PHƯƠNG PHÁP tổ CHỨC HOẠT ĐỘNG dạy học THEO cặp NHÓM cấp TIỂU học

PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CẶP NHểM MễN TIẾNG ANH CẤP TIỂU HỌCPHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CẶP NHÓM MÔN TIẾNG ANH CẤP TIỂU HỌC Cụ giỏo Nguyễn Thị Oanh Huy

PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CẶP NHểM MễN TIẾNG ANH CẤP TIỂU HỌC

PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CẶP

NHÓM MÔN TIẾNG ANH CẤP TIỂU HỌC

Cụ giỏo Nguyễn Thị Oanh

Huy hiệu Bỏc Hồ

Mục tiêu giáo dục hiện nay đang tập trung hướng vào việc phát triển tính năng

động, sáng tạo và tích cực của học sinh nhằm tạo khả năng nhận biết và giải quyết vấn đề cho các em Để đạt được mục tiêu này, việc thay đổi phương pháp dạy học theo hướng coi trọng người học - coi học sinh là chủ thể của hoạt động, khuyến khích các hoạt động học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của các em trong quá trỡnh dạy học là rất cần thiết

Trong dạy học ngoại ngữ, quan điểm này càng đúng vỡ khụng ai cú thể thay thế người học trong việc học ngoại ngữ và sử dụng chúng trong hoạt động giao tiếp bằng chính năng lực giao tiếp của mỡnh Phương pháp dạy học ngoại ngữ chọn giao tiếp là phương hướng chủ đạo, năng lực giao tiếp là đơn vị dạy học cơ bản, coi giao tiếp vừa là mục đích vừa là phương tiện dạy học Hỡnh thức làm việc theo cặp hoặc nhóm gần đây trở nên phổ biến trong các lớp học ngoại ngữ theo quan điểm giao tiếp Hỡnh thức hoạt động theo cặp hoặc nhóm có thể hỗ trợ các hỡnh thức làm việc cả lớp hoặc làm việc cỏ nhõn Những hoạt động luyện tập theo cặp hay nhóm mang tính chất hai chiều, tăng cường được việc trao đổi thông tin qua lại của học sinh hoặc tạo cho các hoạt động luyện tập giao tiếp trên lớp để học sinh có thể tự tin giao tiếp bằng tiếng Anh Qua một số năm dạy Tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp tôi nhận thấy việc dạy học theo hỡnh thức luyện tập cặp nhúm thực sự cú hiệu quả

Việc dạy học theo hỡnh thức luyện tập cặp nhúm cú những ưu điểm và hạn chế sau :

1 Ưu điểm:

- Tăng cường cơ hội tham gia đóng góp xây dựng bài của học sinh

- Tăng thêm tần số luyện tập, tiết kiệm được thời gian

- Tăng thêm cơ hội cho nhiều học sinh được làm việc trong cùng một lúc.

- Tăng cường sự giao tiếp, trao đổi, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau của học sinh

- Tạo điều kiện cho giáo viên làm việc với tư cách là người hướng dẫn, tư vấn cho học sinh

2 Hạn chế:

- Dễ gây ồn ào, ảnh hưởng đến các lớp bên cạnh

- Học sinh cú thể hay mắc lỗi khi làm việc với nhau

- Giáo viên khó kiểm soát được mọi hoạt động của học sinh trong cùng một lúc

- Học sinh cú thể khụng làm việc, dựa dẫm, ỷ lại khụng tự giỏc làm việc hoặc khi mỡnh phải đương đầu với những vấn đề không thể tự giải quyết được

Để phát huy những ưu điểm và khắc phục những hạn chế trên, tôi mạnh dạn đưa ra một số phương pháp luyện tập theo cặp nhóm với quan điểm giao tiếp và cách khắc phục những hạn chế của hoạt động cặp nhóm

I Thời điểm làm việc theo cặp hoặc nhóm.

