh…

Trang 19

BÀI MẪU SỐ 2

Tôi là Hạc, một người nông dân nghèo, quanh năm sống cùng mảnh vườn và chú chó nhỏ Mọi người vẫn gọi tôi bằng cái tên thân thương, lão Hạc

Tôi chỉ sống 1 mình vì vợ tôi đã mất, con trai tôi vì tôi không lo nổi tiền cưới cho

nó, người yêu nó cưới người khác nên nó phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su, bỏ tôi lại

1 mình với Vàng, kỷ vật duy nhất Yêu thương con trai tôi bao nhiêu, tôi dành trọn tình thương ấy cho cậu Vàng Tôi với nó như những người bạn tri âm tri kỷ luôn có nhau Cạnh nhà tôi có ông giáo nghèo Tôi vẫn thường hay sang hút thuốc lào, ăn khoai, uống chè, tâm sự chuyện đời với ông giáo Đến 1 ngày, tôi vì nghèo quá nên cân nhắc phải bán cậu Vàng đi, tôi đã sang nói chuyện hỏi ý kiến ông giáo Nhưng rồi tôi cũng phải bán cậu Vàng thật Tôi đã đau như đứt từng khúc ruột, tôi đã tự đánh mất người bạn duy nhất của mình Cuộc sống hoàn toàn bế tắc, tôi phải ăn củ chuối, sung luộc cho qua ngày Thương con trai chưa về, tôi đã dành dụm toàn bộ

số tiền cho con và nhờ ông giáo trông coi mảnh đất hộ chờ con về Tôi đã tìm đến

Trang 20

cái chết đau đớn bằng bả chó xin được của Binh Tư để không phạm vào tiền của con cũng như trừng phạt lỗi lầm của mình

Giờ đây, linh hồn tôi đã được yên nghỉ, tôi mong cho cuộc sống của con trai và ông giáo sẽ được bình yên, hạnh phúc

Trang 21

ĐỀ BÀI: Đóng vai người thứ 3 kể lại việc lão Hạc nói với ông giáo việc bán chó

II THÂN BÀI:

- Kể: lão Hạc kể chuyện bán chó với ông giáo:

+ Lúc lão Hạc báo tin bán chó

+ Lúc lão Hạc kể lại chuyện bán chó

+ Miêu tả: nét mặt đau khổ của lão Hạc

- Biểu cảm: nỗi ân hận của lão Hạc về việc bán chó và thái độ của ông giáo

- Lão Hạc: chua chát kết thúc việc bán chó

- Miêu tả: nét mặt của ông giáo khi nhận được tin => suy tư nghĩ ngợi và đau khổ với lão Hạc

- Biểu cảm:

+ Nêu những suy nghĩ của bản thân với câu chuyện

+ Nêu những suy nghĩ về các nhân vật ở trong đó (về ông giáo và lão Hạc)

III KẾT BÀI: Nhắc lại sự việc bán chó Đặc biệt là khi sự việc kết thúc Nhận định,

đánh giá chung về sự việc đó Trở lại hoàn cảnh thực tại của mình

Hôm nay là một ngày khá là đẹp, mặt trời chiếu những tia nắng xen qua kẽ lá Tôi đang lụi hụi nấu ăn, còn chồng thì chăm chú ngồi đọc sách Chợt từ xa, lão Hạc với dáng vẻ buồn bã từ từ tiến lại gần nhà tôi, không biết có chủ ý gì mà lão qua đây Tò

mò tôi ló đầu ra hóng chuyện

Vừa đến cửa, lão nói với chồng tôi, gương mặt hốc hác cúi cằm xuống:

- Cậu Vàng đi rồi ông Giáo ạ!

Trang 22

À thì ra lão qua đây để nói về con chó mà lão cưng, lão thương như vàng ấy Không tránh khỏi sự ngạc nhiên, ông nhà hỏi:

- Cụ đã bán rồi à?- Vâng, tôi bán rồi

Lão nói với giọng bùi ngùi, gương mặt lão cố tỏ ra vui vẻ nhưng thật ra trong lòng đau đớn đến tột cùng Lão cười, cười một cách quái dị, lão cười mà cứ như mếu Trên đôi mắt đầy ắp những khổ cực bắt đầu ngân ngấn nước, đỏ hoe Ông nhà tôi xót xa lắm, rót ly rượu mời lão rồi hỏi tiếp:

- Vậy nó cho bắt à?

Câu hỏi này có lẽ đã vô tình đụng vào nỗi đau mà lão Hạc cố chôn vùi Lão bắt đầu khóc, lão khóc hu hu như một đứa trẻ, khóc như chưa từng được khóc Nước mắt chan hòa với nỗi đau khiến lòng lão quặn lại, tim đau từng hồi Những giọt nước mắt ấy tưởng chừng sẽ không có ở cái tuổi gần đất xa trời như lão, ấy vậy mà lại rơi

vì trót lừa một con chó, lão nghẹn ngào:

- Khốn nạn ông giáo ơi! Nó có biết gì đâu Nghe gọi về ăn cơm thì vẫy đuôi lật đật chạy về Đang ăn thì thằng Mục và thằng Xiên trốn từ phía sau túm lấy cu cậu, loay hoay một lát là trói chặt cả bốn chân Cái giống nó cũng khôn, biết mình

bị bắt nên im lặng, chỉ kêu ư ử như muốn oán trách tôi vì sao lại đối xử tệ với nó như vậy Ông giáo à! Ngay cả tôi cũng không hiểu vì sao mình bằng tuổi này rồi mà lại nhẫn tâm đi lừa một con chó, phản bội người bạn thân duy nhất của mình Tôi thấy

ân hận quá! Lão vừa nói vừa đấm thình thịch vào ngực mình, nước mát cứ thế mà rơi trên gương mặt xương xương, gầy gầy Lão cấu xé, dằn vặt bản thân để thỏa nỗi đau đang cồn cào tận đáy lòng Nhìn lão thế này, ông nhà tôi thấy đau lòng lắm, ông

ôm lão mà khóc cùng và tôi thấy thương lão Hạc biết bao!

Người ngoài nhìn vào có thể sẽ nghĩ lão không được bình thường, không khóc vì khổ thì thôi chớ ai đời lại đi khóc vì bán chó Bản thân tôi trước đây cũng nghĩ lão già rồi nên không còn minh mẫn, có tiền không tiêu, có ruộng vườn không bán, có chó không giết nhưng bây giờ hiểu rõ sự tình, tôi thấy thương cho hoàn cảnh lão lắm Vợ mất sớm, nhà nghèo, con trai thì không lấy được vợ, đứa con trai duy nhất phẫn chí bỏ đi phụ đồn điền cao su không biết khi nào về Lão phải sống hiu quạnh cùng con chó là kỉ niệm mà người con trai để lại, lão cưng nên gọi là "cậu Vàng" Nhưng vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con, lão đứt ruột bán đi cậu Vàng dù trong lòng đau như cắt Không biết cậu Vàng đi rồi, lão Hạc sẽ sống chuỗi ngày còn lại như thế nào, ai sẽ quấn quýt bên lão những khi lão nhớ đến con trai, ai bên cạnh lão khi lão ốm yếu? Càng nghĩ tôi càng thấy thương lão Giật mình khi thấy đồng hồ

