g>gptowlli!!l1t1iWW9ffl Giao due, dao tao ndi chung vi 0ao due dai hoe ndi rieng ludn ffld vai trd cdt tii aia mdi qudc 0a, khdng chi la phiic loi xa hdi ma cdn thue su la ddn bay quan trong de phat t[.]
Trang 1g>gptowlli!!l1t1iWW9ffl
Giao due, dao tao ndi chung vi 0ao due dai hoe
ndi rieng ludn ffld vai trd cdt tii aia mdi qudc 0a,
khdng chi la phiic loi xa hdi ma cdn thue su la ddn
bay quan trong de phat trien Mnh te - xa hdi Su
thay ddi hen tue va phat trien manh me eua hinh
thai Mnh ti, xa hdi hien dai ludn tae ddng true tiep
tm cac khia eanh nhan thiie ve 0ao due ndi chung
va giao due dm hoe ndi neng, keo theo nhu cau
dinh hudng va dip can phii hap han
Van di nhin nhan dich vu 0ao due dai hoe nhu
mdt hang hda dae biet va phan nao chiu su diiu
tiet ciia ca chi thi trudng da duoe nhan thitc tii kha
sdm a cac cjudc 0a cd nen Mnh ti phat tnen Tuy
nhien, muc do nhan thiic va viec van dung tai timg
cjudc 0a lai ed eae biin the hoan toan khac nhau
va phu thudc rat Idn vao thuc trang phat tnen Mnh
ti hien thdi
Dang Van Tiing*
DAT VAN DE
Su xuat hien, tdn tai va phat trien, etaig nhu thay ddi khdng ngimg eua nen kinh te thi tmdng da ddi hdi phai cd ithiing each tiep can mm tteng hang Igat cac Hnh virc cua kinh te - xa hdi Treng dd, 0ao diie ndi ehung va 0ao due dai hpc ndi rieng, vdi vai trd to idn ddi vra sir phat trien kinh te xa hdi cua mdi cjudc 0a ludn chiu su tae ddng manh me trade nhiing thay ddi va phat trien tren Dudi tae ddng eiia qua trinh toan ciu hda, Viet Nam dimg titroc mdt Igat eae thach thirc ve phat trien trong linh vuc kinh te, xa hdi va ea lirih viie 0ao due Cii the hon, 0ao due dai hpc - ngi eung cap ngudn tri thirc phiic
vu che phat frien kinh te xa hdi, la ddi tapng bl site
ep manh me nhat tren ea khia earth ehii quan lin khach cpan VI vay, dum gde dp Iy luan, dich vii 0ao diie dai hpc ed dupe nhin nhan rihu mdt loai hang hda dac biet? Thi tmdng 0ao due cd chiu su dieu tiet ctia eo ehe thi tmdng? Nhan thirc dimg din ban chat ctia cac vin de tren, se 0iip cac nha hoach
Trang 2dinh ehinh sach, cjuan ly 0ao diic 0 i m thieu dugc
cac "mang md" ttgng cjuin Iy, Id trlnh phat trien;
xac liinh dugc eg ehe van haiih, ejuan ly phit hpp
chp 0ag due; 0up eae tmdng Dai hgc hgat ddng
taeu cjui hgn ttgng viec eung cip eae ngudn rihan
Iiie chat luemg eae ehe xa hdi phiic vu ngudn hoc tdt
hon; cjua dd van dtuig nhimg quy luat eua co che
thi tmdng ed Im ehe 0ag due; 0up ngum hoc va 0a
dinh cd su Iiia chpn tdi uu cho hgc tap Vdi hudng
tiep can tten, bai bao khai quat eae van de ly luan
Uen cjuan tdi pham tra thi tradng 0ao due, nhim
md ra hueing tiep can mdi dot vm 0ag due dai hge
g Viet Nam
GIAO DUC D A I HOC
Trade tae ddng manh me ciia nen kmh te tri thiic
toan ciu tta quan diem ve eae van de, linh vuc frong
xa hdi ndi ehung va ve "0ao dtic dai hgc" ndi rieng
ngay cang da ehieu va da dang; cimg vdi dd la su