Hỡnh thức làm việc theo cặp thớch hợp với hoạt động hội thoại giữa hai người với nhau, do vậy sẽ phù hợp với các loại bài tập:

1- Luyện mẫu cõu sau phần giới thiệu ngữ liệu mới và sau một vài phút luyện tậpvới cả lớp ( Giáo viên-cả lớp; nửa lớp-nửa lớp, cặp mở, cặp đóng )

2- Luyện các bài hội thoại ngắn: đóng lại bài hội thoại, làm các bài hội thoại tương tự với gợi ý cho sẵn

3- Cỏc bài tập luyện giao tiếp

4- Đọc bài khoá, sau đó hỏi và trả lời các câu hỏi về nội dung bài khoá, phương pháp này có mấy cách thực hiện như sau :

+ Học sinh thảo luận các câu hỏi trong cặp hoặc nhóm, sau đó đọc bài khoá để tỡm cõu trả lời

+ Học sinh tự đọc thầm bài khoá sau đó hỏi và trả lời về nội dung trong cặp hoặcnhúm

5- Các bài tập viết ngắn : học sinh làm nhóm, chọn thư ký viết những gỡ mà nhúm thảo luận, hoạt động này có thể khó tổ chức ở những lớp đông nhưng có thuận lợi là học sinh chữa được lỗi cho nhau và giáo viên chỉ việc cho điểm các bài viết của nhóm sau khi kết thúc hoạt động.

6- Thảo luận : Giỏo viờn nờu nhiệm vụ thảo luận một cỏch rừ ràng sau khi thảo luận giỏo viờn gọi cỏc nhúm bỏo cỏo

7- Các hoạt động giao tiếp khác như: Information gap, warm up, role play, interview, questionaire, survey, problem solving, communication games

II Phương pháp chia cặp nhóm.

Cú nhiều cỏch tổ chức làm việc theo cặp, nhúm

1- Cặp :

a- Giữa thầy và một trũ

b- Cặp mở : Giữa hai học sinh khụng ngồi gần nhau

c- Cặp đóng : Giữa hai học sinh ngồi kề nhau

Để tránh sự nhàm chán khi làm việc theo cặp, giáo viên có thể sử dụng linh hoạtcác hỡnh thức tổ chức cặp như trên, không nhất thiết chỉ theo một hỡnh thức nào,sao cho luụn tạo được sự mới mẻ, một môi trường và nhu cầu giao tiếp tự nhiên giữa học sinh với nhau và giữa học sinh với giỏo viờn

2- Nhúm:

Trong trường hợp tổ chức làm việc theo nhóm nếu lớp chật, thỡ cú thể tổ chức cho hai học sinh ngồi ở hai hàng ghế sỏt nhau ngồi quay đầu lại với nhau tạo thành nhóm 4 người mà không cần học sinh di chuyển nhiều trong lớp, khụng làm lóng phớ thời gian ở Trường tiểu học Đông Đô số lượng học sinh trong lớp

ít (15-20 HS) nên việc tổ chức học nhóm rất thuận lợi

- Khi chia nhóm phải đảm bảo phù hợp về số lượng

- Cần phân đều số lượng học sinh cho mỗi nhúm (giỏi, khỏ, trung bỡnh)

- Một nhúm cú bao nhiờu học sinh là tuỳ ở sĩ số của lớp

- Yếu tố ảnh hưởng đến chia nhóm là vị trỗ ngồi của học sinh trong nhóm.

- Có thể đặt tên cho các nhóm bằng tiếng Anh như theo chữ số, màu sắc, loài hoa, con vật hay những tớnh từ mà cỏc em thớch

III Biện phỏp tổ chức cặp, nhúm.

