LÍ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI: Trong lịch sử 2000 năm của Việt Nam, ngoài những vị anh hùng dân tộc vĩ đại như Trần Hưng Đạo, Quang Trung và Lê Lợi, Hồ Chí Minh cũng là 1 cái tên mà không người
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG
KHOA LUẬT NGÀNH KHOA HỌC CƠ BẢN
ĐỀ TÀI: HÌNH ẢNH HỒ CHÍ MINH TRONG
ÂM NHẠC; PHIM ẢNH; THƠ CA;….
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: Ths Huỳnh Bá Lộc
MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
NHÓM: MÂY
LỚP: 211_DCT0030_07.
Ngày 7 tháng 11 năm 2022
Trang 2Danh Sách Nhóm: NHÓM MÂY
Trang 3MỤC LỤC
I LÍ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI: 3
II MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU: 4
1 Mục tiêu chung 4
2 Mục tiêu cụ thể 4
III TỔNG QUAN ĐỀ TÀI: 5
o 1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 5
o 2 Phương pháp nghiên cứu: 5
IV HÌNH ẢNH HỒ CHÍ MINH TRONG THƠ CA, ÂM NHẠC, PHIM ẢNH: 5
o 1 Hình Ảnh Hồ Chí Minh trong Thơ Ca: 6
o 2 Trong Âm Nhạc: 9
o 3 Trong Phim Ảnh, mỹ thuật: 11
V LỢI ÍCH CỦA VIỆC ĐƯA HÌNH ẢNH HỒ CHÍ MINH VÀO PHIM ẢNH, THƠ CA, ÂM NHẠC TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY 18
o LỢI ÍCH VỀ ĐỜI SỐNG 18
o LỢI ÍCH VỀ XÃ HỘI 18
o LỢI ÍCH VỀ GIÁO DỤC 18
VI ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC ĐƯA HÌNH ẢNH HỒ CHÍ MINH VÀO PHIM ẢNH, THƠ CA, ÂM NHẠC TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY 19
o ẢNH HƯỞNG VỀ ĐỜI SỐNG 20
o ẢNH HƯỞNG VỀ XÃ HỘI 20
o ẢNH HƯỞNG VỀ GIÁO DỤC 20
KẾT LUẬN 21
TÀI LIỆU THAM KHẢO: 22
MINH CHỨNG KẾT QUẢ KHẢO SÁT CỦA CÁC THÀNH VIÊN VỀ ĐỀ TÀI NHÓM: 22
I LÍ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong lịch sử 2000 năm của Việt Nam, ngoài những vị anh hùng dân tộc vĩ đại như Trần Hưng Đạo, Quang Trung và Lê Lợi, Hồ Chí Minh cũng là 1 cái tên mà không người Việt Nam nào là không biết cả.Vào thời kì khi dân ta phải chịu sự đô hộ của các thế lực đế
Trang 4quốc thực dân, sức ảnh hưởng từ lòng yêu nước của Người đã tác động cực lớn đến thếcục lịch sử trong những năm thế kỉ 20 Với những thành tích đã làm cho nhân dân Việt
trong nước mà còn lan tỏa ra khắp bốn biển năm châu
Những thành tựu mà Người để lại không chỉ về mặt chính trị và quân sự, Người còn gópcông dựng lên những tác phẩm văn học như Cảnh rừng pác bó, Nhật kí trong tù, Cảnhkhuya…., vì lẽ đó mà nền văn học và nghệ thuật Việt Nam được phổ biến dẫn đến cónhững bài thơ nói về Bác và những thước phim tài liệu về hành trình cứu nước của Người
Để truyền lại những suy nghĩ và tư tưởng của vị chủ tịch kính yêu, bên cạnh bảo tàng vànhững địa điểm mang đậm dấu ấn lịch sử thì hình ảnh của Người lại tạo ra sức ảnh hưởngcực lớn đến thế hệ con người Việt từ những bài hát, phim ảnh hay đơn giản nhất là sânkhấu điện ảnh Với tư cách là một con người Việt Nam, để có thể mang lại những tácđộng thực tế về hình ảnh của Người với những thế hệ sau, đây là lí do nhóm em chọn đềtài này
II MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:
1 Mục tiêu chung
Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước
ta, đề ra đường lối đúng đắn, soi đường cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộcViệt Nam giành được thắng lợi ngày càng to lớn hơn Người kết hợp tài tình truyền thốngtốt đẹp nhất của dân tộc Việt Nam với tư tưởng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp chặtchẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế vô sản Sự nghiệp cách mạng