phat trien ttong fiep can va nhin nhan vd 0ao due
dai hge (GDDH),
Neu nhin nhan mdt each thuan tay frong linh
vuc 0ao due, tta GDDH dugc hieu la bac hgc sau
cimg trong he thdng 0ao diic va dao tag cua mdi
qude 0a GDDH cung cap cho
ngucri hgc nhiing kien fhiic va
taeu biet sau sic nhim 0iip
hg dat tm nhirng 0di han mdi
ctia tri thuc tteng cac Unh vtic
khae nhau eiia c^ude sdng
-eae Unh vuc chuyen sau Ndi
each khac, 0ao due dai hoc
0iip ngucri hgc taeu biet ngay
cang ntaeu hom ve mdt linh
vuc ngay cang hep hen Giao
due dai hge khdng ehi 0iip md
rdng nang lue fri tae eua timg
ca nhan ttong Unh vuc ehuyen
mdn eiia hg va cdn 0iip hg md
rdng tim ntan va hieu biet ddi veil the 0m xung cjuanh [3]
Neu tiep can khai niem "0ag diic dai hge" vm "gde nhm" hien dai hen tta theg Rgnald Bamett (1992),
ed 4 khai taem thdng diing nhat ve 0ag dtic dai hge [4]:
Glag diic dai hgc la mdt day chuyen sin xuat
ma dau ra la ngudn nhan lue dat ehuan Theg (juan diem nay, 0ag due dai hoe la mdt cjua frinh trong
dd ngudi hge dugc ejuan mem nhu nhiing san pham dugc cung img eho thi tmdng lag ddng Nhu vay, 0ag diie dai hoc frd thanh "diu vag" tag nen su phat trien va tang tradng eua thugng mai va cdng nghiep
- Giao diie dat hge la dao tao de frd thanh nha nghien eim Theo each nhin nay, 0ao diic dai hge la thdi 0an chuan bi de tag ra nhiing nha khga hgc va ngtaen cim thuc thti, nhiing ngudi se khdng ngimg fim nhiing chan trdi kien thitc mdi
- Giao due dai hgc la cjuan Iy viec td chite 0ang day mdf each hieu cjua Rat nhteu ngudi che ring 0ang day la hoat ddng cdt loi eua mdt co sd 0ao dtic va chii frgng ei ve mat (juan Iy va chat lugng tmyen thu kien thirc
TAP CHI CNTT&TT KY 1 (8.2016) 3 5
Trang 3- Glae due dai hgc la md rdng eg hdi trgng eudc
sdng cho ngudi hgc Theg each tiep can nay, GDDH
dugc xem nhu mdf eg hdi de ngudi hge dugc tham
0a vao qua trinh phat frien ban than
Tren quan diem eiia ca nhan, vdi su phat trien
trong each nhin nhan ciing nhu tiep can hien dai,
se eho phep nhan thitc ve 0ao due dai hgc mdt
each tadng minh va thich img vdi su phat trien ngay
cang manh me ciia kinh fe fri thiie trong nen kinh
te toan ciu
GIAO DUC D A I HOC LA MOT LOAI HANG
HOA DICH v y DAC BIET
Viec xem xet danh 0a va dinh nghia 0ao due
dai hgc cilng la mdt loai hang hda khdng phai la
van de mdt xuat hien gan day San pham eua 0ao
diic dai hge cilng la ddi tagng nghien cim ctia kinh
te hgc 0ao diic va ngudi dat nen mdng eho viee
nghien cim cac van de ve kinh te hgc 0ac diic dai
hgc la WUIiam Petty (1623 - 1687), ngudi ma sau
nay dugc Karl Marx ggi la "cha de cua nen kinh fe
ehinh tri hgc nude Anh"
Theo K Marx, hoat ddng 0ang day la loai lao
ddng phi san xuat va khi trao ddi, nd dugc mua ban
nhu mdf dieh vu va hang hda thong thudng "Trong
tmdmg h(?p tien tmc tiep dugc trao ddi lay leal lao
ddng san xuat khdng san xuat ra ta bin, do dd lao
ddng phi sin xuat ay dugc mua nhu la mdf dfeh
