Mghien cuu Trao ddi DAO TAO Clf N H A N NGANH THONG TIN THU VIEN THEO TJN CHI TAI TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA H O I VA N H A N VAN HA NOI TS Tran Thj Quy TrifOJig Dai ligc KWOI&NV Ha Noi i&i thiWtt cni[.]
Trang 1Mghien cuu - Trao ddi
DAO TAO Clf N H A N NGANH THONG TIN-THU VIEN THEO TJN CHI
TAI TRUONG DAI HOC KHOA HOC XA H O I VA N H A N VAN HA NOI
TS Tran Thj Quy
TrifOJig Dai ligc KWOI&NV Ha Noi i&i thiWtt cnitiit cmiMgifimmd rd^'in'ed^n^^^ tie hmn nganh thdng tin-thu men ciia Dai hoc Khoa hoc Xa hoi vd Nhan vdn Hd Noi
Mot trong nhirng nhiem vu
cap bach ciia giao due dai
hpc Viet Nam la doi mdi
phuong thiic ddo tao theo nien che
(dan vi do khdi luong kien thiic Id hoc
trinh) sang phuong thiic dao tao theo
tin chi (dmi vi do la tin chi)
Ngay 2/11/2005, Chinh phu da ra
Nghi quyet sd 14/2005/NQ-CP ve ddi
mdi ca ban va toan dien giao due dai
hpc Viet Nam giai doan 2006-2020,
trong do xac dinh "Xay dung vd thuc
hien 16 trinh chuyen sang che do ddo
tao theo he thdng tin chi, tao dieu kien
thuqn lai de nguai hoc tich lily kien
thiic, chuyen do'i ngdnh nghe, lien
thong, chuyen tiep tdi cdc cap hoc
tiep theo a trong nude vd nude
ngoai"
Quan triet, thuc hien chii truong
cua Dang va Nha nude, Dai hgc Qudc
gia Ha Noi (DHQGHN) ndi chung va
Trudng Dai hpc Khoa hpc Xa hoi va
Nhan van (DHKHXH&NV) ndi rieng
trong do co Khoa Thdng tin-Thu vien
(TT-TV) da quyet tam tung budc
chuyen ddi phuang thiic dao tao tu
nien che sang hgc che tin chi
Bai bao nay gidi thieu chuong trinh dao tao cu nhan nganh TT-TV theo tin chi tai DHKHXH&NV Ha Ngi
Mot trong sd rat nhieu dinh nghIa khac nhau ve tin chi dugc xem la tuong ddi day du, chinh xac la dinh nghla dugc James Quann (Giao su, Dai hgc Qudc gia Washington) trinh bay tai Hoi thao ve He thdng dao tao theo tin chi tai trudng Dai hgc Khoa hgc & Cdng nghe Hoa Trung, Vu Han
nam 1985 Theo dng: Tin chi hoc tap (TC) Id mot dai luong do todn bd thai gian bdt budc cua mot ngudi hoc binh thudng de hoc mot mdn hoc cu the, bao gom: 1 Thdi gian len lap; 2 Thai gian d phong thi nghiem, thuc tap hoac cdc phan viec khdc da duac quy dinh trong thdi khda bieu; 3 Thai gian ddnh cho doc sdch, nghien ciiu, gidi quyet vdn de, viet hoac chuan
bi bdi, Ddi vdi cdc mdn hoc ly thuyet, 1 tin chi Id 1 gid hoc tren lap (vdi 2 gid chuan bi d nhd) trong 1 tuan vd keo ddi trong mot hoc lc\' 15 tuan; doi vdi cdc mdn hoc a
THONG TIN v d TLT LIEU - 4/2009
Trang 2Mghi§n cuu - Trao ddi
studio hay phong thi nghiem - it
nhat 2 gid trong 1 tuan (vdi 1 gid
chuan bi d nhd); doi vdi viec tu
nghien ciiu - it nhat 3 gid lam viec
trong 1 tuan
Hpc che tin chi ra ddi va dugc ap
dung dau tien d Vien dai hpc Harvard,
