Tuyển tập văn mẫu lớp 10 – cánh diều

Tuyển chọn hơn 500 bài văn mẫu lớp 10 tiêu biểu, đạt điểm cao thuộc bộ “Cánh diều” sẽ giúp các em học sinh học tốt phân môn tập làm văn trong chương trình Ngữ văn lớp 10. Các bài văn được tuyển chọn hứa hẹn sẽ đem lại cho các em kiến thức hay, bổ ích, giúp các em có thêm tài liệu tham khảo từ đó làm bài tập văn lớp 10 trau truốt, đầy đủ ý hơn.

Trang 1

Suy nghĩ của em về bản án mà Huyện Trìa đưa ra

Đề bài: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng) bày tỏ suy nghĩ của em về bản án

mà Huyện Trìa đưa ra

Suy nghĩ của em về bản án mà Huyện Trìa đưa ra (mẫu 1)

Vở tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến nói về cuộc xử kiện của một vịa quan đứng đầu một

huyện Huyện Trìa đã đưa ra bản án cho vợ chồng Trùm Sò, tội hống hách ỷ phú gia để

ăn hiếp quả phụ thân cô và xử phạt theo pháp công “ Cứ lấy đúng pháp công / Tội cả

chồng lẫn vợ” Có thế thấy quan huyện xử phạt theo bản năng của người đàn ông về sắc

dục chứ không phải vì tham lam tiền bạc, bản án theo đúng những gì đề ra, không thêm

không bớt tội nhưng lại không công bằng Thị Hến thì được tha còn Trùm sò vừa bị phạt

vừa không lấy lại được của cải đã mất

Trích đoạn Xử Kiện trong vở tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến nói về cuộc xử kiện của một

vị quan đứng đầu một huyện Huyện Trìa đã đưa ra bản án cho vợ chồng Trùm Sò, tội

hống hách ỷ phú gia để ăn hiếp quả phụ thân cô và xử phạt theo pháp công Có thế thấy

quan huyện xử phạt theo bản năng của người đàn ông về sắc dục chứ không phải vì

tham lam tiền bạc, bản án theo đúng những gì đề ra, Thị Hến thì được tha còn Trùm sò

vừa bị phạt vừa không lấy lại được của cải đã mất Qua đó, ta thấy được, đoạn Xử kiện

đã tố cáo và phản ánh lên thói hư tật xấu của thời xưa, vì sắc dục mà mờ đi lí trí, công

bằng công lí

Trong đoạn trích Xử kiện, ta bắt gặp bản án mà Huyện Trìa đưa ra vô cùng vô lí Ông

kết tội vợ chồng Trùm Sò không dựa trên những chứng cứ mà dựa vào việc vợ chồng

họ ăn hiếp một quả phụ mà khép cho họ có tội Qua đó, ta thấy Huyện Trìa dù là quan

đứng đầu huyện, đại diện cho công lí nhưng lại xử án theo bản năng của mình và bị chi

phối bởi lời nói và vẻ ngoài của Thị Hến Từ đó ta thấy bản án của Huyện Trìa là bản

án sai, không công bằng Thị Hến được trả tự do còn vợ chồng Trùm Sò thì vừa mất của

cải, vửa phải gánh tội Điều này phản ánh một góc khuất của xã hội ngày xưa khi quan

có quyền lộng hành

Xem thêm các bài văn mẫu Ngữ văn lớp 10 Cánh diều hay, chi tiết khác:

Theo em, nhân vật Thị Mầu là người như thế nào

Đề bài: Theo em, nhân vật Thị Mầu là người như thế nào? Hãy viết một đoạn văn

(khoảng 8-10 dòng) nêu lên nhận xét của mình về nhân vật này

Theo em, nhân vật Thị Mầu là người như thế nào (mẫu 1)

Thị Mầu là người con gái có cá tính riêng, dám vượt qua khuôn khổ vốn có của Nho Giáo để bày tỏ và thể hiện mình, Thị Mầu như đại diện cho bao nỗi khát vọng của người phụ nữ xưa Tuy những hành động của Mầu trong chùa là điều không nên làm nhưng bởi sự hối thúc, khao khát của tình yêu mà lí trí bị lu mờ

Nhân vật Thị Mầu trong chèo cổ biểu hiện cho một phẩm chất khác của người phụ nữ Việt Nam đó là khát khao yêu đương Đây là quyền cơ bản của người phụ nữ nói riêng và con người nói chung Khi lớn lên phải được tự do tìm hiểu, yêu đương và phải lấy người mình yêu Nhưng đối lập với quyền ấy trong xã hội phong kiến là một lớp sơn đạo đức giả tạo của chế độ hà khắc để trói buộc bao người phụ nữ phải tuân theo “tam tòng” , “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” chứ không được lựa chọn tình yêu và hạnh phúc của riêng mình Cô ý thức tự do trong tình yêu bộc lộ ở lời nhủ mình và khuyên chị em chớ nghe họ hàng Thị Mầu là con người của nghệ thuật

