Prô mê tê và loài người I Tác giả Tác giả dân gian Theo Nguyễn Văn Khỏa trong “Thần Thoại Hy Lạp” (Tập 1) II Tác phẩm 1 Thể loại Thần thoại Việt Nam Khái niệm Thần thoại Hy Lạp là tập hợp những huyền[.]
Trang 1Prô-mê-tê và loài người
I Tác giả
- Tác giả dân gian
- Theo Nguyễn Văn Khỏa trong “Thần Thoại Hy Lạp” (Tập 1)
II Tác phẩm
1 Thể loại: Thần thoại Việt Nam
- Khái niệm: Thần thoại Hy Lạp là tập hợp những huyền thoại và truyền thuyết của người Hy Lạp cổ đại liên quan đến các vị thần , các anh hùng, bản chất của thế giới ,
và nguồn gốc cũng như ý nghĩa của các tín ngưỡng, các nghi lễ tôn giáo của họ
2 Xuất xứ: Theo Nguyễn Văn Khỏa, Thần thoại Hy Lạp, tập 1, NXB Khoa học Xã
hội, Hà Nội, 1990
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự
4 Tóm tắt:
Văn bản tóm tắt quá trình tạo ra thêm nhiều nhiều cái gì đó để cuộc sống trở nên đông vui hơn của hai anh em Prô – mê – tê và Ê -pi -mê- tê Ê -pi -mê- tê đã tạo
ra rất nhiều các loài vật với những đặc ân, duy sót lại con người trần trụi không có bất kì đặc ân nào Prô – mê – tê đã sửa lại sai sót của em làm cho con người trở nên hoàn thiện, văn minh hơn
Trang 2Thần Trụ trời
I Tác giả
- Tác giả dân gian
- Theo Nguyễn Đổng Chi trong “Lược Khảo về thần thoại Việt Nam”
- Nguyễn Đổng Chi (6 tháng 1 năm 1915 – 20 tháng 7 năm 1984) là một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Việt Nam, nguyên Trưởng ban Hán Nôm, nguyên Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm thuộc Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam (nay
là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)
- Cố Giáo sư Nguyễn Đổng Chi đã sưu tầm và viết lại gần 2.000 truyện cổ Việt Nam
Số truyện trên được ông sử dụng để soạn bộ sách Kho tàng truyện cổ tích Việt
Nam gồm 5 tập Đây cũng là bộ sách nghiên cứu được biên soạn và in xong lâu nhất:
25 năm (1957-1982), rải rác với tổng cộng 5 lần in lẻ Ông đã phân loại truyện cổ tích thành 3 tiểu loại: 1 Cổ tích thần kỳ; 2 Cổ tích thế sự; 3 Cổ tích lịch sử
- Ông được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 năm 1996
II Tác phẩm
Trang 31 Thể loại: Thần thoại Việt Nam
- Khái niệm: Thần thoại Hy Lạp là tập hợp những huyền thoại và truyền thuyết của người Hy Lạp cổ đại liên quan đến các vị thần , các anh hùng, bản chất của thế giới ,
và nguồn gốc cũng như ý nghĩa của các tín ngưỡng, các nghi lễ tôn giáo của họ
2 Xuất xứ: Theo Nguyễn Văn Khỏa, Thần thoại Hy Lạp, tập 1, NXB Khoa học Xã
hội, Hà Nội, 1990
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự
4 Tóm tắt:
Văn bản tóm tắt quá trình tạo ra thêm nhiều nhiều cái gì đó để cuộc sống trở nên đông vui hơn của hai anh em Prô – mê – tê và Ê -pi -mê- tê Ê -pi -mê- tê đã tạo
ra rất nhiều các loài vật với những đặc ân, duy sót lại con người trần trụi không có bất kì đặc ân nào Prô – mê – tê đã sửa lại sai sót của em làm cho con người trở nên hoàn thiện, văn minh hơn
5 Bố cục: 3 phần
- Đoạn 1: Từ đầu đến “Làm thế nào bây giờ”: Quá trình tạo ra thế giới muôn loài và
con người của Ê -pi -mê- tê
- Đoạn 2: Tiếp theo đến “trao cho loài người”: Prô – mê – tê hoàn thiện lại con người
và trao cho con người lửa
Trang 4- Trong đám hỗn độn đó, thần tự mình đào đất, đăp đá thành một cột trụ, đẩy vòm
trời lên mãy phía mây xanh mù mịt
Từ đó trời đất phân đôi, chỗ trời đất giáp nhau gọi là chân trời
Cuộc tu bổ lại các giống vật
I Tác giả
- Tác giả dân gian