vu Bleu hien ay ndi ehung ching qua la gia tn sil
dung dae biet ma lao ddng ay cung cap, 0dng nhu
mgi hang hda khac" [Marx Anghen tap 5, trg 98)
Dac biet, khi xem xet giao due dai hgc nhu mot loai
dleh WI, K Marx quan diem ring: Neu tdi mua dioh
vu ctia thay giag hgae nhiing ngudi khac mua dich
VII ay cho toi khdng phai de phat trien nang luc ctia
fdi, ma la de cd dugc kha nang kiem tien, va neu
khi lam nhu vay tdi that sit linh hdi dugc dieu 0 dd,
dieu nay nd hcan loan khdng phu thugc vag viee tra
tien cho dich vu nay thi nhimg chi phi eho viee hpc tap ay, ciing nhu eae ehi phi vao viec nudi tdi deu thude nhung ehi phi sin xuat ra site lao ddng cua toi Nhung finh chit him ich dae biet ctia dleh vu ay khdng hd lam thay ddi quan he kinh te dd, va no khdng phii la quan he ma trong dd tien se dugc toi bien thanh tu bin hcac thdng qua quan he ay ngucii thue hien dieh vu se bien tdt thanh ta ban cua minh, thanh ngudi ehu ctia minh 0 day, ngum tra tien cho ban than dieh vu, xet ve bin chat ciia chlnh nd ttii ket qua cua dieh vu ay khdng dugc ngudi eung cap dich Vll dim bic Viee fra cdng che dai bd phan dieh vu thude nhiing ehi phi Heu dimg cac hang hoa [Marx Anghen tap 5, frg 97]
Nhu vay, dfeh vii 0ao due ndi ehung va dich vii 0ao diic dai hge ndi rieng mdi la hang hda, chu khdng phat ehinh 0ao due la hang hda Ket qua nghien cim nay da va dang dugc kiem chimg finh dimg din ctia nd trcng xa hdi phat trien va trong nen kmh te tri thirc toan eau ngay nay Tuy nhien,
ed mdt so van de vin ein lam sang td nhu: Dich vu 0ao diic dai hoc la hang hda cdng edng hay la hang hda ea nhan? Thi tmdng dieh vii 0ao due dai hgc se nhu the nag va sii can thiep ciia Nha nude vao thi tmdng nay se d miic dd ra sao? Day that sii la nhirng van de cue ky thu vi khi nghien cim
Cho fdi nay, viec xac dfnh re rang dich vu 0ao diie la hang hda cdng hay la hang hda ea nhan van edn rat nhieu tjuan diem trai ehieu nhau Hdi nghi qude fe ve 0ao due dai hgc ctia UNESCO va Tuyen
bd chung Belogna eiia chau Au vin khing dfnh: Giao due dai hge la mdt "Hang hda edn0', trong khi dd WB (Worid Bank - Ngan hang the 0m), MF (International Monetary Fund - Quy tien fe quoc te), GATS (Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu thudc WTO) lai xem Giao due dai hgc la "Hang hda
ca nhan"
Treng eg che fhi tmdng Hang hda edng la hang
Trang 4ttanh (nen-rival) va khdng Igai trir (non-exclusive)
[Kaul va Mendonza, 2003; Menashy, 2009] Hang
hda edng dugc ctaa thanh hai leal: hang hda edng
thuin tay va hang hda cdng khdng thuan tay Hang
hda edng thuin tay thda man ca hai thude tirih ctia
hang hda edng la: khdng caiih ttanh va khdng leal
tra Trong khi dd, hang hda edng khdng thuin tay
khdng cd mdf ttgng hai thude tinh tten Ngudi sii
dting hang hda edng (thuan tay) se khdng phai
ddng pU Ta cd the thay re hgn cpa vi du ec dien
la cay den bien de minh hga ve "Hang hda cdng
