Trường phái biểu hiện: Ra đời trong bất mãn với cái đẹp lý tưởng pptx

Ba vị này cũng là những người chả mây khi băng lòng với những øì thu nhận được từ các trường học nghệ thuật.. 92cm x 73cm Van Gogh, một kẻ cũng không băng lòng với những thỏa hiệp về th

IBiET=IETETreT=T=TIE=TETeT=T=TIE=TETmTI=T=T=TI=IrTirisl

Người xem Hà Nội biên soạn từ “Câu chuyện nghệ thuật”

(The Story of Art) cua E.H Gombrich

Gauguin — “Spirit of the dead watching” (?), 1892

Về sự ra đời của trường phải Biểu hiện, có lẽ liên hệ sân nhất

vẫn là ba bậc thây: Cezanne, Gauguin và van Gogh Những

vân đề mà ba vị này đặt ra một cách mạnh mẽ luôn tạo cảm

hứng của những thế hệ họa sỹ đi sau Ba vị này cũng là

những người chả mây khi băng lòng với những øì thu nhận được từ các trường học nghệ thuật

Với Cezanne, ông không băng lòng với những thành công mà trường pháo Ấn tượng đã đạt được Ông lo lắng khi thấy trường phái Ấn tượng đang theo đuôi một cách thái quá

những khoảnh khắc phù du mà bỏ quên, hoặc đánh mắt cái

trật tự, cái cân đối và những hình thể chắc chăn lâu bền của

thiên nhiên Và giải pháp của Cezanne là khai sinh ra trường phái Lập thể (Cubism) ở Pháp.

Paul Cézanne — “Still Life with Peppermint Bottle” (Tinh vat

voi chai bac ha)

Với Gauguin, một kẻ bất mãn, ông chán ghét cái thứ nghệ

thuật mà ông đang hưởng ở châu Âu, ông cho nó là già cỗi và

quá màu mè Ông muốn đi tìm sự giản đơn và minh bach noi

những con người nguyên sơ Và giải pháp của Gauguin da

đưa tới các biến thể khác nhau của trường phái Ban sơ

(Primitivism)

Gauguin — “Christ jaune” (Chúa vàng), 1889 Sơn đấu trên

canvas 92cm x 73cm

Van Gogh, một kẻ cũng không băng lòng với những thỏa hiệp về thị giác, hình như hiểu răng nghệ thuật sẽ trở nên

thiếu nhiệt tình khi cỗ sức chạy đuổi theo chất lượng của ánh

sáng và màu sắc Chỉ thông qua nhiệt tình nghệ sỹ mới diễn

đạt được cảm xúc mạnh mẽ cua mình Vangoh duoc đón

nhận nồng nhiệt ở Đức, và ông mở ra con đường dẫn tới trường phái Biêu hiện (Expressionism) Trường phái này lẫy cảm hứng chủ yếu từ van Gogh, nhưng nó cũng nhận lấy những cảm hứng từ hai bậc thầy kia: Cezanne và Gauguin

Van Gogh — “Almond branches in bloom” (Nhitng canh hoa

man no), 1890

Đến thời mình, các nghệ sỹ tiếp sau ba bậc thây cô đơn và

nỗi loạn trên đã cảm thay sự ngột ngạt của trường phái Ấn tượng, họ muỗn qua mặt nó và thực sự đối diện với những

khó khăn Một số kẻ trong số họ đã tìm thây một phân cảm hứng ở tranh khắc gỗ Nhật Bản Đặc biệt là sau Thế chiến đã bùng nỗ một trào lưu ngưỡng mộ với các điêu khắc của

người da đen — những món đồ mà các nghệ sĩ có thể tìm thây

ở các cửa hiệu bán đô “thuộc địa” với giá rẻ mạt Họ nhìn

thây ở đó một cảm hứng mới cho nghệ thuật phương Tây đang bị cho là đi vào ngõ cụt Rõ ràng về cấu trúc, kĩ thuật đơn giản và sức diễn tả mạnh mẽ của những bức tượng châu Phi hình như không hề mang những băn khoăn về sự thật, tính tự nhiên hay cái đẹp lý tưởng, những thứ mà nghệ thuật châu Âu trong lúc trăn trở tìm kiếm nên đã biến chúng trở nên khô cứng Tất nhiên, ý nghĩa thực của những món điêu khắc châu Phi không hề giản đơn như người ta vẫn nghĩ Thế nhưng, vào thời điểm đó, những øì mang lại từ những bức

tượng này cũng đã là một giải pháp cho sự tìm kiếm các trào

lưu mới, mà điên hình là trường phái Biêu hiện

Mat na t6c Luluwa, Cong hoa Dan chu Congo

Trong một bức thư ma van Gogh diễn tả khi ông vẽ bức tranh

chân dung người bạn, ông đã ví nó như một bức “biêm họa”

và tiên đoán răng người ta sẽ khó mà châp nhận Quả thực,

tranh biêm họa bản thân nó đã có tính “biêu hiện”

