invb iicnuiAUUVb C =^ THIET KE TAI Llfu nr HOC cd HUONG DAN THEO M O D U N TRONG DAY HOC HOA HOU C 0 d CAC TRU0NG DAI HOC VA CAO DANG Y T E I D I t v^nd t f Theo Lult Gilo dye dupe Qufic hfii thfing q[.]
Trang 1THIET KE TAI Llfu n r HOC cd HUONG D A N THEO M O D U N TRONG DAY HOC HOA HOU C 0 d CAC TRU0NG DAI HOC
VA CAO DANG Y T E
I D I t v ^ n d t f
Theo Lult Gilo dye dupe Qufic hfii thfing qua
ngay 14/6/2005, ditfu 40, mue 2 da ntfu rd: 'PhUOng
coi trpng vifc bfii dtfdng y thtfc ttf gile trong hpc t f p ,
tgo, rfn luyfn kT n l n g thtfc h l n h , tao dieu kitfn eho
ngudi hpc tham gia nghitfn ctfu, thtfc nghifm, tfng
dyng"
Trong hf thfing gilo dye nyfic ta h l f n nay, cle
trudng dgi hpc v l cao d i n g y ttf cung d p ngufin n h l n
clu blo vf, chim sfic v l n l n g cao stfc khfie n h l n d i n
cfi kitfn thtfe v l kl n l n g nghtf nghitfp co b i n vtf y hpc
sCfe khotf c l n h l n v l cfing dfing, cfi k h i n l n g nghitfn
ctfu khoa hpe v l t y hpc dtf n l n g cao trinh d6.[l]
Dtf d i m b l o c h i t ltf(?ng d i o tao, thyc hien cufic
cleh mgng vtf phuong p t i i p day hpe (PPDH), chuytfn
hoi nhCfng t h l n h tyu mdi n h l t eua khoa hpc v l cfing
ding y ttf d l v l dang titfp cfn vdi vitfc stf dgng cfing
nghf mfidun h o i -nfil dung dgy hpc, stf dyng nhtfng
htfdng d i n bitfn sogn theo mfidun, chuytfn sang htf
thfing dgy hpc mdi, htf dgy hpc 'ttf hpe c l thtf h o i
-cfi hudng d i n t
2 Mfidun d^y hpc v f phtfOng p h i p ttf hoc cfi
htfdng d i n theo mfidun
2.1 Khdi nifm mddun trong dgy hpc
Theo L.D' Hainaut v l Nguytfn Ngpc Quang:
"Mfidun dgy hpc I I mfit don vj, mfit chtfong trlnh
dgy hpc ttfOng dfii dfic tfp, dtfpc c l u trQc mfit cleh
cl mye titfu dgy hpc nfii dung dgy hpc PPDH v l h f
thfing cfing cy d i n h g i l ktft q u i ITnh hfii, g i n bfi chft
chtf vdi nhau t h l n h mfit thtf h o l n chtnh"
Mfidun dgy hpc I I t l i lifu t y hpc cfi htfdng d i n ,
mfil mfidun ttfong tfng vdi mfit ehCi dtf dgy hpc xlc
lyc thye hitfn trtfn con dtfdng titfn tfii chltfm ITnh h o l n
toln nfil dung mfidun Hpe theo mfidun cho phtfp
tinh hfil kitfn thufc theo nhjp dfi ritfng phtf hpp vdi
cCing cfi v i ditfu chtnh ngay sau mfii nfii dung, glQp
ThS NGUYiN THj NGUYfT TrUtngDflhvcYHINfl
eho ngtfdi hpc nang eao c h i t Itfpng hpc tap Ngoli
dp ITnh hfii kitfn thtfc cQa SV de cfi bitfn p h i p glQp dd kip thdi
2.2 Ciu trdc cda mddun day hpc
Theo L.D'Hainaut, [2J mfit mfidun dgy hpe ehfnh
la sy v i n b i n h o i nfii dung v l PPDH, gfim 3 bfi phf n chQ ytfu, tgo t h l n h mfit ehlnh thtf thfing nhat:
Hf v i o • Thin mfidun • Hf ra
- Hf v i o eua mfidun gfim: Ten gpi hay tieu de cQa mfidun, cle mye titfu cQa mfidun, b l i kitfm tra, elc theo;
- T h i n mfidun: L l bfi p h l n chO ytfu cQa mfidun, bao gfim mfit loat cic titfu mfidun ttfOng tfng vdi cle myc titfu d l dtfpc xlc djnh d htf v i o cQa mfidun Titfu mfidun I I mfit bfi p h l n tuong dfii dfic Igp cOa cQa mfidun Mfii titfu mfidun cfi mye titfu, nfii dung, ktf hogch d i n h g i l tUdng tfng nhtfng d e l p dfi t h i p trung gian v l mufin ITnh hfii dupe p h l i ein mfit thdi gian hpc t f p n h l t djnh CQng cfi trtfdng hpp than cQa mfidun ttfong Ong vdf mfit tttfu mfidun duy nhlt Clu trQc cQa titfu mfidun gfim: Phln md dau: d f t
