Thành tựu mới nhất của ngành khoa học đã được con người áp dụng vào sản xuất và chế biến thực phẩm.. Từ thực tiễn đó thì bao bì ra đời không chỉ cóchức năng đơn thuần là bao bì để chứa đ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
BÀI TIỂU LUẬN
TÌM HIỂU BAO BÌ BIA TRONG CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT BIA
GVHD: Đặng Thị Yến SVTH:
Thông Hưng Long - 2005200709 Đặng Thị Thảo Vân - 2005200817 Nguyễn Thị Hiền - 2005200136 Phạm Hoàng Duy - 2005202022 Nguyễn Thị Kim Xuyến - 2005200504
TP HỒ CHÍ MINH, 2022
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HCM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
BÀI TIỂU LUẬN
TÌM HIỂU BAO BÌ BIA TRONG CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT BIA
GVHD: Đặng Thị Yến SVTH
Thông Hưng Long - 2005200709 Đặng Thị Thảo Vân - 2005200817 Nguyễn Thị Hiền - 2005200136 Phạm Hoàng Duy - 2005202022 Nguyễn Thị Kim Xuyến - 2005200504
TP HỒ CHÍ MINH, 2022
Trang 3PHIẾU GIAO NHIỆM VỤ
2 Đặng Thị Thảo Vân - Khái niệm về sự phát triển
- Chức năng của bao bì đối với sản phẩm bia
5 Nguyễn Thị Kim Xuyến - Các yếu tố ảnh hưởng đến bao bì
- Một số loại bao bì bia trên thị trường hiện nay
100%
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài tiểu luận này, trước hết chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thànhđến cô Đặng Thị Yến đã truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm quý báu cho chúng emtrong quá trình học tập
Trong quá trình thực hiện đề bài tiểu luận chúng em đã gặp không ít khó khăn Nhưngvới sự động viên giúp đỡ của quý thầy cô, người thân và bạn bè, chúng em cũng đãhoàn thành tốt tiểu luận của mình và có được những kinh nghiệm, kiến thức hữu íchcho bản thân
Dù đã cố gắng nhưng không thể tránh khỏi những sai sót Rất mong sự thông cảm vàđóng góp ý kiến của cô và các bạn để bài tiểu luận được hoàn thiện
Cuối cùng, xin kính chúc cô và các bạn sức khỏe, luôn thành công trong công việc vàcuộc sống
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
TP Hồ Chí Minh, tháng 05, năm 2022
Trang 5MỤC LỤC
PHIẾU GIAO NHIỆM VỤ I LỜI CẢM ƠN II DANH MỤC HÌNH ẢNH IV
MỞ ĐẦU V
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BAO BÌ BIA 1
1.1 Khái niệm 1
1.2 Lịch sử phát triển của bao bì bia 1
1.3 Phân loại bao bì bia 4
1.3.1 Theo vật liệu làm bao bì 4
1.3.2 Theo dạng sản phẩm 5
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến bao bì bia 8
1.4.1 Vật liệu làm bao bì và công nghệ chế tạo bao bì 8
1.4.2 Vi sinh vật 8
1.4.3 Oxy 9
1.4.4 Nhiệt độ và ánh sáng 9
1.5 Một số loại bao bì bia trên thị trường hiện nay 10
1.5.1 Lon và chai bia 11
1.5.2 Nắp miệng bia 11
1.5.3 Bao bì vận chuyển 12
CHƯƠNG 2: CÁC CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO BAO BÌ BIA 15
2.1 Công nghệ chế tạo lon nhôm 15
2.1.1 Nguyên liệu 15
2.1.2 Quy trình sản xuất 15
2.2 Công nghệ chế tạo chai thuỷ tinh 17
2.2.1 Nguyên liệu sản xuất 17
2.2.2 Quy trình sản xuất 18
KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 6DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1 1 Bao bì các sản phẩm bia 1
Hình 1 2 Bia chứa trong thùng bốc 5
Hình 1 3 Bia đựng trong chai nâu 6
Hình 1 4 Bia đựng trong chai xanh 7
Hình 1 5 Bia đựng trong lon 7