My tu nam 1872 Den dau the ky XX,
hinh thiic dao tao nay nhanh chong
dugc nhan rdng, ap dung d hiu het
cac trudng dai hgc d Hoa Ky va nhieu
trudng dai hpc Idn tren the gidi thay
the chuang trinh dao tao theo nien
che O Trung Qudc, dao tao theo tin
chi da bat ddu tu nhting nam cudi thap
nien 80 Dac biet, nam 1999, 29 Bd
trudng phu trach giao due va dao tao
ciia cac nude khdi Lien minh chau Au
da ky Tuyen ngdn Boglona nham hinh
thanh khong gian giao due chau Au
thdng nhat vao nam 2010, trong dd,
noi dung quan trpng la trien khai ap
dung hpc che tin chi de chuong trinh
dugc mem deo, uyen chuyen, ca
dpng, lien thdng hoat dpng hpc tap
cua hpc vien, sinh vien trong khu vuc
chau Au va tren the gidi
Chuang trinh dao tao theo phuang
thiic tin chi co nhung dac diem chinh
nhu sau:
- Khdi lugng tin chi ttr 120 den 140 (de
nhan bang ctr nhan sinh vien phai tich luy
dii 120-136 tin chi nhu thong le ciia cac
trudng dai hpc d My, 120-135- Nhat
Ban, 120-150- Thai Lan ) 6 Viet
Nam, theo Quyet dinh 31/QD-BGD-DT ngay 30/7/2001 cua Bp trudng Bp Giao due va Dao tao: "Sd tin chi tdi thieu de sinh vien dat dugc bang err nhan la 140"
- Moi mon hpc trong khung chuong trinh co thdi lugng tu 2 den 5 tin chi Moi mon hpc phai quy dinh ro thdi gian hpc tren Idp, thdi gian thuc hanh (d tren Idp, phong thi nghiem hay hien trudng) cac hoat ddng, thdi gian tu dpc tai lieu, nghien ciiu, lam bai tap, chuan bi xe-mi-na d nha
- Co cac mdn hpc bat bupc va nhieu mon tu chpn, do vay khung chuang trinh cd sd tin chi ma nha trudng td chiic giang day cho mot chuang trinh bao gid cung Idn han sd tin chi sinh vien can phai tich luy de hoan thanh chuang trinh do
- Tao dieu kien thuan Igi de sinh vien lira chpn cac chuyen de phu hgp vdi ke hoach cua minh (co su hudng dan ciia cd van hpc tap va giang vien, neu sinh vien thay cSn thiet)
Khung chuang trinh nganh TT-TV chuyen ddi la ke thua Khung chuang trinh nien che hien hanh tai Khoa TT-TV Khi chuyen ddi can dam bao nguyen tac diing dan vi do ludng la tin chi de phu hgp vdi phuang thiie dao tao theo tin chi Tdng sd tin chi sinh vien phai tich luy de hoan thanh chuang trinh dao tao va dugc nhan bang cu nhan nganh TT-TV
la 140 (khdng ke giao due the chat va THONG TIN vd TU LIEU - 4/2009
Trang 3bhi§n cuu' Trao ddi
giao due qudc phong) Nguyen tac
tuong ling chuyen ddi la 1,5 dan vi
hpc trinh bang 1 tin chi Nhu vay,
chuong trinh dao tao nien che nganh
TT-TV hien hanh cd 210 don vi hpc
trinh (DVHT) se dugc chuyen ddi
tuong ting blng 140 tin chi
Viec phan bd cac khdi kien thiic trong khung chuong trinh dugc hudng vao viec giam thdi lugng ly thuyet, tang thdi lugng cho khdi kien thiic giao due chuyen nghiep va khdi kien thiic nghiep vu nham nang cao ky nang tac nghiep cho sinh vien, cu the nhu sau:
TT
1
2
3
KHOI KIEN THUC SO DVHT SdTC Khdi kien thiic giao due dai cumig
Kien thuc chung bat bupc
Kien thiic toan & khoa hpc tu nhien
Kien thuc co ban chung ciia nhom nganh
63 = 30%
6 = 3 %
32 = 15,2 %
29 = 20,7 %
4 = 2,9%
23 = 16,4%
Khdi kien thuc giao due chuyen nghiep
Kien thuc ca sd ciia nganh 52 = 24,8 % 45 = 32,1 % Khdi kien thiic nghiep vu
Kien thiic chuyen nganh
Kien thiic thuc tap va tdt nghiep
Tdng cong
35 = 16,7 %
22 = 10,5 %
210= 100%
24= 17,1 %
15 = 10,7 %
140 = 100%
De dam bao mdi mon hpc trong
khung chuong trinh mdi cd thdi lugng
tu 2 den 5 tin chi; bd sung them cac
mon hpc co npi dung cap nhat theo
hudng hien dai; bd sung thdi lugng
cho cac mon thuoc khdi kien thiic
chuyen nganh nang cao ky nang tac
nghiep cho sinh vien, nhieu mdn
hpc CO npi dung gSn nhau da dugc tich
hgp lai, thi du, mdn "He thdng thong tin KH&CN Qudc gia Viet Nam" 3
DVHT dugc tich hgp vdi mon
"Ngudn tin KH&CN" 5 DVHT thanh mdn "Thdng tin Khoa hoc vd Cong nghe" 2 TC; mdn "Ms.Excel" 3 DVHT dugc tich hgp vdi mdn "Tin hoc" 4 DVHT thanh mdn "Tin hoc ca
sd" 3 TC, Nhieu mdn ly thuyet c6
Trang 4fctfts",,*:
l i Mghi§n cuu - Trao ddi
thdi lugng Idn da dugc giam
nhu mon "Thdng tin hoc dai
cuong" 5 DVHT giam con 3 tin chi;
mdn "He qudn tri du lieu CDS/ISIS"
1 DVHT- cdn 4 TC; mon "Thu muc
hoc" 4 DVHT- cdn 2 TC"; mon
"Thdng tin khoa hoc Sd hiai Cdng
nghiep" 4 DVHT- cdn 2 T C Mot
sd mdn thuoc khdi kien thiic tu chpn
dugc chuyen vao khdi kien thiic bat
bupc nhu mdn "Cdc loai thu vien dien
tii"; "Thdng tin ve thi trudng thuang
mqi", "Thu muc xa hdi chinh tri";
"Thu muc khoa hoc ky thuat", "Lich
sii sdch", "Thu muc dia chi", Mot
sd mon thuoc khdi kien thiic bat bupc
dugc chuyen vao khdi kien thiic tu
chpn nhu mon "Thdng tin tieu chuan
do ludng chdt luong", "Thdng tin
khoa hoc sd huu cdng nghiep",
"Thdng tin phuc vu lanh dqo vd qudn
ly", Nhieu mdn hpc mdi cap nhat
kien thiic hien dai va dap ling nhu cau
thuc tiln hoat ddng TT-TV d Viet
Nam dugc bd sung (Khdi kien thiic
bat bupc gdm cac mon: "Bien muc
hien dai", "Cdng nghe ndi dung",
"Thdng tin phuc vu qudn ly giao due
vd ddo tao", "Thu vien trudng hoc",
"Thu vien cho ngudi diing tin dac
biet", "He thdng thu vien cdng
cdng", ; Khdi kien thiic tu chpn gdm
cac mon: "Tieu chuan hda hoat ddng
TT-TV", "Da phuang tien", "He
thdng thu vien dai hoc", "Kien thiic
thdng tin", "Marketing trong hoat
ddng TT-TV", "Thdng tin y te'",
"Quan he cdng chiing", Mot sd ten
gpi mdn hpc cu da dugc ddi thanh ten mdi de phu hgp va bao quat het npi dung kien thiic dugc cap nhat nhu