Trang 23

điểm mười hai giờ trưa, tôi phải tiếp tục nấu ăn Còn lão Hạc với chồng tôi vẫn nói chuyện ở gian trên

Lão Hạc quả là một con người đáng thương, ông có một tấm lòng yêu thương con trai và yêu con vật như yêu chính bản thân Cuộc đời quả thật trớ trêu khi bắt con người ta phải sống trong sự đau khổ, kéo dài như thế Còn về phần ông giáo cũng sống trong hoàn cảnh túng quẫn Tuy nhiên ông có tấm lòng rộng lớn qua việc mặc

dù nhỏ tuổi hơn lão Hạc rất nhiều nhưng khi nghe lão tâm sự, ông vẫn lắng nghe và chia sẻ cùng lão, không hề phàn nàn mà lại tỏ thái độ vô cùng lễ phép tôn trọng lão Hạc

Nghe tim lão Hạc kể việc bán chó với ông giáo đã để lại cho tôi cảm xúc khó tả, giúp tôi thấm thía, cảm nhận được những nỗi đau của lão Hạc cũng như những người nông dân thời xưa phải trải qua, họ phải sống trong tầng lớp nghèo khổ, bị khinh miệt rất đáng thương

Năm nay tôi đã ngoài bảy mươi tuổi, nhưng mỗi lần nghe đứa cháu nội hỏi về chuyện xưa khi minh còn nhỏ được chứng kiến ngày giặc Pháp đô hộ và câu chuyện Lão Hạc trong sách giáo khoa Ngữ văn 8 cháu học là có thật không, thì lòng tôi lại trào lên bao cảm xúc với kỷ niệm về người hàng xóm già Đó chính là nhân vật lão Hạc trong truyện ngắn của Nam Cao Ký ức sâu đậm về lần ông lão kể chuyện bán chó cho thầy Thứ của tôi cứ hiện lên mồn một

Trang 24

Ngày ấy tôi mới lên mười, xã hội hỗn loạn, nay thấy đánh nhau chỗ này, mai thấy Tây đi càn chỗ kia Thầy giáo Thứ đang dậy chúng tôi lớp đệ nhị ở trường làng bên, phải cho đám trò nghỉ Tôi không biết vì sao, chỉ thấy người ta láo pháo đồn rằng thầy tôi ghét Tây, ngán cảnh chúng dòm ngó trường lớp nên cho chúng tôi nghỉ Ngày ngày thầy vẫn sang nhà lão Hạc trò chuyện với ông cụ Tôi ở gần hay sang qua lại cùng thầy lúc giúp lão dọn nhà, lúc đùa nghịch với con chó Vàng Không ngờ những chuyện thật về lão Hạc lại được thầy giáo tôi viết thành câu chuyện cảm động đến thế Cái cảnh lão Hạc kể với thầy tôi về chuyện bán chó là lúc tôi chứng kiến tất

cả

Chả là hôm ấy, tôi đang giúp thầy nhặt đống khoai và lân la hỏi thầy về mấy chữ Hán khó hiểu Thầy đang giảng cho tôi thì thấy lão Hạc tiến vào Cái dáng điệu gầy

gò của lão, hôm nay trông buồn thảm quá Vừa nhìn thấy thầy Thứ, lão đã báo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!

- Cụ bán rồi?

- Bán rồi! Họ vừa bắt xong

Lão Hạc cố làm ra vẻ vui vẻ nhưng tôi thấy lão cười như mếu và đôi mắt ầng ậng nước Thầy tôi chắc cũng ái ngại cho lão nên chỉ ôm đôi bờ vai lão vỗ nhẹ như đồng cảm Tôi thấy đôi mắt của thầy Thứ cũng như muốn khóc Thầy hỏi lão Hạc:

- Thế nó cho bắt à?

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những nếp nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão nghẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít Lão hu hu khóc

- Khốn nạn Ông giáo ơi! Nó có biết gì đâu! Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về vẫy đuôi mừng Tôi cho nó ăn cơm Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy, hai cẳng sau nó dốc ngược nó lên Cứ thế là thằng Mục và thằng Xiên, hai thằng chỉ loay hoay một lúc đã trói chặt cả bốn chân nó lại Bây giờ

cu cậu mới biết là cu cậu chết! Này! ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Nó cứ nằm im như trách tôi, nó kêu ư ử, nhìn tôi như muốn bảo rằng "A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão đối xử với tôi như thế này à?" Thì ra tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó!

Thầy Thứ lại an ủi lão:

Trang 25

- Cụ cứ tưởng thế chứ nó chẳng hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt! Ta giết nó chính là ta hoá kiếp cho nó đấy Hoá kiếp để cho nó làm kiếp khác

Lão Hạc chua chát bảo:

- Ông giáo nói phải! Kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho nó để nó làm kiếp người, may ra nó sung sướng hơn một chút Kiếp người như tôi chẳng hạn! Câu nói của lão làm tôi bùi ngùi, thầy Thứ hạ giọng:

- Kiếp ai cũng thế thôi, cụ ạ! Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng?

- Thế thì không biết nếu kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm kiếp gì cho thật sướng?

Lão cười và ho sòng sọc Thầy tôi nắm lấy cái vai gầy của lão, ôn tồn bảo:

- Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này là sung sướng: Bây giờ cụ ngồi xuống phản chơi, tôi đi luộc mấy củ khoai lang, nấu môt ấm nước chè tươi thật đặc, ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào thế là sung sướng

- Vâng! Ông lão dậy phải! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng Lão nói xong lại cười đưa đà Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiền hậu lại, thấy vậy tôi tê tái đứng lên:

- Thầy để con đi luộc khoai thầy nhé Ừ, luộc giúp thầy, nhặt những củ to ấy, để thầy pha nước mời ông xơi – thầy tôi nhắc nhở

- Nói đùa thế chứ ông giáo cho để khi khác Lão Hạc ngần ngại

- Việc gì còn phải chờ khi khác Không bao giờ nên hoãn sự sung sướng lại, cụ

cứ ngồi xuống đây

Tôi đi luộc khoai Thầy Thứ và lão Hạc ngồi nói chuyện lâu lắm, thầy tôi là người nhiều chữ nghĩa, hiểu biết và thương người nên có chuyện gì lão Hạc cũng tâm sự

và sẻ chia

Vừa luộc khoai, tôi vừa nghĩ về lão Hạc nhiều lắm Tôi thương lão, con người già

cả cô đơn nhưng ai cũng quý lão bởi lão sống lương thiện và nhân hậu Tôi biết lão quý con Vàng của mình lắm vì nó là kỷ vật của anh con trai lão để lại mà Tôi hiểu

vì bần cùng lão mới làm như vậy

Trang 26

Đã 60 năm, đất nước đổi thay chế độ, lão Hạc không còn, cuộc sống của người nông dân ngày nay đã khác Nhưng hình ảnh lão Hạc đau đớn vì bán con chó cứ ám ảnh tôi mãi Đó là kỷ niệm một thời khổ đau của đất nước mà người nông dân phải chịu nhiều cơ cực nhất Nhưng chính trong hoàn cảnh đó tôi hiểu hơn về họ, về tình yêu thương chia sẻ của người thầy giáo tôi với những con người khốn khổ, về nhân cách và vẻ đẹp của người nông dân

Tôi choàng tỉnh giấc, dậy từ khi mặt trời còn chưa treo ngọn tre Đó là một thói quen bình thường của người làm nghề nông Cả cái làng Vũ Đại này, có ai không làm nghề nông chỉ trừ ông Bình giáo ra Ông ấy là người học rộng lại hiểu sâu, chính

vì vậy mà tôi định đến nhà ông giáo để viết một số giấy tờ nhà đất

Con đường làng dài và hẹp Gió thổi vi vu khiến cho những rặng tre xào xạc, đung đưa Quanh nhà ông giáo, những hàng râm bụt lá vàng úa vẫn còn tồn tại sau trận bão khủng khiếp Vừa thấy tôi, ông giáo liền nói: "Chào bác" Tôi đáp lại:

- Vâng, chào anh! Hôm nay tôi sang đây là muốn nhờ anh viết một số giấy tờ đất đai!

