Bài giảng Triết học Mác - Lênin - Chương 2: Chủ nghĩa duy vật biện chứng (2022)

Bài giảng Triết học Mác - Lênin - Chương 2: Chủ nghĩa duy vật biện chứng. Chương này cung cấp cho học viên những nội dung về: vật chất và ý thức; phép biện chứng duy vật; lý luận nhận thức của chủ nghĩa duy vật biện chứng;... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Trang 1

Mã học phần: 0101100651

Trang 2

Học phần Triết học Mác – Lênin trang bị cho người học các kiến

thức cơ bản của triết học Mác – Lênin; các nội dung cơ bản của chủnghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; vai trò của triếthọc Mác – Lênin Từ đó, người học vận dụng những kiến thức đã học

để giải quyết những vấn đề nảy sinh trong hoạt động nhận thức vàhoạt động thực tiễn của bản thân Xây dựng thế giới quan và phươngpháp luận khoa học, hình thành ý thức tự giác, chủ động tìm hiểu,thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và phápluật của nhà nước trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Việt

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

BỘ MÔN: CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

1 MÔ TẢ TÓM TẮT MÔN HỌC

Trang 3

- Đưa vào thực tế nội dung của CNDVBC và CNDVLS, áp dụng

trong việc tự lên kế hoạch và làm việc độc lập, làm việc nhóm và

giải quyết những vấn đề nảy sinh trong học tập và đời sống, hình

thành khả năng học tập và rèn luyện suốt đời

Trang 4

3 CHUẨN ĐẦU RA MÔN HỌC

- Tóm tắt tiền đề, quá trình hình thành và phát triển chủ nghĩa Mác –

Lênin; vai trò của triết học Mác – Lênin

- Trình bày lại, giải thích những nội dung cơ bản của CNDVBC và

CNDVLS

- Áp dụng quy luật, nguyên lý, phạm trù của CNDVBC và CNDVLS trong việc giải thích, phân tích các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên, xãhội và tư duy

- Phân loại các tài liệu liên quan đến học phần Triết học Mác – Lênin,chủ động tìm kiếm, đọc và tổng hợp những tài liệu khác để bổ sung kiếnthức cho bản than

- Giải quyết những vấn đề trong học tập và cuộc sống dựa trên nhữngkiến thức của Triết học Mác – Lênin, hình thành kỹ năng làm việc độclập, kết hợp được các kỹ năng khác trong việc hợp tác, làm việc nhóm

Trang 5

4 TÀI LIỆU HỌC TẬP

10/1/2022

5

 Tài liệu chính:

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Triết học Mác – Lênin, (dùng

cho bậc đại học hệ không chuyên lý luận chính trị), Nxb Chính trịQuốc gia Sự thật, 2021

Trang 6

 Tài liệu tham khảo

10/1/2022

6

 [1] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Những Nguyên lý cơ bản

của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014.

 [2] Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các

bộ môn khoa học Mác – Lênin, Giáo trình Triết học Mác-Lênin,

Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.

 [3] Đảng Cộng Sản Việt Nam, Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ XII, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2016

 [4] Nguyễn Thế Kiệt, Hỏi đáp Những Nguyên lý cơ bản của Chủ

nghĩa Mác - Lênin Nxb Chính trị- hành chính, Hà Nội, 2010.

 [5] Trần Quang Lâm, Tập bài giảng Những Nguyên lý cơ bản của

Chủ nghĩa Mác-Lênin, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.

Trang 7

5 YÊU CẦU ĐỐI VỚI NGƯỜI HỌC

7

 Tham dự trên 75% giờ học lý thuyết

 Chủ động lên kế hoạch học tập:

+ Tích cực khai thác các tài nguyên trong thư viện của trường và trên mạng

để phục vụ cho việc tự học, tự nghiên cứu và các hoạt động thảo luận.

+ Đọc trước tài liệu do giảng viên cung cấp hoặc yêu cầu.

+ Ôn tập các nội dung đã học; tự kiểm tra kiến thức bằng cách làm các bài trắc nghiệm kiểm tra hoặc bài tập được giảng viên cung cấp.

 Tích cực tham gia các hoạt động thảo luận, trình bày, vấn đáp trên lớp và hoạt động nhóm.

 Hoàn thành đầy đủ, trung thực và sáng tạo các bài tập cá nhân, bài tập nhóm theo yêu cầu.

 Tham gia hoạt động nhóm, thuyết trình trên lớp và thi cuối học phần.