Van Gogh — “Doctor Gachet” (Bac si Gachet) Son dau trén

sô, 26cm x 20cm, 1890

Những nhà vẽ tranh biễm họa đã chơi đùa và làm chúng méo

mó đi cho gân với cảm tưởng của tác giả về nhân vật của anh

ta Thê nhưng, sự méo mó ấy tuy có thê rất dễ được chấp

nhận ở những loại hình nghệ thuật hoạt kê, lại sẽ khó khăn hơn dé được chấp nhận trong loại hình nghệ thuật nghiêm

chỉnh: thứ nghệ thuật mà dùng để nói về tình yêu, sự sợ hãi, nỗi buôn râu Mặc dù, ngày hôm nay, chúng ta có thê dễ dàng chấp nhận một chân lý răng cũng với phong cảnh đó, nó sẽ được nhìn khác đi tùy khi ta vui vẻ hay buôn râu Nhưng thời điểm đó, khi nghệ thuật (art) được viết băng chữ A hoa thì điều đó quả là một chướng ngai như Vangogh đã tiên đoán

Khi nhắc tới trường phái Biêu hiện, có lẽ người đầu tiên phải nhac toi 1a Edvard Munch (1863-1944) Hoa s¥ nguoi Nauy này đã tiếp nói được rõ nét tinh thân của Vangoh Bur tranh

thường được mang ra làm ví dụ kinh điển về trường phái

Biểu hiện của họa sỹ này là “Tiếng thét”, bức tranh thạch bản

được họa sỹ thực hiện vào năm 1895

Edvard Munch — “The Scream” (Tiéng thét), 1895

“Tiếng thét” cho thấy thế nào là một sự kích động bất ngờ khi bị thay đổi toàn bộ giác quan Mọi đường nét trên tranh đều cho cảm giác dồn trọng tâm duy nhất vào khuôn mặt đang thét, khiến người xem phải chia sẻ nỗi kinh hoàng, nỗi đau và sự kích động của tiếng thét ấy Đôi mắt mở trừng, hai

má hõm sâu như một người chết và được diễn đạt, bóp méo

như trong một bức biêm họa Bức tranh còn làm cho ta băn khoăn và ám ảnh bởi chăng bao giờ biết được nguyên nhân của tiếng thét ây Vào thời điểm ấy, trong khi khá nhiều người cho rằng việc của các nghệ sỹ nghiêm túc khi thay đổi

bê ngoài của sự vật là nên lí tưởng hóa chúng chứ không nên làm cho xâu xí, thì đối với Munch, một tiếng thét đau đớn có thể không gọi là đẹp đẽ nhưng sẽ thiếu trung thực nếu chỉ

nhìn vào mặt tôt của cuộc sông

Với su mé dau cua Munch, cac hoa sỹ Biểu hiện đã có một

phương tiện tốt để cảm nhận sâu sắc nỗi nghèo túng, sự khổ đau, bất công và những đam mê điên rồ của con người Đối

với họ, việc khăng khăng bám víu vào sự hài hòa và cái đẹp chỉ là sự thiếu ngay thật Họ muốn đối diện một cách trần trụi

kiếp của nhân sinh, đứng về phía những kẻ bị tước đoạt

quyên lợi, bị đối xử bất công và xâu xí Họ có thể cực đoan

cho răng những bậc thây cô điển như Raphael hay Gorreggio

là đạo đức giả Họ tránh những thứ gì xinh đẹp và “chọc” cho giới trung lưu phải chị ra khỏi vỏ kén tự mãn

Emil Nolde — “The last supper” (Btta tiệc ly), 1909

Khi chủ nghĩa Phát xít lên ngôi ở Đức thì đó cũng là mảnh

đất màu mỡ cho trường phái Biêu hiện phát triển ở đây Việc

Đức Quốc xã nỗ lực xây dựng một hình tượng một nước Đức

“hoàn hảo” chỉ càng làm các nghệ sỹ nỗi xung và trở nên đối lập; càng đây họ vào sự phản kháng mạnh mẽ Năm 1933, khi Đảng quốc xã lên cầm quyên, Hitler đã giận dữ và trút

thù hăn lên các nehệ sỹ Nghệ thuật hiện đại bị câm và nhiêu nehệ sỹ bị cầm tù hoặc bị câm làm việc Ernst Barlach, nhà

điêu khắc theo trường phái Biểu hiện là một ví dụ.

Ernst Barlach, “The Avenger” (Nguoi bdo thu), 1914