edn0' (thuin tay), eua nha kinh te hoe ndi tieng
Samuelson Theo tiep can nay, nha nude nhat thief
phai eimg cip dich vu nay d dang "cho khdn0' eho
xa hdi tacmg ta nhu "cay den bien" cua Samuelscn
vay Them vag dd, theg Ehe Cohen va Claude Hanry,
Giao diic la hang hda edng vi chimg thda man hai
tieu eta eo ban: Tieu ehl mdf la "ttnh ttaet yeu" ciia
tach vu va tieu ehi hai la bi rm vao "su han che cua
CO ehe tta tmdn0' Giao diie la ttaet yeu, la khdng
ed tinh canh ttanh vl nd la nhu eau eo ban eua con
ngudi, la tien de eho viee phat trien kinh te xa hdi
va edn de tao nen mdi Uen ket xa hdi Giao diie
cilng bl rgi vao "su han ehe eua co che tta tradn0'
dg fhi tradng khdng hgan hio va the taen rg net
nhat la "tac ddng nggal bien" (ExtemaUties) tich ciic
ciia giao due "Tac ddng nggal bien" dugc hieu la
tae ddng ctia mdf ngudi nao dd gay anh hudng (tdt
hay xau) ddi vdi phite Im eua ngudri khac, ma anh
hudng nay lai khdng dugc phan anh ejua 0ag dich
tta tmdng
Tuy nhien, d mdt gde dg khac, khi xem xet ta khia
canh thuc te, kta met ca nhan hudng thu dfeh vu
0ao due thi ro rang din tdi Igai trii sii thu hudmg
cua ca nhan khae (loai tm su tieu dimg) Vi vay,
cilng cd the eoi dd la "Hang hda ca nhan" va ngucri
thii hudng se phai tia hgc pW d miic 0a thap khdng
taong duong vdri eta pta that ctia dich vu hoac se
Nhu vay, dieh vu 0ag diie dai hge la mdf loai hing hda dae biet, "khdng thuc su la mdt hang hda edng
ma la Ira ich ca nhan" (Geoff Sceft 2003) va gin vra hang hda dae biet dd se la mdt fhi tradng cung dae
biet
MOT SO VAN DE CUA THI TRU'QNG GIAO DUC DAI HOC
Cho den nay, vin edn rat nhieu tranh eal ve thi tradng 0ao diie (TTGD) trong gidi eae nha hgc thuat, eae nha ehinh fri va cac nha kinh fe hpc va "ngudi fa thudng nghi ngd cac y kien mdi, khdng vi ly dg nag khae ngoai ly do nhimg y kien nay ehua fro thanh phd bien" (John Locke) Ngay nay TTGD no rd khip mgi ngi va nd da trd thanh mdt nganh kmh fe dich
vu cjuan frgng d cac nude phat trien Nd ttd thanh phuong tien tayet vdi de thiie hien cac miic tieu ciia 0ac due edng g ea hai khia canh: dap ung nhu eau
ca nhan va anh hueing xa hdi rdng Idn cua chimg TTGD dugc dugc phan ctaa thanh nhteu leal: theg cap hgc (J Michael Locke, 1999); theo tinh chat
sd him (tradng ta, tradng cdng); theo ejuy md (dia phuong, khu vuc, toan eau); theo san pham 0ao dtic Theo phan tich aia Teixelra, ban chat eiia TTGD dai hgc cdn phiie tap hen nhieu: dd khdng ehi
la fhi tracmg dao tao cho cae trinh do hge van ma cdn la fhi fradmg nghien cim khoa hgc, ta van, dae fag nghe nghiep va bdi dudng tai chd do san pham
va khaeh hang cita 0ag due dai hge het site pheng phu Nhimg fhi tradng nay rat da dang ve each fhiic canh franh va su can thiep eiia chmh phu Trong khi mdt sd dich vii cua 0ao due dai hpc vin thudc
ve ddc cjuyen cua chinh phu thi met sd sin pham va dich Vll khac ra ddn do fhi tradng earth tranh