- Vậy mời bác vào nhà nhà xơi nước cái đã!

Ông giáo mời tôi ngồi trước thềm nhà, chúng tôi đang bàn bạc thì bỗng đâu có tiếng nói hớt hải vọng tới:

- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ!

A! Thì ra là lão Hạc, lão mặc bộ quần áo xộc xệch, đầu tóc rồi bù trông có vẻ kham khổ lắm Lão là người hàng xóm của tôi Vợ lão chết, con lão thì đi làm đồn điền cao su không biết khi nào về Lão cứ sống như vậy cô đơn, thui thủi một mình ngày này qua ngày khác Nhưng có điều khiến tôi thấy rất lạ Hôm trước, tôi còn sang xin nhà lão mấy củ gừng về pha nước thì thấy lão cưng nựng con chó lắm kia mà; Một điều "Cậu" này, hai điều "cậu" nọ Khi ăn thỉnh thoảng lão còn gắp thức ăn cho con chó của lão Vậy mà giờ lại phải bán nó đi sao? Ông giáo hỏi:

- Thế nó cho bắt à?

- Lúc bấy giờ thì mắt lão Hạc đã ầng ậc nước Những nếp nhăn sô vào với nhau,

ép cho nước mắt chảy ra, trông lão giờ già đi đến hơn chục tuổi

- Khốn nạn! nó có biết gì đâu ông giáo ơi! Nó thấy tôi gọi thì chạy ra Cùng lúc

đó thì chúng nó tóm gọn con chó rồi lôi đi xềnh xệch

Trang 27

Tôi bắt đầu hiểu ra câu chuyện của lão Hạc và mườn tượng cảnh thằng Mục, thằng Xiên dốc ngược con chó lên, trói chân, trói tay nó lại rồi mang đi Lão Hạc mếu máo nói:

- Lúc đấy thì cu cậu mới biết là cu cậu chết! Mắt nó long sòng sọc rồi dại đi Nó

cứ ăng ẳng nhìn tôi như thể nó nói: A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão thế nào mà giờ lão xử tôi như vậy hả

- Cụ cứ khéo tưởng tượng đấy chứ nó có biết gì đâu Vả lại! Ai nuôi chó mà chẳng

để giết thịt Ta giết nó chính là hóa kiếp cho nó đấy chứ! ông giáo nói

Lão Hạc chua chát bảo:

- Ông giáo nói phải! Ta hóa kiếp cho nó để nó được đầu thai thành kiếp khác may

ra có là kiếp người Như ông với tôi chẳng hạn!

Tôi nghe mà không kìm được nước mắt Tôi cảm thấy đau khổ và xót thương cho lão Hạc quá! Lão chỉ có mỗi con chó để bầu bạn hằng đêm Có con chó đó cũng đỡ buồn và bù đắp được cho sự thiếu thốn tình cảm của lão Vậy mà giờ lão phải bán

nó đi để lấy tiền để dành cho con sao! Lão Hạc quả là một con người tốt và có tình thương yêu con sâu sắc mà hiếm ai có được Ông giáo nói:

- Không có kiếp gì là sướng cả!Để tôi vào nhà pha ấm nước chè rồi ba ông con mình vừa rít thuốc lào vừa uống, thế là sướng!

- Ông giáo dạy phải! nhưng giờ tôi có việc gấp phải đi bây giờ ông giáo ạ!

- Còn sớm mà, cụ hẵng ở lại chơi với chúng tôi cái đã!

- Ông giáo cho tôi xin khất chứ hôm nay thì nhất quyết không được

Vậy là lão Hạc lại lạng chạng ra về trong sự ái ngại của tôi và ông giáo Thuốc lào

đã được vo viên mà không ai thèm đụng đến Tôi nghĩ đến lão Hạc, một con người đầy tình thương và giàu lòng tự trọng Một người vì con mà sẵn sàng bán đi thứ yêu quý nhất, kỷ vật của mình Một người mà đã mếu máo, khóc hu hu như trẻ con vì nỡ lừa một con chó Một người đáng kính như vậy mà phải sống khổ, sống sở như vậy sao? Cuộc đời thật bất công đối với những con người tốt, chỉ toàn khổ đau, bất hạnh Tôi từ biệt ông giáo đi về mà lòng đau như cắt

Tôi, ông giáo và lão Hạc, những người nông dân nghèo khổ, bị xã hội dồn đến đường cùng mà vẫn phải sống, vẫn phải tồn tại trên cái thế giới này Cảm ơn lão Hạc, lão đã cho tôi hiểu được tình thương và lòng tự trọng quý giá của một con người tôi sẽ mãi khắc sâu bài học này trong tâm can và ý chí của mình đến cuối đời!

Trang 28

Phía cuối làng tôi là nhà lão Hạc – một căn nhà lá xơ xác và tồi tàn Lão sống cô đơn một mình bên con chó, cuộc sống đầy vất vả khó khăn Sở dĩ tôi biết lão rõ như vậy là vì nơi tôi ở, ngay sát cạnh nhà lão, chỉ cách nhau có một bức tường gạch Lão Hạc sống một mình, già rồi mà chẳng có ai chăm Tôi thương và muốn giúp lão nhiều nhưng hoàn cảnh nhà tôi cũng chẳng hơn gì lão nên đành ngậm ngùi nhìn vậy, mặc cho tháng ngày trôi đi

Thế rồi vào một ngày, sáng đó tôi dậy sớm lắm Mặt trời chưa lên, cả đất trời tối sầm với một màn sương đêm đọng lại Tôi thong thả bước đi chợ Nói đi chợ là nói

đó thôi chứ tôi muốn đi bộ để tận hưởng cái gió mát đầu ngày Tôi bước đi trên con đường làng quanh co dẫn đến cuối xóm Tiếng chó sủa, gà gáy vang lên làm phá đi cái không khí tĩnh lặng lúc nào Rồi trong tôi bỗng sực nhớ tới một việc Chả là thế này Cô Thị vợ ông giáo có nói với tôi là mắc chứng bệnh đau lưng kinh liên, cô nhờ tôi kiếm giúp chỗ nào chữa tốt thì mách cho cô ấy Tôi đã tìm ra và định đến trưa sang nhà Mặt trời mỗi lúc càng lên cao, tôi đến nhà ông giáo Đi dưới những lũy tre xanh, tôi cảm thấy dễ chịu và khoan khoái lạ thường Tôi rảo bước thật nhanh tới nhà Phía sau cánh cổng nhà ông giáo là khoảng sân rộng Thị đang đứng trong bếp, tôi chạy ào vào và mách luôn Nhưng thật vô tình làm sao tôi nghe được cuộc nói chuyện đầy ý nghĩa của lão Hạc và ông giáo Tôi nghe mà trong lòng thấy rằng cuộc đời này thật là trớ trêu!!!

