ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT *** LÊ THỊ OANH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG CẢM XÚC XÃ HỘI CHO TRẺ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DẦU TIẾNG, TỈNH[.]
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
***
LÊ THỊ OANH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG CẢM XÚC XÃ HỘI CHO TRẺ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DẦU TIẾNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 8140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ
BÌNH DƯƠNG – 2020
Trang 2ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
***
LÊ THỊ OANH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG CẢM XÚC XÃ HỘI CHO TRẺ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DẦU TIẾNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 8140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS HUỲNH LÂM ANH CHƯƠNG
BÌNH DƯƠNG – 2020
Trang 3TÓM TẮT
Trong giai đoạn tuổi mầm non xúc cảm của trẻ phát triển rất mạnh mẽ Ở giai đoạn này, trẻ đã phát triển tất cả các sắc thái xúc cảm, trẻ phản ứng với những người xung quanh, các sự kiện vui, buồn, hờn giận….Nhìn chung, xúc cảm và tình cảm của trẻ phong phú nhưng dễ dao động, mang tính chất tình huống, dễ thay đổi,
dễ khóc, dễ cười Vì vậy việc giáo dục kỹ năng cảm xúc cho trẻ mầm non là rất quan trọng và cần thiết cho sự phát triển toàn diện của trẻ sau này
Giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội hiện nay là một nội dung giáo dục đang được nhiều nước trên thế giới quan tâm Nội dung giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội là một trong những nội dung nằm trong 5 lĩnh vực phát triển mà trẻ cần đạt được ở tuổi Mẫu giáo đó là phát triển thể chất, phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức, phát triển tình cảm kỹ năng xã hội, phát triển thẩm mĩ đó chính là lĩnh vực phát triển tình cảm kỹ năng xã hội Vì vậy, việc đưa ra nội dung, hình thức giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non cũng rất cần thiết, bởi đây là một trong những mục tiêu nằm trong lĩnh vực phát triển tình cảm kỹ năng xã hội và thẩm mĩ mà các trường học đưa vào nhằm đạt được những mục tiêu theo chương trình giáo dục mầm non mới
Thực trạng hiện nay cho thấy, tại các trường mầm non trên địa bàn huyện Dầu Tiếng chưa có biện pháp hữu hiệu để rèn luyện kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ Phần lớn chỉ quan tâm đến việc truyền thụ kiến thức cho trẻ qua các giờ học,
ít chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng sống nói chung, kỹ năng cảm nhận và thể hiện cảm xúc nói riêng Một số giáo viên chưa xem việc rèn luyện kỹ năng cảm nhận và thể hiện cảm xúc là quan trọng và cần thiết đối với trẻ Giáo viên chú tâm đến việc hoàn thành chương trình, nội dung học cho trẻ mà chưa quan tâm nhiều đến việc rèn luyện kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ Số lượng trẻ trong một lớp khá đông nên giáo viên không thể tác động hết đối với tất cả các trẻ, không có thời gian nhiều trong khi còn rất nhiều chương trình khác phải hoàn thành Số tiết học để rèn luyện kỹ năng cảm xúc còn ít chưa được đưa vào tiết học chính thức, chủ yếu được lồng ghép mà chưa có kế hoạch cụ thể Kỹ năng mới nên tài liệu tham khảo còn ít, chưa có phương pháp cụ thể để rèn luyện kỹ năng cảm nhận và thể hiện cảm
Trang 4ii
xúc Đa số giáo viên lớn tuổi có nhiều kinh nghiệm nhưng việc đổi mới phương pháp giảng dạy còn hạn chế; giáo viên trẻ tuổi, năng động, sáng tạo nhưng lại khó khăn trong công tác bồi dưỡng do nhận thức về nghề chưa sâu sắc chưa đủ kinh nghiệm để xây dựng phương pháp để tổ chức hoạt động rèn luyện kỹ năng cảm nhận và thể hiện cảm xúc cho trẻ
Trong đề tài này, tác giả đã làm rõ thêm cơ sở lí luận về hoạt động giáo dục
kỹ năng cảm xúc xã hội và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non Đã tổng quan được vấn đề nghiên cứu trong và ngoài nước về hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội và công tác quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ tại các trường mầm non công lập, cũng như làm rõ các khái niệm liên quan như: kỹ năng cảm xúc xã hội, giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non, quản lý, quản lý hoạt động giáo dục, quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội, quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non, vị trí, vai trò, mục đích, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ, kiểm tra đánh giá sự tiến bộ của trẻ về kỹ năng cảm xúc xã hội
Kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn như điều tra bằng bảng hỏi, nghiên cứu sản phẩm hoạt động và phỏng vấn, tác giả đã trình bày, phân tích thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và cha mẹ trẻ về tầm quan trọng cũng như vai trò, mục tiêu hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy, công tác quản lí hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ ở các trường mầm non công lập trên địa bàn huyện Dầu Tiếng tỉnh Bình Dương đã được quan tâm, song còn hạn chế trong việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non