Thị Mầu là cô gái cá tính, dám theo đuổi hạnh phúc của bản thân Cô sẵn sàng vượt qua định kiến, quy chuẩn xã hội thời bấy giờ đặt ra với người phụ nữ để đi tìm tình yêu.Qua đoạn trích, người đọc có thể thấy một Thị Mầu cá tính đến nhường nào Là người phụ nữ, cô sẵn sàng vượt quy chuẩn xã hội phong kiến đặt ra Cô khao khát hạnh phúc,

đi tìm tình yêu cho bản thân Người phụ nữ theo quan điểm xưa, không có tiếng nói thì với sự xuất hiện của Thị Mầu, là một phiên bản mới lạ Cô không quan tâm đến tiếng

xì xào của người đời, miễn là hạnh phúc của mình, cô muốn được theo đến cùng Tuy nhiên, ngặt nỗi, người cô thương lại là người xuất gia, và đấy thực ra là Thị Kính giả trai

Thị Mầu là người con gái không giống với những cô gái khác trong xã hội xưa, một người con gái cá tính Việc làm của Thị Mầu dù đúng hay sai cũng thể hiện khao khát của bao người phụ nữ khác ở xã hội xưa hay ở bất kì thời đại nào

Nhân vật Thị Mầu đáng thương hơn đáng trách, có khi còn quá xót xa, thông cảm cho nhân vật này Thị Mầu dám sống, dám yêu và dám làm những việc chống lại xiềng xích của chế độ cũ, không cho phụ nữ được thể hiện mình, chôn vùi cuộc đời họ bằng nhiều hình thức Thị Mầu là con gái phú ông, là người có nhiều tính xấu những số phận cugx

Trang 2

giống như Thị Kính và những người phụ nữ khác, số phận đều bế tắc, không có lối

thoát

Thị Mầu là người con gái có cá tính riêng, đại diện cho những người phụ nữ dưới thời

đó dám vượt qua khuôn khổ để bày tỏ và thể hiện mình, và thể hiện nỗi khát vọng của

người phụ nữ xưa Tuy nhiên những hành động của Mầu trong chùa là điều không nên

làm nhưng bởi sự hối thúc, khao khát của tình yêu mà lí trí bị lu mờ Nhân vật đã được

xây dựng là người con gái lẳng lơ, không phải là người con gái theo quan niệm “tam

tòng tứ đức” của thời xưa, cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy Qua đó, ta càng thấy được

thông qua hình ảnh Thị Mầu để nói lên những nỗi lòng của người phụ nữ xưa

Viết một đoạn văn với câu chủ đề: Mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến luôn

mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm

Đề bài: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng) với câu chủ đề: Mùa thu trong thơ

Nguyễn Khuyến luôn mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm của tác giả về đất nước, về thời cuộc Giải thích cách sắp xếp trật tự từ ở một câu văn mà em đã viết

Viết một đoạn văn với câu chủ đề: Mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến luôn mang một nỗi

buồn man mác như chính nỗi niềm (mẫu 1)

Với tấm lòng của một con người được mệnh danh là Tam Nguyên Yên đổ, Nguyễn Khuyến đã làm quan mấy năm dưới triều Nguyễn nên ông đã có trong mình cái nhìn toàn cảnh về thời cuộc bấy giờ Nào là thời buổi rối ren, nào là bách tính cực khổ, tất cả đều hiện ra trước mắt Vì vậy, ngay cả khi đã về hưu, sống cuộc sống ẩn dật, an nhàn về thể chất nhưng tinh thần, tâm hồn ông vẫn mang nặng một nỗi lòng với quê hương, đất nước mà bốn bề chẳng yên Ông buồn trước tình cảnh rối loạn của đất nước, thương cho nhân dân biết bao giờ mới có cuộc sống ấm no, hạnh phúc Nỗi niềm canh cánh đó thể hiện rõ tinh thần yêu nước, thương dân của một vị quan luôn hết lòng

vì dân, vì triều đình

- Câu được gạch chân trên sử dụng biện pháp đảo vị ngữ lên trước chủ ngữ, viết đúng phải là: Tất cả đều hiện ra trước mắt nào là thời buổi rối ren, nào là bách tính cực khổ

mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm (mẫu 2)

Mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến luôn mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm của tác giả về đất nước, về thời cuộc Trong bài thơ Câu cá mùa thu, bức tranh làng quê vào mùa thu được tác giả khắc họa qua những hình ảnh đặc trưng nhất Ao thu mang vẻ lạnh lẽo với mặt nước trong veo đến độ có thể phản chiếu được sắc trời xanh ngắt của mùa thu Một cơn gió khẽ thổi khiến chiếc lá vàng khẽ rơi xuống Phía trên cao, những đám mây đang lơ lửng, mang vẻ chậm chạp Không gian vắng lặng, cô quạnh đã góp phần diễn tả tâm trạng buồn bã, cô quạnh trong lòng nhà thơ Đó chính là nỗi lòng của một con người luôn lo lắng cho đất nước

