Bài giảng Hệ thống thông tin quản lý: Chương 3 - Hệ thống hỗ trợ ra quyết định được biên soạn với mục đích giúp các em sinh viên trình bày được khái niệm cơ bản của hệ thống hỗ trợ ra quyết định; Nêu được một số ví dụ về hệ thống hỗ trợ ra quyết định; Nêu được các dạng mô hình trong HTTT hỗ trợ ra quyết định. Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết bài giảng tại đây.
Trang 1Management Information Systems
3 Hệ thống Hỗ trợ ra quyết định
3 Hệ thống Hỗ trợ ra quyết định
Một số khái niệm cơ bản
Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định Một số ví dụ về HTTT hỗ trợ ra quyết định Các dạng mô hình trong HTTT hỗ trợ ra quyết định
1
Trang 2Management Information Systems
1 Quản lý chiến lược
Là mức quản lý cao nhất, tác động đến toàn bộ hoạt động của tổ chức
Xác định mục đích, chiến lược, chính sách, mục tiêu của tổ chức
2
3
Quản lý chiến thuật
Mức quản lý trung gian: xác định các nhiệm vụ cụ thể để thực hiện mục tiêu về đường lối đã được để xuất trong mức quản lý chiến lược
Quản lý tác nghiệp
Gắn liền với công việc điều hành hàng ngày
3.1 Một số khái niệm cơ bản
3.1.1 Thông tin, quyết định và quản lý
Khái niệm quản lý
Là sự lựa chọn đường lối, chiến lược hành động nhằm đạt mục tiêu mong muốn
Quyết định
Decision
Ra quyết đinh
Decision making
Là quá trình lựa chọn một phương
án trong các phương án để đạt được các kết quả mong muốn với các rằng buộc cho trước
3.1 Một số khái niệm cơ bản
3.1.1 Thông tin, quyết định và quản lý
Khái niệm quyết định
3
Trang 3Management Information Systems
3.1 Một số khái niệm cơ bản
3.1.2 Các dạng quyết định
Quyết định dạng sự kiện Quyết định dạng quá trình Quyết định dạng làm giàu kiến thức Quyết định làm thay đổi trạng thái kiến thức
3.1 Một số khái niệm cơ bản
3.1.2 Các dạng quyết định
Các yếu tố ảnh hưởng đến ra quyết định
• Công nghệ, thông tin, máy tính
• Tính cạnh tranh trên thị trường
• Tính ổn định chính trị
• Thị trường thế giới
5
Trang 4Management Information Systems
thường xuyên
ra QĐ có thể xác định trước
3.1.3 Phân loại quyết định
Quản lý chiến lược
(Giám đốc, Ban quản trị)
Quản lý chiến thuật
(Những người quản
lý trung gian và BLĐ)
Quản lý tác nghiệp
(Các giám sát và tổ trưởng)
Cấu trúc của quyết định Các đặc điểm của thông tin
Phi cấu trúc
Bán cấu trúc
Có cấu trúc
Đặc biệt, bao quát, bất quy tắc, có tính dự báo, thông tin bên ngoài, không thường xuyên, quy mô rộng Được thiết lập trước, có chu kỳ, thường xuyên, có tính lịch sử, nội bộ, quy
mô nhỏ
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.1 Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
7
Trang 5Management Information Systems
Hệ thống thông tin hỗ trợ
ra quyết định (DSS -Decision Support System)
Là HTTT dựa trên máy tính trợ giúp việc ra các quyết
định phi cấu trúc hoặc nửa cấu trúc trong quản lý của
một tổ chức bằng các kết
hợp dữ liệu với các công cụ, các mô hình phân tích.
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.1 Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
• Là HTTT cung cấp sự trợ giúp qua lại giữa người quản lý
và HT trong quá trình ra QĐ.