SV v i o mfit tlnh hufing dgy hpe thich hpp, giiip SV cung d p eho SV t l i nguytfn hpc t f p , htfdng dSn SV lya chpn con dtfdng g i l l quytft v i n dtf nhfn thtfc; Phan nfii dung v l phtfOng p h i p hpc t f p : SV p h i t hifn
v l g i l i quytft cle v i n dtf qua dfi n i m viJmg elc myc
t i f u cOa titfu mfidun; Phln d i n h g l l trung gian: Cho phep SV d i n h g i l dupe nhtfng mye titfu n i o cQa titfu mfidun dfi dgt, v l khi d n thitft cfi thtf htfdng d i n SV hpc nhiifng mfidun phy dgo
- Htf ra cQa mfidun dtf tfing ktft kitfn thtfe ehung,
d i n h g i l ktft thQc v l htfdng d i n SV hpc t f p cle mddun titfp theo tQy thufic ktft q u i d l dat dtfpc cQa mfidun trtfdc dfi
2.3 Phuang phdp ttf hpe ed htfdng dan theo mddun
Phtfong p h i p t y hpc cfi hudng d i n theo mfidun thufic phuong p h i p tfi chtfc dgy hpc chtfong trinh hfia, d i m b l o t u i n theo nhtfng nguytfn t i c cO b i n hlnh t h l n h d SV kT n l n g t y hpc tC/thlpdtfn cao, gilng vien (GV) thu t h f p thfing tin ve ket q u i hpc t f p cua
stf in-THANG 30015*45
Trang 2SV sau q u i trinh t y hpc v l giup dd khi c i n thitft Cung
theo t i c g i l tr#n, stf dyng elc mfidun dgy hpc SV efi
the t y hpc t y kitfm tra mtfc dfi n i m vtjfng kitfn thtfe, kt
nlng v l t h i i dfi theo nhip dfi riing cQa b i n t h i n de
dat tdi mue tieu dgy hpc (Xem so dfi 1):
Sadd 1: Phuang phdp ttf hpc cd hudng ddn theo mddun
Gidt thieu c4cb (Ung modun
Sadd 2: Quy trinh thiit kivd biin sogn tdi Ufa ttfhpcd hudng ddn theo mddun
SV i^tujn c ^ ma&m thii nhit d^
giii qoyjt v£n de fi de n
=r
I SVnr hpc tip tbeo nhjp d^riang | ; z Z ^ [ G V g i i y d J Idu c k drift |
I
[ s v t i ; dinh gii biiig cic tea tmng gian |
[ G V dinh gii bJugc&etetlkA thac |
Kghifn cAu mflduntijplheo [
3 Thitft ktf t l i l i f u t ^ hpc cfi htfdng d i n theo
mfidun trong flay hoc Hfia Htfu ctf v i c i c h t t f hoc
theo mfidun
3.1, Mtfc tiiu dgy hpc phdn Hda Htfu ctf
-Vtf kitfn thOc: Ntfu dtfpc nhtfng kitfn thO'e cd b i n
vtf eau tao c h i t htfu co, vtf stf ttfdng t i c v l cleh thtfe
sfi quy tuft vtf sy bitfn dfii cQa d c c h i t Dy d o l n co
chtf v l k h i n l n g p h l n tfng, nhCfng hitfn ttfpng kem
q u i trinh dfi; Hitfu v l v f n dyng dtfpc llthuytft, d c dng
Hfia sinh, Sinh li, DUpc 11, Dinh dtfdng, ; Hitfu d e h
thQc titfn h l n h d c b l i thyc h l n h Hfia Htfu cd;
- Vtf kT nlng: SV v f n dyng tfit d c kitfn thtfe li
thuytft trong viec n h l n bitft d c c h i t hCfu cd trong
phfing thi nghiem, sQ dyng dung cic dung cy, h o i
chit, bitft ghi clitfp v l xQ If d c dtf l i f u thu dtfpc khi
l l m thf nghifm;
- Ve t h l l dfi: Rtfn luyfn tlnh d n t h f n, nghifm tfic
trung thyc ttf Itfc nghitfn cOfu, co Ifing tin v i o khoa
