Tổ chức một số trò chơi vận động Thể dục lớp 7

Tổ chức một số trò chơi vận động Thể dục lớp 7 nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh I ĐIỀU KIÊN, HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN 1 Lý do chọn đề tài Trong chương trình giáo dục THCS hiện nay, môn Thể dục[.]

I ĐIỀU KIÊN, HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

1 Lý do chọn đề tài :

Trong chương trình giáo dục THCS hiện nay, môn Thể dục cùng với các môn học khác trong nhà trường THCS có những vai trò góp phần quan trọng đào tạo nên những con người phát triển toàn diện

Thể dục là môn khoa học tự nhiên có tính lôgíc và tính vận động cao, nó là chìa khóa mở ra sự phát triển thể lực trí thức nhân cách cho học sinh

Muốn học sinh THCS học tốt được môn Thể dục thì mỗi người Giáo viên không phải chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã có sẵn trong Sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuôn, máy móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động Nếu chỉ dạy học như vậy thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ không cao

Nó là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học môn Thể dục ở bậc THCS theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trò chơi có nội dung Thể dục lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm Khi chúng tôi đưa ra được các trò chơi Thể dục một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học môn Thể dục sẽ ngày càng nâng cao

Bậc THCS là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh Môn Thể dục cũng như những môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu về các môn vận động, những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy

và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người

Môn Thể dục ở trường THCS là một môn độc lập, chiếm phần lớn thời gian trong chương trình học của học sinh: 2 tiết /tuần

Môn Thể dục có tầm quan trọng to lớn Nó là bộ môn khoa học nghiên cứu có

hệ thống, phù hợp với hoạt động nhận thức tự nhiên của con người

Môn Thể dục có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận lôgíc, ý thức kỷ luật, hoạt động nhóm thao tác tư duy cần thiết để con người phát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động trong thời đại mới

Ở lứa tuổi THCS cơ thể của trẻ đang trong thời kỳ phát triển hay nói cụ thể là các hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện, vì thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấp nên trẻ không thể làm lâu một cử động đơn điệu, dễ mệt nhất là hoạt động quá mạnh và ở môi trường thiếu dưỡng khí

Học sinh THCS nghe giảng rất dễ hiểu nhưng cũng sẽ quên ngay khi chúng không tập trung cao độ Vì vậy người giáo viên phải tạo ra hứng thú trong học tập

và phải thường xuyên được luyện tập

Học sinh THCS rất dễ xúc động và thích tiếp xúc với một sự vật, hiện tượng nào đó nhất là những hình ảnh gây cảm xúc mạnh

Trẻ hiếu động, ham hiểu biết cái mới nên dễ gây cảm xúc mới, song các em chóng chán Do vậy trong dạy học giáo viên phải sử dụng nhiều đồ dùng dạy học, đưa học sinh đi tham quan, đi thực tế, tăng cường thực hành, tổ chức các trò chơi xen kẽ để củng cố khắc sâu kiến thức

Chính vì những lý do nêu trên mà tôi đã chọn chuyên đề kinh nghiệm " Tổ chức một số trò chơi vận động Thể dục lớp 7 nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh".

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Góp phần đổi mới phương pháp dạy học môn Thể dục ở bậc THCS theo phương hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh, tăng cường hoạt động cá thể phối hợp với học tập giao lưu Hình thành và rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực hiện

Góp phần gây hứng thú học tập Thể dục cho học sinh, một môn học được coi

là ít được quan tâm thì việc đưa ra trò chơi Thể dục nhằm mục đích, để các em học

mà chơi, chơi mà học Trò chơi Thể dục không những chỉ giúp các em lĩnh hội được tri thức mà còn giúp các em củng cố và khắc sâu các tri thức đó

3 Thời gian - Địa điểm:

- Thời gian: Chọn đề tài: Tháng 9/2012

Nghiên cứu thực hiện: Từ tháng 11/2012 đến tháng 03/2013

Hoàn thành đề tài: Tháng 3 năm 2013

- Địa điểm: Học sinh khối 7 trường THCS Lương Thế Vinh - TP Nam Định

4 Đóng góp mới về mặt lí luận, về mặt thực tiễn:

Phương pháp tổ chức trò chơi vận động: Là cách thức hoạt động của thầy và trò nhằm đạt được mục tiêu dạy - học Phương pháp dạy học mang tính tích cực, độc lập, sáng tạo Cần chú ý đến hai yếu tố: Học sinh phải được chơi trong không khí vui vẻ, phấn khởi, học mà chơi, chơi mà học, học sinh phải được tự do tìm hiểu, suy nghĩ, khám phá và tự tìm tòi ra kiến thức của bài học dưới sự dẫn dắt, gợi mở của giáo viên qua các trò chơi vận động

