Chuyên đề Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn Góc có đỉnh bên ngoài đường tròn Toán 9 A Lý thuyết 1 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn Góc có đỉnh nằm bên trong đường tròn được gọi là góc có đỉnh ở bên[.]
Trang 1Chuyên đề Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn Góc có đỉnh bên ngoài đường
tròn - Toán 9
A Lý thuyết
1 Góc có đỉnh ở bên trong đường tròn
- Góc có đỉnh nằm bên trong đường tròn được gọi là góc có đỉnh ở bên trong đường tròn.
- Định lí: Số đo của góc có đỉnh ở bên trong đường tròn bằng nửa tổng số đo hai cung
bị chắn
Ví dụ 1 Cho đường tròn (O) có hai dây AB và CD cắt nhau tại E (điểm E nằm bên
trong đường tròn) như hình vẽ
Trong hình vẽ trên, BEC^ là góc có đỉnh nằm ở bên trong đường tròn chắn hai cung
là
Do đó,
2 Góc có đỉnh nằm bên ngoài đường tròn
Trang 2- Góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn là góc có đỉnh nằm ngoài đường tròn và các
cạnh đều có điểm chung với đường tròn
- Định lí: Số đo của góc có đỉnh ở bên ngoài đường tròn bằng nửa hiệu số đo hai cung
bị chắn
Ví dụ 2 Cho đường tròn (O) có hai dây AB và CD cắt nhau tại E (điểm E nằm bên
ngoài đường tròn) như hình vẽ
Trong hình vẽ trên, BEC^ là góc có đỉnh nằm ở bên ngoài đường tròn chắn hai cung
Trang 4Lời giải:
Số đo của góc có đỉnh bên trong đường tròn bằng nửa tổng số đo hai cung bị chắn
Chọn đáp án A
Câu 3: Cho nửa đường tròn (O) đường kính AB và C là điểm trên cung nhỏ AB (cung
CB nhỏ hơn cung CA) Tiếp tuyến tại C của nửa đường tròn cắt đường thẳng AB tại
D Biết tam giác ADC cân tại C Tính góc ADC
A 40°
Trang 5Câu 4: Trên (O) lấy bốn điểm A, B, C, D theo thứ tự sao cho cung AB = cung BC =
cung CD Gọi I là giao điểm của BD và AC , biết Tính
Trang 7Chọn đáp án B
Câu 5: Cho đường tròn (O) và dây AB; AC cách đều tâm Trên cung nhỏ AC lấy điểm
M Gọi S là giao điểm của AM và BC Góc nào bằng góc
Lời giải:
Trang 8Chọn đáp án C
Câu 6: Cho đường trò (O) và 2 dây AB, CD cắt nhau tại điểm E Tìm hệ thức đúng?
Trang 11Chọn đáp án A
Câu 9: Cho đường tròn (O) ngoại tiếp tam giác ABC, đường thẳng BO cắt đường tròn
tại D Gọi H là giao điểm của AC và BD Tính , biết
Trang 12Chọn đáp án D
Câu 10: Cho đường tròn (O) và 4 điểm A,B, C, D cùng nằm trên đường tròn sao cho
AC và BD cắt nhau tại điểm M nằm trong đường tròn, AB và CD cắt nhau tại điểm S nằm ngoài đường tròn So sánh hai góc
Lời giải:
Trang 13Chọn đáp án C
II Bài tập tự luận có lời giải
Câu 1: Từ điểm M nằm ngoài đường thẳng (O) vẽ tiếp tuyến MC với C là tiếp điểm
và cát tuyến MAB (A nằm giữa M và B) và A; B; C thuộc (O) Gọi D là điểm chính giữa cung AB không chứa C, CD cắt AB tại I Chứng minh:
a) MCD^=BID^
b) MI=MC
Lời giải:
Trang 15Câu 2: Cho tam giác ABC ngoại tiếp đường tròn (I) Các tia AI; BI; CI cắt đường tròn
ngoại tiếp tam giác ABC tại D, E, F Dây EF cắt AB, AC lần lượt tại M và N Chứng minh:
a) DI = BD
b) AM = AN
Lời giải:
Trang 16a) Vì I là tam đường tròn nội tiếp tam giác ABC nên AI là phân giác Ậ
Mà AI cắt đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC tại D nên D là điểm chính giữa cung BC⏜
=> sđ BD⏜ = sđ CD⏜ (1)
Vì I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABC nên BI là đường phân giác B^
Mà BI cắt đường tròn ngọa tiếp tam giác ABC tại E nên E là điểm chính giữa cung AC⏜
