Các dạng bài tập hóa học lớp 9 giữa học kì 2

Xác định công thức oxit dựa vào phản ứng hóa học và cách giải bài tập A Lý thuyết & phương pháp giải Các bước thực hiện Bước 1 Gọi công thức tổng quát của oxit Bước 2 Viết phương trình phản ứng và cân[.]

Xác định công thức oxit dựa vào phản ứng hóa học và cách

giải bài tập

A Lý thuyết & phương pháp giải

Các bước thực hiện:

- Bước 1: Gọi công thức tổng quát của oxit

- Bước 2: Viết phương trình phản ứng và cân bằng

- Bước 3: Lập phương trình và giải theo các ẩn số

- Bước 4: Giải phương trình và rút ra kết luận

B Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Đốt cháy một phi kim X trong bình chứa 3,36 lít khí oxi ở đktc, biết rằng sau phản ứng thu được 12 g 1 oxit có công thức là XO Xác định công thức hóa học của oxit đó

Hướng dẫn giải

Số mol của oxi là 0,15 mol

2X + O2 →to 2XO

0,15 0,3 (mol)

Theo phương trình phản ứng, ta có nXO = 0,3 mol

Mà khối lượng mXO = 12 g nên khối lượng mol của XO là: M = 120,3= 40 g/mol

Mà MXO = MX + MO = 40 suy ra MX = 40 – 16 = 24 g/mol

Vậy công thức hóa học của oxit là MgO

Ví dụ 3: Dẫn luồng khí H2 dư qua 10,2 g một oxit kim loại hóa trị III Sau phản ứng thu được 5,4 g kim loại Xác định công thức hóa học của oxit trên

Hướng dẫn giải

Gọi kim loại hóa trị III là X, công thức oxit cần tìm là: X2O3

Số mol của oxit là: 10,22MX+48(mol)

Phương trình hóa học:

X2O3 + 3H2 →to2X + 3H2O

10,22MX+48 → 2 10,22MX+48

Theo phương trình phản ứng ta có nX = 20,42MX+48

Mà mX = 5,4 g suy ra 20,42MX+48.MX = 5,4, suy ra 9,6 MX = 259,2

Suy ra MX = 27 suy ra X là nhôm

Vậy công thức hóa học của oxit là Al2O3

C Bài tập tự luyện

Câu 1: Oxi hóa 16,8 gam Fe, thu được 21,6 g oxit sắt Công thức hóa học của oxit sắt là

A Fe2O3

B FeO

C Fe3O4

D Fe(OH)3

Đáp án: Chọn B

Có nFe = 0,3 mol

2xFe + yO2 →to2FexOy

0,3 → 0,3x (mol)

Có 0,3x.(56x + 16y) = 21,6g

Suy ra: 4,8x = 4,8y suy ra x = 1, y = 1

Vậy công thức hóa học của oxit sắt là FeO

Câu 2: Đốt cháy 3,2 g lưu huỳnh trong oxi thu được 12,8g một oxit có công thức SOx Xác định công thức của oxit trên

A SO

B SO3

C SO4

D SO2

Đáp án: Chọn D

Số mol lưu huỳnh là: 0,1 mol

2S + xO2 →to2SOx

0,1 0,2 (mol)

Khối lượng của SOx là 12,8 suy ra 0,2.(32 + 16x) = 12,8

Suy ra x = 2

Vậy công thức của oxit là SO2

Câu 3: Một hợp chất oxit của sắt có dạng Fe3Ox biết thành phần

về khối lượng nguyên tố Fe so với oxi là 21 : 8 Tìm công thức hóa học của oxit đó

A Fe3O4

B FeSO4

C Fe2O3

D FeO

Đáp án: Chọn A

Công thức hóa học của oxit sắt là Fe3Ox

Giả sử có 1 mol Fe3Ox suy ra

Khối lượng sắt trong hợp chất là: 56.3 = 168 g

Khối lượng của oxi trong hợp chất là 16x

Mà mFe : mO = 21 : 8 suy ra 16816x=218suy ra x = 4

Vậy công thức hóa học của oxit là Fe3O4

Câu 4: Dẫn luồng khí H2 dư qua 4g một oxit kim loại có dạng

CuxOy Sau phản ứng thu được 3,2 g kim loại (Cu) Xác định công thức hóa học của oxit trên

A CuO

B Cu2O

C CuO2

D Cu(OH)2

Đáp án: Chọn A

Số mol của kim loại là: 0,05 (mol)

Phương trình hóa học: CuxOy + yH2 →toxCu + yH2O

0,05x 0,05 (mol)

Mà khối lượng của oxit là 4 g suy ra 0,05x.(64x + 16y) = 4

Suy ra x = y = 1

Vậy công thức hóa học của oxit là CuO

Câu 5: Đốt cháy 1 mol Fe trong oxi, sau phản ứng thu được 1 mol sắt oxit Công thức của oxit sắt trên là