- Giải thích cách sắp xếp trật tự từ trong câu: Trong bài thơ Câu cá mùa thu, bức

tranh làng quê vào mùa thu được tác giả khắc họa qua những hình ảnh đặc trưng nhất

Trang 3

- Việc đưa cụm từ “Trong bài thơ Câu cá mùa thu” lên đầu làm chủ ngữ góp phần nhấn

mạnh vào phạm vi phân tích là trong tác phẩm này

mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm (mẫu 3)

Mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến luôn mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm của tác giả

về đất nước, về thời cuộc Thật vậy, chùm bài thơ về thu của nhà thơ Nguyễn Khuyến là chùm thơ xuất

sắc nhất của nhà thơ, được sáng tác trong thời gian nhà thơ cáo quan về ở ẩn Trong bài Thu điếu, nhà

thơ đã thể hiện được nỗi niềm buồn man mác qua những hình ảnh thiên nhiên nhẹ nhàng, trữ tình, ẩn

chứa nỗi buồn man mác: nhà cỏ thấp le te, ngõ tối có những con đom đóm lập loè, khói nhạt, bóng

trăng loe trên mặt hồ lóng lánh, màu trời xanh ngắt, Thế nhưng đằng sau những cảnh thiên nhiên ấy

là hình ảnh mắt đỏ hoe và uống rượu say nhè Người đọc có thể cảm nhận được đó là nỗi buồn của thời

cuộc, của lực bất tòng tâm khi không thể phụng sự tổ quốc vì đã về quê ở ẩn Tinh thần ấy cũng xuất

hiện tương tự trong Thu điếu Dù đang ngồi cần câu nhưng khung cảnh thiên nhiên vô cùng tĩnh mịch

đến cô đơn, hiu quạnh Và trên nền cảnh ấy, người ngồi câu cá chỉ ngồi bất động ôm cần mà thôi, chỉ

có sự chuyển động duy nhất là cá đớp động dưới chân bèo Tóm lại, mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến

luôn mang một nỗi buồn man mác như chính nỗi niềm của tác giả về đất nước, về thời cuộc

** câu văn:

Trong bài Thu điếu, nhà thơ đã thể hiện được nỗi niềm buồn man mác qua những hình ảnh thiên nhiên

nhẹ nhàng, trữ tình, ẩn chứa nỗi buồn man mác: nhà cỏ thấp le te, ngõ tối có những con đom đóm lập

loè, khói nhạt, bóng trăng loe trên mặt hồ lóng lánh, màu trời xanh ngắt,

Trạng ngữ: Trong bài Thu điếu

Chủ ngữ: nhà thơ

Vị ngữ: đã thể hiện được nỗi niềm buồn man mác qua những hình ảnh thiên nhiên nhẹ nhàng, trữ tình,

ẩn chứa nỗi buồn man mác: nhà cỏ thấp le te, ngõ tối có những con đom đóm lập loè, khói nhạt, bóng

trăng loe trên mặt hồ lóng lánh, màu trời xanh ngắt,

Trật tự từ: Trạng ngữ > Chủ ngữ > Vị ngữ

Chuyển các câu thơ tả cảnh mùa thu trong bài Câu cá mùa thu thành một đoạn

văn miêu tả

Đề bài: Em hãy chuyển các câu thơ tả cảnh mùa thu trong bài Câu cá mùa thu của

Nguyễn Khuyến thành một đoạn văn miêu tả (khoảng 8-10 dòng)

Chuyển các câu thơ tả cảnh mùa thu trong bài Câu cá mùa thu thành một đoạn văn miêu

tả (mẫu 1)

Khung cảnh mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ thật đẹp Ao thu có chút se lạnh nước trong

ao thì trong vắt Điểm giữa ao là chiếc thuyền câu nhỏ bé Làn sóng nước nhấp nhô từng đợt li ti, tạo cảm giác bồng bềnh, nhẹ nhàng trôi Những chiếc lá vàng trên cảnh thổi bị những cơn gió thu nhẹ nhàng thổi bay trên bầu trời cao rộng Trên trời tầng mây lơ lửng, xanh ngắt, mát mẻ và dịu dàng Không gian yên tĩnh, lặng lẽ chỉ có những âm thanh nhỏ bé như tiếng cá đớp động Hình ảnh người thi sĩ ôm cần thả hồn mình vào không gian đó như điểm nhấn nổi bật cho bức tranh thiên nhiên thơ mộng

văn miêu tả (mẫu 2)