Hỡnh thức làm việc theo cặp nhúm cú nhiều ưu điểm, đặc biệt trong việc luyện tập các chức năng lời nói song trong thực tế, khi học sinh làm việc theo cặp hoặc nhóm, giáo viên không thể kiểm soát hết được lời nói của học sinh và cũng không nhất thiết phải kiểm soát hết Tuy nhiên, khi tiến hành các hoạt độngcặp hoặc nhóm, cần lưu ý những điểm sau :

1- Chỉ dẫn bài tập hoặc đề ra yêu cầu một cách rừ ràng

- Trước khi làm việc theo nhóm hoặc cặp phải có sự chuẩn bị tốt : Có mẫu hoặc

ví dụ cho trước, cung cấp đủ ngữ liệu cần thiết cho bài tập

2- Cần phõn cặp hay nhúm hợp lý, cú thể chọn học sinh cú cựng trỡnh độ, hoặc khác trỡnh độ nhận thức để làm việc với nhau tuỳ theo từng ý đồ và tớnh chất của bài tập

3- Tạo sự gắn kết thực sự trong nhóm, đề cử nhóm trưởng và cần phân rừ nhiệm

vụ của nhúm trưởng

4 - Cần quy định thời gian làm bài tập, tuỳ vào mức độ câu hỏi hay bài tập mà đểthời gian dài hay ngắn Đề ra quy ước bắt đầu và kết thúc hoạt động ( gừ thước,

vỗ tay )

5- Cú sự theo dừi, bao quỏt chung của giỏo viờn

6- Có sự hỗ trợ kịp thời của giáo viên khi học sinh trong nhóm gặp khó khăn( giáo viên đi quanh lớp lắng nghe và giúp đỡ, ghi lại lỗi phổ biến )

7- Khụng cần chờ cho học sinh làm hết thời gian, giáo viên chủ động ngừng hoạtđộng nhóm khi thấy cần thiết

8- Sau khi học sinh hoàn thành bài tập trong cặp hoặc nhóm, cần có sự kiểm tra

và phản hồi kịp thời như nhận xét, góp ý kiến, chữa lỗi hoặc cung cấp mẫu đúng

9- Khi hoạt động nhóm giáo viên có thể kết hợp nhiều phương pháp giúp học sinh luyện tập như : repetition, substitution, change into form và kết hợp các đồ dùng dạy học như máy chiếu, tranh ảnh, phiếu học tập, bảng phụ để hướng dẫn

IV Tiến hành tổ chức cặp nhúm.

1 Giới thiệu mẫu cõu mới: Giỏo viờn gợi mở và làm mẫu rừ ràng Cho học sinh nhắc lại đồng thanh, cá nhân Chú ý sửa lỗi phát âm cho học sinh

2 Thay thế cõu theo gợi ý Gợi ý cú thể viết lờn bảng hoặc bảng phụ.

3 Yờu cầu cả lớp thực hành với giỏo viờn và ngược lại để học sinh biết chắc

chắn phải làm gỡ Chọn hai học sinh khụng ngồi gần nhau núi to cho cả lớp cựngnghe

4 Giáo viên đánh số học sinh theo hàng dọc hoặc hàng ngang và yêu cầu học sinh luyện tập đồng loạt Yêu cầu học sinh đổi vai khi kết thúc Giáo viên đi quanh lớp điều khiển hoạt động, lưu ý không chữa lỗi khi học sinh đang thực hành mà giáo viên nên ghi lại những lỗi này để chữa sau khi đó thực hành xong

5 Ngừng hoạt động sau khi hầu hết cả lớp đó hoàn thành Chọn 2-3 cặp không báo trước nói trước lớp

6 Giỏo viờn chữa những lỗi phổ biến trong quỏ trỡnh thực hành, tập trung chữa lỗi phỏt õm và ngữ phỏp

V Tiến trỡnh tổ chức làm việc nhúm.

- Giáo viên đưa ra lời chỉ dẫn nhiệm vụ một cách cụ thể, rừ ràng.( Cú thể chọn học sinh cựng trỡnh độ hoặc khác trỡnh độ để làm việc với nhau tuỳ theo từng ý

đồ và tớnh chất của bài tập )

- Giỏo viờn cung cấp mẫu, vớ dụ và những ngữ liệu cần thiết cho bài tập

- Quy định thời gian luyện tập

- Giáo viên đi quanh lớp để theo dừi cỏc em luyện tập để giúp đỡ những học sinhyếu và giải đáp thắc mắc của học sinh

- Sau khi học sinh hoàn thành bài tập trong nhóm, cần có sự kiểm tra phản hồi kịp thời như nhận xét, góp ý kiến, chữa lỗi hoặc cung cấp mẫu đúng.