Tôi đứng dưới sân, dưới ánh nắng gắt của buổi ban trưa, đang mách cho Thị thì thấy lão Hạc tất tưởi, hớt hải chạy vào Nhìn lão chạy mà tôi thấy buồn cười Cái dáng đã già vừa thấp lại gù gù của lão nhìn thật khó coi Những nỗi khắc khổ hiện lên trên khuôn mặt lão khiến ai nhìn vào cũng thấy thương Nhưng lạ một điều, tại sao lão lại căng thẳng và lo lắng đến vậy Tôi băn khoăn trong lòng tự hỏi Lão chạy thẳng một mạch vào nhà, vừa thấy ông giáo, lão bắt đầu ngay câu nói:

- Cậu Vàng đi đời rồi, Ông giáo ạ!

Không khí trong nhà trùng xuống, nặng nề một cách lạ Ông giáo thốt lên tiếng rồi ấp úng đáp:

- Lão lão bán con chó rồi sao?

Lão Hạc không nói gì, khuôn mặt hốc hác ấy cúi gằm xuống Lão trả lời bằng giọng run run:

- Bán rồi, họ vừa bắt xong

Trang 29

Ông giáo đứng yên như chết lặng, buồn, thương thay cho lão Hạc Đứng ở ngoài nhìn vào, nghe nhưng tiếng nói chua xót của hai người ấy mà tôi thấy chạch lòng Chắc lão Hạc phải suy nghĩ nhiều lắm, day dứt lắm khi quyết định bán con chó Lão

và con chó thân nhau lắm Lúc đầu thấy lão nuôi chó tôi nghĩ chắc lão nuôi để bán lấy tiền hay làm thịt đó thôi Nhưng giờ thì Lão Hạc buồn, đau đớn, xót xa, ân hận đến cùng cực Những nếp nhăn xô lại với nhau, hằn rõ mồn một Đôi mắt ầng ậc nước của lão ánh lên nỗi buồn đau khôn xiết Lão bật khóc huhu rồi như trẻ con mếu Ông giáo nhìn lão Hạc một cách cảm thông, chắc ông ấy hiểu được tình cảm đó Tôi nhìn vào trong nhà mà xót xa Lão khóc to hơn, nước mắt giàn giụa chảy ra một cách đau khổ:

- Khốn nạn ông giáo ơi! Nó có biết gì đâu!

Ông giáo ngồi nghe mà đau xót Lão Hạc kể chuyện con chó bị bắt Trong những lời nói run run ấy, tôi cảm nhận được sự hối hận, xót xa trong lòng lão đến mức độ nào Rồi bầu không khí ấy bị phá tan bởi giọng nói của ông giáo: "Mẹ nó à, vào nhà lấy cho tôi cái chõng tre và mang một ấm nước chè pha sẵn cho tôi" Tiếng gọi với phát ra trong nhà Nghe thấy vậy, Thị liền làm ngay Hai ông bạn vẫn tiếp tục nói chuyện một cách chân tình Ông giáo nói bằng giọng lo lắng:

- Lão Hạc à! Ông không sao đấy chứ? Thôi thì bán nó đi cũng tốt, coi như là ta đã hóa kiếp cho nó, giúp nó đến với một cuộc sống tốt hơn Lão thấy có đúng không? Lão nhìn ông giáo với ánh mắt nặng trĩu nỗi buồn nhưng vẫn cố gượng cười:

- Ông giáo nói phải, thôi thì ta hóa kiếp cho nó vậy

Tôi nghe mà thương lão Hạc quá Bán con chó rồi, một mình còm cõi ở nhà lão biết làm bạn với ai Dẫu biết cuộc sống khó khăn và thiếu thốn nhưng có bạn ở bên thì sẽ vui hơn nhiều Nhìn lão Hạc, tôi càng thấy tội nghiệp cuộc sống già cô đơn Hai khuôn mặt nặng trĩu nỗi buồn cuộc nói chuyện im lặng một lúc lâu Họ nhìn nhau như thể thương cảm bằng những con mắt biết nói Ngoài trời, nắng vẫn chói chang Từng ngọn gió vi vu xô nhẹ nhưng rặng tre tạo nên tiếng xào xạc lạ kì Trong bầu không khí im lặng của làng quê nghèo, tiếng lá vẫn reo Cả hai người ngồi thừ

ra, ngẫm nghĩ cuộc đời

- Lão Hạc ạ! Tôi cũng như ông, đều có những vật mà tôi quý giá vô cùng nhưng rồi cũng phải bán Lão có biết tại sao không? Chính là do cuộc sống hàng ngày khiến tôi thấy một điều: không bán thì sẽ chết Cuộc sống không ai có thể lường trước được tất cả, có những việc ta phải chấp nhận và đối mặt với nó Bởi sở dĩ cuộc sống này

là vậy

Trang 30

Ông giáo nói như phân tích vấn đề Khuôn mặt nghiêm nghị một cách rất chín chắn Lão Hạc ngồi gật gù công nhận câu nói ấy của bạn Tôi đứng ngoài sân, miên man suy nghĩ về nỗi khổ cuộc đời Lão đã bớt buồn Nhìn lão Hạc tôi cũng thấy đỡ

lo Hai người vẫn tiếp tục nói nhưng tôi thì phải về Ông mặt trời đã bắt đầu lặn Tôi lững thững bước đi về nhà mà trong lòng miên man một nỗi buồn khó nói

Tôi và ông giáo là hai người hàng xóm thân thiết Mỗi khi chiều xuống, tôi lại sang bên nhà ông giáo cùng uống nước chè Hôm nay cũng vậy, thật tình cờ, tôi đã chứng kiến trọn vẹn câu chuyện bán chó của lão Hạc Tôi không khỏi xúc động trước tấm lòng nhân hậu của lão – người đã gần đất xa trời

Ông giáo làm nghề dạy học đã lâu nhưng cuộc sống cũng chẳng khá giả gì Ổng cùng vợ con sống trong một căn nhà đơn sơ nhỏ bé Trong nhà chỉ giản dị một cái chõng tre, một cái giường cũ, mấy bộ quần áo, một tủ sách nhỏ và mấy bộ bàn ghế

cũ để dạy học cho lũ trẻ trong làng Ông giáo là người nhiều chữ nghĩa lại rất nhân hậu nên thường dạy học trò không lấy tiền Vì vậy, cuộc sống của ông cũng chả khá hơn những người nông dân chúng tôi là mấy Như thường lệ, thấy tôi sang, ông rót nước mời tôi Đặt bát chè tươi xuống bàn, ông giáo lại nói về chuyện lão Hạc Lão Hạc là hàng xóm liền kề với hai gia đình chúng tôi Lão thân và kính trọng ông giáo lắm Có chuyện gì lão cũng kể cho ông giáo nghe, xin ý kiến của ông Tuy cũng là nông dân nhưng lão khổ hơn chúng tôi gấp bội phần Nhà lão nghèo lắm, vợ lão mất sớm, được thằng con trai khỏe mạnh thì lại phẫn chí bỏ đi phu đồn điền vì không có tiền cưới vợ Cả gia đình chỉ còn mỗi lão Hạc thui thủi sống một mình cùng con chó vàng trong túp lều mục nát Ngày nào lão cũng phải đi làm thuê kiếm miếng ăn khiến tôi không tránh khỏi thương cảm Lão vừa ốm hơn hai tháng trời, có bao nhiêu tiền dành dụm đều tiêu hết cả Nhiều lúc, tôi cũng muốn giúp lão nhưng nhà nghèo, cố gắng lắm, thi thoảng tôi cũng chỉ giúp lão được củ khoai, bát gạo,