Bức tranh thiên nhiên mùa thu tuyệt đẹp và tâm trạng của mình được tác giả gửi gắm qua bài thơ câu cá mùa thu Cảnh thu trong bài thơ là cảnh đẹp được tác giả cảm nhận

từ nhiều góc nhìn khác nhau: từ gần đến xa, từ thấp lên cao, Chiếc ao thu nước trong veo đến mức có thể nhìn xuống được tận đáy và lạnh lẽo vô cùng,cái lạnh nó ôm trọn toàn bộ không gian, và giữa ao thu lại xuất hiện một chiếc thuyền, một chiếc gợi sự cô đơn, mà lại còn bé tẻo teo, thật nhỏ bé giữa không gian thu rộng lớn Cơn gió thu nhẹ nhàng làm khuấy động mặt nước hơi gợn tí, làm chiếc lá trên cành khẽ khàng rơi Bầu trời thu trong xanh, nhưng ẩn chứa một nỗi buồn khó tả Không có một bóng người qua lại trên con đường làng, không một tiếng nói, một âm thanh, không gian yên tĩnh như muốn bóp nghẹt tất cả Cảnh làng quê trong trẻo nhưng tĩnh lặng bởi cảm nhận của một con người đang đầy những suy tư trăn trở Không gian được mở rộng, bức tranh thu có chiều cao của bầu trời xanh ngắt với những đám mây lơ lửng bay Xanh ngắt gợi cho ta cái sâu, cái lắng của không gian, cái nhìn vời vợi của nhà thơ

Trang 4

Bức tranh thu nơi thôn quê thật đẹp Ao thu lạnh lẽo với làn nước trong veo Trên ao có

một chiếc thuyền câu bé tẻo tẹo Từng đợt sóng nhỏ gợn lăn tăn trên mặt ao Làn gió

khiến chiếc lá vàng khẽ rơi Trên cao, bầu trời xanh ngắt Tầng mây đang lơ lửng Ngõ

trúc quanh co vắng bóng người qua

Khung cảnh mùa thu với những cảnh vật hết sức thanh sơ: ao nhỏ trong veo, thuyền câu

bé tẻo teo, sóng biếc gợn, lá vàng khẽ đưa, tầng mây lơ lửng, ngõ trúc quanh co, sắc

xanh của trời hòa lẫn sắc xanh của nước Tất cả tạo nên một không gian xanh trong, dịu

nhẹ, một chút sắc vàng trên nền xanh ấy khiến cảnh thu, hồn thu càng thêm phần sống

động Những đường nét, màu sắc gợi ra khung cảnh của một buổi sớm mùa thu bình

yên trên một làng quê miền Bắc với bầu trời thu cao rộng, khoáng đạt, những ao chuôm

trong vắt phản chiếu màu trời, màu lá, thôn xóm với những con đường nhỏ quanh co

hun hút màu xanh của tre trúc, gió thu dịu mát khẽ làm xao động mặt nước, thỉnh thoảng

một vài chiếc lá rụng cắt ngang không gian Trong không gian tĩnh lặng ấy xuất hiện

tiếng động của “tiếng cá cắn chân bèo”, nó không phá vỡ sự tĩnh lặng ấy mà càng làm

tăng sự yên tĩnh, tĩnh mịch

Bài thơ Tự tình (Bài 2) để lại trong em cảm xúc hoặc ấn tượng gì

Đề bài: Bài thơ Tự tình (Bài 2) để lại trong em cảm xúc hoặc ấn tượng gì? Hãy viết

một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng) ghi lại điều đó

Bài thơ Tự tình (Bài 2) để lại trong em cảm xúc hoặc ấn tượng gì (mẫu 1)

Bài thơ Tự tình (II) của nữ sĩ Hồ Xuân Hương đã để lại trong em rất nhiều ấn tượng sâu sắc Điều em đặc biệt ấn tượng trong bài thơ này đó là cách sử dụng ngôn từ và những hình ảnh mang đậm dấu ấn cá nhân Tác giả đã vận dụng sáng tạo thể thơ thất ngôn bát

cú Đường Luật với ngôn ngữ tiếng Việt nhưng không làm mất đi giá trị của thể thơ mà trái lại nó còn mang đến cho thể thơ cổ điển ấy một vẻ đẹp mới, gần gũi, thân thuộc hơn với người Việt Sử dụng từ ngữ giản dị mà đặc sắc với những động từ mạnh (xiên ngang mặt đất/ đâm toạc chân mây), từ láy tượng thanh đã thể hiện khao khát đến cháy bỏng

và sự nổi loạn trong tâm hồn của Hồ Xuân Hương Sử dụng những hình ảnh giàu sức gợi (trăng khuyết chưa tròn, rêu từng đám, đá mấy hòn,…) để diễn tả các cung bậc cảm xúc, sự tinh tế, phong phú trong tâm trạng của người phụ nữ khi nghĩ đến thân phận của mình