VI Điều kiện áp dụng.

1- Đối với học sinh

Để hoạt động cặp, nhóm đạt hiệu quả cao trong hoạt động giao tiếp thỡ giỏo viờncần tạo cho học sinh thúi quen tuõn theo một số quy định cần thiết để có thể đảmbảo được yêu cầu của bài tập như :

- Cần nghe kỹ cỏc yờu cầu của bài tập

- Cần phải làm theo yờu cầu chỉ dẫn

- Cần phải bắt đầu và dừng ngay khi có yêu cầu

- Cần phải nhanh chóng chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác khi giáo viên yêu cầu, không cố hoàn thành việc đang làm dở

- Cần tự giỏc làm việc, khụng quỏ gõy ồn ào

2- Đối với giáo viên cần thực hiện tốt một số điểm sau :

- Lựa chọn thủ thuật, phương pháp phù hợp với từng loại bài

- Luôn hướng dẫn và ra nhiệm vụ một cách rừ ràng để học sinh hiểu rừ cụng việcphải làm

- Luôn khuyến khích học sinh mạnh dạn hỏi giáo viên khi có vướng mắc

- Kiểm tra sát sao để học sinh luôn thực hiện bài theo đúng yêu cầu

- Luôn ghi chép lại những lỗi phổ biến hoặc những điểm cần lưu ý để có thể chỉ

ra cho học sinh và giúp học sinh sửa chữa sau đó

Lời kết

Quan điểm giao tiếp là quan điểm đặc thù của môn ngoại ngữ trong nhà trường Dạy học ngoại ngữ thực chất là hoạt động rèn luyện năng lực giao tiếp, rèn luyệncác mẫu lời nói dưới dạng nghe, nói, đọc, viết Muốn rèn luyện được năng lực giao tiếp thỡ học sinh phải cú mụi trường và tỡnh huống đa dạng, môi trường

này chủ yếu do giáo viên tạo ra, mà hoạt động cặp nhóm là hỡnh thức giao tiếp đặc trưng nhất của môn tiếng Anh Tôi rất hy vọng rằng kinh nghiệm này sẽ gópphần cải thiện năng lực giao tiếp của học sinh khi học tiếng Anh

Dạy học theo nhúm là hỡnh thức giảng dạy đặt học sinh vào môi trường học tập tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành nhóm một cách thích hợp Học hợp tác nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc, kĩ năng giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phỏt huy vai trũ trỏch nhiệm, tớnh tớch cực xó hội trờn cơ sở làm việc hợp tác Thông qua hoạt động nhóm, các em có thể cùng làm việc với nhau những công việc mà một mỡnh khụng thể

tự làm được trong một thời gian nhất định Đối với cấp tiểu học, việc rèn cho các

em các kỹ năng học hợp tác nhóm là hết sức cần thiết, tạo điều kiện để các em cónhiều cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, góp phần vào việc giáo dục toàn diện nhân cách cho học sinh

I Thực trạng:

Đổi mới chương trỡnh giỏo dục phổ thông bao gồm cả đổi mới về nội dung chương trỡnh và phương pháp giảng dạy, trong đó có chú trọng đến phương pháp học hợp tác nhóm Tuy nhiên trong những năm qua, qua khảo sát các trường tiểu học tại huyện nhà, phương pháp dạy này chưa được phần lớn giáo viên sử dụng một cách thường xuyên, hoặc có sử dụng thỡ cũng qua loa, chiếu

lệ, chỉ thực hiện khi cú thao giảng dự giờ

II Nguyờn nhõn:

- Đa số giáo viên chưa hiểu nhiều về phương pháp này Theo họ thỡ học hợp tỏc nhúm là xếp cỏc em vào một nhúm để cựng giải quyết một cõu hỏi khú mà một

em học sinh bỡnh thường không thể giải quyết được;

- Nhiều giáo viên ngại sử dụng phương pháp này vỡ đũi hỏi phải chuẩn bị cụng phu khi soạn giỏo ỏn, quản lớ khú khi tổ chức thực hiện trờn lớp;