hpc ham hpc hfii v l htfng thtf vdi mfin Hfia hpc nfii
chung v l Hfia Htfu CO nfii ritfng;
- Vtf ttf duy v l n l n g lyc: Hlnh t h l n h k h i n l n g ttf
duy khoa hpc lien h f glCfa II thuytft hfia hpc co b i n vdi
chit nhCfng v f n dyng cQa hfia hpc trong y hpc trong
ddi sfing Rfn luyen n l n g lyc p h i t h i f n v l g i l i quytft
v i n dtf, n l n g lue hpp t i c thieh tfng mfii trtfdng, n l n g
lyc d i n h g i l v l ttf d i n h g i l
3.2 Quy trinh thiit kivd biin sogn tdi llfu ttf
hpc cd hudng dAn theo mddun
Trong dfi: 1/ Nfil dung chQ dao (gfim cle b l i hpc
I LAigdtagvim^ffagtRngdtyliociAtBHRC
m l SV d n nghitfn cdu trong q u i trlnh hpc tip), nfii dung hfi trp (gom kien thtfc khfing thufic b l i nghien cdu nhtfng cfi litfn quan v l phyc vy cho b l i hpc); 2/ Danh myc mfidun p h l n H o i HCfu cd gfim danh mye nfil dung v l danh myc phy dao Moi bit hpc trong hpc p h l n ttfdng tftig I I mfit mfidun nfil dung chQ dao Danh muc mfidun phu dgo thufic bfi phf n not dung hfi trp eCia p h l n Hfia HCfu eo; 3/ Ma sfi cCia mfidun cho bitft mfidun thufic hpc phan n i o , I I nfii dung chQ dgo hay nfii dung ho trp v l thtf t y cua mfidun Nhtf vay, htf thfing m l sfi d c mfidun se the h i f n dtfpc c l u trQc
t o l n bfi nfii dung cQa p h l n Hfia HCfu cO M l s6 cQa
mfidun tgo thuf n toi cho vifc htffirng d i n SV xfy dyng htfdng d i n Vdi yeu c l u nhtf tren ma sfi d c mfidun bao gfim cle nhfim kl h i f u sau: a/ Blng chtf, x l c djnh
nfii dung hfi trp, cy thtf I I : mfin H o i hpc -HH p h l n
Hfia Htfu CO -HHC, nfii dung chQ dao -ND, nfii dung ho trp HT; b/ Blng sfi, x l c djnh thtf t y cCia khfii nfii dung Idn cQa phan Hfia HCfu cO, cy thtf I I :
- Nhfim sfi thtf nhlt: Chl sfi thtf t y cQa mfidun
tuong tfng vfil cAc b l i hpe
Vf du: IMa sfi 01 chl Bli 1 - C l u trQc p h l n tQ hop
c h i t htfu CO - Dong p h l n
- Nhfim sfi thtf hai: Chl so thtf t y cQa d c titfu mfidun tuong tfng vdi d c p h l n nfii dung cQa b l i Vi dy: M l sfi 02 chl nfil dung 2: Dfing p h l n Htf thfing ma sfi d c mfidun trong p h l n Hfia Htfu
CO dtfpc trlnh b i y trong b l n g sau d l y [3]:
Trang 3tu
1
2
3
4
5
e
7
8
9
10
11
Bdng 1: Hi thing mds6cdc midiin Hda HQu ca
renui
c i u trtic phin ti> hpp chat
hUucp-Ofngphin
Nfi dung 1: Ciu true phin t f
hpp chit hOu CP
Nfi dung 2: Of nq phin
Danh phip trong hfa hpc
hiJuco
Htfu iJng ciu trdc
PhinOhgcfahppchithQUCP
HydrocartMh
Nfi dung 1: Hydrocarbpn np
Nfi dung 2: Hydrocarbpn
khfng np
Nfi dung 3: Hydrocarbon
thpm
Din xuit halogen cfa
hydrocarbon
Alcol -Phenol-Ether
Nfi dung 1:Alcol
Nfidung2:Thioalcol
Nfi dung 3; Phenol
Nfi dung 4: Ether
Nfldung5:Thipether
Aldehyd - Cetpn - Glucid
Nfi dung 1: Aldehyd - Cetpn
Nfi dung 2: Glucid
Acid carbpxyllc - Ester v i
hpp chit t?p chlJc c f nhf m
carbpxyl
Nfi dung 1: Acid carbpxyllc
Nfi dung 2; Ester
"Jf 1 dung 3: Hydroxy acid
Nfi dung 4; Oxp acid
Amin - Amid v i hpp chit t^p
chUc cf nhdm amin
Nfi dung 1:Amin
Nfi dung 2: Amid
4f 1 dung 3: Amin acid
Nfi dung 4: Amin alcol
Cic hpp chit dj v f ng