Buổi chiều hôm ấy, tôi và ông giáo đang ngồi nói chuyện thì lão Hạc sang Dạo này chắc không có gì ăn nên lão gầy quá Hôm nay trông lão có vẻ buồn Tôi phân vân không biết có chuyện gì xảy ra thì lão báo tin đã bán con Vàng rồi Cả tôi lẫn ông giáo đều sửng sốt vì ai cũng biết lão quý con Vàng như thế nào Nó chẳng những

là kỉ vật con trai lão để lại mà còn là người bạn tâm giao của lão những khi vui buồn, đời nào lão nỡ bán nó đi Tất cả lặng thinh, bùi ngùi, chợt, ông giáo quay sang hỏi:

“Thế nó cho bắt à?” Tôi cũng thêm vào: “Con Vàng dữ lắm, bắt nó cũng chẳng dễ gì” Lão cố làm ra bộ vui vẻ, nhưng hình như xót con Vàng quá, lão cười mà như mếu, rồi lão bắt đầu khóc Giọng run run, vừa nói vừa khóc, lão bảo con Vàng thấy

Trang 31

lão gọi về ăn thì sung sướng lắm, đang ăn thì thằng Xiên, thằng Mục lao ra, tóm gọn bốn chân nó Nói xong, lão càng khóc nhiều hơn, lão mếu máo: “Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?” Thì ra, tôi già ngần này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó!” Nghe lão kể mà tôi thấy đau lòng quá Nghĩ lại thì cũng phải, lão còn chẳng nuôi nổi lão, thêm con chó nữa thì lấy tiền đâu ra mà ăn Biết lão Hạc buồn, tôi và ông giáo đều cố gắng an ủi lão Ông giáo nhẹ nhàng: “Cụ

cứ tưởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt!

Ta giết nó chính là hoá kiếp cho nó đấy, hoá kiếp để cho nó làm kiếp khác” Tôi cũng hùa theo ông giáo: “Đúng đấy cụ ạ, nó cũng chỉ là con chó, nó chẳng biết gì đâu, với lại từ trước cụ cũng đối xử với nó tốt lắm rồi còn gì” Lão có vẻ đồng ý với chúng tôi và hơi nguôi đi một chút Một lúc sau lão nói, giọng cay đắng: “Ông giáo nói phải! Kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho nó làm kiếp người, may ra có sung sướng hơn một chút… kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn” Ông giáo nhìn lão, bảo: “Kiếp ai cũng thế thôi, cụ ạ! Cụ tưởng tôi sung sướng hơn chăng?” Lão buồn rầu: “Thế thì không biết nếu kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm kiếp gì cho thật sướng?” Câu nói của lão Hạc ngẫm ra thì đúng thật Nông dân chúng tôi làm gì có

ai sướng cơ chứ Ngồi thêm một lúc, tôi xin phép ra về Tôi cứ nghĩ mãi về câu chuyện của lão Hạc, một nông dân nghèo khổ, ít học nhưng rất nhân hậu Tôi cũng ngạc nhiên khi có người nghèo khổ đến cùng đường, phải bán đi con chó mà lại day dứt, ân hận như vậy Quả là một phẩm chất đáng quý Tôi thương lão lắm, chỉ muốn làm gì đó cho lão bớt khổ Nhưng biết làm gì, cùng là nông dân, tôi chẳng biết làm

gì ngoài cách an ủi lão và mong muốn sao cho lão bớt khổ

Câu chuyện bán chó của lão Hạc khiến tôi cảm động rơi nước mắt và in sâu vào tâm trí tôi Một con người lương thiện, nhân hậu như vậy mà vẫn phải chịu khổ đau Ước sao cho số phận của lão Hạc sẽ bớt đi những cay đắng và xã hội sẽ ngày càng tốt đẹp hơn để không ai phải khổ như lão Hạc

Trang 32

Phân tích diễn biến tâm trạng Lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng – Ngữ

văn 11 Dàn ý Phân tích diễn biến tâm trạng Lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng

1 Mở bài

Giới thiệu tác giả tác phẩm:

 Nam Cao, tượng đài văn chương hiện thực trước Cách mạng, một trong những cây bút tiêu biểu nhất thế kỉ 20 với thể loại truyện ngắn và tiểu thuyết

 "Lão Hạc" ra đời năm 1943, phản ánh một cách khéo léo mà mãnh liệt hiện trạng xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám

 Diễn biến tâm trạng nhân vật Lão Hạc trước và sau khi bán chó được đánh giá là chi tiết đắt giá và gây ám ảnh

2 Thân bài

 Tóm tắt câu chuyện

 Diễn biến tâm trạng nhân vật lão Hạc trước và sau khi bán chó

 Trước khi bán chó: Suy nghĩ, tính toán vì đối với ông, cậu Vàng là kỉ vật duy nhất mà con trai ông để lại Lão đối xử với nó như với một con người

 Sau khi bán chó: Chạy sang nhà ông giáo kể về việc bán cậu Vàng với đôi mắt "ầng ậc nước"

 Ăn năn, dằn vặt, day dứt vì mình đã "lừa một con chó"

 Khóc trong đau đớn vì không thể tha thứ cho bản thân

 Tự an ủi bản thân vì đã "hóa kiếp cho nó"

 Đặc sắc nghệ thuật trong miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật

 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

 Khái quát nội dung tác phẩm

 Dẫn dắt vấn đề

II Thân bài

1 Kể tóm tắt câu chuyện trước khi bán chó

2 Phân tích tâm trạng

 Trước khi bán chó lão suy tính, đắn đo coi đó là một việc hệ trọng

Trang 33

 Sau khi bán chó thì lão mếu máo, đôi mắt ầng ậc nước, mặt co rúm lại, đầu nghẹo sang một bên, lão khóc hu hu Lão dằn vặt đau đớn đến tận cùng

 Qua đoạn trích thấy Lão Hạc là người giàu tình cảm, nghèo nàn, bần khổ, sau khi bán chó thì cắn dứt lương tâm

III Kết bài:

 Nêu cảm nghĩ của bản thân

Phân tích diễn biến tâm trạng Lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng (mẫu

1)

Vợ lão Hạc chết sớm Con lão lại phẫn chí mà bỏ đi đồn điền cao su Lão chỉ còn

có cậu Vàng Lão quý con chó như một người đàn bà hiếm hoi quý đứa con cầu tự Nhưng rồi hoàn cảnh buộc lão phải bán cậu Vàng Con chó mất đi, người nông dân khổ sở bất hạnh tột cùng kia đã đau đớn và day dứt chẳng khác nào mất đi một phần cơ thể của chính mình