- Tốn nhiều thời gian

III Biện phỏp:

Để thực hiện tốt phương pháp này, giáo viên phải lưu ý một số vấn đề cơ bản sauđây:

Học hợp tác nhóm là rèn cho học sinh một số kỹ năng :

-Kỹ năng giao tiếp , tương tác trẻ với trẻ Đó là :

+ Biết lắng nghe và trỡnh bày ý kiến một cỏch rừ ràng

+ Biết lắng nghe và biết thừa nhận ý kiến của người khác

+ Biết ngắt lời một cách hợp lí.

+ Biết phản đối một cách lịch sự và đáp lại lời phản đối

+ Biết thuyết phục người khác và đáp lại sự thuyết phục

-Kỹ năng tạo môi trường hợp tác :

Đây là sự ảnh hưởng qua lại , sự gắn kết giữa các thành viên

-Kỹ năng xây dựng niềm tin :

Đây là kỹ năng tránh đi sự mặc cảm nhất là đối tượng học sinh có khó khăn về học

-Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn :

Đây là kỹ năng giúp học sinh tránh những từ ngữ dễ gây nách lũng nhau Vỡ thế,trong thảo luận cần trỏnh những từ ngữ như đúng, sai mà cần thay vào đó những cụm từ như: thế này sẽ tốt hơn, tỡm một giải phỏp hợp lý hơn…

Để đạt được mục đích nêu trên, giáo viên cần:

1 Về soạn giảng:

Giỏo viờn phải chọn những bài, những câu hỏi trong bài học có độ khó tương đối, có hướng mở, đũi hỏi cú nhiều thời gian và nhiều người tham gia thảo luận , tranh cói mới vỡ lẽ ra vấn đề

- Nhúm cựng trỡnh độ hoặc đa trỡnh độ do giáo viên lựa chọn;

- Nhóm theo biểu tượng: giáo viên chuẩn bị các biểu tượng có số lượng bằng nhau và phát ngẫu nhiên cho học sinh Những học sinh có cùng biểu tượng thỡ được xếp vào một nhóm;

- Nhóm chọn bạn: học sinh có quyền chọn bạn để thành lập một nhóm;

- Nhóm cố định : do giáo viên chọn những em ngồi gần để thành lập một nhóm.( ngoài ra cũn nhiều cỏch chia nhúm khỏc nữa)

Một số lưu ý khi tiến hành chia nhúm:

- Cần xác định số lượng thành viên trong mỗi nhóm.Qua khảo sát nhiều

lớp/trường và tiến hành thử nghiệm số lượng thành viên trong hoạt động nhóm thỡ mỗi nhúm chỉ cú từ 2 đến 5 thành viên là có hiệu quả nhất Vỡ nếu nhúm cú nhiều thành viờn, mặc dự cú nhiều năng lực được tham gia nhưng các kỹ năng như diễn đạt, phát biểu ý kiến, phối hợp các thành viờn, thống nhất ý kiến, chia

sẻ thụng tin, kinh nghiệm, quản lớ để nhiều học sinh tham gia khó có thể đạt được

- Để hỡnh thành kỹ năng học hợp tác nhóm, lúc đầu giáo viên nên bắt đầu từ nhóm đôi Khi trẻ đó cú kinh nghiệm, kỹ năng nhất định sẽ tổ chức nhóm với số lượng nhiều hơn.