IHisf mfidun HH/ND.HHC.01 HH/ND.HHC.01.01 HH/ND.HHC01.02 HH/HT.HHC.02 HH/ND.HHC.03 HH/ND.HHC.04 HH/ND.HHC.05 HH/ND.HHC.05.01 HH/ND.HHC.05.02 HH/ND.HHC.05.03 HH/HT.HHC.06 HH/ND,HHC.07 HH/ND.HHC.07.01 HH/ND.HHC.07.02 HH/ND.HHC.07.03 HH/ND.HHC.07.04 HH/ND.HHC.07.05 HH/ND.HHC.08 HH/ND.HHC.08.01 HH/ND.HHC.08.02 HH/ND.HHC.09
HH/NaHHC.09.01 HH/ND.HHC.09.02 HH/ND.HHC.09.03 HH/ND.HHC.09.(I4 HH/ND.HHC.10 HH/ND.HHC.10.01 HH/ND.HHC.10.02 HH/ND.HHC.10.03 HH/ND.HHC.10.04 HH/ND.HHC.11
- Blng quan htf glCfa d c mfidun I I ca sddtf htffimg
d i n SV hpc t f p theo kitfu p h l n h o i (blng nhitfu con
dtfdng), d thtf h o i (theo tCmg ngtfdi), vdi nhjp dfi c l
n h l n dtf dgt tdl mye titfu Dfing thdl, cQng I I cfing cy
trong q u i trlnh hpc t f p
Thitft ktf mfit tieu mfidun cQa phan H o i Htfu cO Moi mfidun p h l n H o i HCfu co efi thtf bao gfim
d c tieu mfidun Mot titfu mfidun la phuong titfn chfnh giup SV ttf hpc dtf timg btfdc dgt dtfn muc titfu mfit Ttfn cQa tieu mfidun v l m l so; Mue titfu cQa titfu mfidun; T l i litfu tham k h i o ; Htfdng dan SV t y hpc; Bai
t i p ttf kitfm tra kitfn thufc eua SV (Bli kitfm tra tan 1); Nfii dung If thuytft can nghien ctfu (Thfing tin p h l n hfii); Bai tap ttf kitfm tra sau khi da nghien ctfu thfing tin p h l n hfii (Bai kiem tra lan 2); Bli tap van dyng
• Vi du; Titfu mfidun: Hydrocarbon khfing no ma sfi HH/ND.HHC.05.02
A Myc titfu
1 Kitfn thQc: Dinh nghTa v l phan logi dtfpc hydrocarbon khfing no; Mfi t l dtfpc trgng t h i i lai hfia cQa nguyen tQ carbon, g i l i thich dtfpc sy tgo t h l n h lien ktft trong alken v l atkyn, hlnh dgng cQa p h l n ttf,
dp ben v l tinh c h i t cQa chQng;Dpc dtfpc ttfn alken v l thdc elc logi dong p h l n cOa hydrocarbon khfing no; Vitft dtfpc CO chtf p h l n tfng cfing etectrophil So sinh
v l g i l i thich k h i n l n g p h l n tfng cQa d c hydrocarbon khfing no; Vitft dtfpc c l u tgo hfia hpc cQa s i n p h i m
v l alkyn eho trtfdc; Bitft dtfpc d e h ditfu chtf v l ngufin hydrocarbon khfing no trong thitfn nhien; Ntfu dtf^c iifng dyng trong y hpc trong ddi sfing cQa mfit sfi hydrocarbon khfing no v l d i n x u l t ; Hitfu dupe v l efi mfit sfi hydrocarbon khfing no vdi mfii trtfdng sfing
v l CO thtf eon ngtfdi
2 KTnlng:Dpc nghien ctfu g l l o trlnh, t l i litfu hpe
t i p , tfng dyng cfing nghf thfing tin, nghe gilng, trao doi, t h i o lugn, thu t h f p v l xQ If thfing tin; VIn dyng kitfn thtfc If thuyet dtf l l m b l i t f p , g i l l quytft d c v i n
de thye tien
3 Thll dp: Ren luyfn tfnh can t h f n , nghiem tQc trung thtfc t y lyc nghitfn cQli, cfi Ifing tin v i o khoa hpc ham hpc hfil v l hOtig thQ vdi mfin Hfia hpc nfii chung v l Hfia Htfu ed nfii ritfng
4 Ttf duy v l n l n g lyc: Hlnh t h l n h k h i n l n g ttf duy khoa hpc lien h f gitfa dgc ditfm c l u trQc cQa chQng v l tfng dung trong y hpC trong ddi sfing Rfn luyfn n l n g lye p h i t hitfn v l g i l i quytft v i n dtf, n l n g
v l t y d i n h g i l
B l f l litfu tham khio