Mat khae, Vien nghien cim CATO (Hoa Ky, ehuyen nghien eim tap trung vao eae vin de van ddng edng chimg, khai thac trayen thdng va inh hudmg xa hdi)
TAP CHi CNTT&TT KY 1 (8.2016) 3 7
Trang 5diia tren khai taem tta tmdng va thuc tidn phat trien
eua TTGD dua ra khai mem nhu sau: Mdt TTGD nhu
la mdt he thdng cung cap ejuyen ta dc che ngudi
san xuat va tieu diing de hg ta nguyen lien kef vdi
nhau Cling nhu cung cap cac kieh thich de khuyen
khich 0a dinh lam nhiing ngudi tieu dimg tieh ciic
va cae nha 0ae due dot mdi, kle'm seat 0a ci va md
rgng cae dich vu ciia minh theo nhu eau chi tri ctia
ngudi hgc
Trong nghien cim ciia minh, Teixelra (2006) [8]
da chi ra ring, de xac dmh la ed TTGD hay khdng
va ed nen ap dung khung TTGD vao trong GDDH
hay khong? De tim hieu dieu nay ta ed the' tim hie'u
ta tudng ciia bdn nha kmh te hgc ndi tieng la Adam
Smith, John Staart Mill, Alfred Marshcall va Milton
Friedman Ca bdn nha kinh te hgc not tieng nay deu
cd nhung ddng gop ve ly luan lien quan den vai ttd
eua thi tmdng trong GDDH vdi cac quan diem khac
nhau
a, Tiep can theo quan diem ciia Adam
Smith
Adam Smith la ngudi dau tien dua yeu td thi
tmdng vao trong Iy luan giao due va anh hudng
nhieu nhat den triet ly 0ag diic dai hgc ciia My, Ong dac biet nhan manh eae Im the cua thi fmcmg trong viec tao su canh tranh, mang lai chat luejng eao eho sin pham dieh vu 0ao due Ong eho ring, eae tmdng dai hgc cdng ehua bao 0 g hgat ddng co hieu cjua vi thieu ddng liie eanh tranh De thuc day GDDH phat trie'n, Ong cjuan taem phii 0ai phdng cac lue lugng thi tmdng, khuyen khich cac sang kien ta nhan frgng 0ao due va tan diing eg che eanh tranh 0ila cae lire lugng nay, vl dieu nay se 0iip dat dugc chat lugng va hieu cjua cao nhat cua vlee dau fu eho 0ao diie Ddi vdi Adam Smith, nha nude khong nen can thiep cjua sau vao GDDH vi se lam eho nd trd nen kem hieu qui Vai trd idn nhat eua nha nude la hd trg va fag dieu kien che nhiing ngudi khong du dieu kien kinh te cd the hudng miit nen giao due tdt nhat cd the
b, Tiep can theo quan diem ciia John Stuart Mill
John Staart MIU ed quan diem ve vai frd ciia thi tmdng trong giao due vira tugng tii Ita viia trai nguoc
so vdi quan diem ciia Adam SmUh Tuong tii nhu
Adam Smith, Mill ttiiy ro Ira ich cua 0ae due dai hoc
Trang 6diu ta kinh te ma ehinh eae ca nhan hucng thu phai
tra Ong eUng img hd GDDH ta nhan va eg ehe eanh
tranh de dem lal taeu cjua eae nhat Tuy ntaen, khac
biet la Jghn Smart Mm lal nhan manh den vai ttd
cua chinh phii ddi vm 0ao due Ong cho ring, 0ao
due cd vai trd cjuan trgng ddi vra sir phat tnen eua
eon ngudi va xa hdi khi ngudi ngheo khdng dii tien
de mua eae sin pham va dich vu 0ao due thi miie
dich cua xa hdi se khdng the nao dat dugc Tren eg
sd nhin nhan 0a tri eiia eanh tranh, han ehe ciia
su bao cip cho 0ao due, dng dua ra 0 i i phap: nha
nude hd ttp 0ag diic (ke ca trcng tmdng edng) va
cudng che 0ag diic de ngura hge dupe lua chgn noi