A Fe3O4

B FeO

C Fe2O3

D Fe(NO3)3

Đáp án: Chọn B

Câu 6: Đốt cháy 2,4 g cacbon trong không khi thu được oxit có dạng COy, biết rằng khối lượng của oxit là 8,8 g Giá trị của y và công thức oxit là

A.1, CO2

B 2, CO2

C 2, CO

D 3, CO

Đáp án: Chọn B

Số mol của C là: 0,2 mol

2C + yO2 →to2COy

0,2 0,2 (mol)

Khối lượng mol của COy là: 8,8 : 0,2 = 44 g/mol suy ra 12 + 16.y = 44

Suy ra y = 2

Vậy công thức oxit là CO2

Câu 7: Cho kẽm tác dụng với oxi được kẽm oxit Công thức hóa học của kẽm oxit là

A ZnO

B Zn(OH)2

C Zn2O

D ZnO2

Đáp án: Chọn A

Câu 8: Đốt cháy 1 mol Mg trong oxi, sau phản ứng thu được 1 mol magie oxit Công thức của oxit trên là

A MgO

B MgO2

C Mg2O

D Mg2O3

Đáp án: Chọn A

Câu 9: Cho phương trình phản ứng: 2xP + yO2 → 2P2O5

Hãy tính tổng x + y bằng bao nhiêu, biết rẳng tỉ lệ số mol của p

so với oxi là 4 : 5

A 7

B 4

C 5

D 6

Đáp án: Chọn A

2xP + yO2 →to2P2O5

2x y

Theo phương trình phản ứng có: nPnO2=2xy

Theo đề bài: nPnO2=45

Suy ra: 2xy=45suy ra xy=410=25 chọn x = 2, y = 5

Vậy công thức của oxit là P2O5, tổng x + y = 2 + 5 = 7

Câu 10: Dẫn khi CO dư qua ống đựng 2,16 g bột oxit sắt ở nhiệt

độ cao Kết thúc phản ứng thu được 1,68 g sắt Xác dịnh công thức oxit sắt

A Fe2O3

B Fe3O4

C Fe(OH)2

D FeO

Đáp án: Chọn D

Có nFe = 0,03 mol

FexOy + yCO →toxFe + yCO2

0,03x 0,03 (mol)

Suy ra 0,03x.(56x + 16y) = 2,16

Suy ra 0,48x = 0,48y nên x = 1, y = 1

Vậy công thức oxit là FeO

Khử oxit kim loại bằng H2 và cách giải bài tập

A Lý thuyết và phương pháp giải

- Khí hiđro có tính khử, có thể tác dụng với một số oxit kim loại

ở nhiệt độ cao

VD: H2 + CuO →toCu + H2O

3H2 + Fe2O3 →to2Fe + 3H2O

- H2 không khử được các oxit: Na2O, K2O, BaO, CaO, MgO,

Al2O3

- Phương pháp giải:

+ Bước 1: Tính số mol các chất đã cho

+ Bước 2: Viết phương trình hóa học, cân bằng phản ứng

+ Bước 3: Xác định chất dư, chất hết (nếu có), tính toán theo chất hết

+ Bước 4: Tính khối lượng hoặc thể tích các chất theo yêu cầu đề bài

- Ngoài ra, có thể áp dụng định luật bảo toàn khối lượng: mtham gia = msản phẩm

B Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Khử 48 gam đồng(II) oxit bằng khí hiđro thì khối lượng

kim loại đồng thu được là

A 38,4 gam

B 44,8 gam

C 48 gam

D 51,2 gam

Hướng dẫn giải:

nCuO = 48 : (64 + 16) = 0,6 mol

Phương trình phản ứng:

H2 + CuO →t°Cu + H2O 0,6 →      0,6 mol

Vậy khối lượng kim loại đồng là 0,6.64 = 38,4 gam

Đáp án A

Ví dụ 2: Cho 21,7 gam thủy ngân(II) oxit tác dụng với khí hiđro

Thể tích khí hiđro cần dùng là bao nhiêu?

A 0,336 lít

B 1,792 lít

C 2,24 lít

D 3,36 lít

Hướng dẫn giải:

nHgO = 21,7 : (201 + 16) = 0,1 mol

Ta có phương trình phản ứng là

HgO+H2→toHg+H2O0,1   →   0,1 mol

Suy ra thể tích hiđro cần dùng là: 0,1.22,4 = 2,24 lít

Đáp án C

Ví dụ 3: Khử hoàn toàn 8 gam một oxit của kim loại A (có hóa

trị II) cần vừa đủ 2,24 lít H2 (đktc) Xác định kim loại A?

