Bài 5 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn Góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn Câu hỏi 1 trang 81 SGK Toán lớp 9 tập 2 Hãy chứng minh định lí Số đo của góc có đỉnh ở bên trong đường tròn bằng nửa tổng số[.]
Trang 1Bài 5 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
Góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn Câu hỏi 1 trang 81 SGK Toán lớp 9 tập 2: Hãy chứng minh định lí: Số đo của
góc có đỉnh ở bên trong đường tròn bằng nửa tổng số đo hai cung bị chắn Gợi ý: Xem hình 32 Sử dụng góc ngoài của tam giác, chứng minh:
sd BnC sd AmD BEC
2
Lời giải:
Xét đường tròn (O) có:
Góc BDC là góc nội tiếp chắn cung BnC BDC 1
2
sđ BnC
Góc DBA là góc nội tiếp chắn cung DmA DBA 1
2
sđ DmA Xét tam giác BDE có:
Góc BEC là góc ngoài tại đỉnh E
Trang 2 BECCDB ADB =1
2sđ BnC + 1
2sđDmA=1
2(sđ BnC + sđ DmA) (đcpcm)
Câu hỏi 2 trang 82 SGK Toán lớp 9 tập 2: Hãy chứng minh định lí: Số đo của
góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn bằng nửa hiệu số đo hai cung bị chắn
Gợi ý: Sử dụng góc ngoài của tam giác trong ba trường hợp ở hình 36, 37, 38 (các cung nêu ra dưới hình là những cung bị chắn)
Lời giải:
TH1: Hình 36
Xét đường tròn (O):
Góc BAC là góc nội tiếp chắn cung nhỏ BC của đường tròn (O)
Trang 3BAC
2
sđ BC
Góc ACE là góc nội tiếp chắn cung nhỏ AD của đường tròn (O)
1
ACE
2
sđAD
Xét tam giác AEC có:
Góc BAC là góc ngoài tại đỉnh A
BAC ACE AEC
1
2sđ BC = 1
2sđ AD AEC 1
AEC
2
(sđ BC - sđAD) (đcpcm)
TH2: Hình 37
Xét đường tròn (O):
Góc BAC là góc nội tiếp chắn cung nhỏ BC của đường tròn (O)
1
BAC
2
sđ BC
Góc ACE là góc nội tiếp chắn cung nhỏ AC của đường tròn (O)
Trang 4ACE
2
sđ AC
Xét tam giác AEC có:
Góc BAC là góc ngoài tại đỉnh A
BAC ACE AEC
1
2
sđ BC = 1
2sđ AC + AEC 1
AEC
2
(sđ BC - sđ AC ) (đcpcm)
TH3: Hình 38
Góc CAx là góc tạo bởi tiếp tuyến Ax và dây cung AC chắn cung AmC của đường tròn (O)
1
CAx
2
sđ AmC
Góc ACE là góc nội tiếp chắn cung AnC của đường tròn (O)
1
ACE
2
sđ AnC
Xét tam giác ACE có:
Góc CAx là góc ngoài tại đỉnh A
Trang 5CAx ACE AEC
1
2sđ AmC = 1
2sđ AnC + AEC AEC
2(sđ AmC - sđ AnC ) (đcpcm)
Bài tập
Bài 36 trang 82 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho đường tròn (O) và hai dây AB, AC
Gọi M, N lần lượt là điểm chính giữa của cung AB và cung AC Đường thẳng MN cắt dây AB tại E và cắt dây AC tại H Chứng minh tam giác AEH là tam giác cân
Lời giải:
Xét đường tròn (O)
Góc AEN là góc có đỉnh nằm trong đường tròn (O)
1
AEN
2
(sđ MB + sđ AN ) (1)
Góc AHM là góc có đỉnh nằm trong đường tròn (O)
1
AHM
2
(sđ MA + sđ NC ) (2)
Theo giả thiết ta có:
Trang 6M là điểm chính giữa cung AB sđ AM = sđ MB (3)
N là điểm chính giữa cung AC sđ AN = sđ NC (4)
Từ (1), (2), (3) và (4) ta suy ra: AENAHM
Xét tam giác AEH có:
AENAHM
Do đó, tam giác AEH cân tại A
Bài 37 trang 82 SGK Toán lớp 9 tập 2: Cho đường tròn (O) và hai dây AB, AC
bằng nhau Trên cung nhỏ AC lấy một điểm M Gọi S là giao điểm của AM và BC Chứng minh ASCMCA
Lời giải:
Xét đường tròn (O)
Góc ASC là góc có đỉnh nằm ngoài đường tròn (O)
1
ASC
2
(sđAB- sđ MC )
Theo giả thiết, ta có: AB = AC
Mà dây AB chắn cung AB, dây AC chắn cung AC
Trang 7sđAB= sđ AC
sđAB- sđMC = sđ AC - sđ MC = sđAM
1
ASC
2
sđAM (1)
Mặt khác, ta lại có: Góc MCA là góc nội tiếp chắn cung AM
1
MCA
2
sđAM (2)
Từ (1) và (2) ta suy ra:
ASCMCA
Xét tam giác BAC có:
ASCMCA (đcpcm)
Bài 38 trang 82 SGK Toán lớp 9 tập 2: Trên một đường tròn, lấy liên tiếp ba
cung AC, CD, DB sao cho sđ AC = sđ CD = sđ DB= o
60 Hai đường thẳng AC và
BD cắt nhau tại E Hai tiếp tuyến của đường tròn tại B và C cắt nhau tại T Chứng minh rằng:
a) AEBBTC;
b) CD là tia phân giác của BCT
Lời giải:
Trang 8a)
Ta có: AB là đường kính của (O)
sđ o
AB 180
sđ BACsđ AB + sđ o o o
AC 180 60 240 Mặt khác ta có: sđ BCD = sđ CD + sđ DB60o 60o 120o
Góc BTC là góc có đỉnh nằm bên ngoài đường tròn (O) nên ta có:
1
BTC
2
(sđ BAC - sđ BCD) 1 o o o
240 120 60 2
Góc AEB là góc có đỉnh nằm bên ngoài đường tròn (O) nên ta có:
1
AEB
2
(sđ AB - sđCD ) 1 o o o
180 60 60 2
(2)
Từ (1) và (2) ta suy ra: BTCAEB (đcpcm)
b)
Góc DCT là góc tạo bởi tiếp tuyến CT và dây cung CD của (O) DCT 1
2
sđCD
Lại có: Góc BCD là góc nội tiếp chắn cung CB của (O) BCD 1
2
sđCB
Trang 9Mà sđ CD = sđ CB (gt)
DCT BCD
Do đó, CD là tia phân giác của góc BCT