hge phii hgp va ed chit lugng Dau ta ciia nha nude
cho 0ao diie han ehe tao ra mit edng bing kta tiep
can 0ag due va de dd cilng tranh dugc viee lang phi
ngura tai ctia ngudn nhan luc
c, Tiep can theo quan diem ciia Alfred
Marshall
Alfred Marshall, mdt nha kinh te hgc hien dai cua
the ky 20 da tiep tiic phat trien them ly luan ve
ban chat dac biet cua TTGD dai hgc vm mdt cjuan
diem kha mra me va khae la so vdi Adam Smith va
John Staart Mill Tir nhiing nghien eim eiia "ban tay
vd hinh" trong TTGD den nhimg that bai ciia tta
tmdng, dng dua hai dac diem rieng ejuan frgng nhat
cua TTGD dai hpc la: (1) Su diu ta rat dai khien cho
miic tieu can dat ehi ed the xae dmh dupc mdf each
kha mo hd; (2) Tdn fal mdt su dirt khiic 0iia mdf ben
la nhiing ea nhan tti chi phi diu ta cho 0ao duo
(phu huynh) va mdt ben la nhirng ngum thu hudng
0ao due (ngura di hgc) Hai dac diem nay khien che
mdi cjuan he 0ila "nha cung cap dieh vii 0ao diie"
la cac tradng dai hpe va "ngucri tieu dimg 0ao diic"
tac ngura hpc va 0a dinh ttd nen phite tap, ktaen ta
khdng the ddi xu vra TTGD dai hpe thee eiing mdt
each nhu nhung leal thi tradng khao Sii can thiep
cua nha nude vao TTGD - la mdt 0eu cin thief
Friedman
Nhu tten da phan tieh ea John Staart Mill va Alfred Marshall deu thudc tindng phai thira nhan cd mdt tta tmdng trgng GDDH va phii cd su can ttaep cua nha nude Day cung la quan diem thdng tri ttgng hiu het the ky 20 va ehi thay del khi cd sii xuat Wen ctia Milton Friedman Milton Friedman eho ring, de phat trien GDDH thi rat can sii can bing 0ua vai frd eua Nha nude va thi tmdng GDDH dem lai ci Ira ich cdng va Ira ich ca nhan Nha nude nen phan biet ro rang hai leal Ira ich nay va ehi "bao cap" eho Ira ich edng, chir khdng nen bao cap eho ei Im ich ta Viee bao cap (mdt phan) hpc pW chg tat ca eae nganh thudc eae fmcmg edng lap, ke ea nhiing nganh mang tinh thi tmdng eag (phiic vii Im ich ta la chinh) la khdng cdng bing vl ed su phan biet ddi xii 0iia khu vuc edng va ta Nha nude ehi nen bac cap nhiing linh viic nao dem lal Im ich cdng hoac nhiing eon ngudi nao thugc then can bae cip va khdng phan biet fmcmg edng, tmdng ta, chit khdng phai bag cap khu viic edng va Igm trii khu vuc ta Khdng nen phan biet tmdng cdng, tradng ta, vi ttaen vi eae tradng cdng lap se triet tieu canh ttanh, lam cho eae tradng cdng lap mat ddng eg de tag ra chat lugng, finh taeu cjua, su da dang va su del mdi
Vi vay, TTGD ein ed sii cjuin Iy va can ttaep cua nha nude de' dim bao cdng bing va cjuyen Im hge tap chg tat ea mgi ngudi vi su: fhlnh vugng va van minh eua xa hdi Mat khac, TTGD tag eg hdi chg sii canh tranh va phat frien cua 0ag due, cjuyen dugc lua chgn dieh vu 0ao due eao ctia ngum dan Va neu su bao cap eiia chinh phii lam 0am hieu cjua, hieu suit va chat lugng eua 0ag due thi vlee xae dinh rd rang eae can thiep, eiia ehinh phii la ejuan trpng de dam bag ehe eg ehe tta tmdng phat huy dugc tae dung treng 0ag due, dae biet la GDDG Giag diie theg eo ehe thi tmdng ed su bac cap ciia nha nude dua tten cac quy dinh phap luat hgp ly va