• DSS sử dụng các yếu tố sau đây để tin học hoá các mô hình tương hỗ giúp các nhà quản lý ra quyết định phi cấu trúc hoặc nửa cấu trúc:
o Mô hình phân tích
o Các CSDL riêng biệt
o Các tư tưởng và đánh giá của nhà quản lý
• Có khả năng trợ giúp trực tiếp các dạng QĐ đặc trưng, các kiểu QĐ, các nhu cầu riêng biệt của mỗi nhà quản lý.
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.1 Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
9
Trang 6Management Information Systems
- Các biểu mẫu thông tin và tần
số xuất hiện
- Các dạng thông tin
- Phương pháp luận xử lý thông tin
Thông tin
cầu
- Các bảng trả lời
- Dạng cố định và biết trước
- Thông tin nhận được
do sao chép và thao tác từ các DL đã xử lý
- Các thẩm tra tương tác
- Các bảng trả lời
- Dạng đặc biệt, linh hoạt và thích ứng
- Thông tin nhận được
từ các mô hình phân tích và xử lý dữ liệu ngoài
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.1 Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
- Kiểu trợ giúp quyết định
- Các giai đoạn trợ giúp ra quyết định
- Kiểu người trợ giúp quyết định
Trợ giúp ra quyết định - Cung cấp thông tin về hoạt động của tổ chức
- Trợ giúp các giai đoạn đánh giá và bổ sung khi
ra quyết định
- Các quyết định có cấu trúc dễ kiểm soát và lập
kế hoạch xử lý chiến thuật
- Trợ giúp gián tiếp thiết
kế cho nhiều nhà quản lý
- Cung cấp thông tin và các
kỹ thuật trợ giúp chống lại các vấn đề đặc biệt hoặc các
cơ hội
- Trợ giúp các giai đoạn đánh giá, thiết kế, lựa chọn và bổ sung khi ra quyết định
- Các quyết định nửa cấu trúc
và phi cấu trúc để dễ kiểm soát và lập kế hoạch chiến lược
- Trợ giúp trực tiếp biến đổi phong cách ra QĐ của các nhà quản lý
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.1 Khái niệm hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
11
Trang 7Management Information Systems
• Hướng tới việc cung cấp thông tin cho trợ giúp trong quá trình phân tích tình huống
• Cho phép người ra quyết định kết hợp sự hiểu biết của mình về bài toán và phân tích hiệu quả của chúng
• Cần một hệ QTCSDL hữu hiệu để xử lý khi ra QĐ
• Kết hợp các mô hình toán học, mô hình thống kê và mô hình vận trù học để trợ giúp việc ra QĐ
• Trợ giúp các nhà ra quyết định phân tích What –if
• Có khả năng truy vấn rộng rãi
• Cung cấp giao diện sử dụng tốt cho người ra QĐ
• Cung cấp các trợ giúp hiệu quả cho việc giải các bài toán nửa cấu trúc trong tất cả các mức độ
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.2 Các đặc trưng của HTTT hỗ trợ ra quyết định
Cơ sở dữ liệu hỗ trợ ra quyết định
Hệ thống phần mềm hỗ trợ ra quyết định
Tập hợp
dữ liệu hiện thời hoặc các thu nhận được trước đó
Chứa các công
cụ, phần mềm được sử dụng để phân tích,
What-if, OLAP, data mining, mô hình toán, mô hình khác
Màn hình tương tác với người sử dụng
DSS
Quyết định
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.3 Các thành phần của HTTT hỗ trợ ra quyết định
13
Trang 8Management Information Systems
Tài nguyên
Phần cứng
Phần mềm
Con người
Mô hình
Dữ liệu
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.4 Các nguồn tài nguyên của HTTT hỗ trợ ra quyết định