tộc Việt Nam, thời đại nhân dân Việt Nam đánh thắng các thế lực đế quốc xâm lược, giảiphóng dân tộc, thực hiện dân chủ nhân dân, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Bàinghiên cứu này đưa ra những tài liệu về hình ảnh của Hồ Chí Minh trong âm nhạc, phimảnh, qua đó nhằm cho sinh viên hiểu hơn về cuộc sống của Hồ Chí Minh
2 Mục tiêu cụ thể
Cuộc đời của Người là biểu tượng cao đẹp về chí khí cách mạng kiên cường, tinh thầnđộc lập tự chủ, lòng yêu nước, yêu nhân dân tha thiết, đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chícông vô tư, tác phong khiêm tốn, giản dị Người để lại cho chúng ta một tấm lòng nhânhậu, một tình cảm chan chứa yêu thương, vì nước, vì dân, vì Đảng, một tầm nhìn xa rộng,sâu sắc, một mẫu mực tuyệt vời về cách sống, cách nghĩ, cách viết, cách nói, cách làmviệc Sự nghiệp văn hóa lớn nhất, quan trọng nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh là đã tìm racon đường cứu nước đúng đắn và lãnh đạo thành công sự nghiệp cách mạng giải phóngdân tộc, giành độc lập tự do cho đất nước, hạnh phúc cho nhân dân Sự nghiệp giải phóng
1 Việt Nam
2 Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 5dân tộc do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đã đem lại địa vị xứng đáng cho nền văn hóadân tộc Việt Nam Không chỉ vậy, sự nghiệp này còn có ý nghĩa to lớn đối với nền vănhóa thế giới, đã chỉ ra cho nhân dân các nước thuộc địa con đường đứng lên đập tan xiềngxích nô lệ, giành độc lập, tự do cho đất nước mình, từ đó góp phần vào việc xóa bỏ chế độthuộc địa trên thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ góp phần tạo ra một chế độ mới,một thời đại mới mà còn tạo ra một nền văn hóa mới trong lịch sử phát triển của dân tộcViệt Nam, góp phần to lớn vào sự phát triển chung của văn hóa nhân loại Và từ đó giúpcho sinh viên hiểu sâu hơn về những vấn đề và lối sống của Hồ Chí Minh Qua đó sinhviên sẽ rút ra được nhiều bài học và phong cách sống của Hồ Chí Minh ở nhiều khía cạnhhơn.
III TỔNG QUAN ĐỀ TÀI:
Đây là một mảng nghiên cứu vô cùng rộng lớn và có giá trị với thực tiễn xã hội – cáchmạng Việt Nam trong suốt tiến trình lịch sử hàng thế kỉ của dân tộc Với quy mô của mộtbài tiểu luận, nhóm tác giả tập trung phân tích hình ảnh Hồ Chí Minh từ đó đưa ra cảmnhận riêng của bản thân về các quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc,cách mạng giải phóng dân tộc; nhân cách sáng ngời và lối sống giản dị của Người, Dùvậy, đây vẫn là một để tài đòi hỏi nguồn tư liệu đa dạng và tư duy phân tích có chọn lọc.Tiểu luận có tham khảo nhiều tập phim, bài hát và đầu sách khác nhau với hi vọng có thểđưa ra lập luận chính xác, cụ thể nhất trong khả năng của nhóm tác giả
o 1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
nhạc, thơ ca,
- Phạm vi nghiên cứu: Phim tài liệu, Bảng tin, Báo đài,
o 2 Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau đây:
- Nghiên cứu dựa vào sự tham khảo tổng hợp từ những tài liệu, thông tin, truyện ngắn, thơ
ca, internet, những bài hát được sưu tập cùng với ý kiến, cảm nhận chủ quan của cá nhân
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: tham khảo các bài viết nói về Hồ Chí Minh trong phimảnh, thơ ca, âm nhạc,… qua các giai đoạn lịch sử
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Nghe các bài nhạc hiện nay có nhắc về Hồ ChíMinh, đọc các bài thơ nói về Hồ Chí Minh, xem các phim tư liệu nói về Bác
IV HÌNH ẢNH HỒ CHÍ MINH TRONG THƠ CA, ÂM NHẠC, PHIM ẢNH:
3 Hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 6o 1 Hình Ảnh Hồ Chí Minh trong Thơ Ca:
- Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ kính yêu từ cuộc đời thật bước vào tác phẩm nghệthuật đẹp đẽ lạ kì: vừa giản dị, gần gũi, vừa vĩ đại thiêng liêng Có thể khẳng định khó cóhình ảnh nào có được sức lay động mạnh mẽ với người nghệ sĩ bằng hình ảnh Hồ Chủtịch Hình ảnh của Người không chỉ là nguồn cảm hứng trung tâm trong các sáng tác củacác ca khúc, các bức hoạ, các tác phẩm điêu khắc, của các bộ phim… mà còn trở thànhnguồn cảm hứng sáng tạo lớn, xuyên suốt trong một loại hình nghệ thuật xây dựng chủyếu bằng chất liệu ngôn từ - văn học - với sự tiếp nhận đa diện của người đọc Có mộtđặc điểm chung dễ thấy là dù tiếp cận đối tượng ở nhiều góc độ, bằng nhiều thể thơ, vớicảm hứng khác nhau nhưng tất cả các bài thơ viết về Bác Hồ đều chân thành, cảm động.Nên viết về Bác với tư cách lãnh tụ tối cao, như Tố Hữu, thời kỳ đầu còn có phần “lêngiọng”, với “Người lính già đã quyết chí hy sinh”, là “quân cảm tử đi tiên phong”
Bác Hồ là hiện thân của cái Đẹp cao cả dành trọn cuộc đời mình vì Nước vì Dân Mà cáiĐẹp luôn là đối tượng của thơ ca, nên dễ hiểu nhiều nhà thơ lớn luôn bị hấp dẫn bởi bứctượng đài kỳ vĩ hoành tráng mà rất mực chân thực, chân tình, giản dị Các tác phẩm Theo
ngữ thơ chân thành, lắng đọng và rất gợi Dĩ nhiên mỗi người khai thác vẻ đẹp ở các góc
độ khác nhau Như Tố Hữu hay đặc tả đôi mắt (Ôi người cha đôi mắt mẹ hiền sao; NhớÔng Cụ mắt sáng ngời…),
Thanh Tịnh lại khắc họa cử chỉ Bác trên một chuyến đò:
“Cụ già dáng rất dịu hiền
Đưa tay tôi vịn, tôi vin vững dần…Trăm năm nhớ một chuyến đò
Chênh vênh lại được Bác Hồ cầm tay”
(Trăm năm nhớ một chuyến đò)
4 Tố Hữu
5 Chế Lan Viên
6 Xuân Diệu
7 Huy Cận
Trang 7Thơ hay là thơ của cá nhân mang tính cá thể cao nhưng phải nói lên được tiếng nói đồngvọng của nhiều người Giấc mơ là của riêng nhưng nói lên cảm xúc chung, như trong bài
“Tháp Mười đẹp nhứt bông sen
8 Thanh Hải
9 Bảo Định Giang
Trang 8Nước Nam đẹp nhất có tên Cụ Hồ
Bông sen dành để lễ chùa
Cụ Hồ mãi mãi tôn thờ trong tâm”
Bài ca ngắn gọn mà nói thay được nhiều tâm trạng, thế là qua con đường “truyền khẩudân gian” người ta “đánh rơi” tên tác giả mà thay vào hai chữ “ca dao” Tác giả Bảo ĐịnhGiang không phải là người thiệt thòi, mà ngược lại, thật tự hào vì đã góp phần sáng tạohai câu ca bất tử Cũng là một chứng minh hình tượng Bác sống mãi trong thơ ca
Với những ngòi bút văn thơ của các tác giả trong nước hình tượng của bác thường gắnliền với một cuộc đời đấu tranh không mệt mỏi vì độc lập tự do cho đất nước, vì hạnhphúc của nhân dân, vì hòa bình nhân loại là một nguồn cảm hứng vô tận của sáng tạo thi
ca thì trên thế giới, “Hồ Chí Minh – tên Người là cả một niềm thơ”, là biểu trưng của tinhthần thời đại…
Bài thơ "Bác Hồ" của một nhà thơ Cu-ba khác - Lisanđơrơôtêrô 10- miêu tả Bác như mộtlãnh tụ thiên tài, một nhà chính trị, nhà tư tưởng và một nhà thơ lớn Tác giả đã khái quát
và cắt nghĩa bản chất của Người:
"Để làm nên một người cộng sản
Hồ Chí Minh gốc của dân và cũng chính là dân "
Hình ảnh Bác còn là hiện thân của đức độ khiêm tốn, những phẩm chất cao quý nhất củamột người cộng sản:
"Trên ngực Người không đòi hỏi huân chương
Tâm hồn Người bao trùm thế giới "
Phẩm chất đó cũng được nhà thơ Inđônêxia Đagiô thể hiện trong cách nói ẩn dụ về "vẻbên trong của viên ngọc": "Khi đức độ đã ngời như ngọc quý/ Thì có nghĩa gì chiếc ghếphủ nhung êm."