Hình 1 6 Một số loại bao bì bia trên thị trường 11
Hình 1 7 Bia dạng lon có khoen mở 12
Hình 1 8 Nắp kim loại trên bia chai 12
Hình 1 9 Nắp kim loại 21 răng cưa trên bia chai 12
Hình 1 10 Nắp gật trên bia chai 12
Hình 1 11 Bia chai trong bao bì vận chuyển dạng gỗ 13
Hình 1 12 Bia lon trong bao bì vận chuyển theo lô 4 13
Hình 1 13 Bia chai Carlsberg trong bao bì vận chuyển theo lô 6 13
Hình 1 14.Bia chai Weizen trong bao bì vận chuyển theo lô 4 13
Hình 1 15 Bia lon Tiger đóng thùng carton 14
Hình 1 16 Bia chai Heineken đóng két nhựa 14
Trang 7MỞ ĐẦU
Thực phẩm nhu cầu thiết yếu của sự sống và phát triển của con người Từ thờinguyên khai, thực phẩm đơn giản về phương pháp chế biến và bảo quản Khoa học kĩthuật phát triển thì việc chế biến lương thực cũng cải tiến so với xưa Khi xuất hiện bổsung những kĩ thuật chế biến ổn định sản phẩm trong thời gian lưu trữ thì một ngànhcông nghiệp mới ra đời - công nghiệp thực phẩm
Thành tựu mới nhất của ngành khoa học đã được con người áp dụng vào sản xuất
và chế biến thực phẩm Phần lớn thì thực phẩm đều bị ảnh hưởng bởi những yếu tốbên ngoài như không khí, nhiệt độ, bụi, oxi, vi sinh vật, nước,… Vì vậy thực phẩmphải bảo quản trong bao bì
Xu hướng đi lên của xã hội thì con người càng ngày có nhu cầu cao hơn với giátrị cảm quan và tính thẩm mĩ cao Mẫu mã bao bì đã trở thành yếu tố quan trọng đểcạnh tranh trên thị trường thương mại Từ thực tiễn đó thì bao bì ra đời không chỉ cóchức năng đơn thuần là bao bì để chứa đựng bao gói và bảo vệ sản phẩm mà trở thànhcông cụ chiến lược quan trọng trong việc quảng bá sản phẩm và gây dựng nên thươnghiệu của công ty
Bia là một loại đồ uống có cồn được ưa chuộng hiện nay Các nhãn hiệu cũngnhư là công ty sản xuất bia tăng lên, vì vậy sản xuất bia không chỉ cần quan tâm đếnmùi vị của bia mà bao bì cũng là một phần chiến lược để cạnh tranh trên thị trường
mặt hàng đồ uống có cồn Trong bài tiểu luận này, nhóm em xin trình bày đề tài “TÌM HIỂU BAO BÌ BIA TRONG CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT BIA” qua đó hiểu hơn về tầm
quan trọng của bao bì bia nói riêng và các loại bao bì thực phẩm nói chung trongngành công nghệ bao bì đóng gói thực phẩm
Trang 8CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BAO BÌ BIA
1.1 Khái niệm
Bao bì là sản phẩm đặc biệt dùng để bao gói, chứa đựng, bảo vệ giá trị sử dụng củahàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển, bảo quản và tiêu thụ hàng hóa.Bao bì sản phẩm liên quan đến cách sản phẩm được bảo quản và trưng bày
Thông thường, bao bì được thiết kế sao cho thật hấp dẫn và phù hợp với sản phẩm vàthương hiệu của doanh nghiệp, điều này đóng vai trò quan trọng trong việc thu hútngười tiêu dùng
Hình 1 1 Bao bì các sản phẩm bia
1.2 Lịch sử phát triển của bao bì bia
Dạng chứa đựng đầu tiên được sử dụng để đựng bia là sành, lọ bằng đất sét và túikhô bằng da Tuy nhiên, chúng đã xuất hiện thêm thùng gỗ để chứa bia cách đây hơn1.000 năm Hầu hết các loại thực phẩm khác, thường bị ảnh hưởng sâu sắc bởi vi sinhvật Nguyên nhân chính là do vi khuẩn và nấm men tạo ra có thể làm cho bia có vịchua như giấm Trong khi một số vi khuẩn gây hư hỏng có thể sống sót qua thùng gỗ,đây thường được coi là một vấn đề nhỏ Cho đến cuối những năm 1800, khi kết quảnghiên cứu của Louis Pateur được công bố, người ta mới có được sự hiểu biết chínhxác hơn về sự tồn tại của các vi khuẩn bị ô nhiễm và ảnh hưởng của chúng đến hương