Bài thơ để lại cho em cảm xúc buồn, đồng cảm, xót thương cho thận phận người phụ

nữ trong xã hội phong kiến xưa Đồng thời cho ta thấy tâm trạng vừa buồn tủi, vừa phẫn uất trước duyên phận éo le và cuộc sống, số phận cay đắng của họ, dù gắng gượng vươn lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch của cuộc đời Bài thơ cũng cho ta thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc, những điều tưởng trừng vô cùng giản đơn, bình dị nhưng lại là khao khát, niềm mơ ước cả cuộc đời của tác giả nói chung, của tất cả người phụ nữ trong xã hội phong kiến nói chung Qua đó ta thấy được bức tranh toàn cảnh xã hội phong kiến xưa kia, trọng nam khinh nữ với những hủ tục lạc hậu Nhưng

Hồ Xuân Hương đã đưa hình ảnh những người phụ nữ lên một tầng cao mới, họ không chi là những người thấp cổ bé họng, bị chà đạp, khinh rẻ mà họ đã trở nên mạnh mẽ, dám chống lại cái xã hội phong kiến, đạp tung mọi lễ giáo kìm hãm những

người phụ nữ

Tự tình của Hồ Xuân Hương đã để lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc Tự tình của Hồ Xuân Hương đã để lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc Bài thơ phản ánh bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa Họ là con người tài năng, xinh đẹp nhưng lại phải chịu số phận bất hạnh trong tình yêu Tuổi xuân của họ cứ thế trôi với thời gian,

Trang 5

mà không có người yêu thương, trân trọng Dù vậy, người phụ nữ vẫn có một sức sống

mãnh liệt Họ muốn phản kháng lại thực tại xã hội đương thời, tự đi tìm hạnh phúc cho

bản thân Điều đó thật đáng trân trọng và ngưỡng mộ biết bao

Bài thơ để lại cho em cảm xúc buồn, đồng cảm, xót thương cho thân phận người phụ

nữ trong xã hội phong kiến xưa Đồng thời cho ta thấy tâm trạng vừa buồn tủi, vừa phẫn

uất trước duyên phận éo le và cuộc sống, số phận cay đắng của họ, dù gắng gượng vươn

lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch của cuộc đời Bài thơ cũng cho ta thấy khát vọng sống,

khát vọng hạnh phúc, những điều tưởng chừng vô cùng giản đơn, bình dị nhưng lại là

khao khát, niềm mơ ước cả cuộc đời của tác giả nói chung, của tất cả người phụ nữ

trong xã hội phong kiến nói chung Qua đó ta thấy được bức tranh toàn cảnh xã hội

phong kiến xưa kia, trọng nam khinh nữ với những hủ tục lạc hậu Nhưng Hồ Xuân

Hương đã đưa hình ảnh những người phụ nữ lên một tầng cao mới, họ không chỉ là

những người thấp cổ bé họng, bị chà đạp, khinh rẻ mà họ đã trở nên mạnh mẽ, dám

chống lại cái xã hội phong kiến, đạp tung mọi lễ giáo kìm hãm những người phụ nữ

Trong nền văn học trung đại Việt Nam, Hồ Xuân Hương được biết đến là nhà thơ phụ

nữ viết về phụ nữ với tiếng nói cảm thương, tiếng nói khẳng định, tiếng nói tự ý thức

về bản thân đầy bản lĩnh “Bà chúa thơ Nôm” có chùm thơ “Tự tình” bao gồm ba bài,

là tiếng nói của thân phận, là những khát khao, đau buồn của kiếp người Trong đó, bài

thơ “Tự tình 2” đã thể hiện rõ tâm trạng, thái độ của nữ sĩ: vừa buồn đau, vừa phẫn uất

trước nghịch cảnh éo le cùng khát vọng vươn lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch Bài thơ nói

lên bi kịch tình yêu, gia đình của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa Đồng thời

đó là tâm trạng vừa buồn tủi, vừa phẫn uất trước duyên phận éo le và cuộc sống, số

phận cay đắng của họ, dù đã gắng gượng vương lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch của cuộc

đời Qua đó, ta cũng thấy được bài thơ cũng cho thấy khát vọng sống, khát vọng hạnh

phúc - những điều vô cùng giản đơn, bình dị nhưng lại là khao khát, niềm mơ ước cả

cuộc đời của Hồ Xuân Hương nói riêng, của tất cả những người phụ nữ trong xã hội

phong kiến nói chung

Trang 6

Viết một đoạn văn để làm rõ tình cảm của Đỗ Phủ với quê hương được thể hiện

trong bài thơ Cảm xúc mùa thu

Đề bài: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng) để làm rõ tình cảm của Đỗ Phủ

với quê hương được thể hiện trong bài thơ Cảm xúc mùa thu

Viết một đoạn văn để làm rõ tình cảm của Đỗ Phủ với quê hương được thể hiện trong bài

thơ Cảm xúc mùa thu (mẫu 1)