10 Cu-ba khác - Lisanđơrơôtêrô
Trang 9Dành trọn cuộc đời để cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, với Bác, điều quý nhất, niềmmong mỏi sâu nặng nhất là cơm no áo ấm, tự do hạnh phúc cho nhân dân Việt Nam, chohòa bình nhân loại Người muốn đi tìm trong sự áp bức, bất công cái ý nghĩa chân chínhnhất vẻ đẹp ngời sáng của phẩm giá con người - nói như Phêlich Pitarôđơrighêt11: "Còncao hơn miếng cơm, danh vọng/ Cao hơn cả trường tồn cuộc sống "
Tầm vóc của một nhà tư tưởng chiến lược Hồ Chí Minh còn được cảm nhận từ góc độmột con người rất đỗi gần gũi Phẩm giá "sống hiên ngang mà thân ái chan hoà" vừa vĩ
"Người cầm hai bó hoa hồng
Tựa như những đoá ta trồng vườn hoa
Hỏi thăm tin tức chúng ta
Hiểu dân tộc Pháp hơn là bạn, tôi…"
Đó là hình ảnh đẹp nhất - hình ảnh một con người tỏa lòng nhân ái bao la và ánh sángdiệu kỳ từ một tâm hồn cao đẹp
Không chỉ còn là một niềm tự hào trong nước mà Hình tượng Bác đã được quốc tế hóa,được kết tinh trong những dòng thơ ngân vang xúc động, những tình cảm trìu mến, chanchứa tự hào của loài người tiến bộ về Bác, về dân tộc Việt Nam Điều đó thể hiện sự hiểubiết tinh tế, sức cảm nhận sâu xa và tình cảm chân thành của bầu bạn khắp năm châu đốivới Bác Hồ - như nhận định của Phêlich Pitarôđơrighêt - "một trong những con người kỳdiệu ít có, những con người như những tảng đá lớn làm nền cho nhân loại, những conngười qua cuộc đời của mình đã dạy cho mọi người hiểu rằng: đối với con người không
có đỉnh cao nào là không thể đạt tới"
o 2 Trong Âm Nhạc:
Nếu như trong thơ, chúng ta không thể quên hình ảnh Bác được khắc họa bằng tượng đàingôn ngữ dưới ngòi bút thần tình của Tố Hữu, Chế Lan Viên thì với ca khúc cách mạngViệt Nam, các nhạc sĩ cũng cất lên ngàn vạn lời ca dâng Bác Mỗi bài hát đều thể hiệnnhãn quan riêng của người sáng tác và khai thác chân dung Hồ Chủ tịch ở nhiều khía cạnhkhác nhau; song tất cả đều toát lên khá đậm nét hình ảnh một con người mang dáng hìnhdân tộc, tiêu biểu cho trí tuệ và tâm hồn Việt Nam
Hình tượng Bác Hồ là nguồn cảm hứng cho nhiều nhạc sĩ, nhà thơ sáng tác Nhạc sĩ
ngưỡng mộ và lòng biết ơn vô bờ bến đối với Bác nên chỉ cần một bài hát nào đó nói lên
11 Phêlich Pitarôđơrighêt
12 Mađơlen Ripphô
13 Nhạc sĩ Thuận Yến
Trang 10được những tình cảm ấy là họ chấp nhận Đó là đề tài vô tận không bao giờ vơi cạntrong mỗi người sáng tác".