Trên cơ sở lí luận và kết quả khảo sát thực trạng, tác giả đề xuất 04 biện pháp quản lí hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non tại các trường mầm non công lập trên địa bàn huyện Dầu Tiếng Tác giả cũng tiến hành khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi các biện pháp đề xuất Kết quả khảo nghiệm cho thấy, các biện pháp được xác định là có tính cần thiết và khả thi Vì vậy, có
Trang 5thể vận dụng trong quản lí hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non ở các trường mầm non công lập trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình
Dương
Trang 6iv
LỜI CAM ĐOAN
Bản thân tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học riêng của tôi Vì vậy, số liệu và kết quả nêu trong luận văn thể hiện tính trung thực và chưa ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác
Tác giả luận văn
Lê Thị Oanh
Trang 7LỜI CẢM ƠN
Bản thân tôi xin bày tỏ lòng tri ân và biết ơn sâu sắc đến Lãnh đạo Phòng giáo dục và đào tạo huyện Dầu Tiếng, tập thể cán bộ giáo viên các trường mầm non trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, quý thầy cô Trường Đại học Thủ Dầu Một, Viện đào tạo Sau Đại học đã tạo điều kiện, quan tâm, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
Tôi chân thành cảm ơn quý Thầy Cô giáo ngành Quản lý giáo dục đã truyền đạt kiến thức vô cùng quý báu qua từng môn học trong suốt quá trình tôi học tập tại trường
Đặc biệt hơn tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến thầy hướng dẫn luận văn cho tôi TS Huỳnh Lâm Anh Chương Thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ dạy trong quá trình tôi học tập và nghiên cứu đề tài luận văn này
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, đồng nghiệp đã động viên, tạo điều kiện thuận lợi tốt nhất để tôi hoàn thành luận văn
Trong thời gian tôi học tập và nghiên cứu, bản thân đã có nhiều nỗ lực, cố gắng vươn lên trong học tập để nghiên cứu và hoàn thành luận văn Song không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, kính mong Ban lãnh đạo nhà trường, quý thầy cô chỉ dẫn để luận văn được hoàn thiện hơn
Tác giả
Lê Thị Oanh
Trang 8
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
2 BGD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo
3 BDTX Bồi dưỡng thường xuyên
8 HĐGD Hoạt động giáo dục
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 1.1 Nội dung giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non
2 Bảng 2.1 Thống kê tổng số CBQL và GV các trường được khảo sát năm học 2019 – 2020
3 Bảng 2.2 Thống kê cá nhân các đối tượng tham gia khảo sát
4 Bảng 2.3: Tầm quan trọng của HĐGD kỹ năng cảm xúc XH với trình độ chuyên môn và vị trí công tác đảm nhận
5 Bảng 2.4: Ý kiến của CBQL,GV và PHHS về mục đích giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi
6 Bảng 2.5: Đánh giá kết quả thực hiện các nội dung giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi
7 Bảng 2.6: Ý kiến khảo sát của CBQL, GV về các hình thức giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non
8 Bảng 2.7: Ý kiến khảo sát của CBQL, GV về các phương pháp giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non
9
Bảng 2.8: Ý kiến khảo sát của CBQL, GV về việc kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của trẻ về kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non
10 Bảng 2.9: Ý kiến khảo sát của cán bộ, giáo viên về việc lập kế hoạch giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non
11 Bảng 2.10: Ý kiến khảo sát của CBQL, GV về việc tổ chức việc thực hiện kế hoạch của Hiệu trưởng
12 Bảng 2.11: Ý kiến khảo sát của CBQL, GV về việc chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ
13 Bảng 2.12: Ý kiến khảo sát của CBQL, GV về việc đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ
Trang 10viii
14
Bảng 2.13: Mức độ các yếu tố chủ quan gây khó khăn và tạo thuận lợi cho Hiệu trưởng trong hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ
15
Bảng 2.14: Mức độ các yếu tố khách quan gây khó khăn và tạo thuận lợi cho Hiệu trưởng trong hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ
16 Bảng 3.1: Kết quả đánh giá tính khả thi và cần thiết của các biện pháp
Trang 11DANH MỤC BIỂU ĐỒ
2 Biểu đồ 2.1: Bảng khảo sát phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội
Trang 12x
MỤC LỤC
TÓM TẮT i
LỜI CAM ĐOAN iv
LỜI CẢM ƠN v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC CÁC BẢNG vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ix
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
3.1 Khách thể nghiên cứu 4
3.2 Đối tượng nghiên cứu 4
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
5 Giả thuyết khoa học 4
6 Phạm vi nghiên cứu 4
6.1 Nội dung 4
6.2 Địa bàn 5
6.3.Thời gian 5
6.4.Về đối tượng khảo sát 5
7 Phương pháp nghiên cứu 5