vị của bia thì thùng gỗ rất có lợi vì chúng có thời hạn sử dụng lâu dài và dễ sử dụng.Ngoài ra chúng có thể chịu được các va chạm mạnh khi chuyên chở đồng thời cũngchứa được một một lượng bia tương đối lớn
Thùng gỗ vẫn là hình thức đóng gói bia chiếm ưu thế nhất trên toàn thế giới Do
Trang 9quá trình lên men phụ của nấm men, carbon dioxide bổ sung được tạo ra trong bình.Mức CO2 trong bia vào thời điểm đó phải thấp hơn nhiều so với mức CO2 trong biangày nay Đó là vì gỗ xốp và niêm phong của khóa thùng còn rất thô nên một lượngCO2 bị thất thoát Có thể lấy bia ra khỏi thùng bằng cách mở nắp thùng hoặc bằngcách phun bia qua một lỗ bịt kín ở đáy thùng Các lỗ thông hơi ở đầu thùng cũng mở ra
để giúp không khí vào thùng, giúp rót bia ra khỏi vòi dễ dàng hơn .Khi sử dụng trongbao bì đóng mở, CO2 sẽ bị thất thoát do ảnh hưởng của các vi sinh vật ô nhiễm trongkhông khí, sinh ra acid
Trong những thập kỷ cuối của thế kỷ 18, việc sử dụng rộng rãi các kỹ thuật bảoquản lạnh trong vận chuyển và phân phối bia tươi đã giúp chống lại sự xâm chiếm của
vi sinh vật Các nhà sản xuất đã phát hiện ra rằng hầu hết các vi khuẩn có hại cho biađều phát triển mạnh ở nhiệt độ cao hơn Vì không thể loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn vànấm men khỏi bia, các nhà sản xuất thường sử dụng nhiệt độ thấp để tránh những thayđổi không mong muốn.Ngày nay, bồn chứa hoặc thùng chứa bia được làm bằng thépkhông gỉ Tuy nhiên, sản phẩm bia được đựng trong bao bì làm bằng vật liệu rất dễ vỡ.Khi chiết rót, thùng chứa bia cần được giữ lạnh để bia được tinh khiết Sự phát triểncủa vi sinh vật và nhiệt độ tăng cao sẽ đẩy nhanh quá trình oxy hóa và các phản ứnghóa học khác làm giảm chất lượng bia
Theo các tài liệu về ngành sản xuất bia, bia chai chưa bao giờ được nhắc đến trướcthế kỷ 20, nhưng có rất nhiều bằng chứng cho thấy người ta đã sử dụng chai làm bao
bì cho bia trong hơn 300 năm lần đầu tiên được đề cập trong một bài giảng của Dr.Alexander Nowell, Hiệu trưởng Nhà thờ St Pau'ls, khoảng 1560-1602 các báo cáo chorằng sinh viên tốt nghiệp này đã đánh rơi một chai bia bằng nút chai gần sông trongmột chuyến đi câu cá.Vài ngày sau, anh ta quay lại và mở nút chai thì nghe thấy mộttiếng nổ rất lớn, giống như tiếng súng Điều này cho thấy rằng nó thường được coi làđặc tính cơ bản của bia đóng chai ngay từ đầu Coi lượng CO2 sinh ra và duy trì ởmức tương đối cao Một nghiên cứu năm 1615 của Hiệp hội các bà nội trợ Anh mô tảquy trình đóng chai bia cho thấy rằng nút chai được “bịt kín bằng dây thừng để ngăn
sự bay hơi và bịt kín miệng chai nơi có thể xảy ra sự nhiễm bẩn là điều bình thường”.Khi đạt đủ lượng CO2, các chai được mở ra dưới dạng bao bì có hình dạng giống như
“bia” không uống ngay Điều này bao gồm bia dùng để uống trong quán rượu và biathường dùng để xuất khẩu Một tài liệu khác nói rằng khoảng 3.000 chai bia thủy tinh