mdn "Khai thdc mang thdng tin hien dai" ddi thanh "Tra ciiu tin trong hoat ddng TT-TV", "He qudn tri die lieu CDS/ISIS" ddi thanh "Phan mem qudn ly hoat ddng TT-TV", "Td chiic qudn ly vd tiep thi cdng tdc TT-TV" dugc tach thanh hai mon "Td chiic & qudn ly hoat ddng TT-TV" va
"Marketing trong hoat ddng TT-TV",
"Thdng tin ve thi trudng thuang mqi" ddi thanh "Thdng tin kinh te-thuang mqi",
Cau tnic khung chuong trinh tin chi dugc thiet ke khong don tuyen nhu khung chuang trinh nien che (mon hpc khdng do sinh vien lua chpn ma dugc CO sd dao tao "chpn giiip" va lich hpc dugc thiet ke "ciing nhac", ap dat) Trong chuang trinh nien che, mon tu chpn cua chuyen nganh thdng tin tu lieu khac vdi mon tu chpn ciia chuyen nganh thu vien thu muc Khung chuong trinh tin chi dugc thiet
ke mang tinh md va da tuyen Cac mdn hpc dugc thiet ke trong cac khdi kien thiic dugc tinh toan ky giiip cho sinh vien sau khi tich luy dugc sd lugng tin chi het khdi kien thiic ca sd ciia nganh, neu xin dugc viec lam, cd dii kien thiic va ky nang de hoan thanh cong viec d trinh do tuong duang he
Trang 5Mghi^l^jjg^J^raaddi^
cao dang Cu the: sau khi sinh vien
tich luy 101 tin chi ciia khdi kien thiic
chung bat budc (29 TC); khdi kien
thiic todn & khoa hoc tu nhien (4 TC);
khdi kien thiic cabdn chung ciia nhdm
ngdnh (23 TC) vd khdi kien thiic ca sd
ciia ngdnh (45 TC) la da cd the vua di
lam, vua di hgc theo dung nganh
nghe, hoac co the lien thdng hgc them
nganh thii hai trong trudng cd cung
nhdm nganh ma khdng phai hgc lai
khdi kien thiic giao due dai cuong mot
lan nua Khi sinh vien tich luy du sd
tin chi ciia khdi kien thiic chuyen
ngdnh vd khdi kien thiic thuc tap vd
tdt nghiep thi se dugc nhan bang cu
nhan ngdnh TT-TV
Sau khi hgc xong khdi kien thiic
giao due dai cuong va khdi kien thuc
giao due chuyen nghiep, sinh vien hgc
tiep khdi kien thiic nghiep vu (gdm
khdi kien thiic chuyen nganh va khdi
kien thiic thuc tap va tdt nghiep)
Khdi kien thiic chuyen nganh gdm 24
TC, sinh vien dugc tu chgn 1 trong 2
chuyen nganh thdng tin tu lieu hoac
chuyen nganh thu vien-thu muc Moi
chuyen nganh cd 16 TC bat budc va 8
TC tu chpn Vdi 8 TC tu chgn nay
sinh vien cd ca hdi Ivra chgn khong chi trong sd 8/34 TC da dugc bien soan chung cho ca hai chuyen nganh, ma con dugc chgn cac chuyen de d mot trong 2 chuyen nganh bat bupc tren Mdi chuyen nganh cd 16 TC Nhu
vay, tdng cdng cd 50 TC de sinh vien
CO the lua chpn 8 TC de hpc Dieu do
cd nghia la, sinh vien da hpc xong chuyen nganh thdng tin tu lieu co quyen chgn cac mdn vdi 8 TC, lua chgn khdng chi trong sd cac mon thugc cac mdn lua chgn chung ciia