TAP CHi CNTT&TT KY 1 (8.2016) 3 9
Trang 7::<iillllii
tiidng minh Van de la chlnh phii lua chgn eai 0 la
ttgng tam de diu ta che 0ae diic va cai 0 la trach
nhiem aia xa hdi va ciia ngudi hgc cin dugc xac
dinh tadng minh Cae chinh sach dau ta cho 0ao
due can phii dugc thue Wen nhu the nag de dem lai
Weu qui va tao su canh ttanh 0tra cac tmdng dai
hgc tteng TTGD
Qua cac ndi dung phan tich fren, cd the ndi, mtic
tieu ctia TTGD dai hgc la lam cho tmdng dai hge
phii dugc tc chite va van hanh mdt each Weu cjua
hon va dap img dugc tdt hgn nhu cau phat frien ciia
kinh te - xa hdi Mudn vay, GDDH cin phai biet van
diing nhimg cjuy luat ctia kinh te thi tmdng ed Ira
cho 0ao diic nhu phai biet hucmg den fhi tmdng
ttong ejuan he cung - cau, phai biet eanh ttanh,
phai biet xem xet bai toan Weu cjua, tinh toan Im
ich - chi pW, V.V Tit dd, TTGD dai hgc se 0iip cac
ben tham 0a tiu tmdng cd nhtmg chinh sach va
0ai phap tdt nhat nhim dat Weu cjua eho mdi ben
Ddia:
- Timg budc 0am bdt sii tham 0a tmc tiep cua
chlnh phu tieng viee cung cap tach vii 0ag diic d0
hgc, nhu mo rdng dat hgc ta thuc, hop ddng 0ao
viec cjuan ly van hanh met sd dai hge edng lap cho
ta nhan hoac edng ddng;
- Mg rdng su gin ket 0iia tmdng dai hgc vdi nen kinh fe va edng ddng doanh nghiep nhu chuong frinh dao tao theo dat hang, cho phep thanh lap cac cdng ty dieh vu g eae tradng dai hge, lap tmdng dai hge trgng cac tap dean, doanh ngWep, cdng ty Idn, cho phep cac thay ed 0ag lam vlee ban thm 0an 6 trgng dganh ngtaep;
- Tang quyen ta chu eho cac tmdng dta hgc cdng lap dl kem vdi ttaeh ritaem xa hdi va cdng khai minh bach, khdng edn xem thiy cd la cdng chuc (nhu tmdc day);
Doanh ngtaep hda, tap dean hda oac tmdng dai hge: cjuan ly tradng dai hgc nhu cjuan tri d mpt doanh ngtaep, he thdng ke toan 0dng nhu d cac edng ty, khuyen khich xay dimg vdn rieng g tmdng dai hge edng lap, can col trgng vin de cjuan tii fradmg dai hge;
- Chu ddng tham 0a thucmg mai eheh vu 0ao due dai hge loan cau va khai thae tiem nang 0ao due dai hgc ciia cae nude phat trien
KET LUAN
Trgng xu the hdi nhap kinh te cjude te da, dang
Trang 8nen kinh te, Viet Nam ciing da ehinh thiic 0 a nhap
WTQ Viec ngtaen eim cac van de thee cae tiep can
phat trien mm ctia the 0di, dae biet la Unh vuc 0ao
due nhim ed phuong thiie img phd phii hop de fan
dimg tdi da eo hdi va 0 i m ttaeu nhimg ttaet hai
tiem tang la het site cjuan tigng
Ddi vra Viet Nam, fal Dieu I, Chuemg 3 Hiep dinh
Viet - My ve tjuan he thucng mai da hoan tWen
khai taem "dieh vu" va 0ao diic la mdt ttong 52 Unh
vuc thuong mai dieh vu ma Hiep dinh da ejuy dinh
Hay ttong ndi dung Phti liic I Chuong 17 Hiep dinh
Chung ve Thuong mai va Dieh vii WTO (Worid Trade