Ví dụ như bài:
Bác Hồ, một tình yêu bao la của Thuận Yến Một trong nhiều bài hát hay nhất mà nhạc sĩ
đến với một con người “nâng niu tất cả chỉ quên mình”
im”.Sau nầy chúng ta thường được nghe một bài hát nhẹ nhàng đầy tình cảm của tác giả
Chúng con canh giấc ngủ của Người
Vinh quang con đứng bên Người
canh cho Bác ngủ ngon giấc
trên môi như Bác vẫn cười
Bác vui vì khắp non sông
Cháu con trở về sum vầy
Nghiêm trang trong nắng Ba Đình
Hoa thơm ngát trời Thủ Đô
Chúng con nguyện hứa với Người:
14 người con của đất Quảng
Trang 11Sắt son vì Tổ Quốc hy sinh,
Bảo vệ nước non ngàn đời sáng tươi
Ơ sáng tháng 5 trời trong xanh quá,
Bốn phương về tụ Ba Đình
Hãy nhè nhẹ bàn chân Bác chưa trọn giấc mơ
Trong mạch nguồn ca khúc về Người, các nhạc sĩ đặc biệt “khai thác” vai trò của lãnh tụđối với lịch sử và vận mệnh dân tộc Bởi lẽ vào những năm đầu thế kỷ XX, khi cả nướccòn đang trong vòng nô lệ, thì: “Từ làng Sen, có một người trai chí lớn, mang lý tưởngcách mạng, giải phóng quê hương Ra đi tìm khắp bốn phương, đường đi cho cả dân tộc,
tiếng hát của mình, mọi người con Việt Nam đều rưng rưng một niềm xúc động và lòngcảm phục vô bờ bến đối với Bác Hồ kính yêu Vào thời điểm ấy, Người chỉ là một chàngthanh niên 21 tuổi, nhưng đã sớm nhận thức được những vấn đề lớn lao và bức thiết củadân tộc mình Và rồi từ một làng nhỏ ở miền Trung, Người đã rời mái nhà tranh, rời cánh
này, khoảnh khắc này thật ý nghĩa biết bao! Nó như còn in dấu ấn mãi trong tâm thứcngười Việt Nam
o 3 Trong Phim Ảnh, mỹ thuật:
Trong suốt cuộc đời sáng tác, ông đã vẽ hàng trăm tranh cổ động tuyên truyền phục vụnhiệm vụ chính trị; trong đó nổi bật là các tác phẩm chân dung Bác Hồ trên nhiều chấtliệu như: bột màu trên pa-nô khổ lớn, bột màu trên giấy, sơn dầu trên toan, khắc tổng hợp,ghép gốm màu Tiêu biểu như các tác phẩm: “Bác Hồ vẫn bên chúng ta” (1967), tranhchân dung Bác Hồ khổ lớn (1975), “Bác Hồ thăm Nhà máy Dệt” (1984), tranh gốm màuBác Hồ (2000), “Bác Hồ thăm nhà trẻ Nhà máy Dệt” (2003) và chân dung Bác Hồ
liệu sơn dầu, mực đen, màu acrylic, tiêu biểu như: “Trên đường chiến dịch 1”; “Trênđường chiến dịch 2”, “Một đời thanh bạch chẳng vàng son”, “Đêm đông Việt Bắc”… Cáctác phẩm của ông khi vẽ về Bác luôn toát lên nét giản dị, mộc mạc từ y phục đến sự gầngũi trong từng hành động nhỏ chăm lo chiến sĩ như đắp chăn cho chiến sĩ bị sốt rét trong
lãnh tụ kính yêu của dân tộc cũng đã có nhiều tác phẩm về Bác Hồ trên các chất liệu bộtmàu và sơn dầu, tiêu biểu như các tác phẩm: “Người công dân số một” (1998), “Bác Hồ
về thăm Nhà máy Dệt” (2005), “Bác Hồ thăm Bảo tàng Dệt” (2010) Nghệ nhân Nguyễn
19 Phạm Tuyên
20 Bến nhà Rồng
21 Họa sĩ Dương Đức Điện
22 Họa sĩ Lê Đức Biết
23 Vũ Minh
Trang 12Văn Đức 24ở bộ môn Mỹ thuật có sự thể hiện rất riêng qua các bức tượng điêu khắc Bác
Hồ với kích thước từ 0,6m-2m Để thể hiện thành công các tác phẩm điêu khắc Bác Hồ,ông đã tìm đọc nhiều tài liệu về cuộc đời hoạt động cách mạng, phong cách đạo đức củaBác, từ đó thêm cảm xúc để thể hiện hình tượng vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Theo ôngĐức, trong nghệ thuật điêu khắc, ý tưởng chiếm 50-60% sự thành công của một tác phẩm
Ý tưởng hay, biểu tượng đẹp và phải đúng Sự khắt khe trong nghề đã giúp ông tạo nênnhững tác phẩm Bác Hồ có bố cục chặt chẽ về kích thước và đạt được tính thẩm mỹ cao.Một số hình ảnh của Bác trong mỹ thuật như là:
24 Nghệ nhân Nguyễn Văn Đức
25 Vương Bình