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận 5
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 5
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi 6
7.2.2 Phương pháp phỏng vấn 6
7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động 7
7.3 Phương pháp xử lí thông tin 7
8.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 8
9 Bố cục của luận văn 8
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG CẢM XÚC XÃ HỘI CHO TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON 9
Trang 131.1.Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 9
1.1.1 Trên thế giới 9
1.1.2 Trong nước 12
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 14
1.2.1 Hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 14
1.2.2 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 15
1.3 Hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 18
1.3.1 Vị trí, vai trò, mục đích của hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 18
1.3.2 Nội dung hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 19
1.3.3 Hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 20
1.3.4 Kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của trẻ về kỹ năng cảm xúc xã hội 22
1.3.5 Các điều kiện phục vụ các hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 23
1.4 Chức năng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 24
1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng trong việc xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 25
1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 26
1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 28
1.4.4 Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 30
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 32
1.5.1 Các yếu tố chủ quan 32
1.5.2.Các yếu tố khách quan 33
Tiểu kết chương 1 36
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG CẢM XÚC XÃ HỘI CHO TRẺ TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DẦU TIẾNG TỈNH BÌNH DƯƠNG 37
Trang 14xii
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, văn hoá giáo dục của huyện
Dầu Tiếng 37
2.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội địa phương theo (Huyện Dầu Tiếng, 2020) 37
2.1.2 Tình hình giáo dục mầm non công lập trên địa bàn huyện Dầu Tiếng 38
2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 39
2.2.1 Mục đích nghiên cứu 40
2.2.2 Nội dung nghiên cứu 40
2.2.3 Cách thực hiện 41
2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 45
2.3.1 Vị trí, vai trò, mục đích của hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 45
2.3.2 Nội dung của hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 48
2.3.3 Hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 50
2.3.4 Kiểm tra, đánh giá sự tiến bộ của trẻ về kỹ năng cảm xúc xã hội 52
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 53
2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 53
2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 56
2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 57
2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 58
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ mầm non 60
2.5.1 Yếu tố chủ quan 60
2.5.1 Yếu tố khách quan 61
Trang 152.6 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho
trẻ mầm non trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương 63
2.6.1 Ưu điểm 63
2.6.2 Hạn chế 65
2.6.3 Nguyên nhân của những hạn chế 66
Tiểu kết chương 2 67
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG CẢM XÚC XÃ HỘI CHO TRẺ MẦM NON TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DẦU TIẾNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG 68
3.1 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 68
3.1.1 Xuất phát từ những quy luật của giáo dục 68
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 68
3.1.3 Nguyên tắc tính hiệu quả 69
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thống nhất 70
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 70
3.2 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ tại các trường mầm non công lập trên địa bàn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương 70
3.2.1 Tăng cường quản lý việc giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ thông qua hình thức giáo dục ngoài trời như hoạt động trải nghiệm, tham quan, du lịch 70
3.2.2.Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức, kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho đội ngũ giáo viên 72
3.2.3 Tăng cường chỉ đạo giáo viên hướng dẫn cha mẹ học sinh về nội dung giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ 75
3.2.4 Cụ thể hóa tiêu chí đánh giá giáo viên thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng cảm xúc xã hội cho trẻ 77
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 79
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của biện pháp đề xuất 80
3.4.1 Tổ chức khảo nghiệm 80
3.4.2 Kết quả đánh giá khảo nghiệm 81
Tiểu kết chương 3 87