ca 2 chuyen nganh ma cdn co the chpn cac mdn bat budc ciia chuyen nganh thu vien thu muc (Tuong tu ngugc lai vdi sinh vien da hpc xong chuyen nganh thu vien thu muc) Khung chuong trinh dugc bien soan mem dec nhu vay, ca hdi lira chgn cac chuyen
dd sat vdi nhu cau ciia sinh vien dugc
md rdng Neu khung chuong trinh nien che chi cd 10 chuyen de de sinh vien lua chgn thi khung chuong trinh tin chi
cd tdi 25 chuyen de, tang ga'p 2,5 lan
Sd mdn hgc cua khung chuong trinh tin chi dugc soan thao cd tdi 190 tin chi, nhieu hon tdng sd tin chi sinh vien can tich liiy de hoan thanh chuong trinh tdi 50 tin chi
Khdi kien thiic giao due chuyen nghiep
Khdi kien thirc ca sd ciia ngdnh 45
Trang 6Mghi6n ciiu - Trao ddi
TT
2
3
KHOI KIEN THUC
Khdi kien thiic nghiep vu
Khdi kien thuc chuyen ngdnh (Sinh vien tu chon 1 trong 2
chuyen ngdnh vdi khdi luong kien thiic 16 TC bat budc vd 8
TC tu chon)
- Chuyen ngdnh thdng tin tu lieu
- Chuyen ngdnh thu vien-thu muc
- Cdc chuyen de tu chon cho cd hoi chuyen ngdnh
Khdi kien thiic thuc tap va tdt nghiep
SO TIN CHI
24
16
16
8
15
Tren ca sd khung chuong trinh tin
chi, khoa TT-TV da trien khai bien
soan Chuong trinh chi tiet De cuong
cac mdn hpc cu the do tung giao vien
giang day true tiep bien soan nham
dap ling yeu cau ve ndi dung, phuang
phap giang day cua giang vien va muc
tieu ciia mdn hpc Mdi mon hpc dugc
cau triic theo hudng giam thdi lugng
giang ly thuyet, tang thdi lugng thao
luan, thuc hanh, thuc tap va bd sung
thdi lugng tu nghien ciiu, tu hpc cho
sinh vien Ve hinh thiic, tat ca cac mon
hpc deu trinh bay gidng nhau, cung
cap day dii thdng tin ve giang vien;
thong tin chung ve mdn hpc; npi dung
chi tiet mon hpc; hpc lieu, hinh thiic td
chiic day hpc, chinh sach ddi vdi mon
hpc; phuang phap, hinh thiic kiem
tra- danh gia ket qua hpc tap mon hpc
Cac mdn hpc thuoc khdi kien thuc
ca sd CLia nganh bao gdm: Thdng tin
hoc dai cuarig, Thu vien hoc dai
cuang, Bien muc md td, To chiic vd
qudn ly hoat ddng TT-TV, Phdt trien nguon tin, Phan loai vd td chiic muc luc phan loai, Dinh chii de vd td chiic muc luc chu de, Xii ly thdng tin, Thu muc hoc dai cuong, Bien muc hien dai,
Td chiic vd bao qudn kho tdi lieu, Tra ciiu tin trong hoat ddng TT-TV, Cdng tdc phuc vu ngudi ddng tin, Phan mem qudn ly hoat ddng TT-TV, Sdn pham
vd dich vu TT-TV, Tu ddng hda hoat ddng TT-TV, Vdn bdn hoc Khdi kien
thiic chuyen nganh thdng tin tu lieu
gdm cac mdn: Thdng tin KH&CN, Chinh sdch thdng tin qudc gia He thdng thdng tin, Cdng nghe ndi dung, Ngudi diing tin vd nhu cau tin, Thdng tin Kinh te thuong mqi, Thdng tin KHXH&NV, Thdng tin phuc vu qudn
ly gido due vd ddo tao Khdi kien thiic
chuyen nganh thu vien thu muc gdm
cac mdn: Lich sii sdch, Thu vien dien tii, Thu vien trudng hoc, Thu muc KHXH&NV, Thu muc khoa hoc ky thuat, Thu vien ngudi diing tin dac biet, Cdng tdc dia chi trong thu vien
