Bài 5 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn Góc có đỉnh bên ngoài đường tròn Bài 28 trang 104 SBT Toán lớp 9 tập 2 Các điểm 1 2 3 19 20A , A , A , A ,A được sắp xếp theo thứ tự đó trên đường tròn (O) và[.]
Trang 1Bài 5 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
Góc có đỉnh bên ngoài đường tròn
Bài 28 trang 104 SBT Toán lớp 9 tập 2: Các điểm A , A , A , A ,A1 2 3 19 20 được sắp xếp theo thứ tự đó trên đường tròn (O) và chia đường tròn thành 20 cung bằng nhau Chứng minh rằng dây A A1 8 vuông góc với dây A A3 16
Lời giải:
Đường tròn (O) được chia thành 20 cung bằng nhau nên số đo mỗi cung bằng:
360 : 20 18
Gọi giao điểm của A A1 8 và A A3 16 là I
1 3
A A 2.18 36 ; sđA A8 16 8.18o 144o
Ta có: 1 3 1 3 8 16
1
2
(góc có đỉnh ở trong đường tròn (O))
1
2
Trang 2Do đó, A A1 8 vuông góc với dây A A3 16 tại I
Bài 29 trang 105 SBT Toán lớp 9 tập 2: Cho tam giác ABC vuông ở A Đường tròn đường kính AB cắt BC ở D Tiếp tuyến ở D cắt AC ở P.Chứng minh rằng PD = PC
Lời giải:
Kẻ tia đối của tia CP là Cx
Xét đường tròn (O) có C là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung AmB và cung nhỏ AD
1
C s AmB s ADđ đ
2
Mà sđAmB = sđADB 180 o
2
Mặt khác, ta có: CDPBDx (hai góc đối đỉnh) (2)
1
BDx
2
sđBD (góc giữa tia tiếp tuyến và dây cung) (3)
Từ (1), (2) và (3) ta suy ra: CCDP
Do đó, tam giác PCD cân tại P
Trang 3⇒ PD = PC
Bài 30 trang 105 SBT Toán lớp 9 tập 2: Hai dây cung AB và CD kéo dài cắt nhau tại
điểm E ở ngoài đường tròn (O) (B nằm giữa A và E, C nằm giữa D và E) Cho biết
o
CBE75 , CEB22o, AOD 144 o Chứng minh AOBBAC
Lời giải:
Xét đường tròn (O) ta có:
Góc E là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung nhỏ BC và cung nhỏ AD
1
E s AD s BCđ đ
2
Lại có: sđADAOD 144 o (góc ở tâm chắn cung)
22 144 s BC s BC 10đ 0
2
Ta có: BAC 1s BCđ
2
(góc nội tiếp chắn cung)
1
2
Xét tam giác ABC có:
Trang 4Góc CBE là góc ngoài tại đỉnh B
(tính chất góc ngoài của tam giác)
Mặt khác, ta có: ACB 1AOB
2
(hệ quả của góc nội tiếp)
AOB 2.ACB 2.25 50
o
Bài 31 trang 105 SBT Toán lớp 9 tập 2: A, B, C là ba điểm thuộc đường tròn (O) sao
cho tiếp tuyến tại A cắt tia BC tại D Tia phân giác của BAC cắt đường tròn ở M, tia phân giác của D cắt AM ở I Chứng minh DI AM
Lời giải:
Ta có: AM là tia phân giác của góc BAC (gt)
Mà : góc BAM là góc nội tiếp chắn cung BM, góc MAC là góc nội tiếp chắn cung MC
Trang 5BM CM
Mặt khác, ta có: DAM 1s ACMđ
2
(góc giữa tia tiếp tuyến và dây cung)
1
Gọi N là giao điểm của AM và BC
Ta có: ANC là góc có đỉnh ở trong đường tròn chắn hai cung AC và BM (O)
1
Từ (1), (2) và (3) ta suy ra: DAMANCDANAND
Do đó, tam giác DAN cân tại D
Xét tam giác DAN cân tại D có:
DI là tia phân giác
Do đó, DI cũng là đường cao
Bài 32 trang 105 SBT Toán lớp 9 tập 2: Trên đường tròn (O; R) vẽ ba dây liên tiếp
bằng nhau AB, BC, CD mỗi dây có độ dài nhỏ hơn R Các đường thẳng AB, CD cắt nhau tại I các tiếp tuyến của đường tròn tại B, D cắt nhau tại K
a) Chứng minh BICBKD
b) Chứng minh BC là tia phân giác của KBD
Lời giải:
Trang 6a)
Theo giả thiết ta có: ABBCCD (1)
Xét đường tròn (O) có góc BKD là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung BAD và cung BCD
Từ (1) và (2) ta suy ra: 1
Xét đường tròn (O) có góc BIC là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung AmD và cung BC
1
Từ (3) và (4) ta suy ra: BICBKD
b)
Xét đường tròn (O) có:
Trang 7KBC
2
sđ BC (tính chất góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung) (5)
1
CBD
2
sđCD (tính chất góc nội tiếp) (6)
Từ (1), (5) và (6) ta suy ra: KBCCBD
Do đó, BC là tia phân giác của góc KBD
Bài tập bổ sung
Bài 5.1 trang 105 SBT Toán lớp 9 tập 2: Cho đường tròn tâm O bán kính R và dây AB
bất kỳ Gọi M là điểm chính giữa của cung nhỏ AB E và F là hai điểm bất kỳ trên dây
AB Gọi C và D tương ứng là giao điểm của ME, MF với đường tròn (O)
Chứng minh EFDECD 180 o
Lời giải:
Điểm M là điểm chính giữa của cung nhỏ AB (gt)
sđMA= sđMB (1)
Trang 8Lại có: D 1
2
sđ MAC (góc nội tiếp chắn cung)
1
D s MAđ s ACđ
2
Mặt khác, góc AEC là góc có đỉnh ở trong đường tròn chắn cung nhỏ MB và cung nhỏ
AC
1
(tính chất góc có đỉnh ở trong đường tròn) (3)
Từ (1), (2), (3) ta suy ra: DAEC
Mà: AECCEF 180 o (hai góc kề bù)
o
D CEF 180
Xét tứ giác CEFD có:
o
CEF D ECDEFD360 (tính chất tứ giác) (5)
Từ (4) và (5) ta suy ra: ECDEFD 180 o
Bài 5.2 trang 105 SBT Toán lớp 9 tập 2: Cho đường tròn tâm O bán kính R Lấy 3
điểm A, B, C trên đường tròn đó sao cho AB = BC = CA Gọi I là điểm bất kỳ của cung nhỏ BC (và I không trùng với B, C) Gọi M là giao điểm của CI và AB Gọi N là giao điểm của BI và AC Chứng minh:
a) ANBBCI;
b) AMCCBI
Lời giải:
Trang 9Vì AB = AC = BC (gt)
a)
Xét đường tròn (O) có:
1
BCI
2
sđ BI (góc nội tiếp chắn cung)
1
Từ (1) và (2) ta suy ra: BCI 1s AB s Cđ I
Lại có: Góc ANB là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung nhỏ AB và cung nhỏ CI
1
Từ (3) và (4) ta suy ra: ANBBCI
b)
Trang 10Xét đường tròn (O) có:
1
CBI
2
sđCI (góc nội tiếp chắn cung)
1
Từ (1) và (5) ta suy ra: CBI 1s AC s Bđ I
Lại có: Góc AMC là góc có đỉnh bên ngoài đường tròn chắn cung nhỏ AC và cung nhỏ
BI
1
Từ (6) và (7) ta suy ra: AMCCBI