1 Phan An (chQ bien), (2008), Hda v6 etfvd htfu ca,
NXB Y hpc H I Nfii, (Trang 129 dtfn 133)
2 Nguytfn Duy Ai - Nguytfn Tlnh Dung - Trln Thlnh Hutf -Trln Qufic Son - Nguytfn VInTfing (2003),
Mptsivin dichpn IpceOa hda hpc t f p II, NXB Gilo dye
H I Nfil, (Trang 311 dtfn 319, trang 331dtfn 335)
3 Trln Manh Blnh - Nguytfn Quang Dgt (chQ bitfn), (2007), Hfia hpc htfu cO, t f p t, NXB Y hpc H I Nfii (Trang 143 dtfn 165, trang 193 dtfn 209)
Trang 44 Trln Qufic Son - D i n g VIn Utfu, (2011), Gido
trlnh casd Hda hgchOu ca, t i p I, NXB Dgi hpc Stf pham,
H I Nfii (Trang 141 dtfn 198)
C Htfdng dan SV ttf hpc
* SV dpe t l i i i f u d cle trang da htfdng d i n v l t r l
Idi d e eau hfil sau:
1 Neu djnh nghia v l p h l n logi hydrocarbon
khfing no Lly vf du v l dpe ten mfit sfi hydrocarbon
khfing no dOn g i l n
2 Phln tfch d i e ditfm d u trQc va mfii quan h f
gitfa d u trQc vdi tfnh c h i t cQa alken, alkyn
3 Viet cfing thtfc cau trQc cle dfing p h l n hlnh
hpe (ntfu cfi) cQa mfit c h i t cho trtfdc
4 Viet d c btfdc trong mfii CO chtf p h l n tfng cfing
etectrophil giCfa ethen, propen, 2-methylpropen vdi
Cl^ HC( (hofc HBr, HI, HF) Nhln xtft vtf k h i n l n g phjin
chinh thu dUpc Neu v l g i l l thich quy t i c Markovnikov
5 Vitft c l u tgo hfia hpc cua s i n pham chlnh thu
dupe khi cho propen, buta-1,3-dien l i n Itfpt t i c dyng
vdi Br^ (ditfu kifn p h l n tfng cfi dQ)
6.Tlm hitfu ngufin hydrocarbon khfing n o v l dSn
xult cua ehung trong thien nhitfn, neu mfit sfi Qrig
dyng trong y hpc, ddi sfing v l I n h htfdng cQa chQng
vdi sQe khfie con ngtfdi?
D BII t f p ttf kitfm tra kitfn thtfc cQa SV (Bli kitfm
tra tan 1]
Clu 1: Cho hpp c h i t cfi d u tgo sau:
CH3-CH2
CH3 - CH2 - C H 2 - C H - C H - C H = C H - C H 3
CH3
Ten cda hpp c h i t dfi I I :
A 4-methyl-5-ethytoct-2-en
B 5-ethyl-4-methyloet-2-en
D 5-methyl-4-ethyk)ct-6-en
Clu 2: Cfi mfit sfi p h i t bitfu sau:
1 C^Hg cfi 5 dfing p h l n cau tgo
2 But-2-en efi 2 dfing p h l n hlnh hpc
3 Mgch carbon trong alkyn (tif C^H trd Itfn) lufin
cfi mfit dogn thSng It n h l t I I 3 nguytfn tuC
4 Tit c l d c nguytfn tO" carbon trong CjH^ C^H,,
CjH^C^H dtfu iai hfia sp^
CIc p l i l t bleu chlnh x l e I I :
A.1,2,3 B.1,2,4 C.2,3,4 D.1,3,4
Clu 3: Khi cho propen t i e dyng vdi HCI thu dtfpc
sin pharn chfnh I I :
A 1-doropropan
B 1,2-dietoropropan
C 2-cloropropan
D c l A v I C
Clu 4: Dly dtfpc xtfp theo thtf t y t i n g d i n nhif t
d f i s f i i l l :
A but-2-en, but-1-en, propen, ethen
B ethen, propen, but-2-en, but-1 -en
C propen, ethen, but-1 -en, but-2-en Clu 5: Cfi mfit sfi phat bitfu sau:
1 Cfi thtf dung ethyten kich thieh l l m cho q u i nhanh chfn
2 Acetylen ehl dtfpc dung l l m nguytfn lieu trong tfing hpp htfu co
3 Vitamin A efi trong cO q u i m l u dfi, cfi t i c dyng chfing khfi m i t , tang stfe dtf khIng cQa co thtf
4 Menthol efi trong tinh dau bac h i cfi t i c dung sit trung, dtfpc dung trong mfit sfi thuoc ho Cle p h i t bitfu dung la:
A.1,2,3
B 2,3,4
C 1,3,4
E Nfii dung If thuytft c i n nghien eCfu (Thfing tin phln hfii)