Nếu nhóm trên 5 em , nhiều trẻ sẽ thụ động, hoặc chỉ trao đổi với một hay hai thành viên bên cạnh Học hợp tác nhóm cần tạo điều kiện cho trẻ rèn luyện các

kỹ năng hợp tác và tham gia vào các hoạt động với sự thể hiện vai trũ ra quyết định và chịu trách nhiệm về các quyết định đó, để cùng hưởng vui , buồn với kết quả của mỡnh Do vậy trẻ cần cú thời gian để thích ứng với các hoạt động nhóm

- Thời gian để một nhóm gắn kết với nhau là khoảng một học kỳ (vỡ để lâu sẽ gây tỡnh trạng trỡ trệ, thiếu năng động, dựa dẫm vào nhau

- Số lượng các thành viên trong nhóm nên chọn theo các năng lực đa dạng: giỏi, khá, trung bỡnh, yếu và đa dạng về thành phần xuất thân, môi trường sống

3 Phõn cụng trỏch nhiệm trong nhúm :

Mỗi em trong nhóm đều phải có trách nhiệm trong nhóm mỡnh Việc phõn cụng trỏch nhiệm của mỗi thành viờn trong nhúm là do chớnh nhúm đó đề xuất và thống nhất Thông thường trong mỗi nhóm có các thành phần sau:

+ Trưởng nhóm : quản lí, chỉ đạo, điều hành nhóm hoạt động;

+ Thư kí : Ghi lại kết quả của nhóm sau khi được thống nhất;

+ Báo cáo viên: trỡnh bày trước lớp kết quả công việc của nhóm;

+ Người theo dừi về thời gian

Trách nhiệm này không phải cố định mà phải được thay đổi luân phiên sau mỗi lần sinh hoạt nhóm hoặc định kỳ do giáo viên hoặc tổ quy định Nghĩa là mỗi thành viên đều được làm tổ trưởng, làm thư ký, làm bỏo cỏo viờn

4 Giao nhiệm vụ cho nhúm :

Nhiệm vụ giao cho mỗi nhúm phải rừ ràng, ngắn gọn, đủ để các thành viên hiểu

rừ về nhiệm vụ cụ thể của tổ mỡnh phải làm gỡ, làm trong thời gian bao lõu; nếu cần giỏo viờn cú thể giải thớch thờm một vài từ ngữ, khỏi niệm…, kiểm tra thử một vài thành viờn xem cỏc em cú hiểu được nhiệm vụ được giao hay chưa Giáo viên cần gợi ý cho các nhóm để các bạn lâu nay ít được phát biểu, ít được

đề đạt ý kiến của mỡnh cú quyền đưa ra câu trả lời trước nhất

5 Tổ chức quản lớ nhúm :

Cần núi rừ cho học sinh rằng đánh giá kết quả theo nhóm, không theo cá nhân Học sinh cần nhận thấy mọi thành viên cần phải có trách nhiệm đóng góp, mọi thành viên đều phải hoàn thành công việc, mọi thành viên đều phải được lĩnh hội

kiến thức Thành công của nhóm chính là thành công của mỗi cá nhân.Vỡ thế trẻ cần phải hợp tỏc chặt chẽ với nhau.

Như đó nờu trờn, vỡ cõu hỏi khú và mở cần cú nhiều ý trả lời nờn mỗi thành viờn trong nhúm phải tỡm được cho mỡnh một đáp án đúng Cần ưu tiên cho những bạn yếu hơn đưa ra đáp án trước nhất và dễ nhất để các bạn này có cơ hội tham gia vào hoạt động chung của nhóm

Trong quỏ trỡnh học sinh hoạt động nhóm, giáo viên theo dừi tổng quỏt, phỏt hiện và hỗ trợ cho nhúm cú khú khăn, kịp thời uốn nắn, điều chỉnh những lệch lạc của học sinh Giáo viên phải hạn chế đến mức thấp nhất việc nói của mỡnh trong khi cỏc em đang hoạt động nhóm Nếu cần, giáo viên cho cả lớp dừng lại

để tập trung chú ý nghe giỏo viờn hướng dẫn thêm

6 Tổ chức bỏo cỏo :

Giáo viên cần quy định thời gian cụ thể cho các nhóm lên báo cáo; không chỉ trích các nhân cụ thể mà chỉ phân tích ý tưởng, suy nghĩ Nói cách khác, trong tranh luận chỉ có quan điểm hợp lí và chưa hợp lí mà thôi

C Kết luận:

Trong học hợp tác nhóm, trách nhiệm học tập của mỗi thành viên được chia sẻ Mỗi thành viên đều có trách nhiệm giúp đỡ, động viên lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ

Tổ chức dạy học nhúm là một hỡnh thức dạy học mới Đó là một trong những hỡnh thức thực hiện tốt việc dạy học phỏt huy tớnh tớch cực và tương tác của học sinh Với hỡnh thức này, học sinh được hấp dẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu lượm kiến thức bằng chính khả năng của mỡnh với sự giỳp đỡ, hướng dẫn của giáo viên

Dạy học theo nhóm đũi hỏi giỏo viờn phải chuẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, lựa chọn những nội dung thực sự phù hợp với hoạt động nhóm và thiết kế được các hoạt động giúp các em lĩnh hội, khám phá kiến thức mới một cách tốt nhất.Sau một thời gian triển khai tập huấn cấp huyện và áp dụng mẫu trong các tiết thao giảng tại các cụm trường, triển khai rộng rói trong toàn huyện, phương phápnày đó phỏt huy tỏc dụng tớch cực trong việc giỳp học sinh chiếm lĩnh tri thức

và rèn luyện được các kĩ năng giao tiếp cho học sinh

Trần Ngọc Lõm

ố lượt thích: 0 người

phương pháp dạy học tích cực ở trường tiểu học

http://baigiang.violet.vn/present/show?entry_id=6086282

Một số vấn đề chung về phương pháp

dạy học

KH�I NI?M CHUNG V? PPDH

- Phương pháp d?y h?c là cách thức tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh vàđiều khiển hoạt động này

- Phương pháp d?y h?c là những thủ thuật logic được sử dụng để giúp học sinh nắm kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo một cách tự giác

- Phương pháp d?y h?c là sự vận động của nội dung dạy học

Phương pháp d?y h?c là cỏch th?c, con du?ng t? h?p ho?t d?ng d?y c?a giỏo viờnv� ho?t d?ng h?c c?a h?c sinh nh?m th?c hiờn m?c tiờu d?y h?c d? ra

PPDH đề cập đến cả hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh

PP dạy chi phối PP học PP học phụ thuộc vào PP dạy

PPDH phản ánh sự vận động của quá trỡnh nhận thức của học sinh nhằm đạt được mục đích dạy học đề ra

Phản ánh cách thức trao đổi thông tin giữa thầy và trũ, trong đó thầy là người chủ đạo, trũ là người chủ động

KH�I NI?M CHUNG V? PPDH

Đặc điểm của phương pháp dạy học tiểu học

- Phụ thuộc vào nội dung dạy học tiểu học Nội dung dạy học thay đổi kéo theo

sự thay đổi của PPDH Do đó phải sử dụng kết hợp các PPDH truyền thống và hiện đại

Phụ thuộc vào đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học

Phụ thuộc vào các yếu tố khác như: phương tiện trực quan, hỡnh thức tổ chức dạy học

Phụ thuộc vào năng lực của giáo viên

VẤN ĐỀ PHÂN LOẠI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

2 Phân loại theo các nhiệm vụ cơ bản của

lí luận dạy học (M.A.Danilop; B.P.Exipov)

Tỡm kiếm từng phần

Tăng cường khả năng độc lập lập nhận thức của người học

HỆ THỐNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TIỂU HỌC HIỆN NAYCác phương pháp dạy học này hiện đang được áp dụng trong các nhà trường Tuy nhiên căn cứ vào thực tiễn dạy học ở nước ta có thể đưa ra hệ thống phương pháp dạy học tiểu học sau đây:

Nhóm phương pháp dạy học dùng lời và chữ: thuyết trỡnh, vấn đáp, làm việc vớiSGK và các tài liệu học tập

Nhóm phương pháp dạy học thực hành như thớ nghiệm, luyện tập, trũ chơi sắm vai…

Nhóm các phương pháp dạy học tích cực như: động nóo, dạy học nờu vấn đề…Kiểm tra – đánh giá với tư cách là phương pháp dạy học

- Ph¬ng ph¸p d¹y học tích cực là một thuật ngữ dùng để chỉ những phơng pháp dạy học theo hớng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của ngời học.