A Fe

B Mg

C Hg

D Cu

Hướng dẫn giải:

Gọi công thức của oxit là AO (do A có hóa trị II)

n hiđro = 2,24 : 22,4 = 0,1 mol

Phương trình phản ứng:

AO   +   H2  →to  A+H2O0,1   ←  0,1 mol

Khối lượng của oxit là 0,1.(MA + 16) = 8 gam

Suy ra MA + 16 = 80 và MA = 64 (g/mol)

Vậy A là Cu

Đáp án D

C Tự luyện

Câu 1: Chất rắn Cu tạo thành từ phản ứng của CuO và H2 có màu gì?

A Màu đen

B Màu nâu

C Màu xanh

D Màu đỏ

Hướng dẫn giải:

H2 tác dụng với CuO ở nhiệt độ cao sinh ra Cu Kim loại Cu có màu đỏ

Đáp án D

Câu 2: Trong những oxit sau: CuO, MgO, Al2O3, Ag2O, FeO,

Na2O Ở nhiệt độ cao H2 khử được bao nhiêu oxit kim loại trên?

A 2

B 3

C 4

D 5

Hướng dẫn giải:

Ở nhiệt độ cao, H2 khử được các oxit CuO, Ag2O, FeO trong dãy

Đáp án B

Câu 3: Trong những oxit sau: CuO, NO, Fe2O3, Na2O, CaO Oxit nào không bị hiđro khử?

A NO, CaO, Na2O

B CuO, NO, Fe2O3

C Fe2O3, Na2O, CaO

D NO, Fe2O3, Na2O

Hướng dẫn giải:

H2 không tác dụng với các oxit sau: NO, CaO, Na2O

Đáp án A

Câu 4: Khử hoàn toàn 16 gam sắt(III) oxit bằng khí hiđro Thể

tích khí hiđro (đktc) cần dùng là

A 2,24 lít

B 3,36 lít

C 4,48 lít

D 6,72 lít

Hướng dẫn giải:

nFe2O3=1656.2+16.3=0,1mol

Ta có phương trình phản ứng:

Fe2O3+3H2→to2Fe+3H2O0,1  →      0,3 mo

l

Vậy thể tích khí hiđro cần dùng là 0,3.22,4 = 6,72 lít

Đáp án D

Câu 5: Khử 24 gam đồng(II) oxit bằng khí hiđro thu được 12,8

gam đồng Hiệu suất của phản ứng là

A 50%

B 60%

C 66,67%

D 85%

Hướng dẫn giải:

nCuO=2464+16=0,3mol;nCu=12,864=0,2mol

Phương trình phản ứng:

H2 + CuO →t°  Cu + H2O 0,3 0,2 mol

Suy ra hiệu suất của phản ứng là

H=0,20,3.100%≈66,67%

Đáp án C

Câu 6: Người ta điều chế 24 gam đồng bằng cách cho H2 tác dụng với CuO Khối lương CuO bị khử là

A 15 gam

B 30 gam

C 45 gam

D 60 gam

Hướng dẫn giải:

nCu = 24 : 64 = 0,375 mol

Phương trình phản ứng:

H2 + CuO →t°  Cu + H2O        0,375  ← 0,375 mol Khối lượng CuO là: 0,375.(64 + 16) = 30 gam

Đáp án B

Câu 7: Cho khí H2 tác dụng với FeO nung nóng thu được 11,2 gam Fe Thể tích khí H2 (đktc) đã tham gia phản ứng là

A 1,12 lít

B 2,24 lít

C 4,48 lít

D 6,72 lít

Hướng dẫn giải:

nFe = 11,2 : 56 = 0,2 mol

Phương trình phản ứng:

H2 + FeO →toFe + H2O0,2 ← 0,2 mol

Vậy thể tích H2 là: 0,2.22,4 = 4,48 lít

Đáp án C

Câu 8: Cho CuO tác dụng hết với 11,2 lít khí H2 ở nhiệt độ cao Sau phản ứng thấy có m gam kim loại Giá trị của m là:

A 16 gam

B 32 gam

C 72 gam

D 64 gam

Hướng dẫn giải:

nH2=11,222,4=0,5mol

Phương trình phản ứng:

H2 + CuO →t°  Cu + H2O0,5 → 0,5 mol

Suy ra khối lượng đồng là 0,5.64 = 32 gam

Đáp án B

Câu 9: Tính thể tích hiđro (đktc) cần dùng để điều chế 5,6 gam

Fe từ FeO ?

A 1,12 lít

B 2,24 lít

C 3,36 lít

D 4,48 lít

Hướng dẫn giải:

nFe = 5,6 : 56 = 0,1 mol

Phương trình hóa học:

H2 + FeO →toFe + H2O0,1 ← 0,1 mol

Thể tích H2 là 0,1 22,4 = 2,24 lít

Đáp án B

Câu 10: Một sản phẩm thu được sau khi dẫn khí hiđro qua chì(II) oxit nung nóng là

A Pb

B H2

C PbO

D Không phản ứng

Hướng dẫn giải:

H2 + PbO →toPb + H2O

Đáp án A