Câu chuyện xảy ra sau khi lão ốm một trận kéo dài hai tháng mười tám ngày Trận

ốm làm lão yếu đi ghê lắm! Lão không thể đi làm thuê được Rồi lại bão, hoa màu trong vườn bị phá sạch sành sanh Gạo thì mỗi ngày một kém Lão đành phải dứt ruột bán cậu Vàng

Câu chuyện tưởng như cũng chẳng có gì ghê gớm lắm Bán một con chó đâu phải chuyện động trời động biển gì Với người khác, câu chuyện ắt sẽ rất bình thường nhưng với lão Hạc thì không Bởi con chó đối với lão không chỉ là một gia tài mà

nó còn là một kỉ niệm, là tình thương của cha con lão Mà với lão lúc ấy chắc

chẳng có gì quan trọng hơn đứa con trai Cậu Vàng là một kỉ vật Chính bởi thế nên khi bán chó xong, Lão Hạc day dứt lắm Lão muốn tìm ai để chia sẻ Lão vội nghĩ

ra và sang ngay nhà ông giáo Gặp ông giáo “Lão cố làm ra vui vẻ Nhưng lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậc nước” Ngày con lão bỏ đi chưa chắc gì lão khóc vậy mà bây giờ lão đang “ép” những giọt nước mắt khó khăn của một ông lão đã đến tuổi gần đất xa trời Có như vậy ta mới thấy lão là người tình nghĩa Và quan trọng hơn sau những giọt nước mắt kia ta tủi thân cho lão, một con người “chẳng bao giờ có quyền giữ cho mình một cái gì”

Và rồi sau cái vẻ mặt khổ sở kia, lão nức nở như con nít Lão ngồi đó mà tưởng tượng ra đầy đủ và trọn vẹn cái cảnh thằng Mục và thằng Xiên bắt chó Lúc ấy cậu

Trang 34

Vàng nhìn lão như kêu xin rồi như oán giận Lão kể cho ông giáo nghe tỉ mỉ và sống động như cậu Vàng là một con người thực vậy Câu trách của cậu Vàng mà lão nghĩ ra nghe mới chua xót làm sao: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế nào mà lão đối xử với tôi như thế này à?” Với lão Hạc, lừa bán một con chó có khác chi đã đánh mất cả một đời lương thiện: “Thì ra tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một con chó” Có thể nói đoạn kể chuyện của lão Hạc đã chứng tỏ sự gắn bó sâu nặng của lão với kỉ vật đứa con trai Đồng thời cũng thể hiện cái bản chất lương thiện của một lão nông dân khốn khổ

Rồi nỗi niềm day dứt của lão cũng nguôi đi khi nghe những lời an ủi chân thành của người hàng xóm Nhưng chính lúc này sự day dứt của lão lại kết thành một chân lí chua chát và xót đau hơn: “Kiếp con chó là kiếp khổ như tôi chẳng hạn!” Ôi! Cái suy nghĩ của lão sao mà đớn đau đến vậy Quả thực cái kiếp người của lão

có hơn gì cái kiếp của cậu Vàng đâu Chẳng biết Nam Cao vô tình hay hữu ý mà câu nói của lão Hạc ở đây lại vận đúng vào cái chết của lão sau này đến vậy

Có thể nói, việc bán chó chỉ là một cái cớ hữu hình để nhà văn cho nhân vật của mình bày tỏ suy nghĩ về kiếp người và về cuộc sống Tất nhiên chỉ cần bám sát tâm trạng của lão Hạc khi bán cho người ta có thể đánh giá trọn vẹn về cái bản chất tốt đẹp của nhân vật này Một con người đến làm ác với con vật còn không sao làm nổi thì không có lý gì lại sống xấu xa, ác độc với mọi người

2)

Truyện Lão Hạc được miêu tả và kể lại bằng những tâm sự của nhân vật chính và xung quanh nhân vật chính Đó là tâm sự của Lão Hạc về con chó, về người con trai của lão, về kiếp người, về cái chết, về mảnh vườn Đó là tâm sự của ông giáo, của vợ ông giáo, của Binh Tư về thân phận lão Hạc Có đoạn Nam Cao tả ngoại hình nhân vật bằng những từ tượng hình rất ấn tượng, đó cũng là một gương mặt mang nỗi đau của cõi lòng quặn thắt: (cười như mếu, mắt ầng ậng nước, mặt đột nhiên co rúm lại, những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra…) Đây

là một tâm sự đau nhất của một tâm hồn trong trẻo, chân thật: "Thì ra tôi già bằng này tuổi rồi còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó”

Trang 35

Sự xuất hiện của các nhân vật khác trong truyện đều không được miêu tả ngoại hình, mỗi người chỉ hiện diện bằng một tâm sự về lão Hạc và bằng một tâm sự của nhà văn về thân phận họ Có tâm sự hoài nghi, miệt thị của Binh Tư “làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão hạc bởi vì lão lương thiện quá” Có tâm sự của người con trai lão Hạc, rất thương cha nhưng phải bỏ làng ra đi và mang trong lòng một niềm u uất

Nhân vật ông giáo trong truyện là một mạch tâm sự có biến động, từ “dửng dưng” đến “ái ngại” “muốn ôm choàng lấy lão mà oà lên khóc” đến kính trọng

Bàng hoàng: “Hỡi ôi lão Hạc… con người đáng kính ấy” Sau cùng là thái độ vững tin thầm lặng, bền bỉ, sáng ngời vào nhân cách của lão Hạc Lão Hạc kết thúc đời mình trong khung cảnh “nhốn nháo”, “chẳng ai hiểu” của dư luận, nhưng câu chuyện lại truyền đi một thông điệp cuối cùng, thông thiết, son sắt như một lời thề:

“Lão Hạc ơi! Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt… Đến khi con trai lão

về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn: “Đây là cái vườn mà ông cụ thân sinh ra anh

đã cố để lại cho anh trọn vẹn”

Cốt truyện lão Hạc thể hiện trực tiếp tấm lòng của nhà văn về con người, một quan niệm nghệ thuật được thể hiện thành một mạch tâm sự rung động của các mạch tâm sự, để hiện ra một tâm thế của người nông dân

Lão Hạc là chân dung của một tâm hồn lão nông Việt Nam “đáng kính”, nói theo ngôn ngữ của nhân vật ông giáo trong truyện Phần đáng kính ấy là cõi lòng của lão, một khối tâm sự nhức nhối bởi sự vò xé, xô đẩy không nguôi giữa một bên là cảnh đời túng quẩn, với một bên là cõi lòng lão Hạc đôn hậu, trong sáng

Cảm hứng nổi bật của Nam Cao trong truyện ngắn lão Hạc là khẳng định mãnh liệt

về tình thương, niềm tin đối với con người Lão Hạc tin vào đứa con của mình, lão tin vào con trai lão sẽ trở về

Có lần lão nói một cách rất ấn tượng làm người nghe phải run lên: “Nếu kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho nó để nó làm kiếp người… kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn!…” Lão hồn nhiên và trung thực, tự trọng, đến mức trong trẻo: “tôi già bằng này tuổi đầu rồi mà còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm

Trang 36

lừa nó” Và ngay cả khi chết lão cũng tính toán kĩ bằng ý thức trung thực và tự trọng