Trang 10được sản xuất ở Anh Vào năm 1695, bia đóng chai dường như vẫn được ưa chuộngvào thế kỷ 18 Trong suốt thế kỷ 17, rượu vang Bordeaux vẫn được sử dụng phổ biếntrong các loại chai, có nhiều hình dạng khác nhau từ hình củ đến hình trụ thuôn dài,nhưng công nghệ sản xuất chai vẫn chưa phát triển Cái chai thay đổi khá nhiều, cáinút chai rất hữu ích trong trường hợp này Sau khi được nén và gắn vào chai, chúng sẽ
nở ra để bịt kín lớp vỏ chai, bất kể hình dạng và kích thước của đầu phun Trongnhững thập kỷ ngay sau cuộc Cách mạng Hoa Kỳ, chai bia được coi là một loại hànghóa Ở Anh, xuất khẩu bia ban đầu chỉ giới hạn ở bia đóng chai Từ năm 1801 đếnnăm 1810, các quán rượu ở Mỹ đã xuất khẩu hơn 1 triệu gallon bia, 15% trong số đóđược đóng chai.Trước thế kỷ 20, việc đóng chai được thực hiện bằng tay và chỉ vớimột hoặc hai công cụ rất thô sơ để chiết rót và đóng nắp Những quy trình này nóichung tương tự như những quy trình được thực hiện trong nhà bởi các nhà nấu bia vàrượu ngày nay Với sự cải tiến về khuôn mẫu và một số đổi mới như ứng dụng khí nénnêu trên vào giữa thế kỷ 19, năm 1866, khuôn đúc bằng thép cứng ra đời và một loạtcác phát minh cơ khí theo sau Ngoài việc tạo ra các chai có kích thước đồng nhất, cần
có một phương pháp đóng nắp chai thuận tiện hơn
Ngày nay, lượng bia tươi được sản xuất đã giảm xuống chỉ còn khoảng 10% tổng
số bia được sản xuất tại Mỹ, cùng với đó, chai cũng đã trở thành một phần sản xuấtcủa hầu hết các nhà máy bia nhỏ Thủ tục rất tốn kém Các nhà máy bia lớn thường chikhoảng 60% vốn của họ cho việc đóng chai.Trong một lô trung bình 6 chai, bia thực
sự chiếm chưa đến 20% tổng giá thành sản phẩm Để chi phí đóng chai ở mức thấpnhất có thể, nhiều cơ sở sản xuất bia nhỏ đã quay lại phương pháp cũ, bỏ qua bướcthanh trùng tốn kém thay vào đó cho đóng chai bia "sống" vẫn còn men và mộtlượng nhỏ đường chưa lên men Điều này thúc đẩy quá trình lên men phụ của trongbchai, tạo ra sản phẩm Chúng tạo ra CO2 và giúp chống lại quá trình oxy hóa Nhữngsản phẩm này có thể có mùi tươi, tự nhiên, nhưng rất dễ hỏng nếu không được xử lýđúng cách
Sự trỗi dậy của lon bia và trở thành một sản phẩm đại chúng, việc sử dụng lon đểđóng chai bia đang trở nên phổ biến hơn so với các loại bao bì khác Nhìn chung,khoảng 60% lượng bia được tiêu thụ ở Hoa Kỳ và được vận chuyển từ các nhà máy ởdạng lon Mặc dù lon bây giờ chiếm ưu thế trong tất cả các loại bao bì, nhưng lon vẫn
là loại bao bì mới nhất cho các cơ sở bia Bia lon lần đầu tiên thâm nhập thị trường
Trang 11Hoa Kỳ vào năm 1935, và bia lon không vượt trội hơn bia đóng chai cho đến năm
1969 Tuy nhiên, kỹ thuật đóng lon cơ bản đã được biết đến cách đây hơn 200 năm.Vào những năm 1970, một đầu bếp bánh ngọt người Pháp, Nicholas Appert, đã pháthiện ra rằng thực phẩm nấu trong chai không bị mất giá trị một khi đã được niêmphong Hải quân (Pháp) đã thử nghiệm điều này một lần nữa vào năm 1806, trong một
số loại thực phẩm khác nhau, chẳng hạn như thịt, rau, quả mọng, trái cây và sữa Chỉmột lần, ngay sau đó, một người Anh tên là Peter Durand đã nhận được bằng sáng chếcho một quy trình tương tự đối với bao bì làm bằng thép tráng thiếc.Từ trước đến nay,khi chưa biết đến quy trình, chưa có nghiên cứu khoa học nào để đưa vào thực hiệntrên diện rộng thì sản lượng sản phẩm này chỉ khoảng 10 lon / ngày