Để làm tốt chức năng giảng dạy và giáo dục của mình đối với giáo viên dạy môn Thể dục nói riêng phải có những phẩm chất và năng lực như: Thế giới quan khoa học, nhân sinh quan tiên tiến, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có trình

độ văn hoá sâu rộng, có tư duy mới, luôn tìm tòi nghiên cứu để đưa ra phương pháp giảng dạy phù hợp, đáp ứng yêu cầu của bộ môn Đồng thời, người giáo viên thể dục cần phải có phẩm chất đạo đức, tâm lí tốt, tình cảm cao đẹp và cả ý chí, nghị lực, quyết tâm Tất cả những đặc điểm đó có sự liên quan mật thiết với nhau để tạo thành một cấu trúc thống nhất nhằm nâng cao kết quả giảng dạy

Theo thời gian công tác, kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục càng được nâng cao thì thể lực càng bị giảm sút theo qui luật tự nhiên của con người, năng lực làm mẫu động tác bị hạn chế Để khắc phục sự hạn chế đó, người giáo viên Thể dục phải

không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ nghiệp vụ của mình, đặc biệt là trình độ

lí luận về phương pháp khoa học và phương pháp tổ chức

Đổi mới phương pháp dạy học xuất phát từ nhu cầu đổi mới sâu sắc nền kinh tế

xã hội đang diễn ra trên đất nước ta Công cuộc đổi mới này cần những người có bản lĩnh, có năng lực chủ động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, thích ứng với cuộc sống xã hội đang từng ngày từng giờ đổi mới Thực tiễn này làm cho mục tiêu dạy học phải điều chỉnh kèm theo sự thay đổi về nội dung và phương pháp dạy học Đổi mới phương pháp dạy học được hiểu là đưa phương pháp dạy học mới vào nhà trường trên cơ sở phát huy mặt tích cực của phương pháp truyền thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả đào tạo của giáo dục

Đổi mới phương pháp dạy học phải thiết thực góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục học sinh THCS, tạo điều kiện và khuyến khích học sinh tự giác học tập, phát huy và vận dụng kiến thức trong bài học vào thực hành luyện tập Làm được như vậy sẽ phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của từng học sinh, rèn luyện cho các em trở thành những người có đủ năng lực, sức khoẻ để tiếp tục học lên các trường THPT hoặc chuẩn bị bắt đầu bước vào cuộc sống

II THỰC TRẠNG

Trong những năm qua, thực hiện đổi mới việc tổ chức các trò chơi vận động và phương pháp giảng dạy vào môn Thể dục bậc THCS chất lượng dạy học trong các nhà trường đã và đang từng bước đạt hiệu quả rõ rệt Giáo viên đã quen dần với

những khái niệm “tích cực hoá hoạt động của trò” trong việc lựa chọn phương

pháp cũng như thiết kế bài dạy có đưa thêm một số trò chơi vận động vào nhằm khơi dậy hứng thú và phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Thầy

và trò đều chủ động trong việc tổ chức giờ học cũng như tiếp thu kiến thức

Với đặc trưng của bộ môn Thể dục nhằm giáo dục thể chất, nâng cao thể lực cho học sinh nên việc đưa các nội dung trò chơi vận động vào các tiết học Thể dục lớp 7 pháp ngoài mục tiêu tạo tiết học hứng thú, sôi nổi, hiệu quả còn rèn cho học sinh những kĩ năng cơ bản để tập luyện, giữ gìn sức khoẻ, nâng cao thể lực, góp phần rèn

luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, thói quen tự giác tập luyện TDTT, giữ gìn vệ sinh Chính vì vậy việc đưa thêm nội dung trò chơi vận động vào các tiết cho giờ dạy phải hết sức hợp lí, khoa học, tạo cho học sinh tâm lí tinh thần thoải mái, vui vẻ, tự tin, yên tâm khi bước vào giờ học là điều hết sức cần thiết Đó

là yêu cầu không khó song còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ học tập, đặc biệt ý thức, trách nhiệm của người thầy đối với bài dạy Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá trình hoạt động bản thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi

Trò chơi là loại phố biến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật của trò chơi chính là các quy tắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu của hành động trò chơi, luật của trò chơi có thể tường minh có thể không

Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắtc găn với kiến thức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gần với nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân để chơi, thông qua chơi học sinh được vận dụng các kiến thức kỹ năng đã học vào các tình huống của trò chơi và do đó học sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kỹ năng đã học Như vậy trong trò chơi học tập các kỹ năng môn Thể dục được đưa vào trò chơi

Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh THCS, có thể nói nó quan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống các em Chính vì vậy các em luôn tìm mọi cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơi các em sẽ tham gia hết sức tự giác và chủ động Khi chơi các em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng như niềm vui khi thắng lợi và buồn bã khi thất bại Vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em thấy có lỗi khi không làm tốt được nhiệm vụ của mình Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhóm trong đó có mình Đây chính là đặc tính thi đua rất cao của các trò chơi Vì vậy khi đã tham gia trò chơi, học sinh thường vận dụng hết khả năng về sức lực, tập trung sự chú ý, trí thông minh và sự sáng tạo của mình

Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức hoạt động của học sinh, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự giác tích cực Giúp học sinh rèn luyện củng cố kiến thức đồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua hoạt động chơi

Trò chơi học tập rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ sử dụng Trò chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn

Trò chơi không chỉ là phương tiện mà còn là phương pháp giáo dục

Là giáo viên trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm giảng dạy nhưng với sự cố gắng tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi và qua kết quả thực tế giảng dạy, tôi mạnh dạn nêu ra một vài suy nghĩ của mình làm thế nào để dạy và học môn Thể dục đạt kết quả cao

III CÁC GIẢI PHÁP:

Thường xuyên tổ chức các trò chơi để nhằm tạo hứng thú học tập Giáo viên nghiên cứu kĩ các hoạt động và chuyển một số hoạt động ở những nội dung tập thành trò chơi để thay đổi không khí, giúp học sinh thoải mái học tập hơn,

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau :

1 Nghiên cứu tài liệu:

- Đọc các tài liệu sách, báo, tạp chí giáo dục có liên quan đến nội dung đề tài

- Đọc sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo : Thể dục tuổi thơ, giúp em vui học Thể dục

- Nghiên cứu một số trò chơi dân gian có thể áp dụng vào trong giờ Thể dục

2 Nghiên cứu thực tế:

- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung các trò chơi Thể dục

- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học

- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm (Soạn giáo án đã thông qua các tiết dạy để kiểm tra tính khả thi của đề tài)

3 Một số trò chơi Thể dục lớp 7:

3.1 Tổ chức trò chơi trong giờ học:

Để các trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết kế trò chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau :

a Thiết kế trò chơi học trong môn Thể dục lớp 7:

* Tổ chức trò chơi học tập để dạy Thể dục nói chung và môn Thể dục lớp 7 nói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học cụ thể đưa các trò chơi cho phù hợp Song muốn tổ chức được trò chơi trong dạy Thể dục có hiệu quả cao thì đòi hỏi mỗi giáo viên phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, cận kè và đảm bảo các yêu cầu sau :

+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục

+ Trò chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học

+ Trò chơi phải phù hợp với tâm lý học sinh lớp 7 bậcTHCS, phù hợp với khả năng người hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường

+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú

+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo

+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh

* Cấu trúc của Trò chơi học tập :

+ Tên trò chơi

+ Mục đích : Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến thức,

kỹ năng nào Mục đích của trò chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết kế trong trò chơi

+ Đồ dùng, đồ chơi : Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong Trò chơi học tập

+ Nêu lên luật chơi : Chỉ rõ quy tắc của hành động chơi quy định đối với người chơi, quy định thắng thua của trò chơi

+ Số người tham gia chơi : Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi

+ Nêu cách chơi

b Cách tổ chức trò chơi :

Thời gian tiến hành : Thường từ 5 - 7 phút

- Đầu tiên là giới thiệu trò chơi :

+ Nêu tên trò chơi

+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ quy định chơi

- Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi

- Chơi thật

- Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể nêu thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh

- Thưởng - phạt : Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp nhận thoải mái và tự giác làm trò chơi thêm hấp dẫn, kích thích học tập của học sinh Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản, vui (như chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò )

3.2 Giới thiệu một số trò chơi Thể dục lớp 7:

Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng trong quá trình dạy Thể dục lớp 7:

- Chạy thoi tiếp sức - Chạy tiếp sức chuyển vật

- Nhảy vượt rào tiếp sức - Hoàng anh hoàng yến

- Lò cò chọi gà - Lò cò tiếp sức

=> Mục đích của các trò chơi trên đều nhằm tạo cho học sinh hứng thú, vui vẻ, tinh thần thoải mái, … bổ trợ các kĩ thuật có liên quan tới các nội dung tiết học Việc tập

luyện các động tác kĩ thuật, bài tập bổ trợ dập khuôn nhàm chán thì việc giáo viên

tổ chức sáng tạo, biến các bài tập thành các dạng trò chơi để các em thi đua vừa học vừa chơi Qua đó giúp các em phát triển đầy đủ các tố chất cần thiết, nắm bắt các kĩ thuật nhanh hơn, thực hiện các động tác tốt hơn Từ đó các em áp dụng vào học tập, kiểm tra và thi đấu các nội dung thể thao có thành tích cao hơn Ngoài ra nó còn tạo cho các em sự say mê, hứng thú học tập trong các tiết học kế tiếp