Đặc sắc của Nam Cao trong việc diễn đạt về người nông dân lao khổ là ở chỗ đó Đây là một “dụng công” nghệ thuật của nhà văn Con chó gắn với kỉ niệm đau buồn và dục vọng hạnh phúc của lão Hạc về đứa con, gắn với nỗi ân hận cao

thượng về đức tính trung thực, về triết lý chua chát quanh kiếp người

Truyện ngắn Lão Hạc, cao vút một niềm tin sâu sắc của Nam Cao vào con người

3)

Nam Cao là một nhà văn xuất sắc chuyên viết truyện ngắn trong nền văn học Việt Nam Các tác phẩm của ông chủ yếu nói lên hoàn cảnh, số phận nghèo khó, khổ cực của người nông dân thời xưa Một trong số đó là truyện ngắn “ Lão Hạc”, tác phẩm gắn liền với tên tuổi của ông Câu chuyện đã khắc họa thành công nhân vật lão Hạc, đại diện cho tầng lớp nông dân bần hàn nhất thời bấy giờ, với những nét đẹp và tình thương yêu con người, động vật sâu sắc Điều này được nhà văn thể hiện rõ nhất qua đoạn trích lão Hạc phải bán đi con chó của mình để duy trì sự sống

Lão Hạc là một ông lão nghèo khổ, sống cô độc một mình, vợ chết, con tha hương lên đồn điền cao su rồi cũng bặt vô âm tín Ông chỉ quanh quẩn ở nhà, làm những việc lặt vặt, có một con chó mà ông yêu mến đặt tên cho là cậu Vàng Kể từ khi người con trai đi, lão vô cùng buồn bã, chỉ có con chó ở bên bầu bạn, tâm sự Ông rất yêu quý nó, coi nó như con mình vậy Mỗi khi ngồi một mình, lão Hạc lại trò chuyện với Vàng, ông mắng yêu nó, rồi lại vỗ về dỗ dành nó như một đứa con nít “

à không! à không! Không giết cậu Vàng đâu nhỉ!… Cậu Vàng của ông

ngoan lắm! Ông không cho giết… Ông để cậu Vàng ông nuôi…” Đối với lão, Vàng không chỉ là một người bạn, mà đó còn là niềm hy vọng, hy vọng một ngày nào đó đứa con trai sẽ trở về với ông Trong đầu ông chưa có khi nào có ý định là

sẽ bán nó với bất cứ giá nào, dù rằng mình có nghèo khổ như thế nào đi chăng nữa

Trang 37

Ấy vậy mà đời chẳng theo ý ta muốn Lão Hạc bị ốm, một trận ốm nặng đúng hai tháng mười tám ngày, bao nhiêu tiền của ông tích góp cũng dần tan biến Khi khỏe lại, ông cũng chả có công việc gì làm, làm vải phải bỏ, gió bão ập tới, hoa màu bị phá sạch Thế mà ngày nào lão cùng con chó cũng ăn hết ba hào gạo gạo Ông sợ rằng nếu cho Vàng ăn ít đi, nó trở nên gầy rộc bán sẽ chẳng được giá, phí hoài công nuôi suốt từ trước đến nay Nhưng rồi, khi mọi thứ quá khó khăn, vượt khỏi tầm kiểm soát, cuộc sống nghèo khổ cộng thêm lời khuyên của ông giáo mà lão Hạc đã quyết định bán cậu Vàng đi trong sự đau khổ và uất ức

Sáng hôm đó, lão chạy qua nhà ông giáo báo tin rằng đã bán đi cậu Vàng Lão cố

tỏ ra vui vẻ vì đã bán được chó và có chút tiền, nhưng thực sự lão đang rất đau khổ Khi được ông giáo hỏi thêm, từ vui vẻ thì mặt lão Hạc bỗng co rúm lại và bắt đầu khóc Lão trách bản thân mình quá tệ bạc, đã quá nhẫn tâm và độc ác Trong tâm trí lão lúc ấy chỉ có sự day dứt và dằn vặt khi đã đi lừa một con chó Lão bán chó đi tức là lão đã bán đi người bạn duy nhất của mình, con người vốn đã cô độc ấy nay lại càng cô độc hơn Số tiền mà lão tích góp được cộng thêm tiền bán chó, lão đem gửi cả cho ông giáo nhờ ông trông coi hộ mảnh vườn và lo thêm tang lễ của lão sau này Kể từ ấy, lão sống trong sự đau khổ và đói kém, có gì ăn lấy Thế rồi, đến cuối cùng, khi thức ăn đã cạn kiệt, lão đã chọn cái chết để giải thoát tất cả Ông muốn thoát khỏi cái thực trạng khổ cực, day dứt này để hóa kiếp sang một cuộc sống mới với những hy vọng tốt hơn

Bằng giọng văn tinh tế, từ ngữ giản dị nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu xa, Nam Cao đã khắc họa thành công nhân vật lão Hạc với những đức tính cao đẹp, tuy nghèo khổ nhưng vẫn quyết không làm chuyện xấu hại người Qua đây, tác giả cũng đã thể hiện được một xã hội bất công và đầy những uất ức thời bấy giờ

4)

"Lão Hạc” của Nam Cao ra mắt bạn đọc năm 1943 Câu chuyện về số phận thê thảm của người nông dân Việt Nam trong bối cảnh đe doạ của nạn đói và cuộc sống cùng túng đã để lại xúc động sâu xa trong lòng độc giả Đặc biệt, tác giả đã diễn tả tập trung vào tâm trạng nhân vật chính – lão Hạc – xoay quanh việc bán

Trang 38

chó đã giúp ta hiểu thêm tấm lòng của một người cha đáng thương, một con người

có nhân cách đáng quý và một sự thực phũ phàng nói đến những cuộc đời lương thiện

Cuộc đời của lão Hạc là một chuỗi những đau khổ và bất hạnh Một kiếp đời chua chát và đắng cay Vợ lão mất sớm, một mình lão “gà trống nuôi con” Đến tuổi anh con trai lấy vợ thì nhà lão nghèo quá, nhà gái lại thách cao, nên anh con trai không lấy được vợ, phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su Những ngày tháng xa con, lão sống trong nỗi lo âu, phiền muộn vì chưa làm tròn bổn phận của người cha Còn gì xót

xa hơn khi tuổi già gần đất xa trời, lão phải sống trong cô độc, thui thủi một mình Lão bầu bạn với con chó vàng - kỷ vật của người con để lại Lão yêu nó, coi nó như người thân Nhưng sự túng quẫn ngày càng đe dọa lão Lão phải bán "cậu Vàng" đi vì không thể lo mỗi ngày 3 hào gạo cho cả nó và lão Sau trận bão, lão không thể kiếm ra tiền mà "tiêu một xu cũng là tiêu vào tiền của cháu" Ông lão nông nghèo khổ ấy cứ băn khoăn, day dứt mãi vì đã trót lừa một con chó