Ndi dung
1 Djnh tighia, p h l n lo^i v f d f c ditfm ciu triic
ktft kf p trong p h l n tCf
1.2 Phdn logi: Theo sfi nfit dfii, nfii ba trong
p h l n tQ
- Hydrocarbon khfing no cfi mfit nfil dfii; Alken;
- Hydrocarbon khfing no cfi mfit nfii ba: Alkyn;
1.3 Die Hem ciu trdc
* Alken: cfi 2 nguyen tQ carbon lai h o i 5p^ mfit
litfn ktft n ktfm btfn, dfi d l i litfn ket C = C I I 1,34A'> Mgch C trong alken (ttf C,Hg) 11 dtfdng g i p khQc vdi gfic lien ktft khic nhau
* Atkyn: cfi 2 nguytfn tOf carbon lai h o i sp, dp d l i lien ktft C •> CI11,20 A" Dfi I m (Iflf n cQa C lai hfia sp Idn hon C lai hda sp^ Mgch C trong atkyn (tQ C,H^ lufin cfi mfit doan t h i n g ft n h l t I I 3 nguytfn tiif C
2 Tfnh chit If hpc
- Tfnh tan: tt tan trong ntfdc dtf tan trong dung mfii htfu CO
- Nhift dp sfii, nhift dfi nfing chly: h l u htft
t i n g khi lien ktft ktfp chuytfn djch v i o phla trong cQa mgch carbon
- Dfing p h l n trans cfi nhitft dfi nfing c h l y cao hon, nhitft dfi sfii t h i p hon dong p h l n ds
Tea
Pmpu Sm-I^a ri*a*J.«
Pd»-l4B A^OKZ^
oaihHa-'i^
A^tta
- l U
-uo
1 »
•Its
•151
A C Q
J 7 -5
"*
M
nji
34.4
Tn
A M ] l a
'''""•
B«-|.^
"^(t)
41
•m
•m
-3J
•in
AfO
«
• a j
1,1
p
«u
H,1
Trang 53 M f t sf p h i n Ong quan trpng
3.1, fhin ling cfng etectrophil
-Tic n h i n X , MX, HOH, HOX,
Co chf c f n g electrophil, quy t i c c f n g
Markovnikpv R*CH = CH, + H - X ' R - C H X - C H ,
A
f
A
• f ( 0
A
-r
Trong dfi Hal I I halogen (I, Br, )
- So vdi alken, thi alkyn cfi k h i n l n g p h l n tfng
thap hon dfii chut Vdi alkadien litfn hpp, p h l n tfng
cfing se tgo ra hfin hpp s i n p h i m cfing 1,2 v l 1,4
Tujf theo t i c n h l n p h l n tfng v l nhift dfi m l mfit s i n
pham n i o dfi se chltfm tt If eao hon
Be Br
I -CH,-CH-CH"CH,(2Dft)
CH,= C H - C H - C H i - ^ Br Be
C*oai,4 I I
•CH,-CH-CH-CH,(gO%)
3.2 Phdn tfng oxy hda
TQy thufic b i n c h i t cQa alken, alkyn, ditfu kifn
v l t i c n h l n oxy hfia, p h l n tfng sf thu dtfpc cle s i n
phim khic nhau Dya v i o s i n pham cfi thtf xlc C^nh
dupe d u tgo cQa alken ban d l u
4 Mfit sfi hydrocarbon khfing no
4.1.Bthen(«thyien)
Dtfpc dCing chCi ytfu l l m nguytfn l i f u trong
cong nghitfp tfing hpp polyme v l d c h o i c h i t co
bin khic nhtf alcol, acid, Ethylen cfin cfi t i e dyng
kfch thfch l l m cho t r l i ely mau chfn
4.2 Acetylen
Acetylen dtfpc dung l l m nhien lifu t h i p sing,
hin, nguyfn lifu tfing hpp nhitfu h o i chat co b i n
trong tfing hpp htfu ca
4.3 Buta-1,3-dien vd Isopren
DQng Ilm nguytfn l i f u trong tfing hpp polyme
(sin xult cao su)
4.4 Terpen vd ddn xuit
* Odmen cfi trong tlnh dau I I htfng, mfit s6 d i n
xult nhtf citral, cfi tnsng ttnh d l u vd chanh, s i , m i n g
ho hipt nguytfn lifu sin xult nude hoa, d l u xoa,
* LImonen cfi trong tinh d l u thfing, elc d i n
xult nhtf menthol cfi trong tinh d l u bgc h i efi t i c
dyng sit trQng dudng hfi h i p , cd trong t h l n h phan
cQa kem d i n h ring, mfit sfi thufic ho, d l u xoa, v l