- Theo Nguyễn Đổng Chi trong “Lược Khảo về thần thoại Việt Nam”
II Tác phẩm
1 Thể loại: Thần thoại Việt Nam
2 Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác Theo Nguyễn Đồng Chi, Lược khảo về thần
thoại Việt Nam, Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia, NXB Khoa học
Xã hội, Hà Nội, 2003
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự
4 Tóm tắt:
Văn bản kể lại quá trình tu bổ, sửa chữa lại những khiếm khuyết của các loài vật của các vị thiên thần Qua đó nhằm lí giải các hiện tượng trong cuộc sống
5 Bố cục: 2 phần
- Đoạn 1: Từ đầu đến “lấy làm thỏa mãn”: Ngọc Hoàng sai các Thiên thần xuống tu
bổ cho các loài vật bị khiếm khuyết
Trang 5- Đoạn 2: Còn lại: Các vị thần sửa chữa lại khiếm khuyết cho vịt, cáo và chim
6 Giá trị nội dung
- Lí giải các hiện tượng tự nhiên về các loài vật trong cuộc sống
7 Giá trị nghệ thuật
- Sử dụng thành công các yếu tố kì ảo hoang đường
III Tìm hiểu chi tiết
1 Bối cảnh câu truyện
- Không gian:
+ Không gian ở đây không được miêu tả nhiều
+ Chỉ có cảnh các thiên thần xuống núi để giúp đỡ vạn vật và các thiên thần bay về
trời
- Thời gian
+ Bối cảnh thời gian được lấy lúc sơ khởi, trước khi Ngọc hoàng tạo ra vạn vật
Đây là một câu truyện thần thoại khá thú vị về sự ra đời của vạn vật
2 Nhân vật Ngọc Hoàng và ba vị thiên thần
- Ngọc hoàng dù là những người đứng đầu và có quyền năng nhưng làm việc khá
hấp tấp và không cẩn thận Cụ thể hơn là họ đã làm nhiều loại động vật như vịt, chó,
chiền chiện đều thiếu mất bộ phận cần thiết
- Ba vị thiên thần thì làm việc rất có trách nhiệm Họ cố gắng lấy cả chân ghế, chân
hương để giúp đỡ những con vật bị thiếu bộ phận
Đi san mặt đất
I Tác giả
- Tác giả dân gian
- Theo Nông Quốc Chấn chủ biên, Tràng Thị Giàng, Lê Trung Vũ sưu tầm, dịch
In trong “Hợp tuyển thơ văn Việt Nam”
II Tác phẩm
1 Thể loại: Truyện thơ
2 Xuất xứ: Trích từ Truyện của người Lô Lô, trích Mẹ Trời, Mẹ Đất
3 Phương thức biểu đạt: Tự sự, biểu cảm
4 Nội dung chính:
Văn bản cho thấy công lao to lớn của con người và khát vọng chinh phục thiên nhiên to lớn của người xưa
5 Bố cục: 2 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “cùng ở và cùng đi”: Cuộc sống con người từ thời kì khởi thủy
- Phần 2: Còn lại: Con người vận động các loài vật cùng nhau san trời, san đất để làm ăn sinh sôi
Trang 66 Giá trị nội dung
- Lí giải sự xuất hiện của muôn loài và con người
- Đề cao trí tuệ và nghị lực của con người
7 Giá trị nghệ thuật
- Thể thơ 5 chữ ngắn gọn, giản dị dễ hiểu
III Tìm hiểu chi tiết
1 Hoàn cảnh sống của con người
- Con người sống phụ thuộc vào thiên nhiên
+ Ăn chung, ở chung giữa thiên nhiên
+ Trồng bắp trên núi cao
+ Uống nước nơi mỏm đá
Cuộc sống con người có nhiều khó khăn, thử thách khi con người phải phụ thuộc vào thiên nhiên để có cái ăn, cái mặc
Lý giải cuộc sống của con người của ban sơ và thể hiện khát vọng muốn vượt lên thiên nhiên để có cuộc sống tốt đẹp hơn
2 Công việc san mặt đất
- "Bầu trời nhìn chưa phẳng"
- " Mặt đất còn nhấp nhô''
Người Lô Lô muốn khám phá thêm vùng trời cũng như vùng đất mới, đất còn nhấp nhô thì họ sẽ đi san đất để chinh phục, mở rộng vùng đất đó
Đây là công việc chung của mọi người: "San đất là việc chung"
3 Ý nghĩa công việc san mặt đất
- Đi san mặt đất là truyện thần thoại bằng thơ của dân tộc Lô Lô
- Cho thấy công lao to lớn của con người trong việc cải tạo thiên nhiên và khát vọng chinh phục thiên nhiên của người xưa