Lão coi cậu Vàng như người bạn, như đứa con, như con cháu trong nhà mà đối xử hết mực yêu thương Lão gọi nó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi gọi đứa con cầu

tự Thỉnh thoảng không có việc gì làm, lão lại bắt rận cho nó hay đem nó ra ao tắm Cho nó ăn cơm trong một cái bát như một nhà giàu Lão cứ nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng như người ta gắp thức ăn cho con trẻ Rồi lão chửi yêu nó, lão nói với nó như nói với đứa cháu bé về bố nó Chính vì tình yêu thương ấy mà khi bán cậu Vàng thì trong lão diễn ra một sự dằn vặt đau khổ, day dứt: Lão kể lại cho ông giáo việc bán “cậu Vàng” với tâm trạng vô cùng đau đớn, đến nỗi ông giáo thương lão quá “muốn ôm chầm lấy lão mà òa lên khóc” Khi nhắc đến việc cậu Vàng bị lừa rồi bị bắt, lão Hạc không còn nén nỗi đau đớn cứ dội lên: “Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Lão

hu hu khóc” Lão Hạc đau đớn đến không phải chỉ vì quá thương con chó, mà còn

vì lão không thể tha thứ cho mình vì đã nỡ lừa con chó trung thành của lão Sau khi bán chó, lão sắp xếp cho chính cuộc đời mình sau đó: Lão gửi nhờ mảnh vườn cho ông giáo trông coi đến khi nào con trai lão về thì nó có cái để làm vườn Lão sợ khi lão mất rồi nhiều người lại dòm ngó Lão đem số tiền bán chó và nhịn ăn có được mang sang nhà ông giáo để nhờ vả ma chay cho mình Suy cho cùng, việc lão tìm đến cái chết một cách tự nguyện cũng vì thương con lão Nên nhớ, khi đó lão Hạc

Trang 39

còn ba mươi đồng bạc (một số tiền khá lớn thời bấy giờ) và mảnh vườn ba sào Nhưng lão nhất quyết không tiêu phạm vào cái vốn liếng cuối cùng mà lão đã dành cho con trai lão Lão Hạc cũng là người đầy khí tiết, có lòng tự trọng Thà chịu đói, chịu chết chứ không nhờ người khác Với cái chết đau đớn dữ dội mà lão Hạc tự chọn, lão Hạc đã thể hiện một khí tiết cao quý, có ý thức nhân phẩm rất cao.Lão Hạc là con người “đói cho sạch, rách cho thơm”, “chết vinh hơn sống nhục”, là con người coi trọng nhân phẩm hơn cả cuộc sống Tình cảnh túng quẫn, đói khổ ngày càng đe dọa lão Hạc và đấy lão vào con đường chết, tìm một lối thoát cuối cùng

Đủ thấy số phận bi thảm của những người nông dân nghèo khổ sở những năm đen tối trước Cách mạng tháng Tám bấy giờ

Những trang viết về tấm lòng trong sạch, lương thiện của người nông dân và số phận bi thảm của họ là những trang viết thấm đượm tấm lòng nhân đạo thống thiết của nhà văn với con người và niềm thiện cảm sâu sắc của nhà văn với người nông dân Với một “Lão Hạc” xuất sắc đến vô cùng, Nam Cao đã khẳng định được tên tuổi của mình Ông đã “khơi được những nguồn chưa ai khơi” và ghi lại trong lòng độc giả những tình cảm yêu mến

5)

Nam Cao, tượng đài văn chương hiện thực trước Cách mạng, một trong những cây bút tiêu biểu nhất thế kỷ 20 với thể loại truyện ngắn và tiểu thuyết Xuôi theo dòng chảy văn học đương thời, những tác phẩm mang giá trị nhân đạo, phản ánh hiện thực cao như "Tắt đèn", "Chí Phèo", "Lão Hạc" ra đời năm 1943 đã vạch trần một cách khéo léo hiện trạng xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, một xã hội tàn ác, chà đạp con người đến cùng cực Trong đó, diễn biến tâm trạng nhân vật Lão Hạc trước và sau khi bán chó được đánh giá là chi tiết đắt giá và gây ám ảnh cho người đọc

Lão Hạc là một nông dân già nua, nghèo đói, sớm góa vợ, con trai đi đồn điền cao

su Lão có một con chó là kỉ vật người con trai để lại trước khi đi, gọi là cậu Vàng Lão chăm cậu Vàng như chăm con, thương nó như chính con đẻ của mình Vì đói nghèo đến cùng cực, lão buộc phải bán cậu Vàng đi, nhưng lương tâm và tình

Trang 40

thương con mãnh liệt đã khiến lão chọn con đường tự tử bằng bả chó Đối với nhiều người hay ngay cả ông giáo trong làng - nhân vật "tôi" trong truyện, việc bán một con chó là một điều hết sức bình thường Nhưng với lão Hạc, bán cậu Vàng chính là bán đi mối liên kết duy nhất giữa ông và con trai mình Chính vì thế mà tâm trạng lão mới day dứt, khổ sở, dằn vặt Một con vật lão thương yêu là thế, đến khi lâm vào đường cùng, lão trăn trở mãi không biết có nên bán hay không Diễn biến tâm trạng lão Hạc xung quanh việc bán chó có cao trào, có giải quyết, khiến người đọc vừa thương cảm cho số phận nghèo đói của lão, vừa phẫn nộ trước xã hội thực dân nửa phong kiến tàn độc, thối tha

Trước khi bán cậu Vàng, lão Hạc đối xử với nó như con, nên đứng trước sự lựa chọn bán hay không bán, lão không thể dứt khoát đưa ra quyết định của mình Năm lần bảy lượt lão thủ thỉ với ông giáo:" Có lẽ tôi bán con chó đấy, ông giáo ạ!" Đến mức nhân vật ông giáo phải cảm thấy "đã nhàm rồi" vì nghĩ rằng lão nói "để có đấy thôi" Xét cho cùng, chẳng qua cũng chỉ là con chó, việc bán nó đi có gì khó khăn đến vậy Qua lời tâm sự của lão, nhân vật "tôi" mới hiểu được rằng, con chó ấy do người con trai để lại trước khi bỏ đi đồn điền cao su, bặt âm vô tín mấy năm Đến đây, người đọc mới ngộ ra rằng, phải chăng với lão, cậu Vàng chính là cậu cháu trai, là đứa trẻ mà lão cho "ăn cơm trong một cái bát", lão ăn gì cũng chia cho nó",

"chửi yêu nó", "nói với nó như nói với một đứa cháu bé" Không ngờ rằng cũng đến cái ngày, lão phải chọn cách bán nó vì không thể nuôi nổi do quá nghèo Tâm trạng vừa chua xót, vừa dằn vặt, chẳng biết bán hay nuôi Bán thì không cam lòng,

mà nuôi thì không nổi vì chẳng có tiền

Diễn biến tâm trạng lão Hạc sau khi bán chó khiến người đọc cảm thấy đắng cay

và thương tâm Lão tìm đến ông giáo, chạy sang nhà ông báo: "Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!", "cố làm ra vui vẻ" nhưng trông "lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng nước" "mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô nhau lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra lão mếu như con nít Lão hu hu khóc" Bộ dạng thảm thương đến nhói lòng, sự hối hận, dằn vặt hóa thành những giọt nước mắt chảy trên gương mặt của lão nông tuổi đã xế chiều Lão cảm thấy bản thân có lỗi với cậu Vàng vì "trót lừa một con chó" Nấc nghẹn trong hàng nước mắt, lão kể với ông giáo khi cậu Vàng bị bắt, tự chửi rủa, trách móc bản thân mình: "Khốn nạn Ông giáo ơi! Nó có biết gì đâu!", "Nó thấy tôi gọi về thì chạy ngay về, vẫy đuôi

Định dạng
Số trang	140
Dung lượng	3,77 MB