- PPDHTC hớng tới việc hoạt động hoá, tích cực hoá hoạt động nhận thức của ngời học, tập trung vào phát huy tính tích cùc cña ngêi häc

Câu hỏi

Theo anh chị, phương pháp dạy học tích cực có những dấu hiệu đặc trưng nào?

2 Đặc trưng, bản chất của phương pháp dạy học tích cực

Đặc trưng của dạy và học tích cực

1 Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của người học

2 Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

3 Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác

4 Kết hợp đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học

Bản chất

Đặc trưng chung nhất của dạy và học tích cực

- Tính hoạt động cao của chủ thể giỏo dục

- Tính nhân văn cao của chủ thể giáo dục

- Khai thác động lực học tập trong bản thân người học để phát triển chính họ

- Coi trọng lợi ích nhu cầu của cá nhân người học, đảm bảo cho họ thích ứng với đời sống xó hội

So sỏnh phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp tích cực

một số PPDH tích cực trong giảng dạy

1 Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

Cách thức tiến hành

- Tạo tỡnh huống cú vấn đề

- Phát hiện và nhận dạng vấn đề nảy sinh

- Phát biểu vấn đề cần giải quyết

Đặt vấn đề và xây dựng bài toán nhận thức

Giải quyết vấn đề đặt ra

- Đề xuất các giả thuyết

- Lập kế hoạch giải quyết vấn đề

- Thực hiện kế hoạch GQVĐ

Kết luận

- Thảo luận kết quả và đánh giá

- Khẳng định hay bác bỏ giả thuyết đó nờu

c Cử đại diện lên trỡnh bày kết quả làm việc của nhúm

a Trao đổi, thảo luận trong nhóm

b Phân công trong nhóm, cá nhân làm việc độc lập rồi

trao đổi

Thảo luận tổng kết trước lớp

b Thảo luận chung

3a Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả

c Giáo viên tổng kết, đặt vấn đề cho bài học

hoặc vấn đề tiếp theo

- Nhận xét kết quả của trũ chơi

- Kết luận: Bài học thu được qua trũ chơi

4 Động nóo

Cỏch tiến hành

- Bước 1: Giáo viên nêu câu hỏi đưa ra vấn đề (có nhiều cách trả lời) cần được

tỡm hiểu trước cả lớp hoặc trước nhóm Đảm bảo tất cả các thành viên đều hiểu

rừ vấn đề được khám phá

- Bước 2: Tất cả học sinh suy nghĩ về tỡnh huống cú vấn đề Cố gắng tỡm tũi trong trớ úc và trong kinh nghiệm cỏc ý tưởng, các giải pháp giải quyết vấn đề Viết các ý tưởng, các giải pháp ra giấy hoặc bảng không loại trừ một ý kiến nào trừ ý kiến trựng lặp

4 Động nóo

- Bước 3: Chọn các ý tưởng theo tiêu chí để xét tiếp, bao gồm:

+ Tỡm xem cú cỏc cõu trả lời bị trựng lặp hoặc tương tự không

+ Xoá những câu trả lời không phù hợp, nhóm cần đưa ra lí do đề nghị bỏ ý kiến đó

- Bước 4: Tổng hợp các ý kiến, lời nhận xét của học sinh

+ Nhóm các khái niệm tương đồng với nhau

+ Đề nghị các thành viên trong nhóm đặt tên cho mỗi nhóm ý tưởng đó

- Bước 5: Đánh giá các ý tưởng, ý kiến

* Tự đánh giá của học sinh

* Đánh giá của giáo viờn

Làm việc theo nhúm

Lựa chọn và sử dụng hiệu quả PPDHTC

Cơ sở lựa chọn

Nội dung kiến thức

Mục tiêu của bài học

Đặc điểm của học sinh

Năng lực của giáo viên

- Đặc trưng chung nhất của PPDHTC

+ Tính hoạt động cao của chủ thể giáo dục

+Tính nhân văn cao của chủ thể giáo dục

- Bản chất của PPDHTC

+ Khai thác động lực học tập trong bản thân người học để phát triển chính họ