Tình cảm thương nhớ quê hương được tác giả thể hiện sâu sắc, cụ thể qua bốn câu thơ

cuối cùng Cúc là loài hoa của mùa thu, biểu tượng niềm vui và vẻ đẹp vậy mà nhìn nó

lại nhỏ lệ, gợi một nỗi buồn sâu lắng của nhà thơ, nhìn hoa cúc nhớ về những mùa thu

ở quê hương Chữ “lệ” trong bài thơ rất khó phân biệt lệ của người hay của hoa “Cố

chu” con thuyền cô độc, khi nhìn thấy con thuyền nỗi lòng tác giả càng dâng trào, càng

nhớ quê da diết Hình ảnh con thuyền trôi nổi, lưu lạc, là phương tiện duy nhất nhà thơ

gửi gắm ước nguyện về quê, “hệ cố viên tâm” rất đặc biệt như buộc chặt nỗi lòng con

người với quê nhà nhờ con thuyền trôi về quê hương Cảnh mọi người giặt áo cũ âm

thanh tiếng chày đập vải nhộn nhịp trên sông để chuẩn bị cho mùa đông tới Như vậy

việc sử dụng không gian dài, rộng, vừa cao, sâu, thấp lên cao và từ cao xuống thấp và

những phép ẩn dụ đặc sắc, đối xứng chặt chẽ Bút pháp tả cảnh ngụ tình, ngôn ngữ cảm

xúc, dùng quá khứ nói hiện tại

trong bài thơ Cảm xúc mùa thu (mẫu 2)

Cảm xúc mùa thu không chỉ vẽ nên một bức tranh thu giàu chất gợi hình mà còn gợi

lên trong ta một nỗi niềm sâu kín Mượn hình ảnh của thiên nhiên để nói lên tâm trạng

của mình, đó là nỗi lo âu thế sự, nỗi nhớ quê hương cùng nỗi cô đơn, lạnh lẽo của tác

giả Tác giả như đang khắc họa bức tranh của xã hội Trung Quốc đương thờ loạn lạc,

bất an, chao đảo Nỗi buồn lạc lõng giữa thiên nhiên phải chăng cũng là nỗi chênh vênh

lo lắng của tác giả trước thời cuộc Nỗi nhớ quê hương tha thiết, dồn nén không thể giải

tỏa được, đồng thời vẽ ra những hình ảnh quen thuộc về cuộc sống quê nhà khắc sâu

tâm trạng lẻ loi, trầm lắng, u sầu vì nỗi mong nhớ trở về quê hương

trong bài thơ Cảm xúc mùa thu (mẫu 3)

Mùa thu là đề tài được rất nhiều thi sĩ chọn để viết lên tác phẩm của mình Tiêu biểu có

thi sĩ người Trung Quốc Đỗ Phủ cũng làm về đề tài này với bài “Thu hứng” Tác phẩm

vừa là bức tranh mùa thu ảm đạm, hắt hiu, vừa là bức thư nói lên tâm trạng của nhà thơ

Nhà thơ lo cho hiện trạng của đất nước đang lâm vào cảnh hỗn loạn, thương nhớ quê

hương xa xôi và tự thương cho thân phận bất hạnh của mình ở xứ người Qua những

hình ảnh nhà thơ miêu tả về cảnh mùa thu, đã giúp chúng ta thấy được Đỗ Phủ là một

thi sĩ xuất sắc không chỉ phạm vi nổi tiếng ở Trung Quốc mà còn vang rộng ra thế giới Bài thơ là nỗi lòng riêng tư của tác giả Đỗ Phủ nhưng cũng chan chứa tâm sự yêu nước, thương đời

Trang 7

Phân tích một chi tiết mà em thấy ấn tượng nhất trong truyện Nữ Oa

Đề bài: Hãy viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 dòng) phân tích một chi tiết mà em thấy ấn

tượng nhất trong truyện Nữ Oa

Phân tích một chi tiết mà em thấy ấn tượng nhất trong truyện Nữ Oa (mẫu 1)

Nhìn những sinh linh do mình tạo ra đang hoảng loạn vì tai họa, vị nữ thần đầu người

mình rắn vô cùng thương xót” Có thể thấy Nữ Oa là một người có trái tim nhân hậu,

trước tai họa do thần Lửa và thần Nước gây ra, bà không chọn cách trừng phạt những

kẻ đã gây ra tai họa ấy, mà vội vã tìm đủ mọi cách để tu sửa lại bầu trời giúp dân vượt

qua tai họa ấy Trong khi việc luyện đá trời tốn rất nhiều công sức, công phu nhưng vì

những sinh linh ấy bà đã dồn hết tất cả sức mạnh, trí tuệ, tình yêu để khắc phục những

hậu quả của cuộc đấu tranh giữa hai vị thần, đem lại cuộc sống bình yên cho con người