=> sđ AE⏜= sđ EC⏜(2)
Trang 17b) Vì I là tam đường tròn nội tiếp tam giác ABC nên CI là phân giác C^
Mà CI cắt đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC tại F nên F là điểm chính giữa cung AB⏜
=> sđ BF⏜ = sđ AF⏜ (5)
Ta có:
ANF^ là góc có đỉnh nằm bên trong đường tròn
⇒ANF^=12(sđ AF⏜+ sđ EC⏜) (6)
AME^ là góc có đỉnh nằm bên trong đường tròn
Trang 18Câu 3: Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn tâm O Các tia phân giác của các góc A
và B cắt nhau ở I và cắt đường tròn theo thứ tự ở D và E Chứng minh:
a) Tam giác BDI là tam giác cân;
b) DE là đường trung trực của IC
Lời giải:
Trang 19a) ) Vì AI là phân giác A^ của tam giác ABC và AI cắt đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC tại D nên D là điểm chính giữa cung BC⏜
Trang 20BID^ là góc có đỉnh nằm trong đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC
⇒ΔIDB cân tại D
b) Gọi giao điểm của DE và IC là K, CI cắt đường tròn tại điểm thứ hai là H
Vì CI là phân giác C^ của tam giác ABC và CI cắt đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC tại H nên H là điểm chính giữa cung AB⏜
Trang 21⇔EKC^=90°
⇒DE⊥IC
Lại có: CED^ là góc góc nội tiếp chắn cung CD⏜
BED^ là góc nội tiếp chắn chung BD⏜
Mà BD⏜=CD⏜
Do đó: CED^=BED^
Xét tam giác CEK và tam giác IEK có:
CEK^=IEK^ (do CED^=BED^)
IK=KCDE⊥IC⇒DE là đường trung trực của IC
Câu 4: Cho tam giác ABC phân giác AD Vẽ đường tròn (O) đi qua A, D và tiếp xúc
với BC tại D Đường tròn này cắt AB, AC lần lượt tại E, F Chứng minh: EF // BC
Lời giải:
Trang 22Ta có: BDE^ là góc tạo bởi tiếp tuyến và dây cung và BDE^ chắn cung DE⏜ Lại có: EAD^ là góc nội tiếp chắn cung DE⏜
⇒BDE^=EAD^ (hệ quả)
Xét tam giác BED và tam giác BDA có:
BDE^=EAD^ (chứng minh trên)
Trang 23Xét tam giác BED vuông tại E ta có:
EBD^+EDB^=90°
⇒EBD^=90°−EDB^ (1)
Lại có: DEF^+FEA^=90°
⇒FEA^=90°−DEF^ (2)
Lại có AD là tia phân giác A^⇒ED⏜=FD⏜
Mà EDB^ là góc tạo vởi tia tiếp tuyến và dây cung chắn cung ED⏜
Và DEF^ là góc nội tiếp chắn cung FD⏜
Do đó DEF^=EDB^ (3)
Từ (1); (2); (3) ⇒EBD^=FEA^
Mà hai góc này ở vị trí đồng vị
=> EF // BC
Câu 5: Cho đường tròn đường tròn (O) có hai dây AB và CD cắt nhau tại M như hình
vẽ Tính số đo của cung BD, biết AMB^=120o
Lời giải:
Trang 24Câu 6: Cho đường tròn đường tròn (O) đường kính BC Lấy điểm A nằm trên đường
tròn, vẽ tiếp tuyến AM (A là tiếp điểm) Tính AMC^, biết số đo cung AC là 120o
Lời giải:
Trang 25Câu 7: Từ điểm A nằm bên ngoài đường tròn (O) kẻ tiếp tuyến AB và cát tuyến ACD
Vẽ dây BM vuông góc với tia phân giác góc BAC tại H cắt CD tại E Chứng minh BM
là đường phân giác góc CBD
Lời giải:
∆ABE có AH là đường phân giác đồng thời là đường cao nên ∆ABE cân tại đỉnh A
Trang 26Câu 8: Các điểm A1, A2, A3, A19,A20 được sắp xếp theo thứ tự đó trên đường tròn
(O) và chia đường tròn thành 20 cung bằng nhau Chứng minh rằng dây vuông góc với dây
Trang 27Ta có: sđA1A3⏜=2.18o=36o ; sđA8A16⏜=8.18o=144o
Ta có: A1IA^3=12sdA1A⏜3+sdA8A16⏜ (góc có đỉnh ở trong đường tròn (O))
⇒A1IA3^=1236o+144o=90o
Do đó, A1A8 vuông góc với dây A3A16 tại I
Câu 9: Cho tam giác ABC vuông ở A Đường tròn đường kính AB cắt BC ở D Tiếp
tuyến ở D cắt AC ở P.Chứng minh rằng PD = PC
Lời giải:
Kẻ tia đối của tia CP là Cx