dyng chtfa ho long ddm
* Camphen efi trong tinh d l u thfing Siberi
Camphor cd trong tinh d l u long nio, cfi t i c dyng kich thich t h i n kinh trung uong, kfch thfch hfi hap,
t u i n h o l n va tim Dung djch camphor trong dau dupc dQng l l m thuoc trp tim
O c l n u CitExt LimoBtn Mcndiol IccBJii Cimphui Cunphoi
• Corofen cd trong t h l n h p h l n eua nhieu loai rau, hoa q u i v l d i e b l f t efi nhieu trong d c logi q u i cfi m l u dfi nhu gac, du du, c l rfit Caroten quan trpng cd cfing thtfe ehung nhu sau:
14' 12' 10'
Cfi 3 logi caroten (a-, p-, g - ) tQy thufic v i o
d u tgo cQa gfic R Khi v i o cd thtf, caroten chuytfn hfia t h l n h vitamin A, trong dfi P-caroten cho tl If vitamin A nhitfu hon a- v l g- caroten Vi thtf caroten cfin dupe gpi I I provitamin A
* Vitamin A I I chft ktft tinh, m l u vIng, khfing
tan trong ntfdc dtf tan trong d l u md, efi nhitfu trong gan e l , Ifing dfi trtfng efi t i e dyng chfing bfnh khfi mit, t i n g stfc dtf khIng cOa eo thtf, tham gia v i o cle q u i trlnh sinh s i n ttf b l o nitfm mgc v l chfing nhitfm trQng
lOH
F Bli tgp ttf kitfm tra sau khi da nghlen ctfu thfing tin p h l n hfii (Bli kitfm tra l l n 2)
Clu 1: Trong hpp c h i t sau:
CH3 CH3 CH2 = CH-CH-CH-CH = CH-CH
I I CH3-CH-CH2-CH2 CH3
A cfi t i t c l 10 C lai hfia sp^ 6 lien ktft s (tgo thanh
tQ orbital sp' v l sp'), 2 nguyen tQ C b i t dfil
B cfi tat c l 4 C lai hfia sp^ 6 litfn ktft s (tgo t h l n h
tQ orbital sp^ v l s), 2 dfing p h l n hlnh hpc
C cfi 2 dfing p h l n hlnh hpc cfi t i t e l 4 C tal hfia sp^ v l 2 nguyen tQ C b i t dfii
D cfi t i t c l 4 C lai hfia sp', 3 litfn ket s (tao t h l n h tCrorbital sp' v l sp^), 3 nguyfn tQ C b i t dfii
Clu 2: Phln tfng x l y ra theo cO chtf cfing electrophil la p h l n tfng gitfa;
A.aeethylenvdlHj(NI,t°)
B stiren vdi HCI
C ethen vdi KMnO^ lolng
Trang 6C ethen v<M ICMnO^ loang
Clu 3: Alken p h l n tfng vdi HI dtf d i n g n h l t I I :
A ethen
B propen
C 2-methylpropen
D acid propenoic
Clu 4: Phln tfng d i e trtfng cOa alken la:
A thtf theo CO chtf gfic
B thtf electrophil
C cfing electrophil
D cfing nueleophil
Clu 5: Cfi mfit sfi p h i t bitfu sau:
1 Camphor cfi trong tinh d l u long n i o , dgng
hda tan trong d l u dtfpc dung l l m thufic trp tlm
2.Terpin cfi t i c dyng chOa ho long ddm, 11 t h l n h
p h l n cQa mfit sfi dtfpc p h i m
3 Ocimen v l mfit sfi d i n x u l t dtfpc dQng l l m
nguyfn lifu trong s i n x u l t ntfdc hoa, dupc p h i m
4 Trong co thtf, a- caroten chuytfn hfia t h l n h 2
p h l n ttf vitamin A, nhitfu hon p- v l g- caroten
CIc p h i t bleu chfnh x l c Ilk:
A.1,2,3 B.1,2,4 C.1,3,4 D.2,3,4
• D i p I n b l i kitfm tra tan 1
Ciu
CA
1
B
2
A
3
C
4
D
5
C
• C i p i n b i i k i l m tra l i n 2
Ciu
DA
1
D
2
B
3
C
4
C
5
A
G Bli t f p v f n dyng
Clu 1: Cho bitft trang t h i i lai hfia cQa mfii nguyfn
tQ C, sfi litfn ktft o, so lifn ktft n cfi trong p h l n tQ
2-methylhex-3-en Vitft cfing thtfc d u trQc cle dfing
p h l n tip thtf (cfi the cfi) cua chit trtfn?