Không những thế bà còn giúp con người diệt từ con rồng đen hung ác để tránh để lại

hậu họa về sau, bà còn dạy dân cách để tránh được nạn lũ lụt Những công lao của bà

cho đến ngày nay vẫn còn được lưu truyền cho các thế hệ sau

Chi tiết tưởng tượng, kì ảo là những chi tiết không có thật Đó là những chi tiết có tính

chất hoang đường, kì lạ Trong truyện truyền thuyết, nhân dân sáng tạo ra những chi

tiết tưởng tượng, kì ảo nhằm dựng lên những câu chuyện thần kì, giải thích những sự

kiện, sự việc chưa thể giải thích theo cách thông thường hoặc là để thần thánh hoá các

nhân vật mà nhân dân ngưỡng mộ, tôn sùng Chi tiết Nữ Oa dùng đá ngũ sắc vá bầu trời

để cứu nhân gian khỏi lầm than trong thần thoại Nữ Oa vá trời là một chi tiết như thế

Truyện kể rằng Nữ Oa là vị thần sinh ra muôn loài Khi nhân gian đang sống trong cõi

bình yên vô sự thì bỗng một hôm trên trời xày ra sự cố, các vị thần đánh nhau dẫn đến

vòm trời bị rách toạc, muôn cõi lầm than Để cứu nhân gian, Nữ Oa đã dùng sức mình

ngày đêm hì hục vá lại vòm trời Bà chọn những viên đá ngũ sắc, dùng chúng chất thành

núi, sau đó lần lượt vá hết các lỗ hổng trên vòm trời Vì kiệt sức, người chết đi, thân

xác hòa với thiên nhiên Chi tiết này có vai trò tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ của nhân

vật Nữ Oa, thể hiện sự biết ơn, tôn sùng của nhân dân Đồng thời, chi tiết này góp phần

lí giải vì sao trên trời lại có mây ngũ sắc

Truyện "Nữ Oa" là truyện nổi tiếng nhất trong hệ thống thần thoại của Trung Quốc

Trong truyện "Nữ Oa tạo ra loài người", em ấn tượng nhất với chi tiết Nữ Oa lấy đất

bùn màu vàng bên bờ đầm trộn nhuyễn với nước, nặn ra vật nhỏ bé xinh xinh có sức

sống là loài người dựa vào hình in trên mặt nước của bà Bằng trí tưởng tượng phong phú của mình, tác giả dân gian đã sáng tạo nên chi tiết kì ảo đó để giải thích về nguồn gốc và sự xuất hiện của loài người trên Trái Đất Qua đó, phản ánh tư duy giản đơn của người xưa về vũ trụ Câu chuyện về "Nữ Oa" trở thành câu chuyện huyền thoại được lưu truyền qua nhiều thế hệ và có sức ảnh hưởng đến một số quốc gia trong cùng khu vực

Chi tiết về cuộc chiến giữa thần Lửa Chúc Dung và thần Nước Công Công trong truyện

"Nữ Oa luyện đá vá trời" là chi tiết mà em ấn tượng nhất Trận chiến giữa thần lửa Chúc Dung và thần Nước Công Công diễn ra ác liệt, khiến trời long đất lở Mặt đất rung chuyển, nứt vỡ, những ngọn lửa mãnh liệt không ngừng phụt ra từ khe nứt, lửa cháy khắp nơi cùng với cuộn sóng lớn dâng trào Thực chất hình ảnh ngọn lửa phun ra từ khe nứt và cuộn sóng lớn dâng trào chính là cách con người thời cổ giải thích cho hiện tượng núi lửa phun trào và sóng thần làm đe dọa đến sự sống muôn loài Tuy nhiên, sự hạn chế về hiểu biết khiến họ không thể giải thích chính xác các hiện tượng tự nhiên mà phải dựa vào trí tưởng tượng của mình để lí giải thế giới

Để lí giải về sự ra đời của con người và các hiện tượng tự nhiên, người cổ đã sáng tạo nên chi tiết Nữ Oa luyện đá vá trời và chi tiết bà diệt con rồng đen hung ác, dạy người dân dùng cỏ đốt cháy thành than, đắp thành gò để tránh nạn lũ lụt Câu chuyện giàu trí tưởng tượng này đã phản ánh hiện thực khắc nghiệt trong những buổi đầu của loài người

và thể hiện khát vọng khắc phục những tai họa lớn do thiên nhiên gây nên Đồng thời, thể hiện ý chí và nghị lực phi thường của con người thông qua hình tượng Nữ Oa luôn

cố gắng bảo vệ những đứa con do mình tạo ra Đó không chỉ là cách con người nhìn nhận và kiến giải về thế giới mà hơn hết đó còn là cách đối phó của con người trước các hiện tượng thời tiết cực đoan

Trang 8

Phân tích một nhân vật thần thoại mà em yêu thích, trong đoạn văn có sử dụng

một trong các biện pháp tu từ

Đề bài: Viết một đoạn văn (khoảng 8-10 dòng) phân tích một nhân vật thần thoại mà

em yêu thích, trong đoạn văn có sử dụng một trong các biện pháp tu từ đã học ở Trung

học cơ sở

Phân tích một nhân vật thần thoại mà em yêu thích, trong đoạn văn có sử dụng một trong

các biện pháp tu từ (mẫu 1)