Trang 8

Bài tập/

Kiểm tra (10%)

Trang 9

3 Nội dung môn học

Chương 3: Chủ nghĩa duy vật lịch sử

Trang 11

VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT

LÝ LUẬN NHẬN THỨC CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG

NỘI DUNG BÀI GIẢNG

Trang 12

I VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

1 Vật chất và các hình thức tồn tại của vật chất

2 Nguồn gốc, bản chất và kết cấu của ý thức

3 Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

Trang 13

2 Nguồn gốc và bản chất của ý thức

a • Nguồn gốc của ý thức

b • Bản chất của ý thức

c • Kết cấu của ý thức

Trang 14

a Nguồn gốc của ý thức

Nguồn gốc

Tự nhiên

Xã hội

Trang 17

3 Mối quan hệ giữa vật chất của ý thức

Trang 18

3 Mối quan hệ giữa vật chất của ý thức

* Tuyệt đối hóa yếu tố ý thức.

* Tuyệt đối hóa yếu tố vật chất

Quan điểm CN duy tâm

Quan điểm DV siêu hình

a Quan điểm của chủ nghĩa duy tâm, duy vật siêu hình

Trang 19

b Quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng

Ý thức

QUYẾT ĐỊNH

TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI

Trang 21

II PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT

1 Hai loại hình biện chứng và phép biện chứng duy vật

2 Nội dung của phép biện chứng

Trang 22

1 Hai loại hình biện chứng và phép BC duy vật

Trang 23

Trang 24

a Hai nguyên lý của phép biện chứng duy vật

 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

 Nguyên lý về sự phát triển

Trang 25

Khả năng Hiện thực

Cái riêng Cái chung

Trang 26

Company Logo

c Các quy luật cơ bản của phép biện chứng

1. Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn

đến những thay đổi về chất và ngược lại

2 Quy luật thống nhất và đấu tranh của

các mặt đối lập

3 Quy luật phủ định của phủ định

Trang 27

Company Logo

 Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến

những thay đổi về chất và ngược lại

 Khái niệm chất của sự vật:

Dùng để chỉ tính quy định khách quan của SV, HT.

Là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính nói rõ sự vật

là gì.

Trang 28

Company Logo

Dùng dể chỉ tính quy định khách quan của SV, HT

Phương diện: số lượng, quy

mô, trình độ, nhịp điệu

 Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến

những thay đổi về chất và ngược lại

 Khái niệm lượng của sự vật:

Trang 29

ra “bước nhảy”

Bước nhảy: là qúa trình làm thay đổi căn bản về chất, làm cho

sự vật cũ mất đi và sự vật mới ra đời.

Trang 30

Company Logo

 Khái niệm mâu thuẫn biện chứng

 Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Dùng để chỉ MLH thống nhất, đấu tranh và chuyển

hóa giữa các mặt đối lập

Của SV, HT hoặc giữa các SV, HT với nhau

Trang 31

 Quy luật phủ định của phủ định

Trong thế giới vật chất, các SV đều có quá trình sinh ra, tồn tại, mất đi và được thay thế bằng SV khác.

Sự thay thế đó gọi là

sự phủ định

- Khái niệm phủ định

Trang 32

III LÝ LUẬN NHẬN THỨC CỦA CHỦ NGHĨA

BIỆN CHỨNG DUY VẬT

1 Nguồn gốc, bản chất của nhận thức

2 Thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức

3 Các giai đoạn của qúa trình nhận thức

4 Quan điểm biện chứng duy vật về chân lý

Trang 34

Company Logo

- Bản chất nhận thức

Là sự phản ánh tích cực, sáng tạo hiện thực khách quan vào đầu óc con người.

1 Nguồn gốc, bản chất của nhận thức

Trang 35

2 Thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức

a • Phạm trù thực tiễn

b.

• Vai trò của thực tiễn đối với

nhận thức

Trang 36

Là toàn bộ những hoạt động vật chất – cảm tính, có tính lịch sử -

XH của con người nhằm cải tạo

TN và XH phục vụ nhân loại tiến

bộ.

a Phạm trù thực tiễn

- Quan điểm của TH Mác - Lênin về phạm trù thực tiễn

Trang 37

Company Logo

THỰC TIỄN

Trang 39

Suy lý Phán đoán Khái niệm

3 Các giai đoạn của quá trình nhận thức

Trang 40

Company Logo

4 Quan điểm biện chứng duy vật về chân lý

Khái niệm chân lý

Là tri thức phù hợp với hiện thực

khách quan được thực tiễn kiểm

Trang 41

CÂU HỎI ÔN TẬP

Company Logo

1.Vai trò của thực tiễn là gì?

2 Vị trí của quy luật lượng chất?

Tiêu đề	Chủ nghĩa duy vật biện chứng
Tác giả	Bộ môn Chủ nghĩa Mác-Lênin
Trường học	Trường Đại Học Công Nghiệp Thực Phẩm Tp.Hồ Chí Minh
Chuyên ngành	Chủ nghĩa Mác - Lênin
Thể loại	Giáo trình
Năm xuất bản	2022
Thành phố	Tp.Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	41
Dung lượng	1,67 MB