Phát triển trong những năm 1970-1980
Hệ thống đơn
lẻ, độc lập sử dụng một số dạng phân tích What-If
Hướng
ra những thông tin có ích trong các CSDL lớn Phân tích khối lượng lớn dữ liệu lưu trong
hệ thống tổ chức (DW)
Hướng
dữ liệu
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.5 Phân loại HTTT hỗ trợ ra quyết định
15
Trang 9Management Information Systems
3.2 Hệ thống thông tin hỗ trợ ra quyết định
3.2.6 Các hệ thống con trong HTTT hỗ trợ ra quyêt định
• Là chỗ dựa quan trọng về dữ liệu sử dụng trong việc ra quyết định
• Cung cấp các điều kiện thuận lợi để giúp tổ chức và sắp xếp dữ liệu một cách dễ dàng
Phân hệ quản trị dữ liệu
• Cần thiết trong việc sử dụng để phân tích hệ thống
• Mô tả các mối quan hệ giữa các thông số khác nhau trong hệ thống VD: mô hình quy hoạch tuyến tính, mô hình thống kê, lý thuyết trò chơi…
Phân hệ quản lý mô hình
• Cung cấp các thực đơn (menu), các biểu tượng (icon) để người dùng có thể giao tiếp, tương tác với HT
• Cung cấp các trợ giúp nhanh chóng và dễ dàng cho người sử dụng
• Biến đổi các truy vấn do người sử dụng đưa ra thành các dạng
mà hệ thống khác có thể chấp nhận và thực hiện được
Phân hệ quản lý hội thoại
HTTT hỗ trợ
ra quyết định hàng không
Quản lý quá trình sản xuất trong một doanh nghiệp
Cung cấp các công cụ để xây dựng các mô hình quản lý như mô hình tối ưu (quy hoạch tuyến tính, quy hoạch nguyên, quy hoạch động), mô hình thống kê để dự báo, mô hình Pert để quản lý công việc trong quá trình chỉ đạo sản xuất.
Hỗ trợ các nhà quản
lý đưa ra các phương
án, cách thức sản xuất hiệu quả nhất
Hệ thống AAIMS (American Analytical Information System) ở Mỹ trợ giúp các quyết định hàng không đa dạng bằng cách phân tích dữ liệu thu thập được về năng lực sử dụng các đường bay, khả năng sử dụng các chỗ trên máy bay
Giúp các nhà quản lý đưa ra các QĐ về phân
bổ máy bay, nhu cầu của các đường bay, giá
cả và phân loại vé cho các chuyến bay.
Tích hợp các đồ họa máy tính và CSDL địa lý với các DSS đặc trưng khác Hiển thị các bản đồ địa lý trợ giúp ra QĐ trong việc phân bổ dân cư theo vùng địa lý và các nguồn phân bổ khác.
Hỗ trợ các QĐ lựa chọn các vị trí cửa hàng bán
lẻ, chỉ đường cho các lái xe,…
HTTT địa lý
Hệ quản lý sản xuất
3.3 Ví dụ về HTTT hỗ trợ ra quyết định
17
Trang 10Management Information Systems
Tổng quan về các HTTT quản lý Các chức năng cơ bản của HTTT quản lý Các khái niệm cơ bản của HTTT hỗ trợ ra quyết định Một số ví dụ về HTTT hỗ trợ ra quyết định Phân biệt được sự khác nhau giữa MIS và DSS
Tổng kết
Bài tập tình huống
https://www.youtube.com/watch?v=1bWRr5ojMEs Phân tích các hệ thống do McDonald sử dụng để tăng hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh, và trả lời các câu hỏi sau:
◦ Hệ thống nào giúp McDonald quản lý hàng tồn kho hiệu quả hơn?
◦ Hệ thống nào giúp McDonald trong hoạt động mua bán nguyên vật liệu?
◦ Hệ thống nào giúp McDonald nhanh chóng ghi nhận đơn đặt hàng của KH?
◦ Tên của hệ thống McDonald sử dụng áp dụng lý thuyết Just-in-time?
19
Trang 11Management Information Systems
Quá trình nào sau đây chuyển dịch công việc từ con người sang máy tính
A Tự động hoá
B Tích hợp
C Quản lý
D Tác nghiệp
21