Trong vô số những nhân vật thần thoại Việt Nam, em yêu thích nhất là Sơn Tinh trong

“Sơn Tinh, Thủy Tinh” Nếu như Thủy Tinh đại diện cho sức mạnh thiên nhiên hung

bạo, dữ dội thì Sơn Tinh lại dũng mãnh như núi, đại diện sức mạnh của nhân dân, cộng

đồng Sơn Tinh lại là chúa vùng non cao có tài vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn

bãi, vẫy tay về phía tây phía tây mọc lên từng dãy núi đồi Với việc xây dựng nhân vật

Sơn Tinh nhân dân ta đã thể hiện truyền thống đoàn kết, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau

trong những hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống Để xây dựng nhân vật Sơn Tinh các

tác giả đã vận dụng trí tưởng tượng tài hoa tạo nên xuất thân thần kì, những chiến công

vĩ đại của nhân vật (thần núi Tản Viên, có nhiều phép lạ: bốc từng quả đồi, dời từng

dãy núi,…) Cùng với đó là việc xây dựng cốt truyện kịch tính, sự kiện sinh động đã

góp phần tạo nên thành công của tác phẩm

- Biện pháp tu từ được sử dụng: So sánh (Nếu như Thủy Tinh đại diện cho sức mạnh

thiên nhiên hung bạo, dữ dội thì Sơn Tinh lại dũng mãnh như núi, đại diện sức mạnh

của nhân dân, cộng đồng.)

một trong các biện pháp tu từ (mẫu 2)

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, em ấn tượng nhất với nhân vật thần Trụ

Trời Thần Trụ Trời có thân hình vô cùng to lớn Vào buổi sơ khai, khi trời đất chỉ là

một đám hỗn độn, chưa có muôn vật và loài người, thần đã dùng đầu đội trời rồi lấy tay

đào đất đắp thành cột to, cao chống trời Khi trời đã cao vừa ý và khô cứng, thần lại phá

cột, ném đất đá đi khắp nơi tạo thành nhiều bề mặt khác nhau như sông, hồ, núi, cao

nguyên, đồi, Câu chuyện về thần Trụ Trời đã cho em hiểu thêm về cách người xưa

lý giải về sự phân chia trời đất và quá trình hình thành các dạng bề mặt địa hình khác

nhau

- Đoạn văn sử dụng biện pháp tu từ liệt kê

Trong truyện"Hê-ra-clét đi tìm táo vàng", người anh hùng Hê-ra-clét mang hình dáng của con người nhưng sức mạnh tựa như đấng thần linh Chàng có thể chiến đấu với cha con thần Chiến tranh, giết chết tên khổng lồ độc ác Ăng-tê, thậm chí giơ lưng chống đỡ bầu trời thay cho thần Át-lát để thần có thể đi lấy quả táo vàng Sức mạnh của Hê-ra-clét là sức mạnh vô song, phi thường, chỉ có đấng thần linh mới có thể thực hiện

- Đoạn văn sử dụng biện pháp tu từ so sánh

Bên cạnh sự bản lĩnh và sức mạnh phi thường tựa như đấng thần linh, Hê-ra-clét trong truyện"Hê-ra-clét đi tìm táo vàng" còn chứa đựng trí tuệ sáng ngời Chàng đã sử dụng trí thông minh của mình bằng cách lừa Ăng-tê rồi gồng mình nhấc bổng tên khổng lồ cho chân lìa khỏi mặt đất khiến Ăng-tê bỏ mạng Tiếp đó là cuộc đấu trí với thần Át-lát

để tiếp tục hành trình trở về Mi-xen dâng những quả táo cho Ơ-rit-xtê Trí tuệ của ra-clét cũng chính là trí tuệ của người cổ đại Hy Lạp trong việc chinh phục thế giới tự nhiên

Hê Đoạn văn sử dụng biện pháp tu từ so sánh

Artemis là con của vị thần tối cao Zeus và nữ thần Leto thuộc dòng dõi Titan, là người chị sinh đôi với thần Apollo Nữ thần Artemis có biểu tượng là vầng trăng khuyết và cây nguyệt quế, xuất hiện dưới hình ảnh một trinh nữ xinh đẹp mặc áo đi săn, mang cung bạc và đeo ống tên vàng Nàng có một tấm thân thuần khiết, trong trắng vì nàng không bao giờ yêu Sự lạnh lùng của nàng như là một mối nguy hiểm Nàng bắn cung rất giỏi và là vị thần săn bắn, cứ mỗi đêm Artemis lại vào rừng săn bắn, luôn có một bầy các tiên nữ đi theo nàng và họ chẳng bao giờ trở về tay không

Trang 9