Năm 1900, một người Đức nhập cư vào Hoa Kỳ tên là Max Am đã phát minh ramột hệ thống giúp quá trình đóng lon tự động Ban đầu, lon thiếc được để lộ hoàntoàn, giúp quá trình chiết rót diễn ra nhanh chóng và sau đó là quá trình đóng nắp Hệthống đã trở thành một mặt hàng chủ lực Bia lon đầu tiên được sản xuất vào ngày 24tháng 6 năm 1935 bởi Công ty sản xuất bia Krueger ở Newark Cùng năm đó, Schlitzcũng giới thiệu một chiếc lon nắp hình nón, thay đổi nhỏ nhưng rất đáng chú ý trongthiết kế hình dáng lon Năm 1959, Coors lần đầu tiên giới thiệu lon nhôm Năm 1965,Pittsburgh Brewing Company cũng giới thiệu loại lon có miệng bằng kim loại Cũngtrong năm 1965, dụng cụ mở lon trở nên phổ biến Từ đó đến nay chỉ có một chútthay đổi trong việc phát triển dụng cụ mở lon nhằm giảm lượng chất thải phát sinhtrong quá trình dập các vòng dùng để mở lon Hạn chế đặc trưng của việc sử dụng bialon là chúng có khả năng ảnh hưởng đến mùi vị của bia Nhiều loại chất bôi trơn, chấtphủ và sơn khác nhau được sử dụng trong đồ hộp và trong quá trình sản xuất và đóngnắp là những nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến hương vị của bia Mặc dù các yếu tốnày ít ảnh hưởng đến chất lượng bia, nhưng chúng vẫn đòi hỏi sự kiểm soát quá trìnhcẩn thận và quản lý chất lượng sản phẩm từ các nhà sản xuất
1.3 Phân loại bao bì bia
1.3.1 Theo vật liệu làm bao bì
Có 4 loại dùng để chế tạo bao bì đựng bia:
- Gỗ
- Nhựa
- Kim loại
Trang 12- Thủy tinh
1.3.2 Theo dạng sản phẩm
- Bia chứa trong thùng bốc
Bia có chứa CO2 sau quá trình lên men thứ được chứa trong các thùng gỗ hay thùngbốc Do nhu cầu của người tiêu dùng, ngày nay những sản phẩm dạng này có thể đượctìm thấy rất dễ dàng ở Anh Quốc
Bia trong thùng bốc thì không qua thanh trùng, đôi khi cũng không được lọc, cho nênvẫn giữ được mùi vị tươi mới so với dạng bia đã được rót vào chai thủy tinh
Các hệ thống địa lý phân phối phải thiết kế sao cho quá trình vận chuyển, phân phối sản phẩm tiến hành được thuận lợi cũng như hàng hóa được xoay vòng nhanh chóng
để từ đó đảm bảo được chất lượng của sản phẩm
Hình 1 2 Bia chứa trong thùng bốc
- Bia đóng chai có kiểm soát
Một số nhà sản xuất bia đã theo cách thức truyền thống là rót trực tiếp bia mà vẫncòn chừa nấm men vào trong bao bì Do đó CO2 dạng tự nhiên vẫn được sinh rathêm ngay trong bao bì đựng bia Ngoài ra, do bia không qia quá trình thanh trùngnên nấm men vẫn còn sống và chính chúng sẽ làm hạn chế sự xảy ra các phản ứnggây mùi làm cho bia nhạt đi, giúp đảm bảo mùi vị vủa bia
Để kiểm soát quá trình đóng chai, trước khi chiết rót ta cần phải kiểm tra mức độgiới hạn màu nâu của lớp men dưới đấy chai
- Bia tươi đóng chai
Trang 13Các sản phẩm này được sản xuất bằng phương pháo lọc vô trùng do đó giữ đượcmùi vị tươi mới của bia tốt hơn là các sản phẩm bia thanh trùng trong chai và lon Bia đựng trong chai nâu - thường được sử dụng bởi hầu hết các công ty bia Mặc
dù đã trải qua quá trình thanh trùng nhưng nó vẫn giữ được sj hài hòa lẫn mùi vịhết sức đặc trưng
Hình 1 3 Bia đựng trong chai nâu
Bia đựng trong chai xanh - thường được sử dụng để quảng cáo cho các sản phẩm cógiá trị cao Thế nhưng mùi vị của bia hoàn toàn không ổn Không giống với chai nâu,chai xanh không thể ngăn cản sự truyền ánh sáng, do đó sẽ có sự xảy ra các phản ứngvốn có tạo thành mùi trong bia