IV HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN ĐEM LẠI:

1 Hiệu quả kinh tế:

Đây là sáng kiến áp dụng trong lĩnh vực giáo dục học sinh THCS, chủ yếu là làm sao để người giáo viên có được một phương pháp dạy học môn Thể dục trong trường THCS tốt nhất, hiệu quả nhất, đỡ tốn kém nhất Sáng kiến kinh nghiệm này không tạo ra hiệu quả kinh tế mà nó giúp cho người giáo viên lên lớp có chất lượng, hiệu quả cao nhất; học sinh thì hứng thú, say mê học tập, tích cực tham gia các hoạt động hơn

2 Hiệu quả về mặt xã hội:

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện thì bản thân tôi đã nhận được sự giúp

đỡ của Ban giám hiệu nhà trường cùng các đồng nghiệp, tuy thời gian vận dụng và đúc rút kinh nghiệm chưa nhiều nhưng tôi tự nhận thấy đã thu được những kết quả đáng mừng như sau:

Tổ chức tốt trò chơi học tập không chỉ làm cho các em hứng thú hơn trong học tập mà còn giúp các em tự tin hơn, có được cơ hội tự khẳng định mình và tự đánh giá nhau trong học tập

Việc tổ chức trò chơi trong các giờ học Thể dục là vô cùng cần thiết Song không nên quá lạm dụng phương pháp này, ở mỗi giờ học ta chỉ nên tổ chức cho các em chơi từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 3 đến 5 phút hoặc cùng lắm 10 phút Do vậy người Giáo viên cần có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn các em thực hiện các trò chơi thật hợp lý và đồng bộ, phát huy được tối đa vai trò của học sinh

Khi tổ chức trò chơi học tập nói chung và môn Thể dục lớp 7 nói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, vào điều kiện cơ sở vật chất của trường, thời gian trong từng tiết học mà lựa chọn hoặc thiết kế các trò chơi cho phù hợp Song để tổ chức được trò chơi Thể dục có hiệu quả đòi hỏi mỗi người thầy phải có kế hoạch, chuẩn bị thật chu đáo cho mỗi trò chơi

Qua những giờ dạy theo phương pháp trên tôi nhận thấy chất lượng bộ môn nói chung và các bài dạy nói riêng, so với năm trước đã được nâng lên rõ rệt Các em có

ý thức tự giác, tích cực hơn trong tập luyện, thực hiện các kĩ thuật động tác tương đối tốt, số lượng học sinh đạt khá giỏi ngày càng nhiều, có nhiều em đạt thành tích cao được chọn vào đội tuyển điền kinh nhà trường để dự thi HKPĐ các cấp Cụ thể: Trong năm học 2012 – 2013 vừa qua, thành tích đội tuyển đã đạt được trong HKPĐ cấp Thành phố:

 Giải nhất: Đá cầu nữ, đá cầu nam

 Giải nhì: Nhảy cao nam lứa tuổi 12 -13, nhảy cao nữ lứa tuổi 12 -13

 Giải ba: Nhảy xa nữ, nhảy cao nữ, chạy 60m

 Khuyến khích: Các nội dung còn lại đều có giải khuyến khích

 Đạt giải nhì toàn đoàn

Có 4 học sinh tham gia thi tập huấn thi đấu HKPĐ cấp Tỉnh: 2 học sinh ở nội dung đá cầu, 2 học sinh ở nội dung nhảy cao

Trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm thì một tiết học của bộ môn Thể dục nhàm chán, ít sôi nổi, học sinh chưa hứng thú học tập, còn e dè, ngại khi tập những động tác khó, Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào giảng dạy bộ môn Thể dục tại trường THCS Lương Thế Vinh - TP Nam Định, tôi thấy những khuyết điểm nêu lên khi chưa áp dụng sáng kiến đã được khắc phục và có kết quả khá cao (Tỉ lệ học sinh yếu kém giảm, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng nhanh so với trước kia)

Sau khi lựa chọn để vận dụng một số trò chơi Thể dục đã nêu trên vào tiết học Không những học sinh nắm được kiến thức bài hoc mà còn nhớ rất lâu những kiến thức của bài học đó