THONG TIN v d TLT LIEU - 4/2007
Trang 7Mghien cuu - Trao ddi
He thdng thu vien cdng cdng Cac mdn
tu chpn chung cho ca 2 nhdm nganh
gdm: Tieu chuan hda hoat ddng
TT-TV, Hdn-Ndm ca sd, Lich sii thu
vien, Dich vu thdng tin tham khdo Da
phuang tien, Dinh gid thdng tin trong
hoat ddng TT-TV, He thdng TT-TV
trong cdc luc luong vu trang, He thdng
TT-TV dai hoc, Kien thiic thdng tin,
Marketing trong hoat ddng TT-TV,
Quan he cdng chiing, Qudn tri tri thiic,
Thdng tin tieu chudn do ludng vd chdt
luong, Thiet ke vd qudn tri CSDL,
Thdng tin tu lieu sd hHu cdng nghiep,
Thdng tin phuc vu doanh nghiep,
Thdng tin phuc vu Idnh dqo vd qudn
ly, Thdng tin y te
Chuang trinh dao tao nganh TT-TV
theo hgc che tin chi da dam bao tinh
khoa hpc, tinh su pham va tinh kha thi
Do chuong trinh day dii dugc cdng bd
tren cac phuong tien thdng tin cua
Trudng, sinh vien cd the chii ddng lira
chpn mdn hpc, thay day va dang ky
Idp hpc theo ke hoach hgc tap cua ca nhan
Tdm lai, thuc chat ciia qua trinh chuyen chuong trinh dao tao tir nien che sang tin chi la cai tien hgc che nien che dang su dung de ket hgp mot each logic giira viec phat trien va hien dai hda chuang trinh dao tao, tang miic do mem deo, linh boat ciia nd Chuyen ddi chuong trinh dao tao tuy vay chi la budc dau trong qua trinh chuyen ddi phuang thuc dao tao tir nien che sang hpc che tin chi Chuong trinh cd dugc thuc hien thanh cdng hay khdng con phu thugc vao rat nhieu yeu td khac nhu dpi ngia can bd quan ly va giang day dap ting yeu cau dao tao theo tin chi; dii giao trinh, tai lieu tham khao cho mdi mdn hoc; dii giang dudng, ca
sd vat chat hien dai vdi phan mem chuyen dung quan tri tien ich; he thdng van ban phap quy chat che, phu hgp vdi phuong thiic td chiic dao tao theo tin chi
Tai lieu tham khao
1 C James Quann Ve he thiong tin chi 6
Hoa ky trong cuon "Ve he thong tin chi hoc tap"
/ Tai lieu su dung noi bo do Vu Dai hoc, Bo
Giao due va Dao tao bien soan, H.: 1994, tr.37
2 Nguyin Thu Thao Chuyen gia TT-TV
tiem nang-goc nhin tii ngudi dao tao va
nguoi sii dung nhan luc / Ky yeu Hoi thao
khoa hoc nganh TT-TV trong xa hoi thong
tin H.: DHKHXH & NV, tr 367
3 Tai lieu tap huan va tham khao ve
phuong thiic dao tao theo tin chi H.: Truong
DHKHXH & NV
4 Tran Thj Quy Nganh Thong tin-Thir vien a Viet Nam, thoi co, thach thiic va trien vong / Nganh TT-TV trong xa hoi thong tin H.: DHKHXH & NV, tr.338
5 Tran Thi Quy Nhung yeu to dam bao chat luong dao tao nganh khoa hoc TT-TV /
Ky yeu Hoi thao khoa hoc nganh TT-TV nhan ky niem 5 nam thanh lap Bo mon
TV va 28 nam dao tao cii nhan khoa hoc
TT-TV H.: DHQGHN, tr 192