Xét đường tròn (O) có C^ là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung AmB và cung nhỏ AD
⇒C^=12sđAmB⏜−sđAD⏜
Mà sđAmB⏜ = sđADB⏜=180o
⇒C^=12sđADB⏜−sđAD⏜=12sđDB⏜ (1)
Trang 28Câu 10: Hai dây cung AB và CD kéo dài cắt nhau tại điểm E ở ngoài đường tròn (O)
biết CBE^=75o , CEB^=22o , AOD^=144o Chứng minh AOB^=BAC^
Lời giải:
Xét đường tròn (O) ta có:
Góc E là góc có đỉnh ở ngoài đường tròn chắn cung nhỏ BC và cung nhỏ AD
⇒E^=12sđAD⏜−sđBC⏜
Trang 29Xét tam giác ABC có:
Góc CBE là góc ngoài tại đỉnh B
⇒CBE^=BAC^+ACB^ (tính chất góc ngoài của tam giác)
Câu 1: Từ điểm P nằm ngoài đường tròn (O), vẽ tiếp tuyến PA với đường tròn và cát
tuyến PBC với P, B, C thuộc (O)
a) Biết PC = 25cm, PB = 49 cm Đường kính của đường tròn (O) là 50cm Tính PO
b) Đường phân giác của góc BAC^ cắt PB ở I và cắt (O) tại D Chứng minh DB là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp tam giác AIB
Câu 2: Cho đường tròn (O) và một điểm P nằm ngoài đường tròn (O) Kẻ cát tuyến
PAB và tiếp tuyến PT với A, B, T thuộc (O) Đường phân giác của góc ATB^ cắt AB tại D Chứng minh PT = PD
Trang 30Câu 3: Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O) Các tia phân giác góc B và góc C
cắt nhau tại I và cắt (O) tại D và E Dây DE cắt cạnh AB và AC tại M và N Chứng minh:
a) Các tam giác AMN, EAI và DAI là những tam giác cân
b) Tứ giác AMIN là hình thoi
Câu 4: Cho điểm P nằm ngoài đường tròn (O), kẻ hai cát tuyến PAB và PCD (A nằm
giữa P và B và C nằm giữa P và D), các đường thẳng AD và BC cắt nhau tại Q
a) Cho biết P^=60° và AQC^=80° Tính BCD^
b) Chứng minh PC.PD = PA.PB
Câu 5: Từ một điểm A nằm bên ngoài đường tròn (O), vẽ tiếp tuyến AB và cát tuyến
ACD Tia phân giác của góc BAC^ cắt BC và BD lần lượt tại M và N Vẽ dây BF vuông góc với MN, cắt MN tại H, cắt CD tại E Chứng minh:
a) Tam giác BMN cân
b) FD2=FE.FB
Câu 6: Cho đường tròn (O) có hai đường kính AB và CD vuông góc với nhau Trên
đường kính AB lấy điểm E sao cho AE = 2R Vẽ dây CF đi qua E Tiếp tuyến của đường tròn F cắt CD tại M, vẽ dây AF cắt CD tại N Chứng minh:
a) Tia CF là tia phân giác của góc BCD^;
b) MF // AC;
c) MN; OD; OM có độ dài là ba cạnh của tam giác vuông
Trang 31Câu 7: Cho tam giác MNP nội tiếp đường tròn (O) Điểm D di chuyển trên cung MP
Gọi E là giao điểm của MP và ND, Gọi F là giao điểm của MG và NP Chứng minh: MFN^=MND^
Câu 8: Tam giác MNP nội tiếp đường tròn (O), các điểm I, K, H là điểm chính giữa các
cung MN, NP, PM Gọi J là giao điểm của IK và MN, G là giao điểm của HK và MP Chứng minh JG song song với NP
Câu 9: Từ điểm M nằm ngoài đường tròn (O), vẽ tiếp tuyến MA và cát tuyến MCB với
A, B, C thuộc (O) Phân giác góc BAC^ cắt BC tại D, cắt (O) tại N Chứng minh: a) MA = MD;
b) Cho cát tuyến MBC quay quanh M và luôn cắt đường tròn Chứng minh MB.MC không đổi;
c) NB2=NA.ND
Câu 10: Trên đường tròn (O) lấy ba điểm A, B, C Gọi M, N, P theo thứ tự là điểm
chính giữa các cung AB; BC; AC BP cắt AN tại I, NM cắt AB tại E Gọi D là giao điểm của AN và BC
Xem thêm các bài Chuyên đề Toán lớp 9 hay, chi tiết khác:
Chuyên đề Cung chứa góc
Trang 32Chuyên đề Tứ giác nội tiếp
Chuyên đề Đường tròn ngoại tiếp Đường tròn nội tiếpChuyên đề Độ dài đường tròn, cung tròn
Chuyên đề Diện tích hình tròn, hình quạt tròn