Organization) tta dieh vii 0ao due citng da dugc cjuy
dinh tai miie sd 5 ttgng dd bag gdm dich vii 0ae
due dai hge
Qua dd, ed the thay Glae diie dai hge Viet Nam
dang dimg trade nhiing thach thirc vd cimg Idn; nhu
ciu va ap liie thay ddi eg che, eo cau va td ehiie hoat
ddng ciia cac tradng Dai hpc nhim ttaeh img vdi su
phat trien ben nggai la fat yeu Tuy ntaen, tim kiem
mdf phugng phap tiep can phit heip vdi cac dieu
kien phat trien cua kinh te xa hdi, cua nhan fhiie
va quan diem 6 Viet Nam la khdng he don gian do
trinh dd phat trien ciia nen kmh fe tta tracmg a Viet
Nam dang ttong 0ta doan diu, muc do nhan thitc
xa hgi cdn ntaeu han che ttong sii eta phdi sau rdng
eiia nhan fhiic toan cau hda
VI vay, nhirng phan tich ly luan tten ejuan taem
Ciia cac hge thuat ndi tieng ve 0ao due, kinh
ngtaem ciia cac nude tien tien la elieu kien eg sd
ban dau de tadng minh cae van de thuc tidn cua
0ag diic dai hgc ttong nen kttih te tW tradmg Su
tac ddng eiia nen kinh te toan eau va su phat tnen
ciia nen kinh fe nude ta la ddng lire va thdi diem
then chdt de xac dinh cac hudng dl mdi phii hop
Tae 0 a tin tadng ring, vlee nhin nhan da etaeu ve
0ag due tten ntaeu 0ac dd la each thitc tiep can
taen dai eho phep xda bd cac rang bude lac hau, cd
ngudi tmyen dat alng nhu ngudi thu hudng kien thue nhim cW ra cac tiep can mdi tteng cjua trinh phat frien
Tai lieu tham khao
[1] C H A U M I N H T A M Giao due dai hoc doi vdisuphat tnen cua kmh texa hdi httpy/www.huequang.nef
[2] Bai phat biSu cua Tong thong My "Nucc My se trdi day manh hon bao gio het", httpy/vnn.vietnamnet.vn
[3] PGS.TS NGHIEM DINH VY, Mot sd quan diem coban cua Dang ve giao due-dao tao trong thdi ky ddi mdi, Bao dien t u Dang
Cpng san Viet Nam 2 8 / 1 2 / 2 0 1 1
[4] HAAC va COL, Quanlity assirance in higher education: An introduction, nam 2 0 0 7 dp T Phuong /Vih Vu, Mmh Anh djch va
bien tap (NAAC: National /\ssessment and /Vxredifafion Council, COL Commonwealth of Learning)
[5] K Marx va Ph Ang - ghen toan tap Tap 5, NXB Chinh tn
qudc gia 1 9 9 6 [6] Hiep dinh giCia Qing hoa xa hpi chu nghia Viet Nam va Hop chcrg quoc Hoa Ky ve quan he thuong mai dupc ky ket nam
2 0 0 1 [7] Hiep dinh chung ve thuong mai dich vu cua Viet Nam trong WTO nam 2 0 0 6
;8] PEDRO NUNO TEIXEIRA Markets in higher education: can
we shil learn from economic' founding fathers? March 2 0 0 6 [9] Education Markets and Services: Old Issues and New Ltiderstandings On etnamese: Thi tnxng Giao due va Dich vu
Giap e x Nhung van de cu ^a nhung hi&j biet mci) Khoa Khoa hoc giap due, Dai hoc Giao due - Dai hoc Quoc gia dich, httpV/vmw daotaoojocte edu.vn
[10] GS PHAM PHU Dich vu giao due dai hpc va co che thi tnjong Tap chi Tia sang 2 0 0 5
[11], TS NGUYEN KIM DUNG PGS.TS T R A N Q U ( X TOAN,
Giao due Viet Nam trong co che th tnxng Bai viet tai Hoi thap
•le Giap due Viet Nam dc Vien Khoa hpc Giao due to c h x tai Hai
Pr^P'.g 2 0 1 1