Cau 2: Vitft phtfOng trlnh hfia hpc v l trlnh b i y
cd chtf cQa p h l n Ong x l y ra khi cho HCI t i c dyng vdi
2-methylpropen Cho bitft sin p h i m chfnh v l gilt
thfch htfdng cQa p h l n tfng
Clu 3: So sinh v l g i l i thfch k h i n l n g p h l n Ong
cQa ethen, propen v l 2-methylpropen vfil HCI
Clu 4: Vitft cfing thtfc d u tgo cQa s i n p h i m chfnh
thu dtfpc khi cho propen t i c dyng vdi HCI (die), H^Q/
H*, Brj(CCIJ, H/Ni Phln Ong n i o d trtfn khfing x l y ra
theo CO chtf cfing etectrophil?
Clu 5:Tlm hitfu ngufin caroten, ocimen, limonen,
camphen v l d e d i n xuat cOa chQng trong thitfn
nhitfn.Tim hitfu d c dng dyng quan trpng cQa chtfng
trong y hpc trong ddi sfing v l nhQng luu •) khi sCf
dyng (dfil vdi stfc khfie con ngtfdi)
• Htfdng d i n elch t y hpc theo mfidun trong dgy
hpc Hfia HCfu cO
Gilng vltfn gidi thitfu t l i llfu t y hpc efi htfdng d i n
theo mfidun p h l n Hfia HQu co, mye titfu hpc t i p t o l n
t l i llfu Dfc b l f t htfdng d i n SV chQ ;? tra cQu nhQng
eong vitfc SV d n c h u i n bj d n h l
SV dpc nghitfn cQtf v l ttf hpc theo nhffng htfdng dan trong t f i l i f u trtfdc khi dtfn ldp vdi nhjp dfi ri^ng cQa d n h l n dtf thu n h f n thfing tin, k h i m p h i v l Imh
b i y thu hoaeh cQa c l n h l n sau mfii nfii dung b l i hpc rQt ra nhQng ktft lufn dung GV d i n h g i l , tfing ktft rut kinh nghiem vtf cleh hpe cQa SV
4 Ktft l u f n Vifc thitft ktf cle t l i l i f u t y hpc cfi htfdng d i n theo mfidun v l to chtfc tfit eho SV hpc t f p p h l n Hfia htfu
eo theo phuong p h i p ttf hpe cd hufi^g d i n se gfip
dgt dupe mye ti^u trong q u i trlnh hpc tap Nhd tfng dyng titfp c f n mfidun, t l i lifu htfdng
d i n t y hpc p h l n Hfia htfu coda cfi btfdc dfii mdt, phit
tritfn vtf chit T l i litfu hiin sogn theo mddun d l trlnh
b i y dtfpc d u trQc t o l n bfi nfii dung day hpc ehl rfi mfii litfn htf gitfa d e h ^ p h l n cQa nfil dung v l d e h titfp c f n , d l tfch hpp v l v i n b i n h o i dtfpc c l nfil dung
v l PPDH, thfing n h i t dtfpc ktf hogch kiem tra d i n h g i l thuf n left v l chlnh x l c
TAILIIUTHAMKHAO
[1] Bfi Gilo dye v l D I o tgo (2001), Chtfang ti-lnh ddo tao dgl hpc cao ddng nhdm ngdnh Khoa hgc stfc khde
[2] Nguytfn CtfOng (2007), Phtfang phdp dgy hge hda hgc d trtfdng phd thdng vd dgl hpe -Mpt si vin di cabdn, NXB Gilo d y e H I Nfil
[3] Phan An (chQ bien), (2008), Hda vd cO vd htfu
cos NXBY hoc H I Nfii
[4] Trln Qufic Son - D f n g VIn Litfu (2011), Gido trinh casdHda hpc HQu cd, Tfp I, NXB Dgi hpc Stf phgm,
H I NfiL [5.] Trln Mgnh Blnh - Nguytfn Quang Dgt (chQ
bitfn), (2007), Hda hpc htfu ea Tfp I, NXB Y hpc H I Nfii [6] Nguyen Thj N g l (2010), l u f n I n tltfn si, Xdy dtfng vd sQ dpng tdl lifu ttf hpe cd htfdng ddn theo
trinh tnjng hpc phd thdng chuyin bda hgc gdp phdn ndng cao ndng ltfe ttf hgc cho hge sinh, Trtfdng Dgl hpc
Stf phgm Ha Nfii
SUMMARY
It Is Important to promote aetiveness, self-help and creativeness, development of competence for action and woridng collaboration, and ability to lifelong learning In this article, the author presents design of
organic Chemistry at universities and medical colleges Reference book edited in modules can present the whole structure of teaching content, specify the relationship between components of contents and its approach integrate and transfer both content and teachlna methods, unify accurate and convenient assessment plan